Vrline ashaba

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ فَيَغْزُو فِئَامٌ مِنَ النَّاسِ، فَيَقُولُونَ فِيكُمْ مَنْ صَاحَبَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُونَ نَعَمْ‏.‏ فَيُفْتَحُ لَهُمْ‏.‏ ثُمَّ يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ فَيَغْزُو فِئَامٌ مِنَ النَّاسِ، فَيُقَالُ هَلْ فِيكُمْ مَنْ صَاحَبَ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُونَ نَعَمْ‏.‏ فَيُفْتَحُ لَهُمْ، ثُمَّ يَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ فَيَغْزُو فِئَامٌ مِنَ النَّاسِ، فَيُقَالُ هَلْ فِيكُمْ مَنْ صَاحَبَ مَنْ صَاحَبَ أَصْحَابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُونَ نَعَمْ‏.‏ فَيُفْتَحُ لَهُمْ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ali b. Abdullah, a njemu Sufjan, prenoseći od Amra, koji je čuo Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, da kaže kako mu je pričao Ebu-Seid Hudri, prenijevši da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Doći će vrijeme kada će jedna grupa ljudi ratovati i pitati: ‘Ima li među vama neko ko se družio s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem?’ ‘Da!’, odgovorit će i pobijediti. Doći će zatim vrijeme kada će jedna grupa ljudi (ponovo) ratovati i bit će rečeno: ‘Ima li među vama neko ko se družio s drugovima Allahovog Poslanika, sallal-lahu alejhi ve sellem?’ ‘Da!’, odgovorit će i pobijediti. Potom će doći vrijeme kada će jedna grupa ljudi (iznova) ratovati i bit će rečeno: ‘Ima li među vama neko ko se družio s drugovima drugova Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem?’‘Da!’, odgovorit će i pobijediti.”


 

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا النَّضْرُ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي جَمْرَةَ، سَمِعْتُ زَهْدَمَ بْنَ مُضَرِّبٍ، سَمِعْتُ عِمْرَانَ بْنَ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ خَيْرُ أُمَّتِي قَرْنِي ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ ‏”‏‏.‏ قَالَ عِمْرَانُ فَلاَ أَدْرِي أَذَكَرَ بَعْدَ قَرْنِهِ قَرْنَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا ‏”‏ ثُمَّ إِنَّ بَعْدَكُمْ قَوْمًا يَشْهَدُونَ وَلاَ يُسْتَشْهَدُونَ، وَيَخُونُونَ وَلاَ يُؤْتَمَنُونَ، وَيَنْذُرُونَ وَلاَ يَفُونَ، وَيَظْهَرُ فِيهِمُ السِّمَنُ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ishak, njemu Nadr, da ga je obavijestio Šu‘ba, prenoseći od Ebu-Džemre, koji je čuo Zehdema b. Mudarriba, a on Imrana b. Husajna, radijallahu anhuma, kako kaže da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Najbolji su u mome ummetu moji savremenici, potom generacija koja slijedi iza njih, a onda generacija iza njih.” Imran kaže: “Ne znam da li je poslije svoje generacije spomenuo dvije ili tri generacije.” “Doista će poslije vas doći ljudi koji će svjedočiti, a od njih neće biti traženo da svjedoče; varat će i neće biti od povjerenja; obavezivat će se, a (obaveze) neće ispunjavati. Kod njih će se pojaviti gojaznost.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبِيدَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ خَيْرُ النَّاسِ قَرْنِي، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ الَّذِينَ يَلُونَهُمْ، ثُمَّ يَجِيءُ قَوْمٌ تَسْبِقُ شَهَادَةُ أَحَدِهِمْ يَمِينَهُ وَيَمِينُهُ شَهَادَتَهُ ‏”‏‏.‏ قَالَ إِبْرَاهِيمُ وَكَانُوا يَضْرِبُونَا عَلَى الشَّهَادَةِ وَالْعَهْدِ وَنَحْنُ صِغَارٌ‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Kesir, njega je obavijestio Sufjan, prenoseći od Mensura, on od Ibrahima, on od Abidea, a ovaj od Abdullaha, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Najbolji su ljudi moji savremenici, potom generacija koja slijedi iza njih, a onda generacija iza njih. Doći će nakon toga ljudi kojima će svjedočenje pretjecati zakletvu, a zakletva svjedočenje.” Ibrahim veli: “Tukli su nas dok smo bili mali zbog svjedočenja i obećanja.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ اشْتَرَى أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ عَازِبٍ رَحْلاً بِثَلاَثَةَ عَشَرَ دِرْهَمًا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لِعَازِبٍ مُرِ الْبَرَاءَ فَلْيَحْمِلْ إِلَىَّ رَحْلِي‏.‏ فَقَالَ عَازِبٌ لاَ حَتَّى تُحَدِّثَنَا كَيْفَ صَنَعْتَ أَنْتَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ خَرَجْتُمَا مِنْ مَكَّةَ وَالْمُشْرِكُونَ يَطْلُبُونَكُمْ قَالَ ارْتَحَلْنَا مِنْ مَكَّةَ، فَأَحْيَيْنَا أَوْ سَرَيْنَا لَيْلَتَنَا وَيَوْمَنَا حَتَّى أَظْهَرْنَا وَقَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ، فَرَمَيْتُ بِبَصَرِي هَلْ أَرَى مِنْ ظِلٍّ فَآوِيَ إِلَيْهِ، فَإِذَا صَخْرَةٌ أَتَيْتُهَا فَنَظَرْتُ بَقِيَّةَ ظِلٍّ لَهَا فَسَوَّيْتُهُ، ثُمَّ فَرَشْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهِ، ثُمَّ قُلْتُ لَهُ اضْطَجِعْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ‏.‏ فَاضْطَجَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ انْطَلَقْتُ أَنْظُرُ مَا حَوْلِي، هَلْ أَرَى مِنَ الطَّلَبِ أَحَدًا فَإِذَا أَنَا بِرَاعِي غَنَمٍ يَسُوقُ غَنَمَهُ إِلَى الصَّخْرَةِ يُرِيدُ مِنْهَا الَّذِي أَرَدْنَا، فَسَأَلْتُهُ فَقُلْتُ لَهُ لِمَنْ أَنْتَ يَا غُلاَمُ قَالَ لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ سَمَّاهُ فَعَرَفْتُهُ‏.‏ فَقُلْتُ هَلْ فِي غَنَمِكَ مِنْ لَبَنٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قُلْتُ فَهَلْ أَنْتَ حَالِبٌ لَبَنًا قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَمَرْتُهُ فَاعْتَقَلَ شَاةً مِنْ غَنَمِهِ، ثُمَّ أَمَرْتُهُ أَنْ يَنْفُضَ ضَرْعَهَا مِنَ الْغُبَارِ، ثُمَّ أَمَرْتُهُ أَنْ يَنْفُضَ كَفَّيْهِ، فَقَالَ هَكَذَا ضَرَبَ إِحْدَى كَفَّيْهِ بِالأُخْرَى فَحَلَبَ لِي كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ، وَقَدْ جَعَلْتُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِدَاوَةً عَلَى فَمِهَا خِرْقَةٌ، فَصَبَبْتُ عَلَى اللَّبَنِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ، فَانْطَلَقْتُ بِهِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَوَافَقْتُهُ قَدِ اسْتَيْقَظَ، فَقُلْتُ اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَشَرِبَ حَتَّى رَضِيتُ ثُمَّ قُلْتُ قَدْ آنَ الرَّحِيلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ بَلَى ‏”‏‏.‏ فَارْتَحَلْنَا وَالْقَوْمُ يَطْلُبُونَا، فَلَمْ يُدْرِكْنَا أَحَدٌ مِنْهُمْ غَيْرُ سُرَاقَةَ بْنِ مَالِكِ بْنِ جُعْشُمٍ عَلَى فَرَسٍ لَهُ‏.‏ فَقُلْتُ هَذَا الطَّلَبُ قَدْ لَحِقَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ لاَ تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Abdullah b. Redža, njemu Israil, prenoseći od Ebu-Ishaka, on od Beraa da je kazao: “Kupio je Ebu-Bekr od Aziba sedlo za devu za trinaest dirhema i rekao mu: ‘Naredi Berau da mi ga donese!’ ‘Ne’, reče Azib, ‘sve dok nam ne ispričaš šta ste ti i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, učinili kada ste izišli iz Meke, dok su vas mušrici tražili.’ Tada on poče kazivati:‘Izišli smo iz Meke i putovali dan i noć, (prenosilac je u nedoumici da li je rečeno: fe ahjejna – probdjeli smo, ili: serejna – putovali smo) sve do podne, kada je nastupila podnevska žega. Bacio sam pogled tražeći hlad u koji bih se sklonio, te ugledah stijenu. Otišao sam do nje i prebrao očima po hladovini, a onda poravnao to mjesto i na njemu raširio prostirku za Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, rekavši mu: ‘Odmori se, Allahov Vjerovjesniče!’ Vjerovjesnik je, sallallahu alejhi ve sellem, legao, a ja sam krenuo da izvidim da li nas neko slijedi. Tada se pojavi jedan čobanin koji je gonio ovce prema stijeni, želeći isto što i mi, pa sam ga upitao: ‘Čiji si ti, mladiću?’ ‘Jednog čovjeka iz (plemena) Kurejša’, odgovori on spominjući čovjeka kojeg sam poznavao. ‘A muzu li se tvoje ovce?’, upitao sam ga. ‘Da’, reče on. ‘Hoćeš li nam namusti (malo mlijeka)?’, upitao sam, a on odgovori: ‘Hoću!’ Rekoh mu da sveže ovcu i on je sveza, i da otrese vime od prašine i ispraši ruke. (Bera je pokazao kako je to bilo, udarivši dlanom o dlan). Namuzao je malo mlijeka. Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, napravio sam posudicu od kože na čiji sam otvor stavio komad platna; sipao sam (vodu) po mlijeku sve dok se nije ohladilo. Uputio sam se potom s time Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, (i stigao) upravo u vrijeme kada se budio. ‘Popij, Allahov Poslaniče!’, rekoh mu, te je pio toliko da sam osjetio zadovoljstvo. ‘Vrijeme je da nastavimo, Allahov Poslaniče!’, rekoh mu potom, a on odgovori: ‘Tako je!’ Krenuli smo dalje. Oni su nas tražili, ali nas niko nije pronašao osim Surake b. Malika b. Džu‘šuma, koji je bio na svome konju. ‘Stiže nas potjera, Allahov Poslaniče!’,rekoh. ‘Ne žalosti se! Doista je Allah s nama!’, odgovori on.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قُلْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا فِي الْغَارِ لَوْ أَنَّ أَحَدَهُمْ نَظَرَ تَحْتَ قَدَمَيْهِ لأَبْصَرَنَا‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ مَا ظَنُّكَ يَا أَبَا بَكْرٍ بِاثْنَيْنِ اللَّهُ ثَالِثُهُمَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Sinan, a njemu Hemmam, prenoseći od Sabita, on od Enesa, a ovaj od Ebu-Bekra, radijallahu anhu, da je kazao: “Rekao sam Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, dok smo bili u pećini: ‘Da je neko iz potjere zavirio dolje, vidio bi nas!’ ‘Šta misliš, Ebu-Bekre, o dvojici s kojima je Allah treći?’, odgovori on.”


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّاسَ وَقَالَ ‏”‏ إِنَّ اللَّهَ خَيَّرَ عَبْدًا بَيْنَ الدُّنْيَا وَبَيْنَ مَا عِنْدَهُ فَاخْتَارَ ذَلِكَ الْعَبْدُ مَا عِنْدَ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَبَكَى أَبُو بَكْرٍ، فَعَجِبْنَا لِبُكَائِهِ أَنْ يُخْبِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ عَبْدٍ خُيِّرَ‏.‏ فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ الْمُخَيَّرُ وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ أَعْلَمَنَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ مِنْ أَمَنِّ النَّاسِ عَلَىَّ فِي صُحْبَتِهِ وَمَالِهِ أَبَا بَكْرٍ، وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلاً غَيْرَ رَبِّي لاَتَّخَذْتُ أَبَا بَكْرٍ، وَلَكِنْ أُخُوَّةُ الإِسْلاَمِ وَمَوَدَّتُهُ، لاَ يَبْقَيَنَّ فِي الْمَسْجِد ِباب إِلاَّ سُدَّ، إِلاَّ باب أَبِي بَكْرٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Abdullah b. Muhammed, njemu Ebu-Amir, a ovom Fulejh, rekavši da mu je pričao Salim Ebu-Nadr, prenoseći od Busra b. Seida, a ovaj od Ebu-Seida Hudrija, radijallahu anhu, da je kazao: “Držeći ljudima hutbu, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je rekao: ‘Uzvišeni Allah dao je Svome robu da odabere između onoga što je kod Njega ili ono što je na dunjaluku, pa je taj rob odabrao ono što je kod Allaha.’ Tada je – kaže prenosilac – zaplakao Ebu-Bekr, a mi se začudismo što on plače jer je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obavijestio o robu koji je mogao birati. Međutim, spomenuti rob kojem je dato da bira bio je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a Ebu-Bekr bio je najučeniji među nama.” Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je rekao: “Ebu-Bekr mi je najpovjerljiviji čovjek u druženju i imetku. Da sam za pravog prijatelja uzimao ikoga mimo Gospodara svoga, onda bih odabrao Ebu-Bekra. Ali, islamsko bratstvo i ljubav (je bolje). Neka nijedna vrata na džamiji ne ostanu otvorena osim vrata Ebu-Bekrovih!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا نُخَيِّرُ بَيْنَ النَّاسِ فِي زَمَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَنُخَيِّرُ أَبَا بَكْرٍ، ثُمَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، ثُمَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رضى الله عنهم‏.‏

 

Pričao nam je Abdul-Aziz b. Abdullah, a njemu Sulejman, prenoseći od Jahjaa b. Seida, ovaj od Nafi‘a, a on od Ibn-Omera, radijallahu anhuma, da je rekao: “Odabirali smo najbolje ljude u vrijeme Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, pa smo dali prednost Ebu-Bekru, zatim Omeru, a onda Osmanu b. Affanu, radijallahu anhum.”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ وَلَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ أُمَّتِي خَلِيلاً لاَتَّخَذْتُ، أَبَا بَكْرٍ وَلَكِنْ أَخِي وَصَاحِبِي ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Muslim b. Ibrahim, njemu Vuhejb, a ovom Ejjub, prenoseći od Ikrime, on od Ibn-Abbasa, radijallahu anhuma, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: “Da sam za prisnog prijatelja uzimao koga iz moga ummeta, uzeo bih Ebu-Bekra; on mi je, međutim, brat i sudrug.”


 

حَدَّثَنَا مُعَلَّى، وَمُوسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، وَقَالَ، ‏ “‏ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا خَلِيلاً لاَتَّخَذْتُهُ خَلِيلاً، وَلَكِنْ أُخُوَّةُ الإِسْلاَمِ أَفْضَلُ ‏”‏‏.‏ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، مِثْلَهُ‏.‏

 

Pričali su nam Mu‘alla b. Esed i Musa b. Isma‘il Tebuzeki, rekavši da im je pričao Vuhejb, prenoseći od Ejjuba da je (Vjerovjesnik,sallallahu alejhi ve sellem) rekao: “Da sam ikoga uzeo za prisnog prijatelja, uzeo bih njega, ali je islamsko bratstvo ipak vrednije.” PRIČAO NAM JE Kutejba, a njemu Abdul-Vehhab, prenoseći od Ejjuba isto… (isti hadis).


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ كَتَبَ أَهْلُ الْكُوفَةِ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي الْجَدِّ‏.‏ فَقَالَ أَمَّا الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ هَذِهِ الأُمَّةِ خَلِيلاً لاَتَّخَذْتُهُ ‏”‏‏.‏ أَنْزَلَهُ أَبًا يَعْنِي أَبَا بَكْرٍ‏.‏

 

Pričao nam je Sulejman b. Harb, da ga je obavijestio Hammad b. Zejd, prenoseći od Ejjuba, a on od Abdullaha b. Ebu-Mulejke da je kazao: “Pisali su stanovnici Kufe Ibn-Zubejru pitajući ga o (nasljedstvu) djeda, pa je on rekao: ‘Što se tiče onog za koga je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Da sam iz ovog ummeta birao prisnog prijatelja, njega bih odabrao!’ – stavio ga je (djeda) na stupanj oca’, misleći na Ebu-Bekra.”


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَتِ امْرَأَةٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَرَهَا أَنْ تَرْجِعَ إِلَيْهِ‏.‏ قَالَتْ أَرَأَيْتَ إِنْ جِئْتُ وَلَمْ أَجِدْكَ كَأَنَّهَا تَقُولُ الْمَوْتَ‏.‏ قَالَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏ “‏ إِنْ لَمْ تَجِدِينِي فَأْتِي أَبَا بَكْرٍ ‏”‏‏.‏

 

Pričali su nam Humejdi i Muhammed b. Ubejdillah, rekavši da im je pričao Ibrahim b. Sa‘d, prenoseći od svoga oca, on od Muhammeda b. Džubejra b. Mut‘ima, a ovaj od svoga oca da je kazao: “Došla je neka žena Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, pa joj je on naredio da dođe ponovo. ‘A šta ako ti se vratim, pa te ne nađem?’, upita ga ona, kao da je mislila na njegovu smrt. ‘Ako me ne nađeš, onda se obrati Ebu-Bekru!’, reče joj on.”


 

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ أَبِي الطَّيِّبِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُجَالِدٍ، حَدَّثَنَا بَيَانُ بْنُ بِشْرٍ، عَنْ وَبَرَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ هَمَّامٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَمَّارًا، يَقُولُ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا مَعَهُ إِلاَّ خَمْسَةُ أَعْبُدٍ وَامْرَأَتَانِ وَأَبُو بَكْرٍ‏.‏

 

Pričao mi je Ahmed b. Ebu-Tajjib, njemu Isma‘il b. Mudžalid, a ovom Bejan b. Bišr, prenoseći od Vebere b. Abdur-Rahmana, on od Hemmama, koji kaže da je čuo Ammara da je rekao: “Vidio sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, a s njim je bilo samo pet robova, dvije žene i Ebu-Bekr.”


 

حَدَّثَنِي هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَاقِدٍ، عَنْ بُسْرِ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ عَائِذِ اللَّهِ أَبِي إِدْرِيسَ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَقْبَلَ أَبُو بَكْرٍ آخِذًا بِطَرَفِ ثَوْبِهِ حَتَّى أَبْدَى عَنْ رُكْبَتِهِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَمَّا صَاحِبُكُمْ فَقَدْ غَامَرَ ‏”‏‏.‏ فَسَلَّمَ، وَقَالَ إِنِّي كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَ ابْنِ الْخَطَّابِ شَىْءٌ فَأَسْرَعْتُ إِلَيْهِ ثُمَّ نَدِمْتُ، فَسَأَلْتُهُ أَنْ يَغْفِرَ لِي فَأَبَى عَلَىَّ، فَأَقْبَلْتُ إِلَيْكَ فَقَالَ ‏”‏ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكَ يَا أَبَا بَكْرٍ ‏”‏‏.‏ ثَلاَثًا، ثُمَّ إِنَّ عُمَرَ نَدِمَ فَأَتَى مَنْزِلَ أَبِي بَكْرٍ فَسَأَلَ أَثَمَّ أَبُو بَكْرٍ فَقَالُوا لاَ‏.‏ فَأَتَى إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَسَلَّمَ فَجَعَلَ وَجْهُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَتَمَعَّرُ حَتَّى أَشْفَقَ أَبُو بَكْرٍ، فَجَثَا عَلَى رُكْبَتَيْهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَاللَّهِ أَنَا كُنْتُ أَظْلَمَ مَرَّتَيْنِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ اللَّهَ بَعَثَنِي إِلَيْكُمْ فَقُلْتُمْ كَذَبْتَ‏.‏ وَقَالَ أَبُو بَكْرٍ صَدَقَ‏.‏ وَوَاسَانِي بِنَفْسِهِ وَمَالِهِ، فَهَلْ أَنْتُمْ تَارِكُو لِي صَاحِبِي ‏”‏‏.‏ مَرَّتَيْنِ فَمَا أُوذِيَ بَعْدَهَا‏.‏

 

Pričao mi je Hišam b. Ammar, njemu Sadeka b. Halid, a ovom Zejd b. Vakid, prenoseći od Busra b. Ubejdullaha, on od Aizillaha Ebu-Idrisa, a ovaj od Ebu-Derdaa, radijallahu anhu, da je kazao: “Sjedio sam kod Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kad je došao Ebu-Bekr, držeći skutove odjeće u ruci, tako da je otkrio svoje koljeno. ‘Vaš prijatelj se sporječkao!’, reče Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem. Tada on nazva selam i reče: ‘Između mene i Ibn-Hattaba bilo je razmirica. Zato sam požurio k njemu kajući se i tražeći da mi oprosti, ali on to ne htjede, te sam zato došao tebi.’ ‘Allah ti oprostio, Ebu-Bekre!’, (reče Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem) ponovivši to tri puta. Omer se, nakon toga, pokajao, te je otišao kući Ebu-Bekrovoj i upitao: ‘Je li Ebu-Bekr u kući?’ ‘Nije’, odgovoriše mu. On se onda uputi Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i nazva selam. Vjerovjesnikovo, sallallahu alejhi ve sellem, lice se poče mijenjati (po izrazu ili boji) od srdžbe. Tada se Ebu Bekr uplaši (za Omera). Onda se baci na koljena i dva puta ponovi: ‘Allahov Poslaniče, tako mi Allaha ja sam više kriv!’ Tada Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: ‘Allah me poslao vama, ali vi rekoste: ‘Lažeš!’, a samo Ebu-Bekr reče: ‘Istinu kaže!’ Pružao mi je potporu lično i svojim imetkom, pa hoćete li ostaviti na miru moga prijatelja?!” Ponovio je to dva puta. Poslije toga (Ebu-Bekr) više nikad nije uznemiravan.”


 

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُخْتَارِ، قَالَ خَالِدٌ الْحَذَّاءُ حَدَّثَنَا عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَهُ عَلَى جَيْشِ ذَاتِ السَّلاَسِلِ، فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ أَىُّ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ ‏”‏ عَائِشَةُ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ مِنَ الرِّجَالِ فَقَالَ ‏”‏ أَبُوهَا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ ‏”‏ ثُمَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ‏”‏‏.‏ فَعَدَّ رِجَالاً‏.‏

 

Pričao nam je Mu‘alla b. Esed, a njemu Abdul-Aziz b. Muhtar, koji je rekao da mu je pričao Halid Hazza’, prenoseći od Ebu-Usmana, a ovaj od Amr b. Asa, radijallahu anhu, da ga je Vjerovjesnik, imenovao za zapovjednika vojske u pohodu na Zatu Selasil. Došao sam mu – kaže Amr – i upitao ga: ‘Ko ti je najdraži od ljudi?’ ‘Aiša’, odgovorio mi je. ‘A od muškaraca?’, priupitah. ‘Njen otac’, odgovori on. ‘A poslije njega?’, upitah. ‘Omer b. Hattab’, odgovori on, a potom spomenu još neke ljude.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ بَيْنَمَا رَاعٍ فِي غَنَمِهِ عَدَا عَلَيْهِ الذِّئْبُ، فَأَخَذَ مِنْهَا شَاةً، فَطَلَبَهُ الرَّاعِي، فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ الذِّئْبُ فَقَالَ مَنْ لَهَا يَوْمَ السَّبُعِ، يَوْمَ لَيْسَ لَهَا رَاعٍ غَيْرِي، وَبَيْنَا رَجُلٌ يَسُوقُ بَقَرَةً قَدْ حَمَلَ عَلَيْهَا، فَالْتَفَتَتْ إِلَيْهِ فَكَلَّمَتْهُ فَقَالَتْ إِنِّي لَمْ أُخْلَقْ لِهَذَا، وَلَكِنِّي خُلِقْتُ لِلْحَرْثِ ‏”‏‏.‏ قَالَ النَّاسُ سُبْحَانَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ فَإِنِّي أُومِنُ بِذَلِكَ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ رضى الله عنهما ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ebul-Jeman, da ga je obavijestio Šu‘ajb, prenoseći od Zuhrija, njega obavijestio Ebu-Seleme b. Abdur-Rahman b. Avf, da je Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, kazao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da kaže: ‘Jedan je čobanin čuvao ovce, pa je vuk napao stado i ugrabio jednu ovcu. Čobanin ga je potjerao, a on se okrenuo i povikao: ‘Koga će ona imati na dan kada bude prepuštena zvijeri, na dan kada ne bude drugog čuvara osim mene?!’ Neki je čovjek (isto tako) vodio natovarenu kravu, pa se ona okrenula i rekla: ‘Ja, doista, nisam stvorena za ovo, nego za oranje!’’ ‘Slavljen neka je Allah!’, povikaše ljudi, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: ‘Ja u to vjerujem, a i Ebu-Bekr i Omer b. Hattab također – neka je Allah zadovoljan njima!’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ الْمُسَيَّبِ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي عَلَى قَلِيبٍ عَلَيْهَا دَلْوٌ، فَنَزَعْتُ مِنْهَا مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ أَخَذَهَا ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ، فَنَزَعَ بِهَا ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ، وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ، وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ ضَعْفَهُ، ثُمَّ اسْتَحَالَتْ غَرْبًا، فَأَخَذَهَا ابْنُ الْخَطَّابِ، فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا مِنَ النَّاسِ يَنْزِعُ نَزْعَ عُمَرَ، حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Abdan, njega je obavijestio Abdullah, prenoseći od Junusa, on od Zuhrija, kojeg je obavijestio Ibn-Musejjeb, da je čuo Ebu-Hurejru, radijallahu anhu, kako kaže da je čuo Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da kaže: “Spavao sam i u snu vidio bunar; iz njega sam kantom grabio onoliko koliko je Allah htio. Poslije mene uzeo ju je Ibn-Ebi-Kuhafe (Ebu-Bekr) i – neka mu Allah oprosti slabost – mučeći se izvadio kantu ili dvije (u nedoumici je prenosilac). Potom se kanta pretvorila u veću, pa ju je preuzeo Ibn-Hattab (Omer). Nisam u tome (poslu) vidio vještijeg čovjeka od njega; tako da su ljudi napravili (pojilišta) odmorišta oko vode.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَنْ جَرَّ ثَوْبَهُ خُيَلاَءَ لَمْ يَنْظُرِ اللَّهُ إِلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ أَحَدَ شِقَّىْ ثَوْبِي يَسْتَرْخِي إِلاَّ أَنْ أَتَعَاهَدَ ذَلِكَ مِنْهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّكَ لَسْتَ تَصْنَعُ ذَلِكَ خُيَلاَءَ ‏”‏ قَالَ مُوسَى فَقُلْتُ لِسَالِمٍ أَذَكَرَ عَبْدُ اللَّهِ مَنْ جَرَّ إِزَارَهُ قَالَ لَمْ أَسْمَعْهُ ذَكَرَ إِلاَّ ثَوْبَهُ‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Mukatil, njega je obavijestio Abdullah, a njega Musa b. Ukbe, prenoseći od Salima b. Abdullaha, a ovaj od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da je kazivao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je rekao: ‘Ko spusti odjeću iz oholosti – Allah na Sudnjem danu neće gledati u njega! ’ Na to Ebu-Bekr reče: ‘Jedan mi kraj odjeće pada ako ga ne držim!’ ‘Ti to ne činiš iz oholosti!’, reče mu Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem.” Musa veli: “Upitao sam Salima da li je Abdullah rekao: ‘Ko produži ogrtač…’, pa mi je odgovorio: ‘Nisam ga čuo da spominje išta drugo osim ‘svoju odjeću’.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، حَدَّثَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ مِنْ شَىْءٍ مِنَ الأَشْيَاءِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ دُعِيَ مِنْ أَبْوَابِ ـ يَعْنِي الْجَنَّةَ ـ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا خَيْرٌ، فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلاَةِ دُعِيَ مِنْ باب الصَّلاَةِ، وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَادِ دُعِيَ مِنْ باب الْجِهَادِ، وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ دُعِيَ مِنْ باب الصَّدَقَةِ، وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ باب الصِّيَامِ، وَبَابِ الرَّيَّانِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ مَا عَلَى هَذَا الَّذِي يُدْعَى مِنْ تِلْكَ الأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ، وَقَالَ هَلْ يُدْعَى مِنْهَا كُلِّهَا أَحَدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ نَعَمْ، وَأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ يَا أَبَا بَكْرٍ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ebul-Jeman, a njemu Šu‘ajb, prenoseći od Zuhrija, koji kaže da ga je obavijestio Humejd b. Abdur-Rahman b. Avf, da je Ebu-Hurejre kazao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kad je rekao: ‘Ko udijeli dvoje od nečega na Allahovom putu bit će pozvan (da uđe) na vrata (tj. Dženneta, kaže prenosilac) riječima: ‘Allahov robe, ovo je dobro!’ Pa ko bude od onih što su namaz obavljali bit će pozvan s Vrata namaza, a ko bude borac na Allahovu putu bit će pozvan s Vrata džihada. Ko je dijelio milostinju bit će pozvan s Vrata milostinje, a ko je postio bit će pozvan s Vrata posta i Vrata Rejjan.’ ‘A nije li nužno, Allahov Poslaniče’, upita Ebu-Bekr, ‘da neko bude pozvan sa svih tih vrata i da li će neko tako biti pozvan (sa svih vrata)?’ ‘Da’, odgovori Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ‘i nadam se da ćeš ti, Ebu-Bekre, biti jedan od njih.’”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَاتَ وَأَبُو بَكْرٍ بِالسُّنْحِ ـ قَالَ إِسْمَاعِيلُ يَعْنِي بِالْعَالِيَةِ ـ فَقَامَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا مَاتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَتْ وَقَالَ عُمَرُ وَاللَّهِ مَا كَانَ يَقَعُ فِي نَفْسِي إِلاَّ ذَاكَ وَلَيَبْعَثَنَّهُ اللَّهُ فَلَيَقْطَعَنَّ أَيْدِيَ رِجَالٍ وَأَرْجُلَهُمْ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَّلَهُ قَالَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي طِبْتَ حَيًّا وَمَيِّتًا، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يُذِيقُكَ اللَّهُ الْمَوْتَتَيْنِ أَبَدًا‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ فَقَالَ أَيُّهَا الْحَالِفُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ فَلَمَّا تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ جَلَسَ عُمَرُ‏.‏ فَحَمِدَ اللَّهَ أَبُو بَكْرٍ وَأَثْنَى عَلَيْهِ وَقَالَ أَلاَ مَنْ كَانَ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ‏.‏ وَقَالَ ‏{‏إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ‏}‏ وَقَالَ ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ أَفَإِنْ مَاتَ أَوْ قُتِلَ انْقَلَبْتُمْ عَلَى أَعْقَابِكُمْ وَمَنْ يَنْقَلِبْ عَلَى عَقِبَيْهِ فَلَنْ يَضُرَّ اللَّهَ شَيْئًا وَسَيَجْزِي اللَّهُ الشَّاكِرِينَ‏}‏ قَالَ فَنَشَجَ النَّاسُ يَبْكُونَ ـ قَالَ ـ وَاجْتَمَعَتِ الأَنْصَارُ إِلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فِي سَقِيفَةِ بَنِي سَاعِدَةَ فَقَالُوا مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ، فَذَهَبَ إِلَيْهِمْ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَأَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ، فَذَهَبَ عُمَرُ يَتَكَلَّمُ فَأَسْكَتَهُ أَبُو بَكْرٍ، وَكَانَ عُمَرُ يَقُولُ وَاللَّهِ مَا أَرَدْتُ بِذَلِكَ إِلاَّ أَنِّي قَدْ هَيَّأْتُ كَلاَمًا قَدْ أَعْجَبَنِي خَشِيتُ أَنْ لاَ يَبْلُغَهُ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ تَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَتَكَلَّمَ أَبْلَغَ النَّاسِ فَقَالَ فِي كَلاَمِهِ نَحْنُ الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ‏.‏ فَقَالَ حُبَابُ بْنُ الْمُنْذِرِ لاَ وَاللَّهِ لاَ نَفْعَلُ، مِنَّا أَمِيرٌ وَمِنْكُمْ أَمِيرٌ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ لاَ، وَلَكِنَّا الأُمَرَاءُ وَأَنْتُمُ الْوُزَرَاءُ هُمْ أَوْسَطُ الْعَرَبِ دَارًا، وَأَعْرَبُهُمْ أَحْسَابًا فَبَايِعُوا عُمَرَ أَوْ أَبَا عُبَيْدَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بَلْ نُبَايِعُكَ أَنْتَ، فَأَنْتَ سَيِّدُنَا وَخَيْرُنَا وَأَحَبُّنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَخَذَ عُمَرُ بِيَدِهِ فَبَايَعَهُ، وَبَايَعَهُ النَّاسُ، فَقَالَ قَائِلٌ قَتَلْتُمْ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ قَتَلَهُ اللَّهُ‏.‏

 

Pričao nam je Isma‘il b. Abdullah, a njemu Sulejman b. Bilal, prenoseći od Hišama b. Urve, koji kaže da ga je obavijestio Urve b. Zubejr, prenoseći od Aiše, radijallahu anha, supruge Vjerovjesnikove, sallallahu alejhi ve sellem, da je: Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, umro, a Ebu-Bekr bio je u Sunhu (Isma‘il kaže: ‘Znači u Ãliji), pa je ustao Omer, radijallahu anhu, i rekao: ‘Allaha mi, Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije umro!’“Omer je”, kaže Aiša, “(kasnije) kazivao: ‘Allaha mi, ni u šta drugo nisam vjerovao osim u to da će ga Allah sigurno proživiti te da će on sigurno posjeći ruke i noge ljudima.’ Došao je Ebu-Bekr, otkrio Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, poljubio ga i rekao: ‘I oca i majku dao bih za tebe – lijep si i živ i mrtav! Tako mi Onoga u čijoj je ruci moja duša, Allah ti sigurno neće dati da osjetiš smrt dva puta!’ Potom je izišao i rekao: ‘Ti što se zaklinješ, polahko!’ Kad progovori Ebu-Bekr, Omer sjede. Ebu-Bekr tada zahvali Allahu, pohvali Ga i reče: ‘Onaj ko je obožavao Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem – pa Muhammed je doista mrtav; a onaj ko je obožavao Allaha – pa On je doista živ i ne umire!’ Potom je naveo (kur’anske ajete): ‘Ti ćeš, zacijelo, umrijeti, a i oni će, također, pomrijeti…’, i: ‘Muhammed je samo Poslanik, a i prije njega bilo je poslanika. Ako bi on umro ili ubijen bio, zar biste se stopama svojim vratili? Onaj ko se stopama svojim vrati neće Allahu nimalo nauditi, a Allah će zahvalne sigurno nagraditi.’ Ljudi su grcali u plaču. Ensarije su se bile sakupili kod Sa‘da b. Ubade u sastajalištu plemena Benu-Sa‘ide i objavili: ‘Od nas emir, i od vas emir!’ Otišli su im Ebu-Bekr, Omer b. Hattab i Ubejda b. Džerrah. Omer je bio počeo govoriti, ali ga je Ebu-Bekr ušutkao. Omer je (kasnije) kazivao: ‘Nisam tim svojim govorom želio ništa drugo osim da kažem ono što je bilo aktuelno za tu priliku. Bio sam to pripremio plašeći se da će Ebu-Bekr zaboraviti.’ Tada je, kao najrječitiji čovjek, progovorio Ebu-Bekr i rekao: ‘Mi smo emiri, a vi ste veziri!’ ‘Ne!’, usprotivi se Hubab b. Munzir govoreći: ‘Tako mi Allaha, mi to ne dopuštamo! Neka od nas bude emir, i od vas emir!’ ‘Ne!’, uzvrati Ebu-Bekr i dodade: ‘Mi smo emiri, a vi ste veziri! Dajte prisegu Omeru ili Ebu-Ubejdi b. Džerrahu, oni su iz najplemenitijeg arapskog plemena, s najčistijim arapskim osobinama!’ Pa su dali prisegu Omeru i Ubejdi b. Džerrahu, a Omer reče: ‘Naprotiv, tebi prisegu dajemo, ti si naš prvak, najbolji plemić i najdraži Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, od svih nas!’ Omer je zgrabio ruku Ebu-Bekrovu i stisnuo je u znak prisege. Prisegu su potom dali i ostali ljudi. Neko tada reče: ‘Ubili ste Sa‘d b. Ubadu!’ ‘Allah ga ubio!’, uzvrati Omer. ”


 

وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَالِمٍ عَنِ الزُّبَيْدِيِّ، قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ أَخْبَرَنِي الْقَاسِمُ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ شَخَصَ بَصَرُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏”‏ فِي الرَّفِيقِ الأَعْلَى ‏”‏‏.‏ ثَلاَثًا، وَقَصَّ الْحَدِيثَ، قَالَتْ فَمَا كَانَتْ مِنْ خُطْبَتِهِمَا مِنْ خُطْبَةٍ إِلاَّ نَفَعَ اللَّهُ بِهَا، لَقَدْ خَوَّفَ عُمَرُ النَّاسَ وَإِنَّ فِيهِمْ لَنِفَاقًا، فَرَدَّهُمُ اللَّهُ بِذَلِكَ‏.‏ ثُمَّ لَقَدْ بَصَّرَ أَبُو بَكْرٍ النَّاسَ الْهُدَى وَعَرَّفَهُمُ الْحَقَّ الَّذِي عَلَيْهِمْ وَخَرَجُوا بِهِ يَتْلُونَ ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُ‏}‏ إِلَى ‏{‏الشَّاكِرِينَ‏}‏

 

Pričao je Abdullah b. Salim, prenoseći od Zubejdija, da je Abdur-Rahman b. Kasim, rekao da ga je obavijestio Kasim, da je Aiša, radijallahu anha, kazala: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, podigao je pogled, a zatim tri puta rekao: ‘U društvo visoko (pridruži me)!’” (zatim je ispričao hadis). Aiša veli: “Nije bilo hutbe koju bi njih dvojica održala, a da Allah ne bi dao korist u njoj. Omer je prestrašio ljude, među kojima je bilo i licemjera, pa im je Allah otvorio oči. Potom je Ebu-Bekr ukazao ljudima na uputu i objasnio im istinu, koja im je bila obaveza, pa su izišli učeći: ‘‘Muhammed je samo Poslanik, a i prije njega bilo je poslanika. Ako bi on umro ili ubijen bio, zar biste se stopama svojim vratili? Onaj ko se stopama svojim vrati neće Allahu nimalo nauditi, a Allah će zahvalne sigurno nagraditi.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا جَامِعُ بْنُ أَبِي رَاشِدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو يَعْلَى، عَنْ مُحَمَّدِ ابْنِ الْحَنَفِيَّةِ، قَالَ قُلْتُ لأَبِي أَىُّ النَّاسِ خَيْرٌ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو بَكْرٍ‏.‏ قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ ثُمَّ عُمَرُ‏.‏ وَخَشِيتُ أَنْ يَقُولَ عُثْمَانُ قُلْتُ ثُمَّ أَنْتَ قَالَ مَا أَنَا إِلاَّ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Kesir, njega je obavijestio Sufjan, a ovom pričao Džami‘ b. Ebu-Rašid, ovom Ebu-Ja‘laa, prenoseći od Muhammeda b. Hanefija da je kazao: “Upitao sam oca: ‘Ko je najvredniji poslije Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem?’ ‘Ebu-Bekr’, odgovorio mi je. ‘A ko poslije njega?’, upitao sam. ‘Onda Omer’, odgovorio je. Pobojao sam se da će potom spomenuti Osmana, te rekoh: ‘A onda si ti?’ ‘Ja sam samo obični musliman’, reče on.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ أَوْ بِذَاتِ الْجَيْشِ انْقَطَعَ عِقْدٌ لِي، فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْتِمَاسِهِ، وَأَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ، فَأَتَى النَّاسُ أَبَا بَكْرٍ، فَقَالُوا أَلاَ تَرَى مَا صَنَعَتْ عَائِشَةُ أَقَامَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِالنَّاسِ مَعَهُ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ، فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي قَدْ نَامَ، فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسَ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ قَالَتْ فَعَاتَبَنِي، وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ، وَجَعَلَ يَطْعُنُنِي بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي، فَلاَ يَمْنَعُنِي مِنَ التَّحَرُّكِ إِلاَّ مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَخِذِي، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَصْبَحَ عَلَى غَيْرِ مَاءٍ فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ، فَتَيَمَّمُوا، فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ مَا هِيَ بِأَوَّلِ بَرَكَتِكُمْ يَا آلَ أَبِي بَكْرٍ‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَبَعَثْنَا الْبَعِيرَ الَّذِي كُنْتُ عَلَيْهِ فَوَجَدْنَا الْعِقْدَ تَحْتَهُ‏.‏

 

Pričao nam je Kutejba b. Seid, prenoseći od Malika, on od Abdur-Rahmana b. Kasima, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je kazala: “Pratile smo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, na nekim njegovim putovanjima. I tako, kad smo bili u Bejdai (ili Zatul-Džejš), prekinula mi se ogrlica, te se Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zaustavio da je potraži. Zaustavili su se i ostali ljudi. Mjesto je bilo bez vode, a oni je nisu imali. Tada ljudi otiđoše Ebu-Bekru i rekoše mu: ‘Zar ne vidiš šta je Aiša uradila? Zaustavila se s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, i ljudima na bezvodnom mjestu, a oni sa sobom nemaju vode!’ Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio je stavio glavu na moje krilo i zaspao kada je došao Ebu-Bekr: ‘Zadržala si Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i ljude na bezvodnom mjestu, a oni sa sobom nemaju vode!’, ukori me govoreći ono što je Allah htio da on kaže i bockajući me rukom po slabinama. Suzdržala sam se od pokretanja samo zato što je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio na mome krilu. Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, prespavao je tu noć bez vode, a onda je Allah objavio ajet o tejemumu: ‘… onda dlanovima čistu zemlju dotaknite i lica svoja i ruke svoje potarite!’” Usejd b. Hudajr reče: “Porodico Ebu-Bekrova, nije vam to prvi bereket!” Aiša dodaje: “Podigli smo jahalicu na kojoj sam bila i našli smo moju ogrlicu ispod nje.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ ذَكْوَانَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لاَ تَسُبُّوا أَصْحَابِي، فَلَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ أَنْفَقَ مِثْلَ أُحُدٍ ذَهَبًا مَا بَلَغَ مُدَّ أَحَدِهِمْ وَلاَ نَصِيفَهُ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ جَرِيرٌ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ دَاوُدَ وَأَبُو مُعَاوِيَةَ وَمُحَاضِرٌ عَنِ الأَعْمَشِ‏.‏

 

Pričao nam je Adem b. Ebu-Ijas, njemu Šu‘be, prenoseći od A‘meša, koji kaže da je čuo Zekvana, da prenosi od Ebu-Seida Hudrija, radijallahu anhu, da je kazao: “Vjerovjesnik je, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Nemojte grditi moje drugove! Kada bi neko od vas podijelio zlata koliko je brdo Uhud, ne bi postigao nagradu koju oni postignu za udjeljivanje jednog mudda (oko dvije litre), pa ni pola od toga.’” S njim (prenosiocem) u predanju se slažu Džerir, Abdullah b. Davud, Ebu-Mu‘avija i Muhadir, prenoseći od A‘meša.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِسْكِينٍ أَبُو الْحَسَنِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ أَبِي نَمِرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو مُوسَى الأَشْعَرِيُّ، أَنَّهُ تَوَضَّأَ فِي بَيْتِهِ ثُمَّ خَرَجَ، فَقُلْتُ لأَلْزَمَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَلأَكُونَنَّ مَعَهُ يَوْمِي هَذَا‏.‏ قَالَ فَجَاءَ الْمَسْجِدَ، فَسَأَلَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا خَرَجَ وَوَجَّهَ هَا هُنَا، فَخَرَجْتُ عَلَى إِثْرِهِ أَسْأَلُ عَنْهُ، حَتَّى دَخَلَ بِئْرَ أَرِيسٍ، فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ، وَبَابُهَا مِنْ جَرِيدٍ حَتَّى قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَاجَتَهُ، فَتَوَضَّأَ فَقُمْتُ إِلَيْهِ، فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى بِئْرِ أَرِيسٍ، وَتَوَسَّطَ قُفَّهَا، وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ انْصَرَفْتُ، فَجَلَسْتُ عِنْدَ الْبَابِ، فَقُلْتُ لأَكُونَنَّ بَوَّابَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْيَوْمَ، فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَدَفَعَ الْبَابَ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ‏.‏ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ ثُمَّ ذَهَبْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَذَا أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏ فَأَقْبَلْتُ حَتَّى قُلْتُ لأَبِي بَكْرٍ ادْخُلْ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُبَشِّرُكَ بِالْجَنَّةِ‏.‏ فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَجَلَسَ عَنْ يَمِينِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَهُ فِي الْقُفِّ، وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي الْبِئْرِ، كَمَا صَنَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، وَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ، ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ وَقَدْ تَرَكْتُ أَخِي يَتَوَضَّأُ وَيَلْحَقُنِي، فَقُلْتُ إِنْ يُرِدِ اللَّهُ بِفُلاَنٍ خَيْرًا ـ يُرِيدُ أَخَاهُ ـ يَأْتِ بِهِ‏.‏ فَإِذَا إِنْسَانٌ يُحَرِّكُ الْبَابَ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ‏.‏ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ ثُمَّ جِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ، فَقُلْتُ هَذَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَسْتَأْذِنُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏ فَجِئْتُ فَقُلْتُ ادْخُلْ وَبَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْجَنَّةِ‏.‏ فَدَخَلَ، فَجَلَسَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْقُفِّ عَنْ يَسَارِهِ، وَدَلَّى رِجْلَيْهِ فِي الْبِئْرِ، ثُمَّ رَجَعْتُ فَجَلَسْتُ، فَقُلْتُ إِنْ يُرِدِ اللَّهُ بِفُلاَنٍ خَيْرًا يَأْتِ بِهِ‏.‏ فَجَاءَ إِنْسَانٌ يُحَرِّكُ الْبَابَ، فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ‏.‏ فَقُلْتُ عَلَى رِسْلِكَ‏.‏ فَجِئْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ عَلَى بَلْوَى تُصِيبُهُ ‏”‏ فَجِئْتُهُ فَقُلْتُ لَهُ ادْخُلْ وَبَشَّرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْجَنَّةِ عَلَى بَلْوَى تُصِيبُكَ‏.‏ فَدَخَلَ فَوَجَدَ الْقُفَّ قَدْ مُلِئَ، فَجَلَسَ وُجَاهَهُ مِنَ الشِّقِّ الآخَرِ‏.‏ قَالَ شَرِيكٌ قَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ فَأَوَّلْتُهَا قُبُورَهُمْ‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Miskin Ebu-Hasan, njemu Jahja b. Hassan, a ovom Sulejman, prenoseći od Šerika b. Ebu-Nemira,on od Seida b. Musejjeba da je kazivao: “Obavijestio me je Ebu-Musa Eš‘ari da je (jednom prilikom) uzeo abdest i izišao iz kuće. ‘Danas ću nastojati da sve vrijeme budem s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem’, rekao je. Potom je otišao u džamiju i upitao za Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, pa su rekli: ‘Izišao je i krenuo ovuda.’” (Ebu-Musa dalje kazuje): “Išao sam za njim, raspitujući se o njemu, sve dok on nije ušavši u bašču Eris došao do bunara. Sjeo sam kod kapije – a ona je bila od palmina granja – dok Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije obavio nuždu i uzeo abdest, a onda sam mu se uputio. Zatekao sam ga kako sjedi kod bunara u bašči Eris. Sjedio je nasred ivice bunara(nasute zemljom). Bio je otkrio potkoljenice i stavio ih u bunar. Nazvao sam mu selam, a onda otišao i sjeo kod kapije, rekavši: ‘Danas ću, sigurno, biti vratar Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.’ (Domalo zatim) došao je Ebu-Bekr i počeo gurati kapiju. ‘Ko je to?’, upitao sam. ‘Ebu-Bekr!’, odgovori on. ‘Polahko!’, rekao sam mu i otišao Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem. ‘Allahov Poslaniče’, rekoh mu, ‘evo Ebu-Bekra: traži da ga primiš.’ ‘Dopusti mu (da uđe) i obveseli ga Džennetom!’, reče on. Vratio sam se Ebu-Bekru i rekao mu: ‘Uđi! Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obveseljava te Džennetom!’ Ebu-Bekr je ušao i sjeo uz Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, s njegove desne strane. Spustio je noge u bunar, kao što je to bio učinio i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, otkrivši (prije toga) potkoljenice. Vratio sam se i sjeo, a već sam prije ostavio svoga brata koji je uzimao abdest, pa će mi se pridružiti. ‘Ako Allah želi dobro nekome (mislio je na brata) – dovest će ga!’, rekoh. U tom trenutku neko je gurnuo kapiju. ‘Ko je to?’, upitao sam. ‘Omer b. Hattab!’, reče ovaj. ‘Polahko!’, odgovorio sam mu, a onda otišao Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, nazvao mu selam i rekao: ‘Omer b. Hattab traži da ga primiš.’ ‘Dopusti mu (da uđe) i obveseli ga Džennetom!’, reče on. Tada sam se ja vratio do njega i rekao mu: ‘Uđi! Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obveseljava te Džennetom!’ On je ušao, sjeo kod Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, s njegove lijeve strane, i spustio noge u bunar. Vratio sam se, potom, i sjeo, ponavljajući: ‘Ako Allah želi dobro nekome – dovest će ga!’ Tada je (ponovo) došao neko i gurnuo vrata. ‘Ko je to?’, upitao sam. ‘Osman b. Affan!’, reče ovaj. ‘Polahko!’, odgovorio sam mu, a onda otišao Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i obavijestio ga. ‘Dopusti mu (da uđe)’, reče on, ‘i obveseli ga Džennetom, usprkos nedaćama koje će ga pogoditi!’ Vratio sam se i rekao mu: ‘Uđi! Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obveseljava te Džennetom, usprkos nedaćama koje će te pogoditi!’ Ušao je, a ivica bunara je bila popunjena, pa je sjeo nasuprot njega, s druge strane bunara.” Šerik b. Abdullah prenosi da je Seid b. Musejjeb rekao: “Shvatio sam da to ima veze s njihovim kaburima.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَعِدَ أُحُدًا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فَرَجَفَ بِهِمْ فَقَالَ ‏ “‏ اثْبُتْ أُحُدُ فَإِنَّمَا عَلَيْكَ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِ ‏”‏‏.‏

 

Pričao mi je Muhammed b. Beššar, a njemu Jahja, prenoseći od Seida, on od Katade, da im je Enes b. Malik, radijallahu anhu, kazivao da se Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, popeo s Ebu-Bekrom, Omerom i Osmanom na Uhud, pa je brdo podrhtalo.“Stani, Uhude, na tebi su Vjerovjesnik, Siddik i dvojica šehida!”, reče on.


 

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا صَخْرٌ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ بَيْنَمَا أَنَا عَلَى بِئْرٍ أَنْزِعُ مِنْهَا جَاءَنِي أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ، فَأَخَذَ أَبُو بَكْرٍ الدَّلْوَ، فَنَزَعَ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ، وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ، ثُمَّ أَخَذَهَا ابْنُ الْخَطَّابِ مِنْ يَدِ أَبِي بَكْرٍ، فَاسْتَحَالَتْ فِي يَدِهِ غَرْبًا، فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا مِنَ النَّاسِ يَفْرِي فَرِيَّهُ، فَنَزَعَ حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَهْبٌ الْعَطَنُ مَبْرَكُ الإِبِلِ، يَقُولُ حَتَّى رَوِيَتِ الإِبِلُ فَأَنَاخَتْ‏.‏

 

Pričao mi je Ahmed b. Seid Ebu-Abdullah, njemu Vehb b. Džerir, a ovom Sahr, prenoseći od Nafi‘a da je Abdullah b. Omer, radijallahu anhuma, kazao: “Rekao je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem: ‘Dok sam bio na bunaru i zahvaćao (vodu) iz njega, došli su mi Ebu-Bekr i Omer. Ebu-Bekr uzeo je kofu i zahvatio jednom ili dvaput, ali je – Allah mu oprostio! – činio to s poteškoćom. Onda je iz Ebu-Bekrovih ruku Omer preuzeo kofu, a ona se u njegovoj ruci (odjednom) pretvorila u veliku kantu. Nisam vidio da je iko grabio toliko vode vještije od Omera. Vode je bilo toliko da su ljudi tu napravili odmorište.’” Vehb kaže: “El-atan je mjesto gdje leže deve; napiju se vode i zategnu.”


 

حَدَّثَنِي الْوَلِيدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي الْحُسَيْنِ الْمَكِّيُّ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ إِنِّي لَوَاقِفٌ فِي قَوْمٍ، فَدَعَوُا اللَّهَ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ وَقَدْ وُضِعَ عَلَى سَرِيرِهِ، إِذَا رَجُلٌ مِنْ خَلْفِي قَدْ وَضَعَ مِرْفَقَهُ عَلَى مَنْكِبِي، يَقُولُ رَحِمَكَ اللَّهُ، إِنْ كُنْتُ لأَرْجُو أَنْ يَجْعَلَكَ اللَّهُ مَعَ صَاحِبَيْكَ، لأَنِّي كَثِيرًا مِمَّا كُنْتُ أَسْمَعُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كُنْتُ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ، وَفَعَلْتُ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ، وَانْطَلَقْتُ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ‏.‏ فَإِنْ كُنْتُ لأَرْجُو أَنْ يَجْعَلَكَ اللَّهُ مَعَهُمَا‏.‏ فَالْتَفَتُّ فَإِذَا هُوَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ‏.‏

 

Pričao mi je Velid b. Salih, njemu Isa b. Junus, a ovom Umer b. Seid b. Ebu-Husejn Mekki, prenoseći od Ibn-Ebu-Mulejke, a on od Ibn-Abbasa, radijallahu anhuma, da je kazao: “Stajao sam s ljudima kada su upućivali Allahu dovu za Omer b. Hattaba – a već je bio stavljen na svoj krevet. Tada je čovjek iza mene stavio svoj lakat na moje rame i rekao: ‘Allah ti se smilovao! Želim da te Allah sastavi s tvoja dva druga, jer sam mnogo puta čuo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako govori: ‘Bio sam s Ebu-Bekrom i Omerom…’ – ‘Uradio sam s Ebu-Bekrom i Omerom…’ – ‘Otišao sam s Ebu-Bekrom i Omerom…’ Molim Allaha da te sastavi s njima.’ Okrenuo sam se (i pogledao). Bio je to Alija b. Ebu-Talib.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ يَزِيدَ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو عَنْ أَشَدِّ، مَا صَنَعَ الْمُشْرِكُونَ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ رَأَيْتُ عُقْبَةَ بْنَ أَبِي مُعَيْطٍ جَاءَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يُصَلِّي، فَوَضَعَ رِدَاءَهُ فِي عُنُقِهِ فَخَنَقَهُ بِهِ خَنْقًا شَدِيدًا، فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ حَتَّى دَفَعَهُ عَنْهُ فَقَالَ أَتَقْتُلُونَ رَجُلاً أَنْ يَقُولَ رَبِّيَ اللَّهُ‏.‏ وَقَدْ جَاءَكُمْ بِالْبَيِّنَاتِ مِنْ رَبِّكُمْ‏.‏

 

Pričao mi je Muhammed b. Jezid Kufi, njemu Velid, prenoseći od Evza‘ija, a on od Jahjaa b. Ebu-Kesira, on od Muhammeda b. Ibrahima, a ovaj od Urve b. Ez-Zubejra da je kazao: “Upitao sam Abdullaha b. Amra šta je bilo najgore od onoga što su idolopoklonici priredili Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, pa mi je odgovorio: ‘Vidio sam Ukbu b. Ebu-Mu‘ajta kad je prišao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, dok je on klanjao, stavio mu svoj plašt oko vrata i počeo ga žestoko stezati (i daviti). Tada je došao Ebu-Bekr i odgurnuo ga, govoreći: ‘Zar da ubijete čovjeka zato što govori: ‘Gospodar je moj Allah!’, onoga koji vam je donio jasne dokaze od Gospodara vašeg?!’’ ”


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ الْمَاجِشُونُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ رَأَيْتُنِي دَخَلْتُ الْجَنَّةَ، فَإِذَا أَنَا بِالرُّمَيْصَاءِ امْرَأَةِ أَبِي طَلْحَةَ وَسَمِعْتُ خَشَفَةً، فَقُلْتُ مَنْ هَذَا فَقَالَ هَذَا بِلاَلٌ‏.‏ وَرَأَيْتُ قَصْرًا بِفِنَائِهِ جَارِيَةٌ، فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا فَقَالَ لِعُمَرَ‏.‏ فَأَرَدْتُ أَنْ أَدْخُلَهُ فَأَنْظُرَ إِلَيْهِ، فَذَكَرْتُ غَيْرَتَكَ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بِأُمِّي وَأَبِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعَلَيْكَ أَغَارُ

 

Pričao nam je Hadždžadž b. Minhal, njemu Abdul-Aziz b. Madžišun, a ovom Muhammed b. Munkedir, prenoseći od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, da je kazao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, je rekao: ‘Sanjao sam da sam u Džennetu, kad tamo i Rumejsa, žena Ebu-Talhina. Tada sam čuo šum, pa sam upitao: ‘Ko je to?’‘Bilal!’, bi mi rečeno. Vidio sam (potom) dvorac, a u njegovoj blizini robinja. ‘Čiji je?’, upitao sam.‘Omerov’, rekli su mi. Htio sam ući i razgledati ga, ali sam se sjetio tvoje ljubomore.’ ‘Allahov Poslaniče – žrtvovao bih za tebe i oca i majku! – zar da na tebe budem ljubomoran?!’, reče Omer.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَا نَحْنُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ قَالَ ‏ “‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي فِي الْجَنَّةِ، فَإِذَا امْرَأَةٌ تَتَوَضَّأُ إِلَى جَانِبِ قَصْرٍ، فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِعُمَرَ فَذَكَرْتُ غَيْرَتَهُ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا ‏”‏‏.‏ فَبَكَى وَقَالَ أَعَلَيْكَ أَغَارُ يَا رَسُولَ اللَّهِ

 

Pričao nam je Seid b. Ebu-Merjem, njega je obavijestio Lejs, da mu je pričao Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, kojeg je obavijestio Seid b. Musejjeb, da je Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, kazao: “Bili smo kod Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kad je rekao: ‘Dok sam (jednom prilikom) spavao, sanjao sam da sam u Džennetu, kad ono žena uzima abdest pored dvorca.‘Čiji je ovo dvorac?’, upitao sam. ‘Omerov’, rekoše. Sjetio sam se njegove ljubo-more, okrenuo se i pobjegao.’ Tada Omer zaplaka i reče: ‘Zar da na tebe budem ljubomoran, Allahov Pos-laniče?!’”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الصَّلْتِ أَبُو جَعْفَرٍ الْكُوفِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي حَمْزَةُ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ شَرِبْتُ ـ يَعْنِي اللَّبَنَ ـ حَتَّى أَنْظُرُ إِلَى الرِّيِّ يَجْرِي فِي ظُفُرِي أَوْ فِي أَظْفَارِي، ثُمَّ نَاوَلْتُ عُمَرَ ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ قَالَ ‏”‏ الْعِلْمَ ‏”‏‏.‏

 

Pričao mi je Muhammed b. Salt Ebu-Dža‘fer Kufi, a njemu Ibnul-Mubarek, prenoseći od Junusa, on od Zuhrija, da ga je obavijestio Hamza, prenoseći od svoga oca da je: Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Dok sam (jednom prilikom) spavao, sanjao sam kako pijem (mlijeko); kao da sad gledam kako mi tečnost prolazi između nokata (jednom je upotrijebljen izraz zufuri, a drugi put azfari). Potom sam dao Omeru (da pije).’‘Kako to tumačiš?’, upitali su. ‘Kao znanje’, reče on.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ سَالِمٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أُرِيتُ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أَنْزِعُ بِدَلْوِ بَكْرَةٍ عَلَى قَلِيبٍ، فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ فَنَزَعَ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ نَزْعًا ضَعِيفًا، وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ، ثُمَّ جَاءَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَاسْتَحَالَتْ غَرْبًا، فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا يَفْرِي فَرِيَّهُ حَتَّى رَوِيَ النَّاسُ وَضَرَبُوا بِعَطَنٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ ابْنُ جُبَيْرٍ الْعَبْقَرِيُّ عِتَاقُ الزَّرَابِيِّ‏.‏ وَقَالَ يَحْيَى الزَّرَابِيُّ الطَّنَافِسُ لَهَا خَمْلٌ رَقِيقٌ ‏{‏مَبْثُوثَةٌ‏}‏ كَثِيرَةٌ‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Abdullah b. Numejr, njemu Muhammed b. Bišr, a ovom Ubejdullah, njemu Ebu-Bekr b. Salim, prenoseći od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Pokazano mi je u snu kako kantom na koloturi vadim vodu iz bunara. Tada je došao Ebu-Bekr – Allah mu oprostio! – i ne baš lahko izvadio kantu ili dvije. Nakon toga došao je Omer b. Hattab. Kanta je odjednom postala velika, a ja nisam vidio da je iko vještije od njega vadio vodu. Ljudi su se napojili i tu napravili odmorište.” Ibn-Džubejr kaže: “El-abkarijju znači skupocjeni lijepi široki ćilim.” Jahja veli: “Ez-zerabijju et-tenafisu znači skupocjeni široki ćilim s nježnim vlaknima.”Mebsuse znači mnogobrojne.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْحَمِيدِ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ سَعْدٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ قَالَ ح حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ اسْتَأْذَنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعِنْدَهُ نِسْوَةٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُكَلِّمْنَهُ وَيَسْتَكْثِرْنَهُ، عَالِيَةً أَصْوَاتُهُنَّ عَلَى صَوْتِهِ فَلَمَّا اسْتَأْذَنَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ قُمْنَ فَبَادَرْنَ الْحِجَابَ فَأَذِنَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَدَخَلَ عُمَرُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَضْحَكُ، فَقَالَ عُمَرُ أَضْحَكَ اللَّهُ سِنَّكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ عَجِبْتُ مِنْ هَؤُلاَءِ اللاَّتِي كُنَّ عِنْدِي فَلَمَّا سَمِعْنَ صَوْتَكَ ابْتَدَرْنَ الْحِجَابِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ فَأَنْتَ أَحَقُّ أَنْ يَهَبْنَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ عُمَرُ يَا عَدُوَّاتِ أَنْفُسِهِنَّ، أَتَهَبْنَنِي وَلاَ تَهَبْنَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَ نَعَمْ، أَنْتَ أَفَظُّ وَأَغْلَظُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِيهًا يَا ابْنَ الْخَطَّابِ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا لَقِيَكَ الشَّيْطَانُ سَالِكًا فَجًّا قَطُّ إِلاَّ سَلَكَ فَجًّا غَيْرَ فَجِّكَ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ali b. Abdullah, njemu Ja‘kub b. Ibrahim, a ovom njegov otac, prenoseći od Saliha, a on od Ibn-Šihaba, da ga je obavijestio Abdul-Hamid, a njega Muhammed b. Sa‘d, da je njegov otac kazao…; a PRIČAO MI JE i Abdul-Aziz b. Abdullah, njemu Ibrahim b. Sa‘d, prenoseći od Saliha, on od Šihaba, on od Abdul-Hamida b. Abdur-Rahmana b. Zejda, ovaj od Muhammed b. Sa‘da b. Ebu-Vekkasa, a on od svoga oca da je kazao: “Zatražio je Omer b. Hattab dopuštenje da uđe kod Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, a kod njeg su bile neke žene iz Kurejša koje su tražile više (opskrbe) nego što im je dao, podižući glasove, tako da su nadjačale njegov glas, ali kad čuše da je Omer b. Hattab zatražio prijem, skočiše i počeše namještati svoje hidžabe. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je dopustio Omeru (da uđe), te je on ušao. Zatekao je Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako se smije i rekao: ‘Allah te učinio nasmijanim, Allahov Poslaniče!’ ‘Čudim se’, reče Poslanik, ‘ženama koje su bile kod mene: kad su čule tvoj glas, požurile su s hidžabom.’‘Allahov Poslaniče, ti si preči da te se plaše (i poštuju)!’, reče Omer i dodade: ‘Neprijateljice samih sebe, zar se plašite mene, a ne plašite se Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem?!’ ‘Da’, rekoše one, ‘jer si ti strašniji i grublji od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem!’ ‘Ostavi ih, sine Hattabov! Tako mi Onoga u čijoj je ruci moja duša, nikada te šejtan nije sreo na putu, a da nije pobjegao drugim putem!’, reče Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا قَيْسٌ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَا زِلْنَا أَعِزَّةً مُنْذُ أَسْلَمَ عُمَرُ‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Musenna, njemu Jahja, prenoseći od Ismaila, kojem je pričao Kajs, da je Abdullah rekao: “Otkako je Omer primio islam, postali smo poštovani i cijenjeni.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ، يَقُولُ وُضِعَ عُمَرُ عَلَى سَرِيرِهِ، فَتَكَنَّفَهُ النَّاسُ يَدْعُونَ وَيُصَلُّونَ قَبْلَ أَنْ يُرْفَعَ، وَأَنَا فِيهِمْ، فَلَمْ يَرُعْنِي إِلاَّ رَجُلٌ آخِذٌ مَنْكِبِي، فَإِذَا عَلِيٌّ فَتَرَحَّمَ عَلَى عُمَرَ، وَقَالَ مَا خَلَّفْتَ أَحَدًا أَحَبَّ إِلَىَّ أَنْ أَلْقَى اللَّهَ بِمِثْلِ عَمَلِهِ مِنْكَ، وَايْمُ اللَّهِ، إِنْ كُنْتُ لأَظُنُّ أَنْ يَجْعَلَكَ اللَّهُ مَعَ صَاحِبَيْكَ، وَحَسِبْتُ أَنِّي كُنْتُ كَثِيرًا أَسْمَعُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ذَهَبْتُ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ، وَدَخَلْتُ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ، وَخَرَجْتُ أَنَا وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ‏.‏

 

Pričao nam je Abdan, njega je obavijestio Abdullah, a njemu pričao Umer b. Seid, prenoseći od Ibn-Ebu-Mulejke, koji je čuo Ibn-Abbasa da kaže: “Omera su, prije nego što su ga ponijeli, stavili na tabut, a ljudi su se okupili učeći dove i klanjajući. Među njima sam bio i ja. Niko me nije prepao kao Alija b. Ebu-Talib, koji me je, predajući rahmet Omeru, dohvatio za rame govoreći: ‘Nisi mi ostavio nikoga – a da bih se s njegovim djelima radije susreo s Allahom – do sebe! Boga mi, mislim da će te Allah sastaviti s tvoja dva druga. Mnogo sam puta čuo Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako govori: ‘Otišao sam s Ebu-Bekrom i Omerom…’ – ‘Ušao sam s Ebu- Bekrom i Omerom…’ – ‘Izišao sam s Ebu-Bekrom i Omerom…’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، وَقَالَ، لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَوَاءٍ، وَكَهْمَسُ بْنُ الْمِنْهَالِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَعِدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أُحُدٍ وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ فَرَجَفَ بِهِمْ، فَضَرَبَهُ بِرِجْلِهِ، قَالَ ‏ “‏ اثْبُتْ أُحُدُ فَمَا عَلَيْكَ إِلاَّ نَبِيٌّ أَوْ صِدِّيقٌ أَوْ شَهِيدَانِ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Musedded, njemu Jezid b. Zurej‘, a ovom Seid b. Ebu-Aruba…; a Pričao mi je i Halifa, a njemu Muhammed b. Seva’ i Kehmes b. Minhal, koji kažu da im je pričao Seid, prenoseći od Katade, a ovaj od Enes b. Malika, radijallahu anhu, da je kazao: “Popeo se Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, s Ebu-Bekrom, Omerom i Osmanom na Uhud, pa se brdo zatreslo. Tada je on udario nogom u zemlju i rekao: ‘Smiri se, Uhude, na tebi nema nikoga do Vjerovjesnika, Siddika i dvojice šehida!’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ، هُوَ ابْنُ مُحَمَّدٍ أَنَّ زَيْدَ بْنَ أَسْلَمَ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَأَلَنِي ابْنُ عُمَرَ عَنْ بَعْضِ، شَأْنِهِ ـ يَعْنِي عُمَرَ ـ فَأَخْبَرْتُهُ‏.‏ فَقَالَ، مَا رَأَيْتُ أَحَدًا قَطُّ بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ حِينَ قُبِضَ كَانَ أَجَدَّ وَأَجْوَدَ حَتَّى انْتَهَى مِنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ‏.‏

 

Pričao nam je Jahja b. Sulejman, njemu Ibn-Vehb, a ovom Umer, sin Ibn-Muhammedov, a njemu Zejd b. Eslem, prenoseći od svoga oca da je kazao: “Pitao me je Ibn-Omer o onome što se njega tiče (znači o Omeru), pa sam mu rekao ono što znam. ‘Nisam’, reče on, ‘vidio nikoga da je nakon smrti Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, bio, sve dok nije preselio, tako marljiv i plemenit kao Omer b. Hattab.’”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ السَّاعَةِ، فَقَالَ مَتَى السَّاعَةُ قَالَ ‏”‏ وَمَاذَا أَعْدَدْتَ لَهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ شَىْءَ إِلاَّ أَنِّي أُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَنْتَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَمَا فَرِحْنَا بِشَىْءٍ فَرَحَنَا بِقَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَنْتَ مَعَ مَنْ أَحْبَبْتَ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَأَنَا أُحِبُّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا بَكْرٍ وَعُمَرَ، وَأَرْجُو أَنْ أَكُونَ مَعَهُمْ بِحُبِّي إِيَّاهُمْ، وَإِنْ لَمْ أَعْمَلْ بِمِثْلِ أَعْمَالِهِمْ‏.‏

 

Pričao nam je Sulejman b. Harb, njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Sabita, a on od Enesa, radijallahu anhu, da je neki čovjek upitao Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, o Sudnjem danu govoreći: ‘Kada će nastupiti Čas?’ ‘A šta si pripremio za njega?’, upita ga (Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem). ‘Ništa’, odgovori ovaj, ‘osim što volim Allaha i Njegova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.’ ‘Bit ćeš s onim koga voliš!’, reče (mu Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem).” “Ničemu se nismo obradovali kao Vjerovjesnikovim, sallallahu alejhi ve sellem, riječima: ‘Bit ćeš s onim koga voliš!’”, kaže Enes i nastavlja: “Ja volim Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, Ebu-Bekra i Omera, te se nadam da ću zbog svoje ljubavi prema njima biti u njihovu društvu, iako nemam djela kao što ih oni imaju.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَقَدْ كَانَ فِيمَا قَبْلَكُمْ مِنَ الأُمَمِ مُحَدَّثُونَ، فَإِنْ يَكُ فِي أُمَّتِي أَحَدٌ فَإِنَّهُ عُمَرُ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Jahja b. Kaze‘a, a njemu Ibrahim b. Sa‘d, prenoseći od svoga oca, on od Ebu-Seleme, a ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je kazao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je rekao: ‘Bilo je u narodima prije vas ljudi koji su bili nadahnuti. Ako takvih bude u mome ummetu, bit će to Omer.’”


 

زَادَ زَكَرِيَّاءُ بْنُ أَبِي زَائِدَةَ عَنْ سَعْدٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَقَدْ كَانَ فِيمَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ رِجَالٌ يُكَلَّمُونَ مِنْ غَيْرِ أَنْ يَكُونُوا أَنْبِيَاءَ، فَإِنْ يَكُنْ مِنْ أُمَّتِي مِنْهُمْ أَحَدٌ فَعُمَرُ ‏”‏‏.‏

 

Zekerijja b. Ebu-Zaida dodaje, prenoseći od Sa‘da, on od Ebu-Seleme, a on od Ebu-Hurejre da je kazivao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, je rekao: ‘Bilo je, prije vas, u narodu Benu-Israila nadahnutih ljudi: oni su nadahnuto govorili, iako nisu bili vjerovjesnici. Ako u mome ummetu bude ijedan takav, bit će to Omer.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ قَالاَ سَمِعْنَا أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ بَيْنَمَا رَاعٍ فِي غَنَمِهِ عَدَا الذِّئْبُ فَأَخَذَ مِنْهَا شَاةً، فَطَلَبَهَا حَتَّى اسْتَنْقَذَهَا، فَالْتَفَتَ إِلَيْهِ الذِّئْبُ فَقَالَ لَهُ مَنْ لَهَا يَوْمَ السَّبُعِ، لَيْسَ لَهَا رَاعٍ غَيْرِي‏”‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ سُبْحَانَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ فَإِنِّي أُومِنُ بِهِ وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ ‏”‏ وَمَا ثَمَّ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ‏.‏

 

Pričao nam je Abdullah b. Jusuf, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, on od Seida b. Musejjeba i Ebu-Seleme b. Abdur-Rahmana, koji kažu da su čuli Ebu-Hurejru, radijallahu anhu, da je kazivao: “Allahov Poslanik je, sallallahu alejhi ve sellem, pričao: ‘Dok je čobanin bio kod ovaca, nasrnuo je vuk (na stado) i ugrabio jednu ovcu. Ovaj ju je pokušao spasiti, ali se vuk okrenuo i rekao: ‘Koga ona ima na dan grabljivca, kada nema čobanina osim mene?!’’ ‘Slavljen neka je Allah!’, (začudiše se ljudi), a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: ‘Ja u to vjerujem, a također i Ebu-Bekr i Omer.’ A Ebu-Bekr i Omer nisu bili tu.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو أُمَامَةَ بْنُ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ عُرِضُوا عَلَىَّ وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ، فَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثَّدْىَ، وَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ دُونَ ذَلِكَ، وَعُرِضَ عَلَىَّ عُمَرُ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ اجْتَرَّهُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ الدِّينَ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, prenoseći od Ukajla, on od Ibn-Šihaba, kojeg je obavijestio Ebu-Umame b. Sehl b. Hunejf, prenoseći od Ebu-Seida Hudrija, radijallahu anhu, da je kazao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako priča: ‘Dok sam spavao, vidio sam ljude koje su mi predstavljali, a bili su u košuljama. Nekima je (košulja) dopirala do grudi, a u nekih je bila ispod toga. Omer mi se ukazao u košulji koja se vuče.’ ‘Kako to tumačiš, Allahov Poslaniče?’, upitali su. ‘Vjera!’, odgovori on.”


 

حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، قَالَ لَمَّا طُعِنَ عُمَرُ جَعَلَ يَأْلَمُ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ وَكَأَنَّهُ يُجَزِّعُهُ ـ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، وَلَئِنْ كَانَ ذَاكَ لَقَدْ صَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَحْسَنْتَ صُحْبَتَهُ، ثُمَّ فَارَقْتَهُ وَهْوَ عَنْكَ رَاضٍ، ثُمَّ صَحِبْتَ أَبَا بَكْرٍ فَأَحْسَنْتَ صُحْبَتَهُ، ثُمَّ فَارَقْتَهُ وَهْوَ عَنْكَ رَاضٍ، ثُمَّ صَحِبْتَ صَحَبَتَهُمْ فَأَحْسَنْتَ صُحْبَتَهُمْ، وَلَئِنْ فَارَقْتَهُمْ لَتُفَارِقَنَّهُمْ وَهُمْ عَنْكَ رَاضُونَ‏.‏ قَالَ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ صُحْبَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرِضَاهُ، فَإِنَّمَا ذَاكَ مَنٌّ مِنَ اللَّهِ تَعَالَى مَنَّ بِهِ عَلَىَّ، وَأَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ صُحْبَةِ أَبِي بَكْرٍ وَرِضَاهُ، فَإِنَّمَا ذَاكَ مَنٌّ مِنَ اللَّهِ جَلَّ ذِكْرُهُ مَنَّ بِهِ عَلَىَّ، وَأَمَّا مَا تَرَى مِنْ جَزَعِي، فَهْوَ مِنْ أَجْلِكَ وَأَجْلِ أَصْحَابِكَ، وَاللَّهِ لَوْ أَنَّ لِي طِلاَعَ الأَرْضِ ذَهَبًا لاَفْتَدَيْتُ بِهِ مِنْ عَذَابِ اللَّهِ عَزَّ وَجَلَّ قَبْلَ أَنْ أَرَاهُ‏.‏ قَالَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، دَخَلْتُ عَلَى عُمَرَ بِهَذَا‏.‏

 

Pričao nam je Salt b. Muhammed, njemu Isma‘il b. Ibrahim, a ovom Ejjub, prenoseći od Ibn-Ebu-Mulejke, a on od Misvera b. Mahreme da je kazivao: “Nakon što je proboden, Omer se rastužio, pa mu je Ibn-Abbas, kao da ga želi umiriti, rekao: ‘Vladaru pravovjernih, drugovao si, zar ne, s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, i lijepo je to druženje bilo; napustio si ga, a on je bio zadovoljan tobom. Potom si bio s Ebu-Bekrom, i lijepo je to druženje bilo; rastali ste se, a on je bio zadovoljan tobom. Zatim si drugovao s njihovim drugovima, i lijepo je to druženje bilo; ako ih napustiš, napustit ćeš ih a oni će sigurno biti zadovoljni tobom.’ ‘To što spominješ drugovanje s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, i njegovo zadovoljstvo’, reče Omer, ‘to je samo dar Uzvišenog Allaha kojim me obdario. To što spominješ drugovanje s Ebu-Bekrom i njegovo zadovoljstvo – i to je samo Allahov dar kojim me obdario. A moj nemir što ga vidiš – to je zbog tebe i tvojih drugova. Allaha mi, da mi je puna zemlja zlata, dao bih ga otkupljujući se od Njegova azaba prije nego što Ga budem vidio!’” Hammad b. Zejd veli: “Pričao nam je Ejjub, prenoseći od Ibn-Ebu-Mulejke, a on od Ibn-Abbasa navedeni hadis: ‘Ušao sam kod Omera…’”


 

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ النَّهْدِيُّ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَائِطٍ مِنْ حِيطَانِ الْمَدِينَةِ، فَجَاءَ رَجُلٌ فَاسْتَفْتَحَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ افْتَحْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏ فَفَتَحْتُ لَهُ، فَإِذَا أَبُو بَكْرٍ، فَبَشَّرْتُهُ بِمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَحَمِدَ اللَّهَ، ثُمَّ جَاءَ رَجُلٌ فَاسْتَفْتَحَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ افْتَحْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏ فَفَتَحْتُ لَهُ، فَإِذَا هُوَ عُمَرُ، فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَحَمِدَ اللَّهَ، ثُمَّ اسْتَفْتَحَ رَجُلٌ، فَقَالَ لِي ‏”‏ افْتَحْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ عَلَى بَلْوَى تُصِيبُهُ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا عُثْمَانُ، فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَمِدَ اللَّهَ ثُمَّ قَالَ اللَّهُ الْمُسْتَعَانُ‏.‏

 

Pričao nam je Jusuf b. Musa, njemu Ebu-Usama, ovom Usman b. Gijas, a ovome Ebu-Usman Nehdi, prenoseći od Ebu-Musaa, radijallahu anhu, da je kazivao: “Bio sam s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, u jednoj medinskoj bašči kada je došao neki čovjek i zatražio da mu se otvori (kapija). ‘Otvori mu i obveseli ga Džennetom!’, reče Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem. Otvorio sam mu, kad ono Ebu-Bekr. Obradovao sam ga onim što je rekao Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, a on je izrekao zahvalu Allahu. Došao je zatim još neko i zatražio da uđe, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Otvori mu i obveseli ga Džennetom!’ Otvorio sam mu, kad ono Omer. Obradovao sam ga onim što je rekao Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, a on je izrekao zahvalu Allahu. Došao je potom još neko i zatražio da uđe. ‘Otvori mu i obveseli ga Džennetom, uz iskušenja koja će ga zadesiti!’, reče mi (Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem). Bio je to Osman. Obradovao sam ga onim što je rekao Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem. On je izrekao zahvalu Allahu, a onda dodao: ‘Allah je Onaj od koga se pomoć traži!’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عَقِيلٍ، زُهْرَةُ بْنُ مَعْبَدٍ أَنَّهُ سَمِعَ جَدَّهُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ هِشَامٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ آخِذٌ بِيَدِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ‏.‏

 

Pričao nam je Jahja b. Sulejman, njemu Ibn-Vehb, ovom Hajva, a ovom Ebu-Akil Zuhre b. Ma‘bed, da je od svoga djeda Abdullaha b. Hišama čuo da je kazivao: “Bili smo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, kad je on Omera b. Hattaba držao za ruku…”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ حَائِطًا وَأَمَرَنِي بِحِفْظِ باب الْحَائِطِ، فَجَاءَ رَجُلٌ يَسْتَأْذِنُ، فَقَالَ ‏”‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ جَاءَ آخَرُ يَسْتَأْذِنُ فَقَالَ ‏”‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا عُمَرُ، ثُمَّ جَاءَ آخَرُ يَسْتَأْذِنُ، فَسَكَتَ هُنَيْهَةً ثُمَّ قَالَ ‏”‏ ائْذَنْ لَهُ وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ عَلَى بَلْوَى سَتُصِيبُهُ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ‏.‏ قَالَ حَمَّادٌ وَحَدَّثَنَا عَاصِمٌ الأَحْوَلُ، وَعَلِيُّ بْنُ الْحَكَمِ، سَمِعَا أَبَا عُثْمَانَ، يُحَدِّثُ عَنْ أَبِي مُوسَى، بِنَحْوِهِ، وَزَادَ فِيهِ عَاصِمٌ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ قَاعِدًا فِي مَكَانٍ فِيهِ مَاءٌ، قَدِ انْكَشَفَتْ عَنْ رُكْبَتَيْهِ أَوْ رُكْبَتِهِ، فَلَمَّا دَخَلَ عُثْمَانُ غَطَّاهَا‏.‏

 

Pričao nam je Sulejman b. Harb, a njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Ejjuba, on od Ebu-Osmana, a ovaj od Ebu-Musaa, radijallahu anhu, (da je kazivao): “Vjerovjesnik je, sallallahu alejhi ve sellem, ušao u neki vrt i naredio mi da pazim na kapiju vrta. Uto je došao jedan čovjek i zatražio dopuštenje da uđe. ‘Dopusti mu i obveseli ga Džennetom!’, reče (Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem). Bio je to Ebu-Bekr. Zatim je došao drugi i zatražio dopuštenje da uđe, pa je (Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem) rekao: ‘Dopusti mu i obveseli ga Džennetom!’ Bio je to Omer. Nakon toga došao je još jedan i zatražio da uđe. Poslanik je, sallallahu alejhi ve sellem, zašutio na trenutak, a onda rekao: ‘Dopusti mu i obveseli ga Džennetom, uz iskušenja koja će ga zadesiti!’ Bio je to Osman b. Affan.” Hammad veli da su mu kazivali Asim Ahvel i Ali b. Hakem da su čuli Ebu-Usmana kako od Ebu-Musaa prenosi slično ovome. Asim dodaje da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, sjedio na nekom mjestu gdje je bila voda. Bila su mu otkrivena koljena (ili koljeno), pa ih je, kada je ušao Osman, pokrio.


 

حَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ يُونُسَ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَدِيِّ بْنِ الْخِيَارِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الأَسْوَدِ بْنِ عَبْدِ يَغُوثَ قَالاَ مَا يَمْنَعُكَ أَنْ تُكَلِّمَ عُثْمَانَ لأَخِيهِ الْوَلِيدِ فَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِيهِ‏.‏ فَقَصَدْتُ لِعُثْمَانَ حَتَّى خَرَجَ إِلَى الصَّلاَةِ، قُلْتُ إِنَّ لِي إِلَيْكَ حَاجَةً، وَهِيَ نَصِيحَةٌ لَكَ‏.‏ قَالَ يَا أَيُّهَا الْمَرْءُ ـ قَالَ مَعْمَرٌ أُرَاهُ قَالَ ـ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْكَ‏.‏ فَانْصَرَفْتُ، فَرَجَعْتُ إِلَيْهِمْ إِذْ جَاءَ رَسُولُ عُثْمَانَ فَأَتَيْتُهُ، فَقَالَ مَا نَصِيحَتُكَ فَقُلْتُ إِنَّ اللَّهَ سُبْحَانَهُ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ، وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ الْكِتَابَ، وَكُنْتَ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ، فَهَاجَرْتَ الْهِجْرَتَيْنِ، وَصَحِبْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَأَيْتَ هَدْيَهُ، وَقَدْ أَكْثَرَ النَّاسُ فِي شَأْنِ الْوَلِيدِ‏.‏ قَالَ أَدْرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ لاَ وَلَكِنْ خَلَصَ إِلَىَّ مِنْ عِلْمِهِ مَا يَخْلُصُ إِلَى الْعَذْرَاءِ فِي سِتْرِهَا‏.‏ قَالَ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ اللَّهَ بَعَثَ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم بِالْحَقِّ، فَكُنْتُ مِمَّنِ اسْتَجَابَ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ وَآمَنْتُ بِمَا بُعِثَ بِهِ، وَهَاجَرْتُ الْهِجْرَتَيْنِ كَمَا قُلْتَ، وَصَحِبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَايَعْتُهُ، فَوَاللَّهِ مَا عَصَيْتُهُ وَلاَ غَشَشْتُهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ أَبُو بَكْرٍ مِثْلُهُ، ثُمَّ عُمَرُ مِثْلُهُ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتُ، أَفَلَيْسَ لِي مِنَ الْحَقِّ مِثْلُ الَّذِي لَهُمْ قُلْتُ بَلَى‏.‏ قَالَ فَمَا هَذِهِ الأَحَادِيثُ الَّتِي تَبْلُغُنِي عَنْكُمْ أَمَّا مَا ذَكَرْتَ مِنْ شَأْنِ الْوَلِيدِ، فَسَنَأْخُذُ فِيهِ بِالْحَقِّ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ دَعَا عَلِيًّا فَأَمَرَهُ أَنْ يَجْلِدَهُ فَجَلَدَهُ ثَمَانِينَ‏.‏

 

Pričao mi je Ahmed b. Šebib b. Seid, njemu njegov otac, prenoseći od Junusa, da je Ibn-Šihab rekao kako ga je obavijestio Urve, a njega Ubejdullah b. Adijj b. Hijar da su Misver b. Mahrema i Abdur-Rahman b. Esved b. Abdu-Jegus rekli: ‘Šta te sprečava da porazgovaraš s Osmanom o njegovom bratu Velidu, jer ljudi mnogo pričaju protiv njega?’ Udesio sam da se susretnem s Osmanom kada on pođe na namaz, te mu rekoh: ‘Imam potrebu da ti dam savjet.’ ‘Čovječe’, reče on, ‘zar ti?!’ (Ma‘mer veli: “Mislim da je rekao: ‘Allahu se utječem od tebe!’”) Okrenuo sam se i vratio njima dvojici, kad dođe glasnik od Osmana. Otišao sam k njemu, pa me on upita: ‘Kakav ti je savjet?’ ‘Allah Uzvišeni je doista poslao Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem, s istinom’, rekoh mu, ‘i objavio mu Knjigu. Bio si jedan od onih koji su se odazvali Allahu i Njegovu Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i učestvovao u prva dva iseljenja (iz Meke). Drugovao si s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, i vidio njegovu uputu… Ljudi mnogo govore protiv Velida!’ ‘Jesi li ti slušao (hadise) od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem?’, upita on. ‘Nisam’, rekoh, ‘ali mi je došlo njegovo znanje i nauka, koje je došlo i do (neudate) nevine djevojke sklonjene u svojoj odaji.’ ‘I poslije…’, reče on, ‘doista je Allah poslao Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem, s istinom, a ja sam bio jedan od onih koji su se odazvali Allahu i Njegovu Poslaniku: povjerovao sam u ono s čime je on poslan, dvaput sam se – kao što si rekao – iseljavao (iz Meke) i družio se s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem. Dao sam mu prisegu i, Allaha mi, nisam pogriješio prema njemu niti sam ga prevario dok ga god Allah nije uzeo Sebi, a također ni Ebu-Bekra ni Omera. Potom sam postao halifa. Pa zar ja nemam prava kao što su i oni imali?’ ‘Svakako!’, rekoh. ‘Čemu onda sva ta priča koju čujem od vas?’, reče on i dodade: ‘Što se tiče Velida i njegovog problema, postupit ćemo po pravdi, ako Bog da!’ Pozvao je Aliju i naredio mu da ga izbičuje. Udario mu je osamdeset udaraca.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمِ بْنِ بَزِيغٍ، حَدَّثَنَا شَاذَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ الْمَاجِشُونُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا فِي زَمَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لاَ نَعْدِلُ بِأَبِي بَكْرٍ أَحَدًا ثُمَّ عُمَرَ ثُمَّ عُثْمَانَ، ثُمَّ نَتْرُكُ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لاَ نُفَاضِلُ بَيْنَهُمْ‏.‏ تَابَعَهُ عَبْدُ اللَّهِ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ‏.‏

 

Pričao mi je Muhammed b. Hatim b. Bezi‘, njemu Šazan, a ovom Abdul-Aziz b. Ebu-Selema Madžišun, prenoseći od Ubejdullaha, on od Nafi‘a, a ovaj od Ibn-Omera, radijallahu anhuma, da je kazivao: “U doba Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, nikoga nismo izjednačavali s Ebu-Bekrom, a zatim ni s Omerom, a zatim ni s Osmanom. Poslije njih ostavljali smo Vjerovjesnikove, sallallahu alejhi ve sellem, drugove i nismo davali prednost jednima nad drugima.” Ovaj hadis od Abdul-Aziza (osim Šazana) prenosi i Abdullah b. Salih.


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ ـ هُوَ ابْنُ مَوْهَبٍ ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ مَنْ أَهْلِ مِصْرَ حَجَّ الْبَيْتَ فَرَأَى قَوْمًا جُلُوسًا، فَقَالَ مَنْ هَؤُلاَءِ الْقَوْمُ قَالَ هَؤُلاَءِ قُرَيْشٌ‏.‏ قَالَ فَمَنِ الشَّيْخُ فِيهِمْ قَالُوا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ‏.‏ قَالَ يَا ابْنَ عُمَرَ إِنِّي سَائِلُكَ عَنْ شَىْءٍ فَحَدِّثْنِي هَلْ تَعْلَمُ أَنَّ عُثْمَانَ فَرَّ يَوْمَ أُحُدٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ تَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ عَنْ بَدْرٍ وَلَمْ يَشْهَدْ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ تَعْلَمُ أَنَّهُ تَغَيَّبَ عَنْ بَيْعَةِ الرُّضْوَانِ فَلَمْ يَشْهَدْهَا قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ‏.‏ قَالَ ابْنُ عُمَرَ تَعَالَ أُبَيِّنْ لَكَ أَمَّا فِرَارُهُ يَوْمَ أُحُدٍ فَأَشْهَدُ أَنَّ اللَّهَ عَفَا عَنْهُ وَغَفَرَ لَهُ، وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ عَنْ بَدْرٍ، فَإِنَّهُ كَانَتْ تَحْتَهُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَتْ مَرِيضَةً، فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ لَكَ أَجْرَ رَجُلٍ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا وَسَهْمَهُ ‏”‏‏.‏ وَأَمَّا تَغَيُّبُهُ عَنْ بَيْعَةِ الرُّضْوَانِ فَلَوْ كَانَ أَحَدٌ أَعَزَّ بِبَطْنِ مَكَّةَ مِنْ عُثْمَانَ لَبَعَثَهُ مَكَانَهُ فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُثْمَانَ وَكَانَتْ بَيْعَةُ الرُّضْوَانِ بَعْدَ مَا ذَهَبَ عُثْمَانُ إِلَى مَكَّةَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ الْيُمْنَى ‏”‏ هَذِهِ يَدُ عُثْمَانَ ‏”‏‏.‏ فَضَرَبَ بِهَا عَلَى يَدِهِ، فَقَالَ ‏”‏ هَذِهِ لِعُثْمَانَ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ لَهُ ابْنُ عُمَرَ اذْهَبْ بِهَا الآنَ مَعَكَ‏.‏

 

Pričao nam je Musa b. Isma‘il, njemu Ebu-Avane, a njemu Usman, sin Mevhebov koji je kazao: “Došao je neki Egipćanin i obavio hadždž. Vidio je ljude kako sjede, pa je upitao: ‘Ko su ovi ljudi?’ ‘To su Kurejšije’, odgovorili su mu. ‘A ko im je šejh?’, upitao je ovaj. ‘Abdullah b. Omer’, odgovorili su mu. ‘Sine Omerov’, reče on, ‘upitat ću te nešto pa mi odgovori. Znaš li da je Osman pobjegao na Dan Uhuda?’ ‘Da’, odgovorio mu je. ‘A znaš li da nije bio na Bedru, da je bio odsutan?’ ‘Da’, odgovorio mu je. ‘A znaš li’, nastavi ovaj, ‘da je bio odsutan kad se davala prisega Ridvan, da joj nije prisustvovao?’ ‘Da’, odgovorio mu je. ‘Allah je najveći!’, uzviknu ovaj. ‘Dođi’, reče mu Ibn-Omer, ‘da ti objasnim. Što se tiče njegovog bijega na dan Uhuda: svjedočim da mu je Allah oprostio i oslobodio ga. Što se tiče njegova odsustva s Bedra: bio je oženjen Poslanikovom, sallallahu alejhi ve sellem, kćerkom; bila je bolesna, pa mu je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Imaš nagradu kao onaj koji je bio na Bedru i njegov ratni plijen.’ A što se tiče prisege Ridvan: da je iko iz Mekke imao jači utjecaj od Osmana, njega bi (Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem) poslao u Mekku umjesto Osmana, kojeg je poslao prije same prisege. A Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, pokazao je svoju desnicu i rekao: ‘Ovo je Osmanova ruka!’ Udario je njome po drugoj rekavši: ‘Ovo je Osmanova prisega!’ A sada idi s ovim što si čuo!’, reče mu Ibn-Omer.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُمْ قَالَ صَعِدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُحُدًا، وَمَعَهُ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ، فَرَجَفَ وَقَالَ ‏ “‏ اسْكُنْ أُحُدُ ـ أَظُنُّهُ ضَرَبَهُ بِرِجْلِهِ ـ فَلَيْسَ عَلَيْكَ إِلاَّ نَبِيٌّ وَصِدِّيقٌ وَشَهِيدَانِ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Musedded, a njemu Jahja, prenoseći od Seida, on od Katade, a ovaj od Enesa, radijallahu anhu, da je kazivao: “Uspeo se Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, s Ebu-Bekrom, Omerom i Osmanom na Uhud, pa se on zatresao. ‘Smiri se, Uhude’, reče on (a čini mi se i da je udario nogom po njemu), ‘na tebi nije niko drugi do Poslanik, Siddik i dvojica šehida!’”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَبْلَ أَنْ يُصَابَ بِأَيَّامٍ بِالْمَدِينَةِ وَقَفَ عَلَى حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ وَعُثْمَانَ بْنِ حُنَيْفٍ، قَالَ كَيْفَ فَعَلْتُمَا أَتَخَافَانِ أَنْ تَكُونَا قَدْ حَمَّلْتُمَا الأَرْضَ مَا لاَ تُطِيقُ قَالاَ حَمَّلْنَاهَا أَمْرًا هِيَ لَهُ مُطِيقَةٌ، مَا فِيهَا كَبِيرُ فَضْلٍ‏.‏ قَالَ انْظُرَا أَنْ تَكُونَا حَمَّلْتُمَا الأَرْضَ مَا لاَ تُطِيقُ، قَالَ قَالاَ لاَ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ لَئِنْ سَلَّمَنِي اللَّهُ لأَدَعَنَّ أَرَامِلَ أَهْلِ الْعِرَاقِ لاَ يَحْتَجْنَ إِلَى رَجُلٍ بَعْدِي أَبَدًا‏.‏ قَالَ فَمَا أَتَتْ عَلَيْهِ إِلاَّ رَابِعَةٌ حَتَّى أُصِيبَ‏.‏ قَالَ إِنِّي لَقَائِمٌ مَا بَيْنِي وَبَيْنَهُ إِلاَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ غَدَاةَ أُصِيبَ، وَكَانَ إِذَا مَرَّ بَيْنَ الصَّفَّيْنِ قَالَ اسْتَوُوا‏.‏ حَتَّى إِذَا لَمْ يَرَ فِيهِنَّ خَلَلاً تَقَدَّمَ فَكَبَّرَ، وَرُبَّمَا قَرَأَ سُورَةَ يُوسُفَ، أَوِ النَّحْلَ، أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ، فِي الرَّكْعَةِ الأُولَى حَتَّى يَجْتَمِعَ النَّاسُ، فَمَا هُوَ إِلاَّ أَنْ كَبَّرَ فَسَمِعْتُهُ يَقُولُ قَتَلَنِي ـ أَوْ أَكَلَنِي ـ الْكَلْبُ‏.‏ حِينَ طَعَنَهُ، فَطَارَ الْعِلْجُ بِسِكِّينٍ ذَاتِ طَرَفَيْنِ لاَ يَمُرُّ عَلَى أَحَدٍ يَمِينًا وَلاَ شِمَالاً إِلاَّ طَعَنَهُ حَتَّى طَعَنَ ثَلاَثَةَ عَشَرَ رَجُلاً، مَاتَ مِنْهُمْ سَبْعَةٌ، فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ، طَرَحَ عَلَيْهِ بُرْنُسًا، فَلَمَّا ظَنَّ الْعِلْجُ أَنَّهُ مَأْخُوذٌ نَحَرَ نَفْسَهُ، وَتَنَاوَلَ عُمَرُ يَدَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَدَّمَهُ، فَمَنْ يَلِي عُمَرَ فَقَدْ رَأَى الَّذِي أَرَى، وَأَمَّا نَوَاحِي الْمَسْجِدِ فَإِنَّهُمْ لاَ يَدْرُونَ غَيْرَ أَنَّهُمْ قَدْ فَقَدُوا صَوْتَ عُمَرَ وَهُمْ يَقُولُونَ سُبْحَانَ اللَّهِ سُبْحَانَ اللَّهِ‏.‏ فَصَلَّى بِهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ صَلاَةً خَفِيفَةً، فَلَمَّا انْصَرَفُوا‏.‏ قَالَ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ، انْظُرْ مَنْ قَتَلَنِي‏.‏ فَجَالَ سَاعَةً، ثُمَّ جَاءَ، فَقَالَ غُلاَمُ الْمُغِيرَةِ‏.‏ قَالَ الصَّنَعُ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ قَاتَلَهُ اللَّهُ لَقَدْ أَمَرْتُ بِهِ مَعْرُوفًا، الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي لَمْ يَجْعَلْ مَنِيَّتِي بِيَدِ رَجُلٍ يَدَّعِي الإِسْلاَمَ، قَدْ كُنْتَ أَنْتَ وَأَبُوكَ تُحِبَّانِ أَنْ تَكْثُرَ الْعُلُوجُ بِالْمَدِينَةِ وَكَانَ ‏{‏الْعَبَّاسُ‏}‏ أَكْثَرَهُمْ رَقِيقًا‏.‏ فَقَالَ إِنْ شِئْتَ فَعَلْتُ‏.‏ أَىْ إِنْ شِئْتَ قَتَلْنَا‏.‏ قَالَ كَذَبْتَ، بَعْدَ مَا تَكَلَّمُوا بِلِسَانِكُمْ، وَصَلَّوْا قِبْلَتَكُمْ وَحَجُّوا حَجَّكُمْ فَاحْتُمِلَ إِلَى بَيْتِهِ فَانْطَلَقْنَا مَعَهُ، وَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ تُصِبْهُمْ مُصِيبَةٌ قَبْلَ يَوْمَئِذٍ، فَقَائِلٌ يَقُولُ لاَ بَأْسَ‏.‏ وَقَائِلٌ يَقُولُ أَخَافُ عَلَيْهِ، فَأُتِيَ بِنَبِيذٍ فَشَرِبَهُ فَخَرَجَ مِنْ جَوْفِهِ، ثُمَّ أُتِيَ بِلَبَنٍ فَشَرِبَهُ فَخَرَجَ مِنْ جُرْحِهِ، فَعَلِمُوا أَنَّهُ مَيِّتٌ، فَدَخَلْنَا عَلَيْهِ، وَجَاءَ النَّاسُ يُثْنُونَ عَلَيْهِ، وَجَاءَ رَجُلٌ شَابٌّ، فَقَالَ أَبْشِرْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بِبُشْرَى اللَّهِ لَكَ مِنْ صُحْبَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدَمٍ فِي الإِسْلاَمِ مَا قَدْ عَلِمْتَ، ثُمَّ وَلِيتَ فَعَدَلْتَ، ثُمَّ شَهَادَةٌ‏.‏ قَالَ وَدِدْتُ أَنَّ ذَلِكَ كَفَافٌ لاَ عَلَىَّ وَلاَ لِي‏.‏ فَلَمَّا أَدْبَرَ، إِذَا إِزَارُهُ يَمَسُّ الأَرْضَ‏.‏ قَالَ رُدُّوا عَلَىَّ الْغُلاَمَ قَالَ ابْنَ أَخِي ارْفَعْ ثَوْبَكَ، فَإِنَّهُ أَبْقَى لِثَوْبِكَ وَأَتْقَى لِرَبِّكَ، يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ انْظُرْ مَا عَلَىَّ مِنَ الدَّيْنِ‏.‏ فَحَسَبُوهُ فَوَجَدُوهُ سِتَّةً وَثَمَانِينَ أَلْفًا أَوْ نَحْوَهُ، قَالَ إِنْ وَفَى لَهُ مَالُ آلِ عُمَرَ، فَأَدِّهِ مِنْ أَمْوَالِهِمْ، وَإِلاَّ فَسَلْ فِي بَنِي عَدِيِّ بْنِ كَعْبٍ، فَإِنْ لَمْ تَفِ أَمْوَالُهُمْ فَسَلْ فِي قُرَيْشٍ، وَلاَ تَعْدُهُمْ إِلَى غَيْرِهِمْ، فَأَدِّ عَنِّي هَذَا الْمَالَ، انْطَلِقْ إِلَى عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ فَقُلْ يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ السَّلاَمَ‏.‏ وَلاَ تَقُلْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ فَإِنِّي لَسْتُ الْيَوْمَ لِلْمُؤْمِنِينَ أَمِيرًا، وَقُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ‏.‏ فَسَلَّمَ وَاسْتَأْذَنَ، ثُمَّ دَخَلَ عَلَيْهَا، فَوَجَدَهَا قَاعِدَةً تَبْكِي فَقَالَ يَقْرَأُ عَلَيْكِ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ السَّلاَمَ وَيَسْتَأْذِنُ أَنْ يُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَيْهِ‏.‏ فَقَالَتْ كُنْتُ أُرِيدُهُ لِنَفْسِي، وَلأُوثِرَنَّ بِهِ الْيَوْمَ عَلَى نَفْسِي‏.‏ فَلَمَّا أَقْبَلَ قِيلَ هَذَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَدْ جَاءَ‏.‏ قَالَ ارْفَعُونِي، فَأَسْنَدَهُ رَجُلٌ إِلَيْهِ، فَقَالَ مَا لَدَيْكَ قَالَ الَّذِي تُحِبُّ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَذِنَتْ‏.‏ قَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ، مَا كَانَ مِنْ شَىْءٍ أَهَمُّ إِلَىَّ مِنْ ذَلِكَ، فَإِذَا أَنَا قَضَيْتُ فَاحْمِلُونِي ثُمَّ سَلِّمْ فَقُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، فَإِنْ أَذِنَتْ لِي فَأَدْخِلُونِي، وَإِنْ رَدَّتْنِي رُدُّونِي إِلَى مَقَابِرِ الْمُسْلِمِينَ‏.‏ وَجَاءَتْ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ حَفْصَةُ وَالنِّسَاءُ تَسِيرُ مَعَهَا، فَلَمَّا رَأَيْنَاهَا قُمْنَا، فَوَلَجَتْ عَلَيْهِ فَبَكَتْ عِنْدَهُ سَاعَةً، وَاسْتَأْذَنَ الرِّجَالُ، فَوَلَجَتْ دَاخِلاً لَهُمْ، فَسَمِعْنَا بُكَاءَهَا مِنَ الدَّاخِلِ‏.‏ فَقَالُوا أَوْصِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اسْتَخْلِفْ‏.‏ قَالَ مَا أَجِدُ أَحَقَّ بِهَذَا الأَمْرِ مِنْ هَؤُلاَءِ النَّفَرِ أَوِ الرَّهْطِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ عَنْهُمْ رَاضٍ‏.‏ فَسَمَّى عَلِيًّا وَعُثْمَانَ وَالزُّبَيْرَ وَطَلْحَةَ وَسَعْدًا وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ وَقَالَ يَشْهَدُكُمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ وَلَيْسَ لَهُ مِنَ الأَمْرِ شَىْءٌ ـ كَهَيْئَةِ التَّعْزِيَةِ لَهُ ـ فَإِنْ أَصَابَتِ الإِمْرَةُ سَعْدًا فَهْوَ ذَاكَ، وَإِلاَّ فَلْيَسْتَعِنْ بِهِ أَيُّكُمْ مَا أُمِّرَ، فَإِنِّي لَمْ أَعْزِلْهُ عَنْ عَجْزٍ وَلاَ خِيَانَةٍ وَقَالَ أُوصِي الْخَلِيفَةَ مِنْ بَعْدِي بِالْمُهَاجِرِينَ الأَوَّلِينَ أَنْ يَعْرِفَ لَهُمْ حَقَّهُمْ، وَيَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ، وَأُوصِيهِ بِالأَنْصَارِ خَيْرًا، الَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ مِنْ قَبْلِهِمْ، أَنْ يُقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ، وَأَنْ يُعْفَى عَنْ مُسِيئِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِأَهْلِ الأَمْصَارِ خَيْرًا فَإِنَّهُمْ رِدْءُ الإِسْلاَمِ، وَجُبَاةُ الْمَالِ، وَغَيْظُ الْعَدُوِّ، وَأَنْ لاَ يُؤْخَذَ مِنْهُمْ إِلاَّ فَضْلُهُمْ عَنْ رِضَاهُمْ، وَأُوصِيهِ بِالأَعْرَابِ خَيْرًا، فَإِنَّهُمْ أَصْلُ الْعَرَبِ وَمَادَّةُ الإِسْلاَمِ أَنْ يُؤْخَذَ مِنْ حَوَاشِي أَمْوَالِهِمْ وَتُرَدَّ عَلَى فُقَرَائِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ، وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَلاَ يُكَلَّفُوا إِلاَّ طَاقَتَهُمْ‏.‏ فَلَمَّا قُبِضَ خَرَجْنَا بِهِ فَانْطَلَقْنَا نَمْشِي فَسَلَّمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ قَالَ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ‏.‏ قَالَتْ أَدْخِلُوهُ‏.‏ فَأُدْخِلَ، فَوُضِعَ هُنَالِكَ مَعَ صَاحِبَيْهِ، فَلَمَّا فُرِغَ مِنْ دَفْنِهِ اجْتَمَعَ هَؤُلاَءِ الرَّهْطُ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ اجْعَلُوا أَمْرَكُمْ إِلَى ثَلاَثَةٍ مِنْكُمْ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَلِيٍّ‏.‏ فَقَالَ طَلْحَةُ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عُثْمَانَ‏.‏ وَقَالَ سَعْدٌ قَدْ جَعَلْتُ أَمْرِي إِلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَيُّكُمَا تَبَرَّأَ مِنْ هَذَا الأَمْرِ فَنَجْعَلُهُ إِلَيْهِ، وَاللَّهُ عَلَيْهِ وَالإِسْلاَمُ لَيَنْظُرَنَّ أَفْضَلَهُمْ فِي نَفْسِهِ‏.‏ فَأُسْكِتَ الشَّيْخَانِ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ أَفَتَجْعَلُونَهُ إِلَىَّ، وَاللَّهُ عَلَىَّ أَنْ لاَ آلُوَ عَنْ أَفْضَلِكُمْ قَالاَ نَعَمْ، فَأَخَذَ بِيَدِ أَحَدِهِمَا فَقَالَ لَكَ قَرَابَةٌ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالْقَدَمُ فِي الإِسْلاَمِ مَا قَدْ عَلِمْتَ، فَاللَّهُ عَلَيْكَ لَئِنْ أَمَّرْتُكَ لَتَعْدِلَنَّ، وَلَئِنْ أَمَّرْتُ عُثْمَانَ لَتَسْمَعَنَّ وَلَتُطِيعَنَّ‏.‏ ثُمَّ خَلاَ بِالآخَرِ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ، فَلَمَّا أَخَذَ الْمِيثَاقَ قَالَ ارْفَعْ يَدَكَ يَا عُثْمَانُ‏.‏ فَبَايَعَهُ، فَبَايَعَ لَهُ عَلِيٌّ، وَوَلَجَ أَهْلُ الدَّارِ فَبَايَعُوهُ‏.‏

 

Pričao nam je Musa b. Isma‘il, njemu Ebu-Avana, prenoseći od Husajna, a on od Amra b. Mejmuna da je kazivao: “Vidio sam Omera b. Hattaba, radijallahu anhu, u Medini nekoliko dana prije nego što je zboden. Stao je pred Huzejfu b. Jemana i Usmana b. Hunejfa i rekao im: ‘Kako ste uradili? Bojite li se da ste na zemlju propisali više (poreza) nego što ona može doprinijeti?’ ‘Propisali smo onoliko koliko ona može podnijeti, jer ima velik prihod’, odgovorili su. ‘Gledajte’, reče on, ‘da ne propišete više nego što ona može podnijeti.’ ‘Nećemo’, odgovorili su. ‘Ako me Allah spasi i poživi, ostavit ću iračke hudovice tako da poslije mene neće biti potrebne nikome drugom, zauvijek!’, reče on. Nisu iza toga prošle četiri (noći), a bio je zboden. Stajao sam tog jutra, a između mene i njega bio je samo Abdullah b. Abbas. Kada bi prolazio kroz dva safa, imao bi običaj govoriti: ‘Poravnajte se (i popunite safove)!’ Kada bi vidio da u safovima nema praznina, iskoračio bi naprijed i izgovorio početni tekbir. Učio bi, možda, na prvom rekatu suru Jusuf ili En-Nahl ili nešto slično, dok se oni koji će klanjati u džematu ne okupe. Ovaj put, čuo sam ga, čim je izgovorio tekbir, kako, kada ga je ubo, reče: ‘Ubi me (ili pojede me) pseto!’ Skočio je barbarin s nožem koji je imao dvije oštrice, i nije prošao ni pored koga lijevo i desno a da ga nije ubo, tako da je ranio trinaestericu, od kojih su sedmerica podlegla. Kada je to vidio, jedan musliman bacio je na njega ogrtač s kapuljačom. Vidjevši da će biti uhvaćen, otpadnik je presudio sam sebi. Omer je uzeo Abdur-Rahman b. Avfa za ruku i postavio ga na mjesto imama. Onaj koji je bio iza Omera vidio je to što sam i ja vidio, a oni koji su bili sa strana nisu znali ništa, osim što se izgubio Omerov glas, pa su govorili: ‘Subhanallah!’ Abdur-Rahman je brzo klanjao namaz, a kad su završili, Omer reče: ‘Ibn-Abbase, idi vidi ko me ubi!’ Ibn-Abbas je odjurio. Nakon kratkog vremena vratio se govoreći: ‘Mugirin momak (rob)!’ ‘(Vješti) zanatlija?’, upita (Omer). ‘Da!’, potvrdi on. ‘Allah ga ubio!’, reče (Omer), dodavši: ‘Naredio sam bio da mu se učini dobro. Hvala Allahu da moja smrt nije došla od ruke čovjeka koji se predstavljao kao musliman. A ti i tvoj otac željeli ste da se Medina napuni barbarima!’ Abbas je, inače, imao najviše roblja. ‘Ako želiš’, reče (Ibn-Abbas), ‘učinit ću!’ (tj. ako želiš, pobit ćemo ih). ‘Lažeš!’, reče (Omer), dodavši: ‘Zar i nakon što su progovorili vašim jezikom i počeli se okretati prema vašoj kibli i obavili vaš hadždž?!’ Prenesen je kući, a i mi smo se zaputili za njim. Ljudi su izgledali kao da ih do tog trenutka nikad nije pogodila nesreća. Neko bi prozborio: ‘Bit će dobro!’, drugi bi rekao: ‘Bojim se za njega!’ Donijeli su mu piće; on ga je popio, ali je ono izišlo iz njegove utrobe. Onda je doneseno mlijeko; on ga je popio, ali je i ono izišlo na ranu. Znali su da će umrijeti. Ušli smo kod njega. Ljudi su dolazili i hvalili ga. Tako je došao jedan mladić i rekao: ‘Raduj se, vladaru pravovjernih, radosti koju ti je Allah dao! Drugovao si s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem; imaš prevenstvo u islamu i zaslugu za koju znaš; postavljen si za halifu, pa si vladao pravedno; na koncu, imaš šehidsku smrt!’ ‘Iz ovoga želim izići čist: ni za sebe ni protiv sebe!’, reče on. Kada je mladić krenuo da iziđe, odjeća se za njim počela vući po zemlji. ‘Vratite mi mladića!’, reče on. ‘Sinko, digni odjeću, to će je učiniti trajnijom, a bliže je i pokornosti tvome Gospodaru!’ ‘Abdullahu, sine Omerov’, nastavio je, ‘pogledaj šta imam od duga!’ Izračunali su i vidjeli da ima oko osamdeset i šest hiljada, ili približno tome. ‘Ako bude dovoljan imetak Omerove porodice’, reče on, ‘neka se namiri iz njega, a ako ne bude, onda traži od porodice Adija b. Ka‘ba. Ako i to ne bude dovoljno, onda traži od Kurejšija, i neka se ne izlazi iz tog kruga! Tako vrati moj dug. Otiđi kod Aiše, majke pravovjernih, i reci joj: ‘Omer te selami’ – ne govori ‘vladar pravovjernih’, jer ja to od danas nisam – i reci: ‘Omer b. Hattab traži da mu dopustiš da bude pokopan kod dvojice svojih drugova.’ (Ibn-Omer je otišao), poselamio je i zatražio da ga primi. Ušao je i našao je kako sjedi i plače. ‘Omer b. Hattab selami te i traži dopuštenje da bude ukopan kod dvojice svojih drugova’, reče joj on. ‘Htjela sam ga (to mjesto) zadržati za sebe, ali ću mu ga danas prepustiti!’ Nakon što se vratio, povikali su: ‘Došao je Abdullah b. Omer!’ ‘Dignite me!’, reče Omer. Neko ga je pridigao, a on upita: ‘Šta ima?’ ‘Ono što si želio – dopustila je!’, reče. ‘Hvala Allahu’, izusti on, ‘ništa mi nije bilo važnije od toga. Kada umrem, odnesi me, a onda nazovi selam i reci joj: ‘Omer b. Hattab moli da mu dopustiš.’ Ako dopusti, unesite me, a ako ne dopusti, nosite me među muslimanske mezare.’ Uto dođe Hafsa, majka pravovjernih, sa ženama. Ugledavši je, ustali smo, a ona je ušla kod njega i ostala plačući neko vrijeme. Ljudi su tražili da ih Omer primi, te sam i ja ušao s njima. Čuli smo je iznutra kako plače. ‘Oporuči ko će te naslijediti na mjestu halife!’, rekli su mu. ‘Ne znam’, reče on, ‘ko bi bio preči za to od sljedećih osoba (ili skupine), onih kojima je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, do smrti ostao zadovoljan…’ Potom je poimence spomenuo Aliju, Osmana, Zubejra, Talhu, Sa‘da i Abdur-Rahmana, a onda dodao: ‘S vama će biti i Abdullah b. Omer, ali bez ikakva prava, samo kao član pokopnog odbora. Ako kojim slučajem vlast pripadne Sa‘du, neka tako bude, a ako ne, onda neka se njime pripomogne onaj koji bude emir, jer ga ja nisam razvlastio niti zato što je on pokazao slabost niti zbog pronevjere. Preporučujem halifi poslije mene prve muhadžire, da zna za njihovo pravo i da pazi i čuva njihovu čast. Preporučujem mu da čini dobro i ensarijama. Oni koji su se još prije nastanili u Medini i prihvatili vjeru – neka prihvati njihove dobročinitelje, a oprosti njihovim grešnicima. Preporučujem mu dobročinstvo prema stanovnicima naselja, jer su oni potpora islamu i sakupljači imetka koji izazivaju gnjev neprijatelja; neka se od njih ne uzima ništa osim viška kojim su i oni zadovoljni. Preporučujem mu dobročinstvo prema beduinima Arapima, jer su oni korijen Arapa, i oni su dio islama. Neka se uzme iz njihova manje vrijedna imetka i podijeli siromašnima među njima. Preporučujem mu odgovornost prema Allahovim štićenicima i štićenicima Njegova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem. Neka ispuni svoj ugovor i obaveze prema njima: da ratuje zbog njih te da im se ne propisuje ništa osim onoga što mogu podnijeti.’ Nakon što je umro, iznijeli smo ga i krenuli… (Kad smo stigli) Abdullah b. Omer nazvao joj je (Aiši) selam i rekao: ‘Omer b. Hattab traži da uđe.’ ‘Unesite ga!’, reče ona. Unesen je i položen pored dvojice svojih drugova. Nakon što su završili s ukopom, sakupio se savjet koji je bio određen. ‘Prepustite ovo trojici između vas!’, reče Abdur-Rahman. ‘Ja svoje pravo dajem Aliji!’, reče Zubejr. ‘A ja svoje dajem Osmanu!’, dodade Talha. ‘Ja svoje pravo ustupam Abdur-Rahmanu b. Avfu!’, reče Sa‘d. Tada Abdur-Rahman upita: ‘Ko će se od vas dvojice odreći ovoga, pa da to predamo drugome, a Allah ga nadzire, a i islam? To ćemo mu i učiniti, a on neka se boji Allaha i drži do vjere, i neka vidi ko je, po njegovu mišljenju, najvredniji za ovo.’ Zašutjeli su dvojica šejhova (Osman i Alija). Abdur-Rahman tada ponovo upita: ‘Hoćete li izbor prepustiti meni? Uzdam se u Allaha da se neću odreći najboljeg od vas!’ ‘Hoćemo!’, potvrdno odgovoriše obojica. Tada je on jednog od njih uzeo za ruku i rekao mu: ‘Ti si rođak Allahovog Poslanikov, sallallahu alejhi ve sellem; među prvima si, kao što znaš, primio islam. Allahom te zaklinjem: ako te postavim za emira, postupat ćeš po pravdi, a ako postavim Osmana, slušat ćeš ga i pokoravati mu se!’ Potom se osamio i s drugim i rekao mu isto. Kad su mu dali obećanje, on reče: ‘Pruži ruku, Osmane!’ Dade mu prisegu, pa to učini i Alija. Potom su ušli ostali i dali mu prisegu.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ غَدًا رَجُلاً يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَى يَدَيْهِ ‏”‏ قَالَ فَبَاتَ النَّاسُ يَدُوكُونَ لَيْلَتَهُمْ أَيُّهُمْ يُعْطَاهَا فَلَمَّا أَصْبَحَ النَّاسُ، غَدَوْا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُلُّهُمْ يَرْجُو أَنْ يُعْطَاهَا فَقَالَ ‏”‏ أَيْنَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا يَشْتَكِي عَيْنَيْهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَأَرْسِلُوا إِلَيْهِ فَأْتُونِي بِهِ ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا جَاءَ بَصَقَ فِي عَيْنَيْهِ، وَدَعَا لَهُ، فَبَرَأَ حَتَّى كَأَنْ لَمْ يَكُنْ بِهِ وَجَعٌ، فَأَعْطَاهُ الرَّايَةَ‏.‏ فَقَالَ عَلِيٌّ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُقَاتِلُهُمْ حَتَّى يَكُونُوا مِثْلَنَا فَقَالَ ‏”‏ انْفُذْ عَلَى رِسْلِكَ حَتَّى تَنْزِلَ بِسَاحَتِهِمْ، ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ، وَأَخْبِرْهُمْ بِمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ مِنْ حَقِّ اللَّهِ فِيهِ، فَوَاللَّهِ لأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلاً وَاحِدًا خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Kutejba b. Seid, a njemu Abdul-Aziz, prenoseći od Ebu-Hazima, a on od Sehla b. Sa‘da, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Sutra ću bajrak predati čovjeku uz kojeg će Allah dati pobjedu!” Ljudi su zanoćili raspravljajući kome će biti predat (bajrak). Pošto su prespavali noć, ujutro su otišli Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem; svako je želio da bude taj koji će dobiti bajrak. “Gdje je Alija b. Ebu-Talib?”, upitao je on. “Žali se na oči, Allahov Poslaniče!”, odgovorili su. “Pošaljite po njega i dovedite mi ga!”, reče on. Kad je došao, (Poslanik) mu je pljucnuo pljuvačku u oči i proučio dovu; ozdravio je kao da bolesti nije ni bilo. Tada mu je dao bajrak. “Allahov Poslaniče”, upita on, “hoću li se boriti protiv njih sve dok ne postanu kao i mi? ” “Budi pažljiv!”, reče (Poslanik) i dodade: “Kada stigneš do njih, pozovi ih u islam i obavijesti ih o dužnostima prema Allahu. Allaha mi, da Allah uputi preko tebe jednog čovjeka, bolje ti je nego najveće blago!”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ، قَالَ كَانَ عَلِيٌّ قَدْ تَخَلَّفَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي خَيْبَرَ وَكَانَ بِهِ رَمَدٌ فَقَالَ أَنَا أَتَخَلَّفُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ عَلِيٌّ فَلَحِقَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا كَانَ مَسَاءُ اللَّيْلَةِ الَّتِي فَتَحَهَا اللَّهُ فِي صَبَاحِهَا، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ ـ أَوْ لَيَأْخُذَنَّ الرَّايَةَ ـ غَدًا رَجُلاً يُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ـ أَوْ قَالَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ـ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا نَحْنُ بِعَلِيٍّ وَمَا نَرْجُوهُ، فَقَالُوا هَذَا عَلِيٌّ‏.‏ فَأَعْطَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ‏.‏

 

Pričao nam je Kutejba, njemu Hatim, prenoseći od Jezid b. Ebu-Ubejda, a on od Seleme da je kazivao: “Alija je bio ostao i nije krenuo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, na Hajber, jer je imao upalu očiju. ‘Zar da ne budem s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem?!’, reče on. Krenuo je i sustigao Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem. U noći poslije koje će Allah dati pobjedu, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: ‘Bajrak ću sutra sigurno dati čovjeku (ili bajrak će uzeti čovjek) kojeg vole Allah i Njegov Poslanik (ili je rekao: ‘… koji voli Allaha i Njegova Poslanika…’); Allah će mu dati pobjedu!’ Uto dođe Alija, a nismo mu se nadali. ‘Evo Alije!’, rekoše. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, dao mu je bajrak, i Allah mu je podario pobjedu.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَجُلاً، جَاءَ إِلَى سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ فَقَالَ هَذَا فُلاَنٌ ـ لأَمِيرِ الْمَدِينَةِ ـ يَدْعُو عَلِيًّا عِنْدَ الْمِنْبَرِ‏.‏ قَالَ فَيَقُولُ مَاذَا قَالَ يَقُولُ لَهُ أَبُو تُرَابٍ‏.‏ فَضَحِكَ قَالَ وَاللَّهِ مَا سَمَّاهُ إِلاَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، وَمَا كَانَ لَهُ اسْمٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْهُ‏.‏ فَاسْتَطْعَمْتُ الْحَدِيثَ سَهْلاً، وَقُلْتُ يَا أَبَا عَبَّاسٍ كَيْفَ قَالَ دَخَلَ عَلِيٌّ عَلَى فَاطِمَةَ ثُمَّ خَرَجَ فَاضْطَجَعَ فِي الْمَسْجِدِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فِي الْمَسْجِدِ‏.‏ فَخَرَجَ إِلَيْهِ فَوَجَدَ رِدَاءَهُ قَدْ سَقَطَ عَنْ ظَهْرِهِ، وَخَلَصَ التُّرَابُ إِلَى ظَهْرِهِ، فَجَعَلَ يَمْسَحُ التُّرَابَ عَنْ ظَهْرِهِ فَيَقُولُ ‏”‏ اجْلِسْ يَا أَبَا تُرَابٍ ‏”‏‏.‏ مَرَّتَيْنِ‏.‏

 

Pričao nam je Abdullah b. Meslema, a njemu Abdul-Aziz b. Ebu-Hazim, prenoseći od svoga oca da je neki čovjek došao Sehl b. Sa‘du i rekao: “Ovaj čovjek” – a bio je to emir Medine – “kod minbera grdi Aliju!” “Šta govori?”, upita ovaj. “Zove ga Ebu-Turab (Prašnjavi).” (Sehl) se nasmija i reče: “Allaha mi, Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ga je tako prozvao; nijedno mu ime nije bilo draže od toga.” Zatražio sam, s užitkom, od Sehla da mi pripovjedi (o tome) rekavši: “Ebu-Abbase, kako je to bilo?”, i on poče kazivati: “Ušao je Alija kod Fatime, a onda izišao i legao u džamiji. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ju je upitao: ‘Gdje ti je amidžić?’ ‘U džamiji’, odgovorila je. On je izišao i našao ga; košulja mu je bila spala s leđa, a prašina se zalijepila za njih. Brisao mu je prašinu ponavljajući dva puta: ‘Sjedi, Ebu-Turabe (Prašnjavi)!’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، عَنْ زَائِدَةَ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى ابْنِ عُمَرَ، فَسَأَلَهُ عَنْ عُثْمَانَ،، فَذَكَرَ عَنْ مَحَاسِنِ، عَمَلِهِ، قَالَ لَعَلَّ ذَاكَ يَسُوؤُكَ‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَأَرْغَمَ اللَّهُ بِأَنْفِكَ‏.‏ ثُمَّ سَأَلَهُ عَنْ عَلِيٍّ، فَذَكَرَ مَحَاسِنَ عَمَلِهِ قَالَ هُوَ ذَاكَ، بَيْتُهُ أَوْسَطُ بُيُوتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ ثُمَّ قَالَ لَعَلَّ ذَاكَ يَسُوؤُكَ‏.‏ قَالَ أَجَلْ‏.‏ قَالَ فَأَرْغَمَ اللَّهُ بِأَنْفِكَ، انْطَلِقْ فَاجْهَدْ عَلَىَّ جَهْدَكَ‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Rafi‘, njemu Husejn, prenoseći od Zaide, a on od Ebu-Hasina od Sa‘da b. Ubejde da je kazivao: “Došao je neki čovjek Ibn-Omeru pitajući ga za Osmana, pa je ovaj spomenuo njegova dobra djela, a onda upitao: ‘Možda te to pogađa?’ ‘Da!’, odgovori ovaj. ‘Allah te ponizio!’, reče (Ibn-Omer). Upitao je nakon toga za Aliju, pa je on spomenuo i njegova dobra djela. ‘To je on’, dodao je, ‘kuća mu je u sredini Vjerovjesnikovih, sallallahu alejhi ve sellem, kuća. Možda te to pogađa?’, upitao je. ‘Da!’, odgovori ovaj. ‘Allah te ponizio! Idi pa i mene napadaj!’, reče (Ibn-Omer).”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، أَنَّ فَاطِمَةَ، عَلَيْهَا السَّلاَمُ شَكَتْ مَا تَلْقَى مِنْ أَثَرِ الرَّحَا، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَبْىٌ، فَانْطَلَقَتْ فَلَمْ تَجِدْهُ، فَوَجَدَتْ عَائِشَةَ، فَأَخْبَرَتْهَا، فَلَمَّا جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ عَائِشَةُ بِمَجِيءِ فَاطِمَةَ، فَجَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَيْنَا، وَقَدْ أَخَذْنَا مَضَاجِعَنَا، فَذَهَبْتُ لأَقُومَ فَقَالَ ‏”‏ عَلَى مَكَانِكُمَا ‏”‏‏.‏ فَقَعَدَ بَيْنَنَا حَتَّى وَجَدْتُ بَرْدَ قَدَمَيْهِ عَلَى صَدْرِي وَقَالَ ‏”‏ أَلاَ أُعَلِّمُكُمَا خَيْرًا مِمَّا سَأَلْتُمَانِي إِذَا أَخَذْتُمَا مَضَاجِعَكُمَا تُكَبِّرَا أَرْبَعًا وَثَلاَثِينَ، وَتُسَبِّحَا ثَلاَثًا وَثَلاَثِينَ، وَتَحْمَدَا ثَلاَثَةً وَثَلاَثِينَ، فَهْوَ خَيْرٌ لَكُمَا مِنْ خَادِمٍ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Beššar, njemu Gunder, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Hakema, koji je čuo Ibn-Ebu-Lejlu, da je Alija kazivao: “Fatima, radijallahu anha, žalila se na žuljeve od mljevenja žita. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, tada je bio dobio nešto roblja, pa mu se Fatima uputila, ali ga nije našla u kući. Zatekla je Aišu i obavijestila je (zašto je došla). Kada se vratio Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, Aiša mu je rekla da je dolazila Fatima. Došao nam je, a mi smo bili u postelji. Htio sam ustati, ali on reče: ‘Ostanite na svojim mjestima!’ Sjeo je između nas, tako da sam na prsima osjetio hladnoću njegovih nogu, i rekao: ‘Hoćete li da vas poučim nečemu što je vrednije od onoga što ste tražili? Kada legnete u svoje postelje, izgovorite: ‘Allahu ekber!’ – trideset i četiri puta, ‘Subhanallah!’ – trideset i tri puta i ‘Elhamdulillah!’ – trideset i tri puta. To će vam biti bolje od sluge.’”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ إِبْرَاهِيمَ بْنَ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِعَلِيٍّ ‏ “‏ أَمَا تَرْضَى أَنْ تَكُونَ مِنِّي بِمَنْزِلَةِ هَارُونَ مِنْ مُوسَى ‏”‏‏.‏

 

Pričao mi je Muhammed b. Beššar, njemu Gunder, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Sa‘da, koji kaže da je čuo Ibrahim b. Sa‘da, kako prenosi da je njegov otac kazivao: “Vjerovjesnik je, sallallahu alejhi ve sellem, rekao Aliji: ‘Zar nisi zadovoljan da mi budeš kao što je Harun bio Musau?’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ سِيرِينَ، عَنْ عَبِيدَةَ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ اقْضُوا كَمَا كُنْتُمْ تَقْضُونَ، فَإِنِّي أَكْرَهُ الاِخْتِلاَفَ حَتَّى يَكُونَ لِلنَّاسِ جَمَاعَةٌ، أَوْ أَمُوتَ كَمَا مَاتَ أَصْحَابِي‏.‏ فَكَانَ ابْنُ سِيرِينَ يَرَى أَنَّ عَامَّةَ مَا يُرْوَى عَلَى عَلِيٍّ الْكَذِبُ‏.‏

 

Pričao nam je Ali b. Dža‘d, da ga je obavijestio Šu‘ba, prenoseći od Ejjuba, on od Ibn-Sirina, ovaj od Abīdea, a on od Alije, radijallahu anhu, da je rekao: “Presudite kako ste ranije presuđivali. Mrzim razlaz sve dok ljudi ne budu u džematu ili dok ne umrem kao što su umrli moji drugovi.” Zato Ibn-Sirin misli da je sve ono što se prenosi od Alije (a što prenose rafidije o njegovom suprotstavljanju Ebu-Bekru i Omeru) laž.


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ دِينَارٍ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الْجُهَنِيُّ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّاسَ، كَانُوا يَقُولُونَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ‏.‏ وَإِنِّي كُنْتُ أَلْزَمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِشِبَعِ بَطْنِي، حَتَّى لاَ آكُلُ الْخَمِيرَ، وَلاَ أَلْبَسُ الْحَبِيرَ، وَلاَ يَخْدُمُنِي فُلاَنٌ وَلاَ فُلاَنَةُ، وَكُنْتُ أُلْصِقُ بَطْنِي بِالْحَصْبَاءِ مِنَ الْجُوعِ، وَإِنْ كُنْتُ لأَسْتَقْرِئُ الرَّجُلَ الآيَةَ هِيَ مَعِي كَىْ يَنْقَلِبَ بِي فَيُطْعِمَنِي، وَكَانَ أَخْيَرَ النَّاسِ لِلْمِسْكِينِ جَعْفَرُ بْنُ أَبِي طَالِبٍ، كَانَ يَنْقَلِبُ بِنَا فَيُطْعِمُنَا مَا كَانَ فِي بَيْتِهِ، حَتَّى إِنْ كَانَ لَيُخْرِجُ إِلَيْنَا الْعُكَّةَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَىْءٌ، فَنَشُقُّهَا فَنَلْعَقُ مَا فِيهَا‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Ebu-Bekr, a njemu Muhammed b. Ibrahim b. Dinar Ebu-Abdullah Džuheni, prenoseći od Ibn-Ebu-Zi‘ba, on od Seida Makburija, a ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, (da je kazivao): “Ljudi su govorili: ‘Ebu-Hurejra prenosi mnogo (hadisa)!’ A ja sam bio stalno uz Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da bi mi (makar) stomak bio pun. Tako nisam bio u prilici da jedem nadošli somun niti da oblačim novu odjeću. Nije me služio sluga niti sluškinja. Od velike gladi pritiskao sam stomak kamenjem. Znao sam tražiti da mi neko prouči ajet koji znam, ne bi li se on sjetio i pozvao me da šta pojedem. Dža‘fer b. Ebu-Talib bio je najbolji za sirotinju. Pozvao bi nas i častio onim što ima u svojoj kući. Ako ne bi imao, iznio bi čak i posudicu za maslo u kojoj nije bilo ništa i izrezao je, kako bismo je polizali.”


 

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ إِذَا سَلَّمَ عَلَى ابْنِ جَعْفَرٍ قَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكَ يَا ابْنَ ذِي الْجَنَاحَيْنِ‏.‏

 

Pričao mi je Amr b. Ali, njemu Jezid b. Harun, da ga je obavijestio Isma‘il b. Ebu-Halid, prenoseći od Ša‘bija da je Ibn-Omer, radijallahu anhuma, kada bi nazivao selam Dža‘ferovom sinu, govorio bi: “Selamim te, o sine onoga koji ima dva krila!”


 

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، حَدَّثَنِي أَبِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى، عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، كَانَ إِذَا قَحَطُوا اسْتَسْقَى بِالْعَبَّاسِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، فَقَالَ اللَّهُمَّ إِنَّا كُنَّا نَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِنَبِيِّنَا صلى الله عليه وسلم فَتَسْقِينَا، وَإِنَّا نَتَوَسَّلُ إِلَيْكَ بِعَمِّ نَبِيِّنَا فَاسْقِنَا‏.‏ قَالَ فَيُسْقَوْنَ‏.‏

 

Pričao nam je Hasan b. Muhammed, njemu Muhammed b. Abdullah Ensari, a ovom Ebu-Abdullah b. Musenna, prenoseći od Sumame b. Abdullaha b. Enesa, a on od Enesa, radijallahu anhu, da je u vrijeme sušne godine Omer b. Hattab u dovi za kišu molio preko Abbasa b. Abdul-Muttaliba, govoreći: “Gospodaru naš, mi smo Te molili preko našeg Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, pa si nam udovoljavao. Sada te molimo preko njegova amidže: spusti nam kišu!” I kiša bi pala.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ أَرْسَلَتْ إِلَى أَبِي بَكْرٍ تَسْأَلُهُ مِيرَاثَهَا مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم، تَطْلُبُ صَدَقَةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّتِي بِالْمَدِينَةِ وَفَدَكٍ وَمَا بَقِيَ مِنْ خُمُسِ خَيْبَرَ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا فَهْوَ صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ مِنْ هَذَا الْمَالِ ـ يَعْنِي مَالَ اللَّهِ ـ لَيْسَ لَهُمْ أَنْ يَزِيدُوا عَلَى الْمَأْكَلِ ‏”‏‏.‏ وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُغَيِّرُ شَيْئًا مِنْ صَدَقَاتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّتِي كَانَتْ عَلَيْهَا فِي عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَلأَعْمَلَنَّ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَتَشَهَّدَ عَلِيٌّ، ثُمَّ قَالَ إِنَّا قَدْ عَرَفْنَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَضِيلَتَكَ‏.‏ وَذَكَرَ قَرَابَتَهُمْ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَحَقَّهُمْ‏.‏ فَتَكَلَّمَ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ، لَقَرَابَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَبُّ إِلَىَّ أَنْ أَصِلَ مِنْ قَرَابَتِي‏.‏

 

Pričao nam je Ebul-Jeman, njega je obavijestio Šu‘ajb, prenoseći od Zuhrija, da mu je pričao Urve b. Zubejr, prenoseći od Aiše da je Fatima, radijallahu anha, uputila molbu Ebu-Bekru u kojoj je zatražila svoj dio nasljedstva koje je ostalo iza Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, a bio ga je zadobio kao ratni plijen (dobiven bez borbe), i tražila je Vjerovjesnikov zekat iz Medine i (nasljedni dio iz) Fedeka, te od onoga što je preostalo od petine (plijena s) Hajbera. Ebu-Bekr (tada) reče: ‘Allahov Poslanik je, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Mi se ne nasljeđujemo: što ostane iza nas – to je sadaka!’ Muhammedova porodica jest će iz ovog imetka – to jest iz Allahova imetka – i nema prava ni na šta drugo! Ja, tako mi Allaha, neću mijenjati ništa od Vjerovjesnikove, sallallahu alejhi ve sellem, sadake: ostat će onako kako je bilo u njegovo doba, i ja ću, zasigurno, postupati s time onako kako je radio Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem!’ To je posvjedočio i Alija, a zatim rekao: ‘Poznate su nam tvoje vrline, Ebu-Bekre!’ Spomenuo je zatim rodbinske veze s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, i njihova prava. Na to Ebu-Bekr reče: ‘Tako mi Onoga u čijoj je ruci moja duša, draže mi je da se brinem o rodbini Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, nego o svojoj vlastitoj.’”


 

أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ وَاقِدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ ارْقُبُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فِي أَهْلِ بَيْتِهِ‏.‏

 

Obavijestio me je Abdullah b. Abdul-Vehhab, da mu je pričao Halid, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Vakida, koji je čuo od svoga oca kako prenosi od Ibn-Omera, a on od Ebu-Bekra da je rekao: ‘‘Pazite Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem, kad je u pitanju njegova porodica!’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي، فَمَنْ أَغْضَبَهَا أَغْضَبَنِي ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ebul-Velid, njemu Ibn-Ujejna, prenoseći od Amr b. Dinara, on od Ibn-Ebu-Mulejke, a on od Misver b. Mahreme da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Fatima je dio mene: ko je naljuti – mene je naljutio!”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ دَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَاطِمَةَ ابْنَتَهُ فِي شَكْوَاهُ الَّذِي قُبِضَ فِيهَا، فَسَارَّهَا بِشَىْءٍ فَبَكَتْ، ثُمَّ دَعَاهَا فَسَارَّهَا فَضَحِكَتْ، قَالَتْ فَسَأَلْتُهَا عَنْ ذَلِكَ‏.‏ فَقَالَتْ سَارَّنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ يُقْبَضُ فِي وَجَعِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ فَبَكَيْتُ، ثُمَّ سَارَّنِي فَأَخْبَرَنِي أَنِّي أَوَّلُ أَهْلِ بَيْتِهِ أَتْبَعُهُ فَضَحِكْتُ‏.‏

 

Pričao nam je Jahja b. Kaze‘a, a njemu Ibrahim b. Sa‘d, prenoseći od svoga oca, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je kazivala: “Tokom bolesti od koje je preselio Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pozvao je svoju kćerku Fatimu i nešto joj šapnuo. Ona je tada zaplakala. On ju je ponovo pozvao i šapnuo joj još nešto. Tada se ona nasmijala. Upitala sam je o tome, pa je odgovorila: ‘Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, šapnuo mi je da će umrijeti od bolesti od koje je i umro, pa sam ja zaplakala; zatim mi je ponovo šapnuo da ću ja biti prva osoba iz njegove porodice koja će ga u tome slijediti, pa sam se nasmijala.’”


 

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَرْوَانُ بْنُ الْحَكَمِ، قَالَ أَصَابَ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ رُعَافٌ شَدِيدٌ سَنَةَ الرُّعَافِ، حَتَّى حَبَسَهُ عَنِ الْحَجِّ وَأَوْصَى، فَدَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ قَالَ اسْتَخْلِفْ‏.‏ قَالَ وَقَالُوهُ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ وَمَنْ فَسَكَتَ، فَدَخَلَ عَلَيْهِ رَجُلٌ آخَرُ ـ أَحْسِبُهُ الْحَارِثَ ـ فَقَالَ اسْتَخْلِفْ‏.‏ فَقَالَ عُثْمَانُ وَقَالُوا فَقَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ وَمَنْ هُوَ فَسَكَتَ قَالَ فَلَعَلَّهُمْ قَالُوا الزُّبَيْرَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ أَمَا وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهُ لَخَيْرُهُمْ مَا عَلِمْتُ، وَإِنْ كَانَ لأَحَبَّهُمْ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

Pričao nam je Halid b. Mahled, a njemu Ali b. Mushir, prenoseći od Hišam b. Urve, on od svoga oca, koji kaže da ga je obavijestio Mervan b. Hakem kazavši: “Osman b. Affan obolio je od teškog krvarenja nosa, u godini kada su mnogi ljudi zadobili tu bolest (senetur-ru‘af) tako da ga je bolest spriječila da obavi hadž, pa je sačinio oporuku. Uto mu dođe neki Kurejšija i reče: ‘Odredi nasljednika!’ ‘Jesu li to rekli?’, upita on. ‘Jesu’, odgovori ovaj. ‘A ko je rekao?’, upita ponovo (Osman). Tada je ovaj ušutio. Ušao je (nakon toga) drugi čovjek (mislim da je to bio Haris) i rekao: ‘Odredi nasljednika!’ ‘Jesu li to rekli?’, upita on. ‘Jesu’, odgovori ovaj. ‘A ko je rekao?’, upita ponovo (Osman). Tada je on ušutio. ‘Moguće je da su rekli da bi to trebalo da bude Zubejr?’, reče (Osman). ‘Tako je!’, odgovori on. ‘Što se njega tiče’, nastavi (Osman), ‘tako mi Onoga u čijoj je ruci moja duša, on je najbolji po onome što ja znam, a najdraži je i Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem.’”


 

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، أَخْبَرَنِي أَبِي، سَمِعْتُ مَرْوَانَ، كُنْتُ عِنْدَ عُثْمَانَ، أَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ اسْتَخْلِفْ‏.‏ قَالَ وَقِيلَ ذَاكَ قَالَ نَعَمْ، الزُّبَيْرُ‏.‏ قَالَ أَمَا وَاللَّهِ إِنَّكُمْ لَتَعْلَمُونَ أَنَّهُ خَيْرُكُمْ‏.‏ ثَلاَثًا‏.‏

 

Pričao mi je Ubejd b. Isma‘il, njemu Ebu-Usama, prenoseći od Hišama, kojeg je obavijestio njegov otac kako je čuo Mervana b. Hakema (da je kazivao): “Bio sam kod Osmana kad mu je došao neki čovjek i rekao: ‘Odredi nasljednika!’ ‘Jesu li to rekli?’, upita on. ‘Da, Zubejra!’, odgovori ovaj. ‘Allaha mi, vi doista znate da je on najbolji među vama!’, reče (Osman) ponavljajući to tri puta.”


 

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ ـ هُوَ ابْنُ أَبِي سَلَمَةَ ـ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ حَوَارِيًّا، وَإِنَّ حَوَارِيَّ الزُّبَيْرُ بْنُ الْعَوَّامِ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Malik b. Isma‘il, a njemu Abdul-Aziz, tj. Ibn-Ebu-Selema, prenoseći od Muhammed b. Munkedira, a on od Džabira, radijallahu anhu, da je kazivao: “Vjerovjesnik je, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Svaki je vjerovjesnik imao pomagača, a moj je pomagač Zubejr b. Avvam.’”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا ‏{‏عَبْدُ اللَّهِ‏}‏ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ كُنْتُ يَوْمَ الأَحْزَابِ جُعِلْتُ أَنَا وَعُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، فِي النِّسَاءِ، فَنَظَرْتُ فَإِذَا أَنَا بِالزُّبَيْرِ، عَلَى فَرَسِهِ، يَخْتَلِفُ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا، فَلَمَّا رَجَعْتُ قُلْتُ يَا أَبَتِ، رَأَيْتُكَ تَخْتَلِفُ‏.‏ قَالَ أَوَهَلْ رَأَيْتَنِي يَا بُنَىَّ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ مَنْ يَأْتِ بَنِي قُرَيْظَةَ فَيَأْتِينِي بِخَبَرِهِمْ ‏”‏‏.‏ فَانْطَلَقْتُ، فَلَمَّا رَجَعْتُ جَمَعَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَوَيْهِ فَقَالَ ‏”‏ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ahmed b. Muhammed, da ga je obavijestio Abdullah, a njega Hišam b. Urva, prenoseći od svoga oca, a on od Abdullah b. Zubejra da je kazivao: “Na dan ahzaba bio sam zajedno s Umerom b. Ebu-Selemom kod žena. Pogledao sam i ugledao Zubejra na konju kako dva ili tri puta odlazi i vraća se plemenu Benu-Kurejza. Kad sam se vratio, rekao sam (mu): ‘Babuka, vidio sam te kako odlaziš i vraćaš se.’ ‘A zar si me vidio, sinčiću?’, upita on. ‘Da’, odgovorio sam. Tada on reče: ‘Allahov Poslanik je, sallallahu alejhi ve sellem, upitao: ‘Ko će otići uhoditi Benu-Kurejzu i donijeti mi vijesti?’ Otišao sam ja, a kad sam se vratio, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, spomenu svoje roditelje i reče: ‘Dao bih u otkup za tebe i oca i majku!’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ أَصْحَابَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم قَالُوا لِلزُّبَيْرِ يَوْمَ الْيَرْمُوكِ أَلاَ تَشُدُّ فَنَشُدَّ مَعَكَ فَحَمَلَ عَلَيْهِمْ، فَضَرَبُوهُ ضَرْبَتَيْنِ عَلَى عَاتِقِهِ، بَيْنَهُمَا ضَرْبَةٌ ضُرِبَهَا يَوْمَ بَدْرٍ‏.‏ قَالَ عُرْوَةُ فَكُنْتُ أُدْخِلُ أَصَابِعِي فِي تِلْكَ الضَّرَبَاتِ أَلْعَبُ وَأَنَا صَغِيرٌ‏.‏

 

Pričao nam je Ali b. Hafs, njemu Ibnul-Mubarek, da ga je obavijestio Hišam b. Urva, prenoseći od svoga oca da su na dan Bitke kod Jermuka Vjerovjesnikovi, sallallahu alejhi ve sellem, drugovi upitali Zubejra: “Hoćeš li napasti, pa da napadnemo i mi s tobom?” Napao je i zadobio dvije rane na vratu, a između njih bila je rana s Bedra. Urva veli: “Dok sam bio dijete, stavljao sam prste u te ožiljke igrajući se.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، قَالَ لَمْ يَبْقَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ تِلْكَ الأَيَّامِ الَّتِي قَاتَلَ فِيهِنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ طَلْحَةَ وَسَعْدٍ‏.‏ عَنْ حَدِيثِهِمَا‏.‏

 

Pričao mi je Muhammed b. Ebu-Bekr Mukaddemi, njemu Mu‘temir, prenoseći od svoga oca, a on od Ebu-Usmana da je kazivao: “U nekim trenucima borbe s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, ne bi ostajao niko osim Talhe i Sa‘da.” Tako je (Ebu Usman) prenio od njih dvojice.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ،، قَالَ رَأَيْتُ يَدَ طَلْحَةَ الَّتِي وَقَى بِهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَدْ شَلَّتْ‏.‏

 

Pričao nam je Musedded, njemu Halid, a ovom Ibn-Ebu-Halid, prenoseći od Kajs b. Ebu-Hazima da je kazivao: “Vidio sam Talhinu ruku kojom je zaštitio Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem; bila je paralisana.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، قَالَ سَمِعْتُ سَعْدًا، يَقُولُ جَمَعَ لِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَبَوَيْهِ يَوْمَ أُحُدٍ‏.‏

 

Pričao mi je Muhammed b. Musenna, a njemu Abdul-Vehhab, koji kaže da je čuo Jahju, on Seida b. Musejjeba, a ovaj Sa‘da da je kazivao: “Ja sam bio povod da Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na Dan Uhuda spomene zajedno svoje roditelje.”


 

حَدَّثَنَا مَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ هَاشِمٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَقَدْ رَأَيْتُنِي وَأَنَا ثُلُثُ الإِسْلاَمِ،‏.‏

 

Pričao nam je Mekki b. Ibrahim, njemu Hašim b. Hašim, prenoseći od Amira b. Sa‘da, a on od svoga oca da je kazivao: “Vidio sam sebe kao trećinu islama.”


 

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا ابْنُ أَبِي زَائِدَةَ، حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ هَاشِمِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، يَقُولُ سَمِعْتُ سَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، يَقُولُ مَا أَسْلَمَ أَحَدٌ إِلاَّ فِي الْيَوْمِ الَّذِي أَسْلَمْتُ فِيهِ، وَلَقَدْ مَكَثْتُ سَبْعَةَ أَيَّامٍ وَإِنِّي لَثُلُثُ الإِسْلاَمِ‏.‏ تَابَعَهُ أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هَاشِمٌ‏.‏

 

Pričao nam je Ibrahim b. Musa, da ga je obavijestio Ibn-Ebu-Zaide, a ovom pričao Hašim b. Hašim b. Utba b. Ebu-Vekkas, da je čuo Seida b. Musejjeba, a on Sa‘da b. Ebu-Vekkasa da je kazivao: “Niko nije bio primio islam dok nije osvanuo dan u kojem sam ja postao musliman. Sedam dana bio sam trećina islama.” U predanju ga (Ibn-Ebu-Zaidu) slijedi Ebu-Usama: “Kazivao nam je Hašim…”


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَعْدًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ إِنِّي لأَوَّلُ الْعَرَبِ رَمَى بِسَهْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، وَكُنَّا نَغْزُو مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَا لَنَا طَعَامٌ إِلاَّ وَرَقُ الشَّجَرِ، حَتَّى إِنَّ أَحَدَنَا لَيَضَعُ كَمَا يَضَعُ الْبَعِيرُ أَوِ الشَّاةُ، مَا لَهُ خِلْطٌ، ثُمَّ أَصْبَحَتْ بَنُو أَسَدٍ تُعَزِّرُنِي عَلَى الإِسْلاَمِ، لَقَدْ خِبْتُ إِذًا وَضَلَّ عَمَلِي‏.‏ وَكَانُوا وَشَوْا بِهِ إِلَى عُمَرَ، قَالُوا لاَ يُحْسِنُ يُصَلِّي‏.‏

 

Pričao nam je Amr b. Avn, a njemu Halid b. Abdullah, prenoseći od Isma‘ila, a on od Kajsa, koji kaže da je čuo Sa‘da, radijallahu anhu, da je kazivao: “Ja sam prvi Arap koji je odapeo strijelu na Allahovom putu. Borili smo se zajedno s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, a nismo imali hrane, samo lišće s drveća. Kada bi neko od nas obavljao veliku nuždu, izgledalo je to kao u deve (ili ovce), a nečist se zbog tvrdoće nije mogla smiješati. A sada, nakon svega toga, mene Esedovci uče islamu (tj. namazu). Ako sam na to spao, onda su moja djela propala!” Bili su ga, naime, prijavili Omeru, govoreći: “Ne zna klanjati!”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، قَالَ إِنَّ عَلِيًّا خَطَبَ بِنْتَ أَبِي جَهْلٍ، فَسَمِعَتْ بِذَلِكَ، فَاطِمَةُ، فَأَتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَزْعُمُ قَوْمُكَ أَنَّكَ لاَ تَغْضَبُ لِبَنَاتِكَ، هَذَا عَلِيٌّ نَاكِحٌ بِنْتَ أَبِي جَهْلٍ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعْتُهُ حِينَ تَشَهَّدَ يَقُولُ ‏”‏ أَمَّا بَعْدُ أَنْكَحْتُ أَبَا الْعَاصِ بْنَ الرَّبِيعِ، فَحَدَّثَنِي وَصَدَقَنِي، وَإِنَّ فَاطِمَةَ بَضْعَةٌ مِنِّي، وَإِنِّي أَكْرَهُ أَنْ يَسُوءَهَا، وَاللَّهِ لاَ تَجْتَمِعُ بِنْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبِنْتُ عَدُوِّ اللَّهِ عِنْدَ رَجُلٍ وَاحِدٍ ‏”‏‏.‏ فَتَرَكَ عَلِيٌّ الْخِطْبَةَ‏.‏ وَزَادَ مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ حَلْحَلَةَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَلِيٍّ عَنْ مِسْوَرٍ، سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَذَكَرَ صِهْرًا لَهُ مِنْ بَنِي عَبْدِ شَمْسٍ فَأَثْنَى عَلَيْهِ فِي مُصَاهَرَتِهِ إِيَّاهُ فَأَحْسَنَ قَالَ ‏”‏ حَدَّثَنِي فَصَدَقَنِي، وَوَعَدَنِي فَوَفَى لِي ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ebu-Jeman, da ga je obavijestio Šu‘ajb, prenoseći od Zuhrija, kojem je pričao Ali b. Husejn, da je Misver b. Mahreme kazivao: “Alija je zaprosio kćerku Ebu-Džehlovu. To je čula Fatima, pa je otišla Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekla: ‘Tvoj narod tvrdi da se ti ne ljutiš zbog svojih kćeri. Alija se ženi kćerkom Ebu-Džehlovom!’ Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao. Čuo sam kad je izgovorio šehadet, a onda rekao: ‘… i nakon ovoga oženio sam Ebu-Asa b. Rebija, pa je on razgovarao sa mnom i ostao vjeran. Fatima je dio mene, mrzim da joj se učini zlo. Allaha mi, neće zajedno, za jednim čovjekom, biti kćerka Allahovog Poslanika i kćerka Allahovog neprijatelja!’ Nakon toga Alija se odrekao ženidbe.” Dodaje Muhammed b. Amr b. Halhala, prenoseći od Ibn-Šihaba, on od Alije b. Husejna, a ovaj od Misvera da je kazivao: “Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kad je spomenuo zeta iz reda potomaka Abdu-Šemsa, lijepo ga pohvalivši zbog tazbinskog odnosa prema njemu. ‘Rekao mi je i ostao vjeran; obećao i izvršio!’, dodao je.”


 

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَعْثًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ، فَطَعَنَ بَعْضُ النَّاسِ فِي إِمَارَتِهِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنْ تَطْعُنُوا فِي إِمَارَتِهِ فَقَدْ كُنْتُمْ تَطْعُنُونَ فِي إِمَارَةِ أَبِيهِ مِنْ قَبْلُ، وَايْمُ اللَّهِ، إِنْ كَانَ لَخَلِيقًا لِلإِمَارَةِ، وَإِنْ كَانَ لَمِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَىَّ، وَإِنَّ هَذَا لَمِنْ أَحَبِّ النَّاسِ إِلَىَّ بَعْدَهُ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Halid b. Mahled, njemu Sulejman, a ovom Abdullah b. Dinar, prenoseći od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da je kazivao: “Poslao je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, jednu vojnu jedinicu pod zapovjedništvom Usame b. Zejda. Neki su bili nezadovoljni time što je on postavio Usamu za zapovjednika, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Ako se ne slažete da on bude zapovjednik, pa vi se ni ranije niste slagali da zapovjednik bude njegov otac. Allaha mi, bio je dostojan za vodstvo i zapovjedništvo. Bio je jedan od meni najdražih ljudi, a ovaj mi je najdraži poslije njega!’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ قَائِفٌ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم شَاهِدٌ، وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ وَزَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ مُضْطَجِعَانِ، فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ الأَقْدَامَ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ‏.‏ قَالَ فَسُرَّ بِذَلِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَعْجَبَهُ، فَأَخْبَرَ بِهِ عَائِشَةَ‏.‏

 

Pričao nam je Jahja b. Kaze‘a, a njemu Ibrahim b. Sa‘d, prenoseći od Zuhrija, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je kazivala: “Došao mi je ispitivač porijekla (fiziognomist) – a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, bio je svjedok – dok su Usama b. Zejd i Zejd b. Harise ležali, pa je kazao: ‘Ova su stopala otpala jedna od drugih!’ To je začudilo i razveselilo Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, pa je o tome obavijestio Aišu.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَنَّ قُرَيْشًا، أَهَمَّهُمْ شَأْنُ الْمَخْزُومِيَّةِ، فَقَالُوا مَنْ يَجْتَرِئُ عَلَيْهِ إِلاَّ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، حِبُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

Pričao nam je Kutejba b. Seid, a njemu Lejs, prenoseći od Zuhrija, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da su se Kurejšije zabrinule za Mahzumijku i rekle: “Ko se smije usuditi (pitati Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem) osim Usame b. Zejda, miljenika Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem!”


 

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ ذَهَبْتُ أَسْأَلُ الزُّهْرِيَّ عَنْ حَدِيثِ الْمَخْزُومِيَّةِ، فَصَاحَ بِي، قُلْتُ لِسُفْيَانَ فَلَمْ تَحْتَمِلْهُ عَنْ أَحَدٍ قَالَ وَجَدْتُهُ فِي كِتَابٍ كَانَ كَتَبَهُ أَيُّوبُ بْنُ مُوسَى عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّ امْرَأَةً مِنْ بَنِي مَخْزُومٍ سَرَقَتْ، فَقَالُوا مَنْ يُكَلِّمُ فِيهَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَجْتَرِئْ أَحَدٌ أَنْ يُكَلِّمَهُ، فَكَلَّمَهُ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانَ إِذَا سَرَقَ فِيهِمُ الشَّرِيفُ تَرَكُوهُ، وَإِذَا سَرَقَ الضَّعِيفُ قَطَعُوهُ، لَوْ كَانَتْ فَاطِمَةُ لَقَطَعْتُ يَدَهَا ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ali: “Kazivao je Sufjan: ‘Otišao sam pitati Zuhrija o događaju s Mahzumijkom, pa me je on pozvao…’ ‘Nemaš to (zabilježeno) ni od koga?’, upitao sam Sufjana, pa je on odgovorio: ‘Našao sam to u knjizi što ju je napisao Ejjub b. Musa, koji prenosi od Zuhrija, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je neka žena Mahzumijka pribjegla krađi, pa su upitali: “Ko će govoriti s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, o njoj (da joj ne odsijeku ruku)?’ Niko se nije usudio govoriti s njim, jedino Usama b. Zejd. (Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem) mu je rekao: ‘Israilci su praštali kada bi neki njihov plemić ukrao: ostavljali bi ga i ne bi ga kažnjavali; a kada bi ukrao neko iz nižih slojeva društva, kažnjavali bi ga. Da se ovdje radi i o Fatimi, dao bih da joj odsijeku ruku!’, (zaključio je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem).”


 

حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَبَّادٍ، يَحْيَى بْنُ عَبَّادٍ حَدَّثَنَا الْمَاجِشُونُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، قَالَ نَظَرَ ابْنُ عُمَرَ يَوْمًا وَهْوَ فِي الْمَسْجِدِ إِلَى رَجُلٍ يَسْحَبُ ثِيَابَهُ فِي نَاحِيَةٍ مِنَ الْمَسْجِدِ فَقَالَ انْظُرْ مَنْ هَذَا لَيْتَ هَذَا عِنْدِي‏.‏ قَالَ لَهُ إِنْسَانٌ أَمَا تَعْرِفُ هَذَا يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ هَذَا مُحَمَّدُ بْنُ أُسَامَةَ، قَالَ فَطَأْطَأَ ابْنُ عُمَرَ رَأْسَهُ، وَنَقَرَ بِيَدَيْهِ فِي الأَرْضِ، ثُمَّ قَالَ لَوْ رَآهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَحَبَّهُ‏.‏

 

Pričao mi je Hasan b. Muhammed, njemu Ebu-Abbad Jahja b. Abbad, a ovom Madžišun, kojeg je obavijestio Abdullah b. Dinar kazavši: “Ugledao je Ibn-Omer, dok je bio u džamiji, čovjeka koji je u jednom kraju džamije vukao (po zemlji) svoju odjeću i rekao: ‘Gle ko je ovo! Kamo sreće da je ovaj kod mene!’ ‘Zar ga ne poznaješ, Ebu-Abdur-Rahmane? Ovo je Muhammed b. Usama!’, reče mu neki čovjek. Tada je Ibn-Omer oborio glavu, udario rukama po zemlji i rekao: ‘Da ga je vidio Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zavolio bi ga!’”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي، حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ حَدَّثَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَأْخُذُهُ وَالْحَسَنَ فَيَقُولُ ‏ “‏ اللَّهُمَّ أَحِبَّهُمَا فَإِنِّي أُحِبُّهُمَا ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Musa b. Isma‘il, njemu Mu‘temir, da je čuo svoga oca kojem je pričao Ebu-Usman, prenoseći od Usame b. Zejda, radijallahu anhu, koji je pričao o Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, da ga je, zajedno s Hasanom, uzimao i govorio: “Gospodaru moj, zavoli ih obojicu, i ja ih, doista, volim!”


 

وَقَالَ نُعَيْمٌ عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي مَوْلًى، لأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ‏.‏ أَنَّ الْحَجَّاجَ بْنَ أَيْمَنَ ابْنِ أُمِّ أَيْمَنَ،، وَكَانَ، أَيْمَنُ ابْنُ أُمِّ أَيْمَنَ أَخَا أُسَامَةَ لأُمِّهِ، وَهْوَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَرَآهُ ابْنُ عُمَرَ لَمْ يُتِمَّ رُكُوعَهُ وَلاَ سُجُودَهُ فَقَالَ أَعِدْ‏.‏

 

A Nu‘ajm veli da mu je prenio Ibnul-Mubarek, njega obavijestio Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, a njega opet obavijestio štićenik Usame b. Zejda da je Ibn Omer vidio Hadždžadža b. Ejmena b. Umm-Ejmen – a Ejmen b. Umm-Ejmen bio je brat Usame b. Zejda po majci, a on je ensarija – vidio Ibn-Omera – da nije bio upotpunio svoje rukue niti sedžde – pa mu je rekao: “Ponovi!’”


 

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَحَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ نَمِرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي حَرْمَلَةُ، مَوْلَى أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ بَيْنَمَا هُوَ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ إِذْ دَخَلَ الْحَجَّاجُ بْنُ أَيْمَنَ فَلَمْ يُتِمَّ رُكُوعَهُ وَلاَ سُجُودَهُ، فَقَالَ أَعِدْ‏.‏ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ لِي ابْنُ عُمَرَ مَنْ هَذَا قُلْتُ الْحَجَّاجُ بْنُ أَيْمَنَ ابْنِ أُمِّ أَيْمَنَ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ لَوْ رَأَى هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَحَبَّهُ، فَذَكَرَ حُبَّهُ وَمَا وَلَدَتْهُ أُمُّ أَيْمَنَ‏.‏ قَالَ وَحَدَّثَنِي بَعْضُ أَصْحَابِي عَنْ سُلَيْمَانَ وَكَانَتْ حَاضِنَةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

Ebu-Abdullah (Buharija) veli da mu je pričao Sulejman b. Abdur-Rahman, njemu Velid b. Muslim, a ovom Abdur-Rahman b. Nemir, prenoseći od Zuhrija kojem je pričao Harmela, štićenik Usame b. Zejda, da je, kada je on bio s Abdullahom b. Omerom, ušao Hadždžadž b. Ejmen. Klanjajući namaz, nije bio upotpunio svoje ruku‘e niti sedžde, pa mu je (Ibn-Omer) rekao: “Ponovi!” Nakon što se udaljio”, kaže Harmela, “upitao me je Ibn-Omer: ‘Ko je ovo?’ ‘Hadždžadž b. Ejmen b. Umm-Ejmen’, odgovorio sam. ‘Da ga je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, vidio, zavolio bi ga!’, reče Ibn-Omer. Spomenuo je zatim njegovu ljubav prema onima koje je rodila Umm-Ejmen. ‘Prenijelo mi je nekoliko mojih drugova od Sulejmana (da je kazivao): ‘Bila je Vjerovjesnikova, sallallahu alejhi ve sellem, dojilja’, kazao je.


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ الرَّجُلُ فِي حَيَاةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذَا رَأَى رُؤْيَا قَصَّهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَتَمَنَّيْتُ أَنْ أَرَى رُؤْيَا أَقُصُّهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَكُنْتُ غُلاَمًا أَعْزَبَ، وَكُنْتُ أَنَامُ فِي الْمَسْجِدِ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَرَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ مَلَكَيْنِ أَخَذَانِي فَذَهَبَا بِي إِلَى النَّارِ، فَإِذَا هِيَ مَطْوِيَّةٌ كَطَىِّ الْبِئْرِ، فَإِذَا لَهَا قَرْنَانِ كَقَرْنَىِ الْبِئْرِ، وَإِذَا فِيهَا نَاسٌ قَدْ عَرَفْتُهُمْ، فَجَعَلْتُ أَقُولُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ، أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ‏.‏ فَلَقِيَهُمَا مَلَكٌ آخَرُ فَقَالَ لِي لَنْ تُرَاعَ‏.‏ فَقَصَصْتُهَا عَلَى حَفْصَةَ‏.‏

 

Pričao nam je Ishak b. Nasr, a ovom Abdur-Rezzak, prenoseći od Ma‘mera, on od Zuhrija, ovaj od Salima, a on od Ibn-Omera, radijallahu anhuma, da je kazivao: “Bio je neki čovjek koji je u doba Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kada bi šta sanjao, ispričao to Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, pa sam i ja poželio da šta usnijem, kako bih to ispričao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem. Bio sam mlad i neoženjen, te sam u doba Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, spavao u džamiji. Jedanput sam tako u snu vidio kako su me uzela dva meleka i odnijela u vatru koja je bila poput bunara koji je obzidan ukrug. Imala je dva (plamena) stupa isto kao što bunar ima dva stupa (na koja se stavlja čekrk). U njoj sam vidio ljude koje poznajem. ‘Utječem se Allahu od vatre! Utječem se Allahu od vatre!’, ponavljao sam. Ovu dvojicu meleka odjednom je susreo treći melek, koji mi reče: ‘Nećeš strahovati!’ I san sam ispričao Hafsi.


 

فَقَصَّتْهَا حَفْصَةُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ نِعْمَ الرَّجُلُ عَبْدُ اللَّهِ، لَوْ كَانَ يُصَلِّي بِاللَّيْلِ ‏”‏‏.‏ قَالَ سَالِمٌ فَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ لاَ يَنَامُ مِنَ اللَّيْلِ إِلاَّ قَلِيلاً‏.‏

 

Hafsa ga je ispričala Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, pa je on rekao: ‘Kako li je divan čovjek Abdullah! Samo, kada bi još klanjao noćni namaz!’” Salim veli: “Abdullah otad nije spavao noću, osim vrlo malo.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ أُخْتِهِ، حَفْصَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا ‏ “‏ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ رَجُلٌ صَالِحٌ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Jahja b. Sulejman, a njemu Ibn-Vehb, prenoseći od Junusa, on od Zuhrija, ovaj od Salima, on od Ibn-Omera, a ovaj od svoje sestre Hafse da joj je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Abdullah je doista dobar čovjek.”


 

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ،، قَالَ قَدِمْتُ الشَّأْمَ فَصَلَّيْتُ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ قُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا، فَأَتَيْتُ قَوْمًا فَجَلَسْتُ إِلَيْهِمْ، فَإِذَا شَيْخٌ قَدْ جَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي، قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا أَبُو الدَّرْدَاءِ‏.‏ فَقُلْتُ إِنِّي دَعَوْتُ اللَّهَ أَنْ يُيَسِّرَ لِي جَلِيسًا صَالِحًا فَيَسَّرَكَ لِي، قَالَ مِمَّنْ أَنْتَ قُلْتُ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ‏.‏ قَالَ أَوَلَيْسَ عِنْدَكُمُ ابْنُ أُمِّ عَبْدٍ صَاحِبُ النَّعْلَيْنِ وَالْوِسَادِ وَالْمِطْهَرَةِ وَفِيكُمُ الَّذِي أَجَارَهُ اللَّهُ مِنَ الشَّيْطَانِ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم أَوَلَيْسَ فِيكُمْ صَاحِبُ سِرِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الَّذِي لاَ يَعْلَمُ أَحَدٌ غَيْرُهُ ثُمَّ قَالَ كَيْفَ يَقْرَأُ عَبْدُ اللَّهِ ‏{‏وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى‏}‏، فَقَرَأْتُ عَلَيْهِ ‏{‏وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى * وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى * وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى‏}‏‏.‏ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ فِيهِ إِلَى فِيَّ‏.‏

 

Pričao nam je Malik b. Isma‘il, a njemu Israil, prenoseći od Mugire, on od Ibrahima, a ovaj od Alkame da je kazivao: “Došao sam u Šam, klanjao dva rekata, a potom zamolio: ‘Gospodaru moj, daj mi nekoga dobrog koji će sjediti sa mnom!’ Otišao sam do ljudi i sjeo kod njih. Tada dođe jedan šejh i sjede do mene. ‘Ko je ovo?’, upitao sam. ‘Ebu-Derda’, rekoše. ‘Molio sam Allaha’, rekoh, ‘da mi pošalje nekog dobrog koji će sjediti sa mnom, pa je On tebe odabrao!’ ‘A odakle si ti?’, upita on. ‘Iz Kufe’, odgovorih, a on stade pitati: ‘Zar nije jedan od vas Ibn-Umm-Abd (Abdullah b. Mes‘ud), onaj koji je (Poslaniku) čuvao papuče, jastuk i leđen? Je li jedan od vas čovjek kojeg je Allah zaštitio od šejtana?’ (to jest, jezikom Svoga Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem). ‘Zar nije među vama (Huzejfe b. Jeman) poznavalac Vjerovjesnikove, sallallahu alejhi ve sellem, tajne koju ne zna niko osim njega?’, upita on, dodavši: ‘Kako Abdullah uči: ‘Tako mi noći kada tmine razastre…’?’ Proučio sam mu: ‘Tako mi noći kada tmine razastre, i dana kada svane, i muška i ženska… (umjesto: i Onoga koji muško i žensko stvara…)’ ‘Allaha mi’, reče on, ‘Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, tome me je poučio direktno iz njegovih usta.’”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ ذَهَبَ عَلْقَمَةُ إِلَى الشَّأْمِ، فَلَمَّا دَخَلَ الْمَسْجِدَ قَالَ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا صَالِحًا‏.‏ فَجَلَسَ إِلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ فَقَالَ أَبُو الدَّرْدَاءِ مِمَّنْ أَنْتَ قَالَ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ‏.‏ قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمْ ـ أَوْ مِنْكُمْ ـ صَاحِبُ السِّرِّ الَّذِي لاَ يَعْلَمُهُ غَيْرُهُ يَعْنِي حُذَيْفَةَ‏.‏ قَالَ قُلْتُ بَلَى‏.‏ قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمُ ـ أَوْ مِنْكُمُ ـ الَّذِي أَجَارَهُ اللَّهُ عَلَى لِسَانِ نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْنِي مِنَ الشَّيْطَانِ، يَعْنِي عَمَّارًا‏.‏ قُلْتُ بَلَى‏.‏ قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمْ ـ أَوْ مِنْكُمْ ـ صَاحِبُ السِّوَاكِ أَوِ السِّرَارِ قَالَ بَلَى‏.‏ قَالَ كَيْفَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقْرَأُ ‏{‏وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى * وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى‏}‏ قُلْتُ ‏{‏وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى‏}‏‏.‏ قَالَ مَا زَالَ بِي هَؤُلاَءِ حَتَّى كَادُوا يَسْتَنْزِلُونِي عَنْ شَىْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

Pričao nam je Sulejman b. Harb, njemu Šu‘ba, prenoseći od Mugire, a on od Ibrahima da je kazivao: “Otišao je Alkama u Šam i, kada je ušao u džamiju, zamolio: ‘Gospodaru moj, daj mi nekoga dobrog koji će sjediti sa mnom!’ Sjeo je do Ebu-Derdaa, koji ga je upitao: ‘Odakle si?’” “(Alkama dalje pripovijeda:) ‘Iz Kufe’, odgovorio sam. ‘A zar nije među vama, ili jedan od vas, poznavalac (Poslanikove, sallallahu alejhi ve sellem) tajne koju ne zna niko drugi?’, upita on misleći na Huzejfu. ‘Tako je’, odgovorio sam. ‘A zar nije među vama, ili jedan od vas, onaj kojeg je Allah sačuvao jezikom Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem?’, upita on misleći na Ammara, tj. da ga je sačuvao od šejtana. ‘Tako je’, odgovorio sam. ‘A zar nije među vama, ili jedan od vas’, upita dalje on, ‘onaj ko se brinuo o misvaku ili tajni (upotrijebivši riječ el-visad ili es-sirar)?’ ‘Jeste’, odgovorio sam. ‘A kako je Abdullah učio: ‘Tako mi noći kada tmine razastre, i dana kada svane…?’, upita on. ’… i Onoga koji muško i žensko stvara…’, odgovorio sam. ‘Ovi su toliko navaljivali’, reče on, ‘da su me gotovo odvratili od onoga što sam čuo od samog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem!’”


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِنَّ لِكُلِّ أُمَّةٍ أَمِينًا، وَإِنَّ أَمِينَنَا أَيَّتُهَا الأُمَّةُ أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ الْجَرَّاحِ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Amr b. Ali, njemu Abdul-A‘la, a ovom Halid, prenoseći od Ebu-Kilabe da je kazivao: “Pričao nam je Enes b. Malik da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Svaki ummet ima svoga povjerenika, a naš je povjerenik, o ummete, Ebu-Ubejda b. Džerrah!’”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ صِلَةَ، عَنْ حُذَيْفَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ نَجْرَانَ ‏ “‏ لأَبْعَثَنَّ ـ يَعْنِي عَلَيْكُمْ ـ يَعْنِي أَمِينًا ـ حَقَّ أَمِينٍ ‏”‏‏.‏ فَأَشْرَفَ أَصْحَابُهُ، فَبَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ رضى الله عنه‏.‏

 

Pričao nam je Muslim b. Ibrahim, a njemu Šu‘ba, prenoseći od Ebu-Ishaka, on od Sile, a ovaj od Huzejfe, radijallahu anhu, da je kazivao: “Vjerovjesnik je, sallallahu alejhi ve sellem, rekao Nedžrancima: ‘Poslat ću vam (kao namjesnika) istinskog povjerenika!’ Njegovi su drugovi poželjeli (da) to (budu oni), pa je on poslao Ebu-Ubejdu, radijallahu anhu.”


 

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى، عَنِ الْحَسَنِ، سَمِعَ أَبَا بَكْرَةَ، سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ وَالْحَسَنُ إِلَى جَنْبِهِ، يَنْظُرُ إِلَى النَّاسِ مَرَّةً وَإِلَيْهِ مَرَّةً، وَيَقُولُ ‏ “‏ ابْنِي هَذَا سَيِّدٌ، وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُصْلِحَ بِهِ بَيْنَ فِئَتَيْنِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Sadeka, njemu Ibn-Ujejna, a ovom Ebu-Musa, prenoseći od Hasana, koji je čuo Ebu-Bekru da je kazivao: “Slušao sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, (dok je govorio) na minberu, a pored njega je bio Hasan. Pogledao bi jednom u ljude, a drugi put u njega, govoreći: ‘Ovaj je moj sin plemić; možda će Allah putem njega pomiriti dvije skupine muslimana.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا أَبُو عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ يَأْخُذُهُ وَالْحَسَنَ وَيَقُولُ ‏ “‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحِبُّهُمَا فَأَحِبَّهُمَا ‏”‏‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ‏.‏

 

Pričao nam je Musedded, a njemu Mu‘temir, koji je čuo svoga oca kako mu je pričao Ebu-Usman prenoseći od Usame b. Zejda, radijallahu anhuma, da ga je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, uzimao zajedno s Hasanom i govorio: “Gospodaru moj, ja njih dvojicu volim, pa ih i Ti zavoli!” – ili kako je već rekao.


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أُتِيَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ بِرَأْسِ الْحُسَيْنِ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ فَجُعِلَ فِي طَسْتٍ، فَجَعَلَ يَنْكُتُ، وَقَالَ فِي حُسْنِهِ شَيْئًا‏.‏ فَقَالَ أَنَسٌ كَانَ أَشْبَهَهُمْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَكَانَ مَخْضُوبًا بِالْوَسْمَةِ‏.‏

 

Pričao mi je Muhammed b. Husejn b. Ibrahim, njemu Husejn b. Muhammed, a njemu Džerir, prenoseći od Muhammeda, a on od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, da je Ubejdullah b. Zijadu bila donesena glava Husejnova, radijallahu anhu; stavljena je na tacnu, a on je poče dirati (svojim štapom). Kazao je nešto o Husejnovoj ljepoti, pa je Enes na to odgovorio: “On je najviše ličio na Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i bio je obojen (kosa i brada) vesmom.”


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ الْمِنْهَالِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيٌّ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَالْحَسَنُ عَلَى عَاتِقِهِ يَقُولُ ‏ “‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحِبُّهُ فَأَحِبَّهُ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Hadždžadž b. Minhal, njemu Šu‘ba, a njega obavijestio Adijj, koji je čuo Beraa, radijallahu anhu, da je kazivao: “Vidio sam Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako za vratom nosi Hasana b. Aliju i govori: ‘Gospodaru moj, ja ga volim, pa ga i Ti zavoli!’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ أَبِي حُسَيْنٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ وَحَمَلَ الْحَسَنَ وَهْوَ يَقُولُ بِأَبِي شَبِيهٌ بِالنَّبِيِّ، لَيْسَ شَبِيهٌ بِعَلِيٍّ‏.‏ وَعَلِيٌّ يَضْحَكُ‏.‏

 

Pričao nam je Abdan, njega je obavijestio Abdullah, a njega Umer b. Seid b. Ebu-Husejn, prenoseći od Ibn-Ebu-Mulejke, a on od Ukbe b. Harisa da je kazivao: “Vidio sam Ebu-Bekra, radijallahu anhu, kako nosi Hasana i govori: ‘Draži mi je od oca; liči na Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, a ne liči na Aliju!’ Alija se na to samo nasmijao.”


 

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، وَصَدَقَةُ، قَالاَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ وَاقِدِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ أَبُو بَكْرٍ ارْقُبُوا مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فِي أَهْلِ بَيْتِهِ‏.‏

 

Pričali su mi Jahja b. Me‘in i Sadeka, rekavši da ih je obavijestio Muhammed b. Dža‘fer, prenoseći od Šu‘be, on od Vakida b. Muham-meda, ovaj od svoga oca, a on od Ibn-Omera, radi-jallahu anhuma, da je kazivao: “Ebu-Bekr je govorio: ‘Pazite na Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem, u pogledu njegove porodice!’”


 

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسٍ،‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَنَسٌ، قَالَ لَمْ يَكُنْ أَحَدٌ أَشْبَهَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ‏.‏

 

Pričao mi je Ibrahim b. Musa, da ga je obavijestio Hišam b. Jusuf, prenoseći od Ma‘mera, a on od Zuhrija, a on od Enesa…; a pričao je i Abdur-Rezzak, da ga je obavijestio Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, kojeg je obavijestio Enes rekavši: “Niko nije bio sličniji Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, od Hasana b. Alije.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي يَعْقُوبَ، سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي نُعْمٍ، سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، وَسَأَلَهُ، عَنِ الْمُحْرِمِ،، قَالَ شُعْبَةُ أَحْسِبُهُ يَقْتُلُ الذُّبَابَ فَقَالَ أَهْلُ الْعِرَاقِ يَسْأَلُونَ عَنِ الذُّبَابِ وَقَدْ قَتَلُوا ابْنَ ابْنَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ هُمَا رَيْحَانَتَاىَ مِنَ الدُّنْيَا ‏”‏‏.‏

 

Pričao mi je Muhammed b. Beššar, njemu Gunder, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Muhammeda b. Ebu-Ja‘kuba, koji je čuo Ibn-Ebu-Nu‘ma da je čuo kako je neko (Iračanin) pitao Abdullaha b. Omera o osobi u ihramima (muhrimu); Šu‘ba kaže da misli da ga je pitao o tome šta ako ubije muhu dok je u ihramima – pa je on odgovorio: “Iračani pitaju o muhi, a ubili su sina kćerke Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, iako je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘To su moja dva dunjalučka bosiljka.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، أَخْبَرَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ عُمَرُ يَقُولُ أَبُو بَكْرٍ سَيِّدُنَا، وَأَعْتَقَ سَيِّدَنَا‏.‏ يَعْنِي بِلاَلاً‏.‏

 

Pričao nam je Ebu-Nu‘ajm, njemu Abdul-Aziz b. Ebu-Selema, prenoseći od Muhammeda b. Munkedira, a njega obavijestio Džabir b. Abdullah, radijallahu anhuma, kazavši: “Omer je govorio: ‘Ebu-Bekr je naš prvak (plemić), a i oslobodio je našega prvaka!’ Mislio je na Bilala.”


 

حَدَّثَنَا ابْنُ نُمَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ قَيْسٍ، أَنَّ بِلاَلاً، قَالَ لأَبِي بَكْرٍ إِنْ كُنْتَ إِنَّمَا اشْتَرَيْتَنِي لِنَفْسِكَ فَأَمْسِكْنِي، وَإِنْ كُنْتَ إِنَّمَا اشْتَرَيْتَنِي لِلَّهِ فَدَعْنِي وَعَمَلَ اللَّهِ‏.‏

 

Pričao nam je Ibn-Numejr, prenoseći od Muhammeda b. Ubejda, kojem je pričao Isma‘il, prenoseći od Kajsa da je Bilal rekao Ebu-Bekru: “Ako si me kupio za sebe, onda me zadrži (kao roba), a ako si me otkupio u ime Allaha, onda me pusti da radim u ime Njega!”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ،، قَالَ ضَمَّنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى صَدْرِهِ وَقَالَ ‏ “‏ اللَّهُمَّ عَلِّمْهُ الْحِكْمَةَ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Musedded, njemu Abdul-Varis, prenoseći od Halida, on od Ikrime, a on od Ibn-Abbasa da je kazivao: “Zagrlio me je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, privukao na svoja prsa i zamolio: ‘Gospodaru moj, pouči ga mudrosti!’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، وَقَالَ، ‏ “‏ عَلِّمْهُ الْكِتَابَ ‏”‏‏.‏ حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ خَالِدٍ، مِثْلَهُ‏.‏ وَالْحِكْمَةُ الْإِصَابَةُ فِي غَيْرِ النُّبُوَّةِ

 

Pričao nam je Ebu-Ma‘mer a njemu Abdul-Varis još i: “I rekao je: ‘Gospodaru moj, pouči ga Knjizi!’” Pričao nam je Musa, a njemu Vuhejb, prenoseći od Halida slično tome. El-hikmet (mudrost) znači ispravnost u znanju osim (onoga što je pitanje) vjerovjesništva.


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ وَاقِدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَعَى زَيْدًا وَجَعْفَرًا وَابْنَ رَوَاحَةَ لِلنَّاسِ قَبْلَ أَنْ يَأْتِيَهُمْ خَبَرُهُمْ، فَقَالَ ‏ “‏ أَخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَ جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَ ابْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ ـ وَعَيْنَاهُ تَذْرِفَانِ ـ حَتَّى أَخَذَ سَيْفٌ مِنْ سُيُوفِ اللَّهِ حَتَّى فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ahmed b. Vakid, njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Ejjuba, on od Humejd b. Hilala, a on od Enesa, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obavijestio ljude o smrti Zejda, Dža‘fera i Ibn-Revvahe, prije nego što im je došla vijest o tome. Dok su mu oči suzile, govorio je: ‘‘Zejd je uzeo bajrak, pa je bio pogođen; zatim ga je uzeo Dža‘fer, pa je bio pogođen; onda ga je uzeo Ibn-Revvaha, pa je i on bio pogođen. Allah im je dao pobjedu tek kada je bajrak preuzeo Allahova Sablja.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ ذُكِرَ عَبْدُ اللَّهِ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، فَقَالَ ذَاكَ رَجُلٌ لاَ أَزَالُ أُحِبُّهُ بَعْدَ مَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ اسْتَقْرِئُوا الْقُرْآنَ مِنْ أَرْبَعَةٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، فَبَدَأَ بِهِ، وَسَالِمٍ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ، وَأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ أَدْرِي بَدَأَ بِأُبَىٍّ أَوْ بِمُعَاذٍ‏.‏

 

Pričao nam je Sulejman b. Harb, a njemu Šu‘ba, prenoseći od Amra b. Murre, ovaj od Ibrahima, a on od Mesruka da je kazivao: “Spomenut je Abdullah kod Abdullah b. Amra, pa je on rekao: ‘To je čovjek kojeg ne prestajem voljeti otkako sam čuo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako govori: ‘Uzmite Kur‘an od četverice: od Abdullaha b. Mes‘uda’ – od njega je počeo – ‘Salima, štićenika (oslobođenog roba) Ebu-Huzejfinog, Ubejja b. Ka‘ba i Mu‘aza b. Džebela’” Rekao je (Amr): “Ne znam da li je počeo s Ubejjom ili s Mu‘azom.”


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، قَالَ سَمِعْتُ مَسْرُوقًا، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَكُنْ فَاحِشًا وَلاَ مُتَفَحِّشًا وَقَالَ ‏”‏ إِنَّ مِنْ أَحَبِّكُمْ إِلَىَّ أَحْسَنَكُمْ أَخْلاَقًا ‏”‏‏.‏ وَقَالَ ‏”‏ اسْتَقْرِئُوا الْقُرْآنَ مِنْ أَرْبَعَةٍ مِنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، وَسَالِمٍ مَوْلَى أَبِي حُذَيْفَةَ، وَأُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ، وَمُعَاذِ بْنِ جَبَلٍ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Hafs b. Umer, a njemu Šu‘ba, prenoseći od Sulejmana, koji kaže da je čuo Ebu-Vaila, a on Mesruka, kako kaže da je Abdullah b. Amr kazivao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije bio bestidan niti raskalašen; govorio je: ‘Najdraži od vas mi je onaj koji je najmoralniji.’ Također je rekao: ‘Preuzmite učenje Kur’ana od četverice: od Abdullaha b. Mes‘uda, Salima, štićenika (oslobođenog roba) Ebu-Huzejfinog, Ubejja b. Ka‘ba i Mu‘aza b. Džebela.’”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، دَخَلْتُ الشَّأْمَ فَصَلَّيْتُ رَكْعَتَيْنِ، فَقُلْتُ اللَّهُمَّ يَسِّرْ لِي جَلِيسًا‏.‏ فَرَأَيْتُ شَيْخًا مُقْبِلاً، فَلَمَّا دَنَا قُلْتُ أَرْجُو أَنْ يَكُونَ اسْتَجَابَ‏.‏ قَالَ مِنْ أَيْنَ أَنْتَ قُلْتُ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ‏.‏ قَالَ أَفَلَمْ يَكُنْ فِيكُمْ صَاحِبُ النَّعْلَيْنِ وَالْوِسَادِ وَالْمِطْهَرَةِ أَوَلَمْ يَكُنْ فِيكُمُ الَّذِي أُجِيرَ مِنَ الشَّيْطَانِ أَوَلَمْ يَكُنْ فِيكُمْ صَاحِبُ السِّرِّ الَّذِي لاَ يَعْلَمُهُ غَيْرُهُ كَيْفَ قَرَأَ ابْنُ أُمِّ عَبْدٍ ‏{‏وَاللَّيْلِ‏}‏ فَقَرَأْتُ ‏{‏وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى * وَالنَّهَارِ إِذَا تَجَلَّى * وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى‏}‏‏.‏ قَالَ أَقْرَأَنِيهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَاهُ إِلَى فِيَّ، فَمَا زَالَ هَؤُلاَءِ حَتَّى كَادُوا يَرُدُّونِي‏.‏

 

Pričao nam je Musa, prenoseći od Ebu-Avane, on od Mugire, on od Ibrahima, a on od Alkame (da je kazivao): “Otišao sam u Šam, klanjao dva rekata i zamolio: ‘Gospodaru moj, podari mi sugovornika!’ Ugledao sam šejha kako mi prilazi. Kada se primakao, rekoh: ‘Nadam se da je Allah udovoljio mojoj dovi!’ ‘Odakle si?’, upitao me je. ‘Iz Kufe’, odgovorio sam, a on stade pitati: ‘Zar među vama nije bio onaj koji je (Poslaniku) čuvao nanule, jastuk i leđen (Abdullah b. Mes‘ud)? Zar nije jedan od vas onaj koji je sačuvan od šejtana (Ammar)? Zar kod vas nije bio onaj što je znao tajnu koju nije znao niko drugi osim njega (Huzejfe)? Kako je (Abdullah) Ibn-Umm-Abd učio: ‘Tako mi noći…?’, upitao je. Tada sam ja proučio: ‘Tako mi noći kada tmine razastre, i dana kada svane, i muška i ženska… (umjesto: i Onoga koji muško i žensko stvara…)’ ‘Proučio mi ju je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pratio sam to s njegovih usana’, reče on, ‘ali ovi nisu prestajali (navaljivati) dok me gotovo nisu odvratili (od takva učenja).’”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ،، قَالَ سَأَلْنَا حُذَيْفَةَ عَنْ رَجُلٍ، قَرِيبِ السَّمْتِ وَالْهَدْىِ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى نَأْخُذَ عَنْهُ فَقَالَ مَا أَعْرِفُ أَحَدًا أَقْرَبَ سَمْتًا وَهَدْيًا وَدَلاًّ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنِ ابْنِ أُمِّ عَبْدٍ‏.‏

 

Pričao nam je Sulejman b. Harb, njemu Šu‘ba, prenoseći od Ebu-Ishaka, a on od Abdur-Rahmana b. Jezida da je kazivao: “Pitali smo Huzejfu o čovjeku čije su pojava i ponašanje bliski Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, kako bismo i mi tako činili, pa nam je on rekao: ‘Ne znam nikoga ko bi Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, bio bliži pojavom, ponašanjem i životom od Ibn-Umm-Abda.’”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي الأَسْوَدُ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مُوسَى الأَشْعَرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَدِمْتُ أَنَا وَأَخِي مِنَ الْيَمَنِ، فَمَكُثْنَا حِينًا مَا نُرَى إِلاَّ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مَسْعُودٍ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، لِمَا نَرَى مِنْ دُخُولِهِ وَدُخُولِ أُمِّهِ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Ala’, a njemu Ibrahim b. Jusuf b. Ebu-Ishak, a njemu pričao njegov otac prenoseći od Ebu-Ishaka, kojem je pričao Esved b. Jezid, da je čuo Ebu-Musaa Eš‘arija, radijallahu anhu, da je kazivao: “Došao sam s bratom iz Jemena: prošlo je neko vrijeme, a mi smo, gledajući kako često Abdullah b. Mes‘ud i njegova majka ulaze (kod Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem) mislili da je on član Vjerovjesnikove, sallallahu alejhi ve sellem, porodice.”


 

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا الْمُعَافَى، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ الأَسْوَدِ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ أَوْتَرَ مُعَاوِيَةُ بَعْدَ الْعِشَاءِ بِرَكْعَةٍ وَعِنْدَهُ مَوْلًى لاِبْنِ عَبَّاسٍ، فَأَتَى ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ دَعْهُ، فَإِنَّهُ صَحِبَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

Pričao nam je Hasan b. Bišr, a njemu Mu‘afa, prenoseći od Usmana b. Esveda, a on od Ibn-Ebu-Mulejke da je kazivao: “Mu‘avija je nakon jacije klanjao samo jedan rekat vitra. To je vidio štićenik (oslobođeni rob) Ibn-Abbasov, pa je otišao Ibn-Abbasu (i obavijestio ga o tome), ali mu on reče: ‘Pusti ga, pa on je drugovao s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem!’”


 

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، قِيلَ لاِبْنِ عَبَّاسٍ هَلْ لَكَ فِي أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ مُعَاوِيَةَ، فَإِنَّهُ مَا أَوْتَرَ إِلاَّ بِوَاحِدَةٍ‏.‏ قَالَ إِنَّهُ فَقِيهٌ‏.‏

 

Pričao nam je Ibn-Ebu-Merjem, njemu Nafi‘ b. Umer, a njemu Ibn-Ebu-Mulejke (da je kazivao): “Upitan je Ibn-Abbas: ‘Šta misliš da govoriš s vladarom pravovjernih Mu‘avijom, jer on klanja samo jedan rekat vitra?’ ‘Ispravno čini, jer on, doista, poznaje fikh (šerijatsko pravo)!’, odgovorio je.”


 

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، قَالَ سَمِعْتُ حُمْرَانَ بْنَ أَبَانَ، عَنْ مُعَاوِيَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ إِنَّكُمْ لَتُصَلُّونَ صَلاَةً لَقَدْ صَحِبْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَمَا رَأَيْنَاهُ يُصَلِّيهَا، وَلَقَدْ نَهَى عَنْهُمَا، يَعْنِي الرَّكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ‏.‏

 

Pričao nam je Amr b. Abbas, njemu Muhammed b. Dža‘fer, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Ebu-Tejjaha, koji kaže da je čuo Humran b. Ebana koji prenosi da je Mu‘avija, radijallahu anhu, rekao: “Vi klanjate taj namaz, a mi, družeći se s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, nismo vidjeli da ga on klanja. On je zabranio ta dva rekata“, misleći na dva rekata poslije ikindije.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ فَاطِمَةُ بَضْعَةٌ مِنِّي، فَمَنْ أَغْضَبَهَا أَغْضَبَنِي ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Ebul-Velid, a njemu Ibn-Ujejna, prenoseći od Amra b. Dinara, on od Ibn-Ebu-Mulejke, a on od Misvera b. Mahreme da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Fatima je dio mene, pa ko je naljuti – mene je naljutio.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَبُو سَلَمَةَ إِنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا ‏ “‏ يَا عَائِشَ، هَذَا جِبْرِيلُ يُقْرِئُكِ السَّلاَمَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ وَعَلَيْهِ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، تَرَى مَا لاَ أَرَى‏.‏ تُرِيدُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

Pričao nam je Jahja b. Bukejr, a njemu Lejs, prenoseći od Junusa, a on od Ibn-Šihaba, da je Ebu-Seleme rekao kako je Aiša, radijallahu anha, kazivala: “Jednog je dana Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘O Aiš (zovnuvši je tako odmilja), ovo je Džibril; on te selami!’ ‘Neka je i njemu selam, Allahova milost i blagoslov’, rekla sam, ‘a ti vidiš ono što ja ne vidim.’ Mislila je time na Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ وَحَدَّثَنَا عَمْرٌو، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مُرَّةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ كَمَلَ مِنَ الرِّجَالِ كَثِيرٌ، وَلَمْ يَكْمُلْ مِنَ النِّسَاءِ إِلاَّ مَرْيَمُ بِنْتُ عِمْرَانَ، وَآسِيَةُ امْرَأَةُ فِرْعَوْنَ، وَفَضْلُ عَائِشَةَ عَلَى النِّسَاءِ كَفَضْلِ الثَّرِيدِ عَلَى سَائِرِ الطَّعَامِ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Adem, a njemu Šu‘be da je kazivao…; a Pričao nam je i Amr, da ga je obavijestio Šu‘be, prenoseći od Amra b. Murre, on od Murre, a ovaj od Ebu-Musaa Eš‘arija, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Mnogi su muškarci kompletne osobe, a od žena samo Merjem bint Imran i Asija, žena faraonova. Aiša je u odnosu na ostale žene kao što je potkriža s mesom u odnosu na ostalu hranu.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ فَضْلُ عَائِشَةَ عَلَى النِّسَاءِ كَفَضْلِ الثَّرِيدِ عَلَى الطَّعَامِ ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Abdul-Aziz b. Abdullah, a njemu Muhammed b. Dža‘fer, prenoseći od Abdullah b. Abdur-Rahmana, da je čuo Enes b. Malika, radijallahu anhu, kako kaže da je Allahov Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Aiša je u odnosu na ostale žene kao što je potkriža s mesom u odnosu na ostalu hranu.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ بْنُ عَبْدِ الْمَجِيدِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، أَنَّ عَائِشَةَ، اشْتَكَتْ، فَجَاءَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَقَالَ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ، تَقْدَمِينَ عَلَى فَرَطِ صِدْقٍ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَى أَبِي بَكْرٍ‏.‏

 

Pričao mi je Muhammed b. Beššar, njemu Abdul-Vehhab b. Abdul-Medžid, a ovom Ibn-Avn, prenoseći od Kasim b. Muhammeda: “Aiša se požalila na slabost, pa joj je došao Ibn-Abbas i rekao: ‘Majko pravovjernih, ti ideš ka istinskim pretečama: Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i Ebu-Bekru!’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، قَالَ لَمَّا بَعَثَ عَلِيٌّ عَمَّارًا وَالْحَسَنَ إِلَى الْكُوفَةِ لِيَسْتَنْفِرَهُمْ خَطَبَ عَمَّارٌ فَقَالَ إِنِّي لأَعْلَمُ أَنَّهَا زَوْجَتُهُ فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ، وَلَكِنَّ اللَّهَ ابْتَلاَكُمْ لِتَتَّبِعُوهُ أَوْ إِيَّاهَا‏.‏

 

Pričao nam je Muhammed b. Beššar, njemu Gunder, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Hakema, koji je čuo Ebu-Vaila da je kazivao: “Kada je Alija poslao Ammara i Hasana u Kufu, kako bi ih (stanovnike Kufe) podigao u borbu, Ammar je održao hutbu i rekao: ‘Ja znam da je ona njegova supruga na ovom i na onom svijetu, ali Allah vas kuša – da li ćete slijediti Njega ili nju!’”


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّهَا اسْتَعَارَتْ مِنْ أَسْمَاءَ قِلاَدَةً فَهَلَكَتْ، فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَاسًا مِنْ أَصْحَابِهِ فِي طَلَبِهَا، فَأَدْرَكَتْهُمُ الصَّلاَةُ، فَصَلَّوْا بِغَيْرِ وُضُوءٍ، فَلَمَّا أَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم شَكَوْا ذَلِكَ إِلَيْهِ، فَنَزَلَتْ آيَةُ التَّيَمُّمِ‏.‏ فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ جَزَاكِ اللَّهُ خَيْرًا، فَوَاللَّهِ مَا نَزَلَ بِكِ أَمْرٌ قَطُّ إِلاَّ جَعَلَ اللَّهُ لَكِ مِنْهُ مَخْرَجًا، وَجَعَلَ لِلْمُسْلِمِينَ فِيهِ بَرَكَةً‏.‏

 

Pričao nam je Ubejd b. Isma‘il, a njemu Ebu-Usama, prenoseći od Hišama, a on od svoga oca da je Aiša, radijallahu anha, posudila od Esme ogrlicu, pa ju je izgubila. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je neke svoje drugove da je potraže. U tome ih je zateklo namasko vrijeme, te su klanjali bez abdesta. Nakon što su se vratili Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, obavijestili su ga o tome, pa je tada objavljen ajet o tejemumu. Usejd b. Hudajr tada je rekao (Aiši): “Allah ti podario svako dobro! Allaha mi, ništa ti se nije desilo, a da ti Allah iz nje nije dao izlaz i još bereket za muslimane.”


 

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا كَانَ فِي مَرَضِهِ، جَعَلَ يَدُورُ فِي نِسَائِهِ وَيَقُولُ ‏ “‏ أَيْنَ أَنَا غَدًا أَيْنَ أَنَا غَدًا ‏”‏‏.‏ حِرْصًا عَلَى بَيْتِ عَائِشَةَ، قَالَتْ عَائِشَةُ فَلَمَّا كَانَ يَوْمِي سَكَنَ‏.‏

 

Pričao mi je Ubejd b. Isma‘il, a njemu Ebu-Usama, prenoseći od Hišama, a ovaj od svoga oca da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u bolesti redovno boravio kod svake od svojih supruga, govoreći: “Gdje sam sutra? Gdje sam sutra?” Pitao je tako da ne bi promašio Aišinu kuću. Aiša kaže: “A kada bi bio moj dan, on bi se smirio.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ،، قَالَ كَانَ النَّاسُ يَتَحَرَّوْنَ بِهَدَايَاهُمْ يَوْمَ عَائِشَةَ قَالَتْ عَائِشَةُ فَاجْتَمَعَ صَوَاحِبِي إِلَى أُمِّ سَلَمَةَ، فَقُلْنَ يَا أُمَّ سَلَمَةَ، وَاللَّهِ إِنَّ النَّاسَ يَتَحَرَّوْنَ بِهَدَايَاهُمْ يَوْمَ عَائِشَةَ، وَإِنَّا نُرِيدُ الْخَيْرَ كَمَا تُرِيدُهُ عَائِشَةُ، فَمُرِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَأْمُرَ النَّاسَ أَنْ يُهْدُوا إِلَيْهِ حَيْثُ مَا كَانَ أَوْ حَيْثُ مَا دَارَ، قَالَتْ فَذَكَرَتْ ذَلِكَ أُمُّ سَلَمَةَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ فَأَعْرَضَ عَنِّي، فَلَمَّا عَادَ إِلَىَّ ذَكَرْتُ لَهُ ذَاكَ فَأَعْرَضَ عَنِّي، فَلَمَّا كَانَ فِي الثَّالِثَةِ ذَكَرْتُ لَهُ فَقَالَ ‏ “‏ يَا أُمَّ سَلَمَةَ لاَ تُؤْذِينِي فِي عَائِشَةَ، فَإِنَّهُ وَاللَّهِ مَا نَزَلَ عَلَىَّ الْوَحْىُ وَأَنَا فِي لِحَافِ امْرَأَةٍ مِنْكُنَّ غَيْرِهَا ‏”‏‏.‏

 

Pričao nam je Abdullah b. Abdul-Vehhab, njemu Hammad, a ovom Hišam, prenoseći od svoga oca da je kazivao: “Ljudi su birali priliku da donesu darove (Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem) kada bi on bio kod Aiše. Tako Aiša kazuje: ‘Iskupile su se moje inoće kod Umm-Seleme i rekle: ‘Umm-Selema, Allaha mi, ljudi prate kada će biti Aišin dan kako bi donijeli darove. Mi također želimo dobro kao što ga želi i Aiša. Zatraži od njega da naredi ljudima da mu donose darove gdje god se nalazio!’, kazale su.‘“Umm-Selema je to – kaže Aiša – spomenula Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem. O tome ona (Umm-Selema) kazuje: “On se okrenuo od mene, a kada se vratio, rekla sam mu ponovo, ali se on opet okrenuo od mene. Kada sam mu to i treći put spomenula, on reče: ‘Umm-Selema, ne uznemiravaj me više (s pričom) o Aiši, jer, Allaha mi, nije mi dolazila Objava pod pokrivačem nijedne od vas, samo pod njezinim!’”