Tumačenje snova

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْوَحْىِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ فِي النَّوْمِ، فَكَانَ لاَ يَرَى رُؤْيَا إِلاَّ جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ، فَكَانَ يَأْتِي حِرَاءً فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ ـ وَهْوَ التَّعَبُّدُ ـ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ، وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَتُزَوِّدُهُ لِمِثْلِهَا، حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهْوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فِيهِ فَقَالَ اقْرَأْ‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي‏.‏ فَقَالَ اقْرَأْ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ‏.‏ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ‏.‏ فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدُ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ‏”‏‏.‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏مَا لَمْ يَعْلَمْ‏}‏ فَرَجَعَ بِهَا تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ ‏”‏ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي ‏”‏‏.‏ فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ ‏”‏ يَا خَدِيجَةُ مَا لِي ‏”‏‏.‏ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ وَقَالَ ‏”‏ قَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي ‏”‏‏.‏ فَقَالَتْ لَهُ كَلاَّ أَبْشِرْ، فَوَاللَّهِ لاَ يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا، إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ، وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ، وَتَحْمِلُ الْكَلَّ، وَتَقْرِي الضَّيْفَ، وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ‏.‏ ثُمَّ انْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى بْنِ قُصَىٍّ ـ وَهْوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخُو أَبِيهَا، وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ فَيَكْتُبُ بِالْعَرَبِيَّةِ مِنَ الإِنْجِيلِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ، وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ ـ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَىِ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ‏.‏ فَقَالَ وَرَقَةُ ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَا رَأَى فَقَالَ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى، يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا أَكُونُ حَيًّا، حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ، لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلاَّ عُودِيَ، وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا‏.‏ ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ، وَفَتَرَ الْوَحْىُ فَتْرَةً حَتَّى حَزِنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا بَلَغَنَا حُزْنًا غَدَا مِنْهُ مِرَارًا كَىْ يَتَرَدَّى مِنْ رُءُوسِ شَوَاهِقِ الْجِبَالِ، فَكُلَّمَا أَوْفَى بِذِرْوَةِ جَبَلٍ لِكَىْ يُلْقِيَ مِنْهُ نَفْسَهُ، تَبَدَّى لَهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ حَقًّا‏.‏ فَيَسْكُنُ لِذَلِكَ جَأْشُهُ وَتَقِرُّ نَفْسُهُ فَيَرْجِعُ، فَإِذَا طَالَتْ عَلَيْهِ فَتْرَةُ الْوَحْىِ غَدَا لِمِثْلِ ذَلِكَ، فَإِذَا أَوْفَى بِذِرْوَةِ جَبَلٍ تَبَدَّى لَهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ‏{‏فَالِقُ الإِصْبَاحِ‏}‏ ضَوْءُ الشَّمْسِ بِالنَّهَارِ، وَضَوْءُ الْقَمَرِ بِاللَّيْلِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba…; a PRIČAO MI JE i Abdullah b. Muhammed, njemu Abdur-Rezzak, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Urve, a on od Aiše, radijallahu anhu, da je kazivala: “Istiniti snovi bili su počeci objave Allahovom Poslaniku, a.s. Što god je vidio u snu, to se i ostvarivalo jasno kao što dolazi svjetlost jutra. Često je odlazio u pećinu Hira i u njoj, nakon što bi uzeo potrebnu hranu, činio ibadet. Potom bi se vraćao Hatidži, koja bi ga opskrbila hranom za još neko vrijeme, (a onda bi opet odlazio i boravio tamo) sve dok mu, za vrijeme dok je bio u pećini Hira, nije došla objava. Javio mu se melek i rekao: ‘Čitaj!‘ — ‘Ja ne znam čitati!‘, odgovorio mu je Vjerovjesnik, a.s. ‘Tada me je on uhvatio‘, pričao je Vjerovjesnik, a.s., ‘i stisnuo tako jako da sam to jedva podnio. Zatim me je pustio i ponovio: ‘Čitaj!‘ — ‘Ja ne znam čitati!‘, odgovorio sam. Uhvatio me je ponovo i stisnuo tako jako da sam to jedva podnio. Onda me je pustio i uzviknuo: ‘Čitaj!‘ — ‘Ja ne znam čitati!‘, odgovorio sam. Tada me je on i treći put uhvatio i stisnuo tako jako da sam to jedva podnio. Onda me je pustio i rekao: ‘Čitaj, u ime Gospodara svoga, koji stvara…‘ — sve do riječi: ‘… ono što on, čovjek, ne zna!‘‘, pripovijedao je Allahov Poslanik, a.s. Vratio se nakon toga kući i, drhteći od straha, ušao kod Hatidže: ‘Pokrijte me, pokrijte me!‘, uzvikivao je. Pokrili su ga, i ostao je tako sve dok ga strah nije napustio. ‘Šta mi se ovo desilo, Hatidža?!‘, uzvikivao je pričajući šta mu se dogodilo. ‘Bojim se za sebe!‘, dodao je. ‘Nemoj tako‘, reče mu ona, ‘već, naprotiv, budi veseo! Tako mi Allaha, On te nikada neće poniziti, jer ti održavaš rodbinske veze, govoriš istinu, pomažeš siročad, prihvataš goste i podržavaš samo ono što je pravedno.‘ Hatidža je nakon toga otišla s njim svome amidžiću Vereki b. Nevfelu b. Esedu b. Abdul-Uzzau b. Kusajju. To je bio čovjek koji je u predislamsko doba prihvatio kršćanstvo. Poznavao je arapsko pismo, te je često prepisivao Indžil. Tada on već bijaše starac, a usto još i slijep. ‘Amidžiću‘, reče mu Hatidža, ‘poslušaj šta će ti tvoj bratić reći!‘ — ‘Šta imaš reći, bratiću?‘, upitao je Vereka. Vjerovjesnik, a.s., obavijestio ga je o svemu što mu se desilo, a Vereka na to reče: ‘To je melek koji je dolazio i Musau, a.s. Eh, da sam mladić, pa da budem živ kada te tvoj narod bude protjerivao!‘ — ‘A zar će me oni progoniti?‘, upitao je Allahov Poslanik, a.s. ‘Niko prije tebe nije došao s onim s čime ti dolaziš‘, odgovori Vereka, ‘a da nije doživio neprijatnosti. Ako doživim taj dan, pomoći ću ti koliko mogu.‘ Ubrzo nakon toga Vereka je umro, a i Objava je jedno vrijeme bila prestala dolaziti. Vjerovjesnik, a.s., toliko se bio rastužio (na osnovu onoga što smo saznali) da je nekoliko puta odlazio na vrh stijene namjeravajući baciti se s nje, ali kad bi god došao, javljao bi mu se Džibril: ‘Muhammede, ti si, uistinu, Allahov poslanik!‘ Tako je iz njega iščezavala uznemirenost, srce bi mu se smirivalo, pa bi odustajao od svoje nakane. Ali kako se vrijeme bez objave oduljio, bio se odlučio još jednom na sličan korak. No kada je došao na vrh brda, i taj mu se put javio melek Džibril s istim riječima.” Ibn-Abbas veli da falikul-isbah znači “svjetlost sunca danju i svjetlo mjesečine noću”.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الرُّؤْيَا الْحَسَنَةُ مِنَ الرَّجُلِ الصَّالِحِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Meslema, njemu Malik, a ovom Ishak b. Abdullah b. Ebu-Talha, prenoseći od od Enesa b. Malika da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Lijep san dobrog muslimana četrdeset i šesti je dio poslanstva.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى ـ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ ـ قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الرُّؤْيَا مِنَ اللَّهِ، وَالْحُلْمُ مِنَ الشَّيْطَانِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Junus, njemu Zuhejr, a ovom Jahja, tj. Ibn-Seid, prenoseći od Ebu-Seleme, a on od Katade da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “San koji se obistini dolazi od Allaha, a obični san od šejtana.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي ابْنُ الْهَادِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ إِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ رُؤْيَا يُحِبُّهَا فَإِنَّمَا هِيَ مِنَ اللَّهِ، فَلْيَحْمَدِ اللَّهَ عَلَيْهَا، وَلْيُحَدِّثْ بِهَا، وَإِذَا رَأَى غَيْرَ ذَلِكَ مِمَّا يَكْرَهُ، فَإِنَّمَا هِيَ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَلْيَسْتَعِذْ مِنْ شَرِّهَا، وَلاَ يَذْكُرْهَا لأَحَدٍ، فَإِنَّهَا لاَ تَضُرُّهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Lejs b. Had, a ovom Abdullah b. Habbab, prenoseći od Ebu-Seida Hudrija da je čuo Vjerovjesnika, a.s., kad je rekao: “Ako neko od vas usnije san koji mu se sviđa — od Allaha je. Zato neka zahvali Allahu i neka ga ispriča drugima. Ali ako neko usnije san koji nije takav i koji mu se ne sviđa — od šejtana je. Tada neka zatraži od Allaha da ga sačuva od šejtanskog zla i neka ga nikome ne spominje, jer mu tako neće nauditi.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ ـ وَأَثْنَى عَلَيْهِ خَيْرًا لَقِيتُهُ بِالْيَمَامَةِ ـ عَنْ أَبِيهِ، حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنَ اللَّهِ، وَالْحُلْمُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا حَلَمَ فَلْيَتَعَوَّذْ مِنْهُ وَلْيَبْصُقْ عَنْ شِمَالِهِ، فَإِنَّهَا لاَ تَضُرُّهُ ‏”‏‏.‏ وَعَنْ أَبِيهِ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي قَتَادَةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Abdullah b. Jahja b. Ebu-Kesir (mnogo ga je hvalio; sreo sam ga u Jemami), prenoseći od svoga oca, ovaj od Ebu-Seleme, on od Ebu-Katade, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Lijep je san od Allaha, a ružan od šejtana. Kada neko usnije ružan san, neka zatraži utočište kod Allaha od njega i neka pljune na svoju lijevu stranu, pa mu tako neće nauditi.” Od njegovog se oca prenosi da im je pričao Abdullah b. Ebu-Katada, prenoseći od svoga oca, a on od Vjerovjesnika, a.s., isti hadis.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar, njemu Gunder, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Katade, on od Enesa b. Malika, ovaj od Ubade b. Samita, a on od Poslanika, a.s., da je rekao: “San je vjernika jedan od četrdeset i šest dijelova poslanstva.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ ‏”‏‏.‏ رَوَاهُ ثَابِتٌ وَحُمَيْدٌ وَإِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَشُعَيْبٌ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Kazea, njemu Ibrahim b. Sa‘d, a ovom Zuhri, prenoseći od Seida b. Musejjeba, a on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “San je vjernika jedan od četrdeset i šest dijelova poslanstva.” Ovaj hadis prenose i Sabit, Humejd, Ishak b. Abdullah i Šuajb od Enesa, a on od Vjerovjesnika, a.s.


 

حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، وَالدَّرَاوَرْدِيُّ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Hamza, njemu Ibn-Ebu-Hazim i Deraverdi, prenoseći od Jezida, ovaj od Abdullaha b. Habbaba, a on od Ebu-Seida Hudrija da je Poslanik, a.s., rekao: “Lijep je san jedan od četrdeset i šest dijelova poslanstva.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ لَمْ يَبْقَ مِنَ النُّبُوَّةِ إِلاَّ الْمُبَشِّرَاتُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا وَمَا الْمُبَشِّرَاتُ قَالَ ‏”‏ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, njemu Šuajb, a ovom Zuhri, prenoseći od Seida b. Musejjeba, a ovaj od Ebu-Hurejre da je kazivao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, a.s., kad je rekao: ‘Od poslanstva nije ostalo ništa osim lijepih snova (el-mubešširat).‘ — ‘A šta su to el-mubešširat?‘, upitali su ga. ‘Lijepi snovi‘, odgovorio je.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ أُنَاسًا، أُرُوا لَيْلَةَ الْقَدْرِ فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ، وَأَنَّ أُنَاسًا أُرُوا أَنَّهَا فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الْتَمِسُوهَا فِي السَّبْعِ الأَوَاخِرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Salima b. Abdullaha, a on od Ibn-Omera, radijallahu anhu, (da je kazivao): “Neki su ljudi usnili da je Lejletul-kadr u posljednjih sedam noći, a drugi da je u posljednjih deset noći (ramazana), pa im je Vjerovjesnik, a.s., rekao: ‘Tražite je u posljednjih sedam noći.‘”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، وَأَبَا، عُبَيْدٍ أَخْبَرَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَوْ لَبِثْتُ فِي السِّجْنِ مَا لَبِثَ يُوسُفُ، ثُمَّ أَتَانِي الدَّاعِي لأَجَبْتُهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed b. Esma, njemu Džuvejrija, a ovom Malik, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Seida b. Musejjeba i Ebu-Ubejda, a oni od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Da sam ja proveo u zatvoru koliko je proveo Jusuf, i da mi je došao glasnik s viješću da trebam izići iz zatvora, ja bih ga odmah poslušao.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَسَيَرَانِي فِي الْيَقَظَةِ، وَلاَ يَتَمَثَّلُ الشَّيْطَانُ بِي ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ ابْنُ سِيرِينَ إِذَا رَآهُ فِي صُورَتِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njemu Abdullah, a ovom Junus, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Ebu-Seleme, a on od Ebu-Hurejre da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Ko mene vidi u snu vidjet će me i na javi, a šejtan se ne može prikazati u mome liku.” Ebu-Abdullah veli da je Ibn-Sirin rekao: “Ako ga usnije u njegovu liku.”


 

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُخْتَارٍ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنْ رَآنِي فِي الْمَنَامِ فَقَدْ رَآنِي، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لاَ يَتَخَيَّلُ بِي، وَرُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mualla b. Esed, njemu Abdul-Aziz b. Muhtar, a ovom Sabit Bunani, prenoseći od Enesa, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Ko mene usnije usnio me je u mome pravom liku, jer se šejtan ne može prikazati u njemu. San je vjernika jedan od četrdeset i šest dijelova poslanstva.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الرُّؤْيَا الصَّالِحَةُ مِنَ اللَّهِ، وَالْحُلْمُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَمَنْ رَأَى شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَنْفِثْ عَنْ شِمَالِهِ ثَلاَثًا، وَلْيَتَعَوَّذْ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِنَّهَا لاَ تَضُرُّهُ، وَإِنَّ الشَّيْطَانَ لاَ يَتَرَاءَى بِي ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, a ovom Ubejdullah b. Ebu-Džafer, prenoseći od Ebu-Seleme, a on od Katade da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Lijep je san od Allaha, a ružan od šejtana. Kada neko usnije nešto što ga uznemirava, neka pljune na lijevu stranu tri puta i zatraži kod Allaha utočište od šejtana, pa mu taj san neće nauditi; a šejtan se ne može pokazati u mome liku.”


 

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ خَلِيٍّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنِي الزُّبَيْدِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَبُو سَلَمَةَ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنْ رَآنِي فَقَدْ رَأَى الْحَقَّ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ يُونُسُ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ

 

PRIČAO NAM JE Halid b. Hali, njemu Muhammed b. Harb, a ovom Zubejdi, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Ebu-Seleme, a on od Ebu-Katade, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Ko u snu vidi mene vidio je istinu.” Ovaj hadis na istovjetan način prenose Junus i Ibn-Ebu-Zuhri (Zuhrijev bratić).


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي ابْنُ الْهَادِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏مَنْ رَآنِي فَقَدْ رَأَى الْحَقَّ، فَإِنَّ الشَّيْطَانَ لاَ يَتَكَوَّنُنِي‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Lejs, a ovom Ibn-Had, prenoseći od Abdullaha b. Habbaba, a on od Ebu-Seida Hudrija da je čuo Vjerovjesnika, a.s., kad je rekao: “Ko u snu vidi mene vidio je istinu, jer se šejtan ne može pokazati u mome liku.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ الْعِجْلِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الطُّفَاوِيُّ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أُعْطِيتُ مَفَاتِيحَ الْكَلِمِ، وَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ، وَبَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ الْبَارِحَةَ إِذْ أُتِيتُ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ الأَرْضِ حَتَّى وُضِعَتْ فِي يَدِي ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنْتُمْ تَنْتَقِلُونَهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Mikdam Idžli, njemu Muhammed b. Abdur-Rahman Tufavi, a ovom Ejjub, prenoseći od Muhammeda, a on od Ebu-Hurejre da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Dat mi je sveobuhvatan govor i potpomognut sam time što me se boje. Dok sam sinoć spavao, dati su mi i u ruku stavljeni ključevi zemaljskih riznica.” Ebu-Hurejra veli: “Allahov je Poslanik, a.s., otišao, a vi se njima koristite.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أُرَانِي اللَّيْلَةَ عِنْدَ الْكَعْبَةِ فَرَأَيْتُ رَجُلاً آدَمَ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ مِنْ أُدْمِ الرِّجَالِ، لَهُ لِمَّةٌ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ مِنَ اللِّمَمِ، قَدْ رَجَّلَهَا تَقْطُرُ مَاءً، مُتَّكِئًا عَلَى رَجُلَيْنِ ـ أَوْ عَلَى عَوَاتِقِ رَجُلَيْنِ ـ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ، فَسَأَلْتُ مَنْ هَذَا فَقِيلَ الْمَسِيحُ ابْنُ مَرْيَمَ‏.‏ ثُمَّ إِذَا أَنَا بِرَجُلٍ جَعْدٍ قَطَطٍ أَعْوَرِ الْعَيْنِ الْيُمْنَى كَأَنَّهَا عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ، فَسَأَلْتُ مَنْ هَذَا فَقِيلَ الْمَسِيحُ الدَّجَّالُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Meslema, njemu Malik, a ovom Nafi, prenoseći od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik , a.s., kazivao: “Usnio sam sinoć kako kod Kabe gledam nekog tamnoputog čovjeka, najljepšeg koji se može vidjeti, s tako lijepom dugom kosom kakva se ne viđa. Pustio ju je, a voda kapaše s nje. Oslanjao se na dvojicu ljudi (ili na ramena dvojice ljudi) i tako obilazio oko Kabe. ‘Ko je ovaj čovjek?‘, upitao sam. ‘Mesih, sin Merjemin!‘, rečeno mi je. Domalo zatim ugledah nekog čovjeka duge kovrdžave kose, slijepog u desno oko, koje je izgledalo kao plutajuće zrno grožđa. ‘Ko je ovaj čovjek?‘, upitao sam. ‘Mesih Dedžal!‘, rečeno mi je.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً، أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي أُرِيتُ اللَّيْلَةَ فِي الْمَنَامِ، وَسَاقَ الْحَدِيثَ‏.‏ وَتَابَعَهُ سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ وَسُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ الزُّبَيْدِيُّ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ أَوْ أَبَا هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ شُعَيْبٌ وَإِسْحَاقُ بْنُ يَحْيَى عَنِ الزُّهْرِيِّ كَانَ أَبُو هُرَيْرَةَ يُحَدِّثُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ مَعْمَرٌ لاَ يُسْنِدُهُ حَتَّى كَانَ بَعْدُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja, njemu Lejs, a ovom Junus, prenoseći od od Ibn-Šihaba, ovaj od Ubejdullaha b. Abdullaha, a on od Ibn-Abbasa da je, navodeći hadis, kazivao: “Neki je čovjek došao Allahovom Poslaniku, a.s., i rekao: ‘Usnio sam sinoć… ‘” Hadis s istovjetnim sadržajem prenose Sulejman b. Kesir, Zuhrijev bratić, i Sufjan b. Husejn, prenoseći ga od Zuhrija, ovaj od Ubejdullaha, on od Ibn-Abbasa, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s. Zubejdi prenosi od Zuhrija, a on od Ubejdullaha da je Ibn-Abbas, ili Ebu-Hurejra, prenio od Vjerovjesnika, a.s., isti hadis. Šuajb i Ishak b. Jahja, prenoseći od Zuhrija, vele da je Ebu-Hurejra navodio ovaj hadis, prenoseći ga od Vjerovjesnika, a.s., a da ga Ma‘mer u početku nije prenio sa senedom.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ، وَكَانَتْ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ، وَجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهْوَ يَضْحَكُ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ أَوْ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ‏”‏‏.‏ شَكَّ إِسْحَاقُ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ، فَدَعَا لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهْوَ يَضْحَكُ‏.‏ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ كَمَا قَالَ فِي الأُولَى‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ‏”‏‏.‏ فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ، فَهَلَكَتْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Malik, prenoseći od Ishaka b. Abdullaha b. Ebu-Talhe, a on Enesa b. Malika da je kazivao: “Allahov je Poslanik, a.s., posjećivao Umm-Haram b. Milhan, koja je bila udata za Ubadu b. Samita. Kada ju je, tako, posjetio jednog dana, ona ga je ponudila ručkom, a poslije toga prstima mu prebirala po kosi, pa je Poslanik, a.s., tako i zaspao. Probudio se, nakon toga, smiješeći se. 7002. Ona (Umm-Haram) je pripovijedala: ‘Upitala sam: ‘Allahov Poslaniče, šta te je nasmijalo?‘ — ‘Ljudi koje sam vidio kako kao ratnici na Allahovom putu plove morskom pučinom. Oni su od moga ummeta — kraljevi na svojim divanima‘ (ili je rekao: ‘… kao kraljevi na svojim divanima‘; Ishak nije bio siguran). ‘Allahov Poslaniče‘, rekoh, ‘uputi dovu Allahu da i mene učini jednim od njih!‘ On je proučio dovu, a onda ponovo zaspao. Nakon što se probudio s osmijehom, ponovo sam ga upitala: ‘Šta te je sad nasmijalo, Allahov Poslaniče?‘ — ‘Ljudi koje sam vidio kako kao ratnici na Allahovom putu…‘, reče, nastavljajući kazivati kao i prvi put. ‘Allahov Poslaniče‘, rekoh, ‘uputi Allahu dovu da i mene učini jednim od njih!‘ — ‘Ti si jedan od njihovih prvaka‘, reče on.‘ Za namjesništva Muavije b. Ebu-Sufjana ona je zaplovila morem. Izgubila je život prilikom pada s jahalice, kada je izišla na kopno.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ أُمَّ الْعَلاَءِ ـ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ بَايَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُمُ اقْتَسَمُوا الْمُهَاجِرِينَ قُرْعَةً‏.‏ قَالَتْ فَطَارَ لَنَا عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ، وَأَنْزَلْنَاهُ فِي أَبْيَاتِنَا، فَوَجِعَ وَجَعَهُ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ، فَلَمَّا تُوُفِّيَ غُسِّلَ وَكُفِّنَ فِي أَثْوَابِهِ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ أَبَا السَّائِبِ، فَشَهَادَتِي عَلَيْكَ لَقَدْ أَكْرَمَكَ اللَّهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ وَمَا يُدْرِيكِ أَنَّ اللَّهَ أَكْرَمَهُ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ يُكْرِمُهُ اللَّهُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَمَّا هُوَ فَوَاللَّهِ لَقَدْ جَاءَهُ الْيَقِينُ، وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو لَهُ الْخَيْرَ، وَوَاللَّهِ مَا أَدْرِي وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ مَاذَا يُفْعَلُ بِي ‏”‏‏.‏ فَقَالَتْ وَاللَّهِ لاَ أُزَكِّي بَعْدَهُ أَحَدًا أَبَدًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Ufejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, a on od Haridže b. Zejda b. Sabita (da je kazivao): “Umm-Ala‘, jedna ensarijka, dala je prisegu Allahovom Poslaniku, a.s., i obavijestila ga da su oni, raspoređujući među sobom muhadžire, bacali kocku. ‘Nama je‘, priča ona, ‘pripalo da prihvatimo Osmana b. Maz‘una, i mi smo ga odveli svojoj kući. On se domalo zatim razbolio i od te bolesti umro. Nakon što je on okupan i umotan u kefine, došao je Poslanik, a.s., i čuo me kako govorim: ‘Neka je Allahova milost na tebe, Ebu-Saibe! Što se tiče moga svjedočenja, mislim da si ti od Allaha počašćen!‘ — ‘A odkud ti znaš da ga je Allah počastio?‘, upitao je tada Poslanik, a.s. ‘Allahov Poslaniče‘, odgovorila sam, — draži si mi od oca! — ko je onda taj koji će od Allaha biti počašćen?‘ Na to Poslanik, a.s., reče: ‘Što se njega tiče, tako mi Allaha, svakako mu je došla smrt, a ja se za njega nadam svakom dobru. Ne znam, tako mi Allaha, šta će i sa mnom biti, iako sam ja Negov poslanik!‘ ‘Nikada više, poslije Osmana, ni za koga neću biti sigurna‘‘, rekla je Umm-Ala‘.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، بِهَذَا وَقَالَ ‏”‏ مَا أَدْرِي مَا يُفْعَلُ بِهِ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ وَأَحْزَنَنِي فَنِمْتُ، فَرَأَيْتُ لِعُثْمَانَ عَيْنًا تَجْرِي، فَأَخْبَرْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ ذَلِكَ عَمَلُهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, a njemu Šuajb, prenoseći od Zuhrija da je kazivao: “(Rekla je Umm-Ala‘:) ‘Rastužile su me riječi: ‘Ne znam šta će biti s njim!‘, a kada sam zaspala, usnila sam da Osman posjeduje tekući izvor. Obavijestila sam o tome Allahovog Poslanika, a.s. ‘To su njegova djela‘, rekao je on.‘“


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا قَتَادَةَ الأَنْصَارِيّ َ ـ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَفُرْسَانِهِ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ الرُّؤْيَا مِنَ اللَّهِ، وَالْحُلْمُ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَإِذَا حَلَمَ أَحَدُكُمُ الْحُلُمَ يَكْرَهُهُ فَلْيَبْصُقْ عَنْ يَسَارِهِ وَلْيَسْتَعِذْ بِاللَّهِ مِنْهُ، فَلَنْ يَضُرَّهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Ebu-Seleme, a on od Ebu-Katade Ensarija, jednog od junaka među drugovima Allahovog Vjerovjesnika, a.s., da je kazivao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, a.s., kad je rekao: ‘Dobar je san od Allaha, a ružan od šejtana. Kada neko od vas usnije ružan san, neka pljune na lijevu stranu i zatraži Allahovo utočište od njega, pa mu on neće nauditi.‘”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ، فَشَرِبْتُ مِنْهُ، حَتَّى إِنِّي لأَرَى الرِّيَّ يَخْرُجُ مِنْ أَظْفَارِي، ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي ‏”‏‏.‏ يَعْنِي عُمَرَ‏.‏ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ الْعِلْمَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njemu Abdullah, a ovom Junus, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Hamze b. Abdullaha, a on od Ibn-Omera da je kazivao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, a.s., kad je ispričao: ‘Za vrijeme dok sam spavao, usnio sam da mi je data čaša mlijeka iz koje sam se napio. Čak sam vidio kako mi mlijeko curi iz nokata. Ostatak sam, potom, dao Omeru.‘ — ‘Kako si to protumačio, Allahov Poslaniče?‘, upitali su ga. ‘Znanje!‘, odgovorio je on.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ، فَشَرِبْتُ مِنْهُ، حَتَّى إِنِّي لأَرَى الرِّيَّ يَخْرُجُ مِنْ أَطْرَافِي، فَأَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ مَنْ حَوْلَهُ فَمَا أَوَّلْتَ ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ الْعِلْمَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, a njemu Jakub b. Ibrahim, prenoseći od svoga oca, ovaj od Saliha, on od Ibn-Šihaba, ovaj od Hamze b. Abdullaha b. Omera, a on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhu, da je kazivao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, a.s., kad je ispričao: ‘Dok sam spavao, usnio sam kako uzimam čašu mlijeka i iz nje pijem. Čak sam vidio kako mi mlijeko curi između prsta. Ostatak sam dao Omeru b. Hattabu.‘ — ‘Kako to tumačiš, Allahov Poslaniče?‘, upitaše prisutni. ‘Znanje!‘, odgovorio je.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أُمَامَةَ بْنُ سَهْلٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ بَيْنَمَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ يُعْرَضُونَ عَلَىَّ، وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ، مِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثَّدْىَ، وَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ دُونَ ذَلِكَ، وَمَرَّ عَلَىَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ يَجُرُّهُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا مَا أَوَّلْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ الدِّينَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, njemu Jakub b. Ibrahim, a ovom njegov otac, prenoseći od Saliha, ovaj od Ibn-Šihaba, on od Ebu-Umame b. Sehla, a ovaj od Ebu-Seida Hudrija (da je kazivao): “Allahov je Poslanik, a.s., pričao: ‘Dok sam, jednom prilikom, spavao, vidio sam u snu neke ljude u košuljama. Nekima su te košulje sezale do grudi, a nekima i dalje. Onda je pored mene prošao Omer b. Hattab, a košulja mu je bila tako dugačka da ju je vukao.‘ — ‘Kako to tumačiš, Allahov Poslaniče?‘, upitali su. ‘Vjera!‘, odgovorio je.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي أَبُو أُمَامَةَ بْنُ سَهْلٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ النَّاسَ عُرِضُوا عَلَىَّ، وَعَلَيْهِمْ قُمُصٌ، فَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ الثَّدْىَ، وَمِنْهَا مَا يَبْلُغُ دُونَ ذَلِكَ، وَعُرِضَ عَلَىَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَعَلَيْهِ قَمِيصٌ يَجْتَرُّهُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ الدِّينَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Ufejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Ebu-Umame b. Sehla, a on od Ebu-Seida Hudrija, radijallahu anhu, (da je kazivao): “Allahov je Poslanik, a.s., pričao: ‘Dok sam, jednom prilikom, spavao, usnio sam neke ljude u košuljama. Nekima su te košulje sezale do grudi, a nekima i dalje. Onda je pored mene prošao Omer b Hattab, a košulja mu je bila tako dugačka da je je vukao za sobom.‘ — ‘Allahov Poslaniče, kako to tumačiš?‘, upitali su ga. ‘Vjera!‘, odgovorio je.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ الْجُعْفِيُّ، حَدَّثَنَا حَرَمِيُّ بْنُ عُمَارَةَ، حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ قَالَ قَيْسُ بْنُ عُبَادٍ كُنْتُ فِي حَلْقَةٍ فِيهَا سَعْدُ بْنُ مَالِكٍ وَابْنُ عُمَرَ فَمَرَّ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَلاَمٍ فَقَالُوا هَذَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ إِنَّهُمْ قَالُوا كَذَا وَكَذَا‏.‏ قَالَ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا كَانَ يَنْبَغِي لَهُمْ أَنْ يَقُولُوا مَا لَيْسَ لَهُمْ بِهِ عِلْمٌ، إِنَّمَا رَأَيْتُ كَأَنَّمَا عَمُودٌ وُضِعَ فِي رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ، فَنُصِبَ فِيهَا وَفِي رَأْسِهَا عُرْوَةٌ وَفِي أَسْفَلِهَا مِنْصَفٌ ـ وَالْمِنْصَفُ الْوَصِيفُ ـ فَقِيلَ ارْقَهْ‏.‏ فَرَقِيتُ حَتَّى أَخَذْتُ بِالْعُرْوَةِ‏.‏ فَقَصَصْتُهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يَمُوتُ عَبْدُ اللَّهِ وَهْوَ آخِذٌ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقَى ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed Džufi, njemu Haremi b. Umara, a njemu Kurra b. Halid, prenoseći od Muhammeda b. Sirina, a on od Kajsa b. Ubbada da je kazivao: “Bio sam u jednoj halki zajedno sa Sa‘dom b. Malikom i Ibn-Omerom. Pored njih je prošao Abdullah b. Selam, te oni rekoše: ‘Ovaj je čovjek Dženetlija!‘ Ispričao sam (poslije) Abdullahu šta su oni kazali, pa mi on reče: ‘Slavljen neka je Allah! — oni nemaju pravo govoriti ono što ne znaju! Ja sam u snu vidio neki stup: kao da bijaše poboden u zelenoj bašči. Na njegovu je vrhu bila ručka, a ispod njega sluga. ‘Penji se!‘, rečeno mi je. Penjao sam se sve dok nisam dohvatio tu ručku. Ispričao sam to Allahovom Poslaniku, a.s., a on mi reče: ‘Abdullah će umrijeti, držeći se za najčvršću vezu.‘“


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أُرِيتُكِ فِي الْمَنَامِ مَرَّتَيْنِ، إِذَا رَجُلٌ يَحْمِلُكِ فِي سَرَقَةِ حَرِيرٍ فَيَقُولُ هَذِهِ امْرَأَتُكَ‏.‏ فَأَكْشِفُهَا فَإِذَا هِيَ أَنْتِ فَأَقُولُ إِنْ يَكُنْ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ يُمْضِهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Ubejd b. Ismail, njemu Ebu-Usama, a ovom Hišam, prenoseći od svoga oca, a on od Aiše, radijallahu anhu, (da je kazivala): “Allahov mi je Vjerovjesnik, a.s., rekao: ‘Vidio sam u snu dva puta kako te neki čovjek nosi u komadu svile i kaže mi: ‘Ovo je tvoja supruga!‘ Otkrio sam platno i vidio da si to ti. ‘Ako je ovaj san od Allaha, On će dati da se i ostvari‘, rekoh.‘”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أُرِيتُكِ قَبْلَ أَنْ أَتَزَوَّجَكِ مَرَّتَيْنِ، رَأَيْتُ الْمَلَكَ يَحْمِلُكِ فِي سَرَقَةٍ مِنْ حَرِيرٍ فَقُلْتُ لَهُ اكْشِفْ‏.‏ فَكَشَفَ فَإِذَا هِيَ أَنْتِ، فَقُلْتُ إِنْ يَكُنْ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ يُمْضِهِ‏.‏ ثُمَّ أُرِيتُكِ يَحْمِلُكِ فِي سَرَقَةٍ مِنْ حَرِيرٍ فَقُلْتُ اكْشِفْ‏.‏ فَكَشَفَ فَإِذَا هِيَ أَنْتِ فَقُلْتُ إِنْ يَكُ هَذَا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ يُمْضِهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed, njemu Ebu-Muavija, a ovom Hišam, prenoseći od svoga oca da je Aiša, radijallahu anhu, kazivala: “Allahov mi je Poslanik, a.s., rekao: ‘Vidio sam te dva puta u snu prije nego što sam se tobom oženio. Usnio sam kako te melek nosi u komadu svile. ‘Otkrij!‘, rekoh mu. Kada je podigao pokrivač, ugledao sam tebe. ‘Ako je ovo od Allaha‘, rekoh, ‘On će dati da se to i obistini.‘ Još sam jednom (u snu) vidio kako te (melek) nosi u komadu svile, pa mu rekoh: ‘Otkrij!‘ Kada je podigao pokrivač, ugledao sam tebe. ‘Ako je to od Allaha, On će dati da se to i obistini‘, rekoh ponovo.‘”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ بُعِثْتُ بِجَوَامِعِ الْكَلِمِ، وَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ، وَبَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ الأَرْضِ، فَوُضِعَتْ فِي يَدِي ‏”‏‏.‏ قَالَ مُحَمَّدٌ وَبَلَغَنِي أَنَّ جَوَامِعَ الْكَلِمِ أَنَّ اللَّهَ يَجْمَعُ الأُمُورَ الْكَثِيرَةَ الَّتِي كَانَتْ تُكْتَبُ فِي الْكُتُبِ قَبْلَهُ فِي الأَمْرِ الْوَاحِدِ وَالأَمْرَيْنِ‏.‏ أَوْ نَحْوَ ذَلِكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Ufejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Seida b. Musejjeba, a on od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Dat mi je sveobuhvatan govor i potpomognut sam time što me se boje. Jednom, dok sam spavao, u ruku su mi dati ključevi zemaljskih riznica.” Ebu-Abdullah veli: “Sintagma ‘sveobuhvatne riječi‘ (dževamiul-kelimi) znači da je Uzvišeni Allah sakupio na jedno ili dva mjesta mnogobrojne teme o kojima je bilo riječi u prijašnjim knjigama i sl.”


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، ح وَحَدَّثَنِي خَلِيفَةُ، حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ عُبَادٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَلاَمٍ، قَالَ رَأَيْتُ كَأَنِّي فِي رَوْضَةٍ، وَسَطَ الرَّوْضَةِ عَمُودٌ فِي أَعْلَى الْعَمُودِ عُرْوَةٌ، فَقِيلَ لِي ارْقَهْ‏.‏ قُلْتُ لاَ أَسْتَطِيعُ‏.‏ فَأَتَانِي وَصِيفٌ فَرَفَعَ ثِيَابِي فَرَقِيتُ، فَاسْتَمْسَكْتُ بِالْعُرْوَةِ، فَانْتَبَهْتُ وَأَنَا مُسْتَمْسِكٌ بِهَا، فَقَصَصْتُهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ تِلْكَ الرَّوْضَةُ رَوْضَةُ الإِسْلاَمِ، وَذَلِكَ الْعَمُودُ عَمُودُ الإِسْلاَمِ، وَتِلْكَ الْعُرْوَةُ عُرْوَةُ الْوُثْقَى، لاَ تَزَالُ مُسْتَمْسِكًا بِالإِسْلاَمِ حَتَّى تَمُوتَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Abdullah b. Muhammed, njemu Ezher, a ovom Ibn-Avn…; A PRIČAO MI JE i Halifa, njemu Muaz, a ovom Ibn-Avn, prenoseći od Muhammeda, ovaj od Kajsa b. Ubada, a on od Abdullaha b. Selama da je kazivao: “Usnio sam kako boravim u nekoj bašči na čijoj se sredini nalazi stup, a na njegovu vrhu drška. ‘Penji se!‘, rečeno mi je. ‘Ne mogu!‘, odgovorio sam. Zatim je došao sluga i podigao mi odjeću, te sam se popeo i čvrsto uhvatio za dršku. Kad sam se probudio, još uvijek sam čvrsto stezao dršku. Ispričao sam to Allahovom Vjerovjesniku, a.s., a on mi reče: ‘Ta je bašča — bašča islama, taj je stup — stup vjere, a drška je najčvršća veza (el-urvetul-vuska). Ostat ćeš privržen islamu sve do smrti.‘”


 

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ فِي يَدِي سَرَقَةً مِنْ حَرِيرٍ لاَ أَهْوِي بِهَا إِلَى مَكَانٍ فِي الْجَنَّةِ إِلاَّ طَارَتْ بِي إِلَيْهِ، فَقَصَصْتُهَا عَلَى حَفْصَةَ‏.‏ فَقَصَّتْهَا حَفْصَةُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ إِنَّ أَخَاكِ رَجُلٌ صَالِحٌ ‏”‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏”‏ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ رَجُلٌ صَالِحٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mualla b. Esed, njemu Vuhejb, a ovom Ejjub, prenoseći od Nafija, a ovaj od Ibn-Omera, radijallahu anhu, da je kazivao: “Sanjao sam kako u ruci držim komad svilenog platna: na koje god bi ga mjesto u Džennetu bacio, taj bi me komad na to mjesto ponio. Ispričao sam to Hafsi. 7016. Hafsa je to kazala Vjerovjesniku, a.s., pa joj je on rekao: ‘Zaista je tvoj brat dobar čovjek!‘ (ili je rekao: ‘Doista je Abdullah dobar čovjek!‘).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَبَّاحٍ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، سَمِعْتُ عَوْفًا، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِيرِينَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا اقْتَرَبَ الزَّمَانُ لَمْ تَكَدْ تَكْذِبُ رُؤْيَا الْمُؤْمِنِ، وَرُؤْيَا الْمُؤْمِنِ جُزْءٌ مِنْ سِتَّةٍ وَأَرْبَعِينَ جُزْءًا مِنَ النُّبُوَّةِ‏.‏ ‏”‏ قَالَ مُحَمَّدٌ وَأَنَا أَقُولُ هَذِهِ قَالَ وَكَانَ يُقَالُ الرُّؤْيَا ثَلاَثٌ حَدِيثُ النَّفْسِ، وَتَخْوِيفُ الشَّيْطَانِ، وَبُشْرَى مِنَ اللَّهِ، فَمَنْ رَأَى شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلاَ يَقُصُّهُ عَلَى أَحَدٍ، وَلْيَقُمْ فَلْيُصَلِّ‏.‏ قَالَ وَكَانَ يُكْرَهُ الْغُلُّ فِي النَّوْمِ، وَكَانَ يُعْجِبُهُمُ الْقَيْدُ، وَيُقَالُ الْقَيْدُ ثَبَاتٌ فِي الدِّينِ‏.‏ وَرَوَى قَتَادَةُ وَيُونُسُ وَهِشَامٌ وَأَبُو هِلاَلٍ عَنِ ابْنِ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَدْرَجَهُ بَعْضُهُمْ كُلَّهُ فِي الْحَدِيثِ، وَحَدِيثُ عَوْفٍ أَبْيَنُ‏.‏ وَقَالَ يُونُسُ لاَ أَحْسِبُهُ إِلاَّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْقَيْدِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ لاَ تَكُونُ الأَغْلاَلُ إِلاَّ فِي الأَعْنَاقِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Sabbah, njemu Mu‘temir, a ovom Avf, prenoseći od Muhammeda b. Sirina, a ovaj od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Kada se približi Sudnji dan, skoro da će svaki san koji usnije musliman biti istinit. San je muslimana jedan od četrdeset i šest dijelova poslanstva, a ono što se ubraja u poslanstvo ne može se poricati.” Muhammed veli: “On je rekao ovo, a pričalo se još i sljedeće: ‘Postoje tri vrste snova: san koji je posljedica razmišljanja o nečem, san kojim šejtan želi uplašiti i san kojim Allah želi nekoga počastiti i obradovati. Ko usnije nešto što mu se ne sviđa neka to ne priča nikome; neka ustane i klanja.‘“ On zatim kaže: “Nije lijepo usniti okove, ali im je bilo drago usniti kako su svezani, jer se tumačilo da veze znače postojanost i čvrstinu vjere.” Katada, Junus, Hišam i Ebu-Hilal ovaj hadis prenose od Ibn-Sirina, on od Ebu-Hurejre, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s., a neki su ga naveli kao sastavni dio gore navedenog hadisa. Hadis je koji prenosi Avf je konkretniji. Junus veli: “Ja smatram da je predanje u kojem se spominje vezivanje od Vjerovjesnika, a.s.” Ebu-Abdullah veli: “Okovi mogu biti samo oko vrata.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ خَارِجَةَ بْنِ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ أُمِّ الْعَلاَء ِ ـ وَهْىَ امْرَأَةٌ مِنْ نِسَائِهِمْ بَايَعَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَتْ طَارَ لَنَا عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ فِي السُّكْنَى حِينَ اقْتَرَعَتِ الأَنْصَارُ عَلَى سُكْنَى الْمُهَاجِرِينَ، فَاشْتَكَى فَمَرَّضْنَاهُ حَتَّى تُوُفِّيَ، ثُمَّ جَعَلْنَاهُ فِي أَثْوَابِهِ فَدَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ أَبَا السَّائِبِ، فَشَهَادَتِي عَلَيْكَ لَقَدْ أَكْرَمَكَ اللَّهُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ وَمَا يُدْرِيكِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لاَ أَدْرِي وَاللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَمَّا هُوَ فَقَدْ جَاءَهُ الْيَقِينُ، إِنِّي لأَرْجُو لَهُ الْخَيْرَ مِنَ اللَّهِ، وَاللَّهِ مَا أَدْرِي وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ مَا يُفْعَلُ بِي وَلاَ بِكُمْ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ أُمُّ الْعَلاَءِ فَوَاللَّهِ لاَ أُزَكِّي أَحَدًا بَعْدَهُ‏.‏ قَالَتْ وَرَأَيْتُ لِعُثْمَانَ فِي النَّوْمِ عَيْنًا تَجْرِي، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏”‏ ذَاكِ عَمَلُهُ يَجْرِي لَهُ ‏”‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njemu Abdullah, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Haridže b. Zejda b. Sabita da je Umm-Ala‘, jedna od onih što su dale prisegu Allahovom Poslaniku, a.s., kazivala: “Zapalo nas je, nakon što su ensarije bacanjem kocke izvršile raspodjelu muhadžira, da kod nas stanuje Osman b. Maz‘un. Njegovali smo ga sve dok se nije razbolio. Kada je preselio na ahiret, zamotali smo ga u njegovu odjeću. Uto nas je posjetio Allahov Poslanik, a.s. ‘Neka je Allahova milost na tebe, Ebu-Saibe, svjedočim da te je Allah počastio!‘, rekla sam. ‘A kako to možeš znati?‘, upitao me je Poslanik, a.s. ‘Ne znam, tako mi Allaha!‘, odgovorila sam. ‘Što se tiče njega‘, reče on, ‘smrt mu je došla, i ja se od Allaha za njega nadam svakom dobru. Tako mi Allaha, i ja se bojim šta će biti sa mnom, iako sam ja Njegov poslanik, a pitanje je šta će biti i s vama.‘“ Ummu-Ala‘ dalje kaže: “Tako mi Allaha, nakon ovoga ja ni za koga više ništa ne smijem tvrditi. Jednom sam u snu vidjela da Osman posjeduje jedan izvor iz kojeg voda neprestano izvire, pa sam o tome upitala Allahovog Poslanika, a.s. ‘To su njegova (dobra) djela koja mu se još uvijek bilježe‘, reče mi on.”


 

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا شُعَيْبُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا صَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ، حَدَّثَنَا نَافِعٌ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ حَدَّثَهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ بَيْنَا أَنَا عَلَى بِئْرٍ أَنْزِعُ مِنْهَا إِذْ جَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ، فَأَخَذَ أَبُو بَكْرٍ الدَّلْوَ، فَنَزَعَ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ، وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ، فَغَفَرَ اللَّهُ لَهُ، ثُمَّ أَخَذَهَا ابْنُ الْخَطَّابِ مِنْ يَدِ أَبِي بَكْرٍ فَاسْتَحَالَتْ فِي يَدِهِ غَرْبًا، فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا مِنَ النَّاسِ يَفْرِي فَرْيَهُ، حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jakub b. Ibrahim b. Kesir, njemu Šuajb b. Harb, a ovom Sahr b. Džuvejri, prenoseći od Nafija, a on od Ibn-Omera, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Dok sam bio na bunaru iz kojeg sam zahvaćao vodu, došli su Ebu-Bekr i Omer. Ebu-Bekr je uzeo od mene kofu i zagrabio jednom ili dvaput, ali — neka mu Allah oprosti! — vodu nije zahvaćao snažno. Potom je iz ruku Ebu-Bekra kofu, koja je odjednom postala još veća, uzeo Hattabov sin. Nisam vidio nikoga da je tako znalački radio kao on, a neki su ljudi načinili i pojilišta.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مُوسَى، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ رُؤْيَا النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فِي أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ قَالَ ‏ “‏ رَأَيْتُ النَّاسَ اجْتَمَعُوا فَقَامَ أَبُو بَكْرٍ فَنَزَعَ ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ، وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ، ثُمَّ قَامَ ابْنُ الْخَطَّابِ، فَاسْتَحَالَتْ غَرْبًا فَمَا رَأَيْتُ مِنَ النَّاسِ يَفْرِي فَرْيَهُ، حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Junus, njemu Zuhejr, a ovom Musa, prenoseći od Salima, a on od svoga oca da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Sanjao sam okupljene ljude između kojih je ustao Ebu-Bekr i iz bunara zahvatio jednu ili dvije kofe vode. To je — neka mu Allah oprosti! — s teškoćom uradio. Zatim je ustao Hattabov sin, a njegova se kofa preobrazila u još veću. Nisam vidio nikoga da je tako znalački radio kao on, a neki su ljudi načinili i pojilišta.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي سَعِيدٌ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي عَلَى قَلِيبٍ وَعَلَيْهَا دَلْوٌ، فَنَزَعْتُ مِنْهَا مَا شَاءَ اللَّهُ، ثُمَّ أَخَذَهَا ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ فَنَزَعَ مِنْهَا ذَنُوبًا أَوْ ذَنُوبَيْنِ، وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ، ثُمَّ اسْتَحَالَتْ غَرْبًا، فَأَخَذَهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ، فَلَمْ أَرَ عَبْقَرِيًّا مِنَ النَّاسِ يَنْزِعُ نَزْعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، حَتَّى ضَرَبَ النَّاسُ بِعَطَنٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Ufejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Seida, a on od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Spavajući jednom, usnio sam kako stojim kraj nekog starog bunara iz kojeg kofom dugo zahvaćam vodu. Kofu je potom od mene preuzeo Ibn-Ebu-Kuhafa i — neka mu se Allah smiluje! — iz bunara s poteškoćom zahvatio jednu ili dvije kofe vode. Ta se obična kofa odjednom preobrazila u veliku kofu, koju je preuzeo Omer b. Hattab. Nisam vidio nijednog čovjeka da može tako zahvaćati vodu kao Omer b. Hattab, a neki su ljudi načinili čak i pojilišta.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ أَنِّي عَلَى حَوْضٍ أَسْقِي النَّاسَ، فَأَتَانِي أَبُو بَكْرٍ فَأَخَذَ الدَّلْوَ مِنْ يَدِي لِيُرِيحَنِي، فَنَزَعَ ذَنُوبَيْنِ وَفِي نَزْعِهِ ضَعْفٌ وَاللَّهُ يَغْفِرُ لَهُ، فَأَتَى ابْنُ الْخَطَّابِ فَأَخَذَ مِنْهُ، فَلَمْ يَزَلْ يَنْزِعُ، حَتَّى تَوَلَّى النَّاسُ وَالْحَوْضُ يَتَفَجَّرُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak b. Ibrahim, njemu Abdur-Rezzak, prenoseći od Ma‘mera, ovaj od Hemmama, a on od Ebu-Hurejre da je Poslanik, a.s., rekao: “Spavajući jednom, usnio sam da se nalazim na jednom vrelu s kojeg pojim svijet. Uto je došao Ebu-Bekr i uzeo mi kofu iz ruke, kako bih se ja odmorio. Zahvatio je — neka mu Allah oprosti! — s poteškoćom dvije kofe. Potom je došao Ibn-Hattab i od njega uzeo kofu. Zahvaćao je vodu toliko dugo dok se svijet nije razišao, a voda se iz vrela razlijevala.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي فِي الْجَنَّةِ، فَإِذَا امْرَأَةٌ تَتَوَضَّأُ إِلَى جَانِبِ قَصْرٍ، قُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ قَالُوا لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ‏.‏ فَذَكَرْتُ غَيْرَتَهُ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ فَبَكَى عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ثُمَّ قَالَ أَعَلَيْكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغَارُ

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Ufejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Seida b. Musejjeba, a on od Ebu-Hurejre da je kazivao: “Kada smo jednom prilikom bili kod Allahovog Poslanika, a.s., ispričao nam je sljedeće: ‘Spavajući jednom, usnio sam da sam u Džennetu, a neka se žena pored jednog dvorca abdesti. ‘Čiji je ovo dvorac?‘, upitao sam. ‘Omera b. Hattaba‘, odgovorili su. Sjetio sam se njegove ljubomore i okrenuo se.‘ Tada je Omer, radijallahu anhu, zaplakao, rekavši: ‘Zar da na tebe, Allahov Poslaniče, budem ljubomoran, a ti si mi draži i od oca i od majke?!‘”


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ دَخَلْتُ الْجَنَّةَ فَإِذَا أَنَا بِقَصْرٍ مِنْ ذَهَبٍ، فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا فَقَالُوا لِرَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ‏.‏ فَمَا مَنَعَنِي أَنْ أَدْخُلَهُ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ إِلاَّ مَا أَعْلَمُ مِنْ غَيْرَتِكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَعَلَيْكَ أَغَارُ يَا رَسُولَ اللَّهِ

 

PRIČAO NAM JE Amr b. Ali, njemu Mu‘temir b. Sulejman, a ovom Ubejdullah b. Omer, prenoseći od Muhammeda b. Munkedira, a ovaj od Džabira b. Abdullaha (da je kazivao): “Allahov je Poslanik, a.s., pričao: ‘Ušao sam u Džennet i našao se pred zlatnim dvorcem. ‘Čiji je ovo dvorac?‘, upitao sam. ‘Nekog čovjeka iz plemena Kurejš‘, odgovorili su. Samo me je tvoja ljubomora, koju poznajem, sine Hattabov, spriječila da uđem u njega!‘ — ‘A zar sam ja ljubomoran na tebe, Allahov Poslaniče?!‘, odgovorio je (Omer).“


 

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي فِي الْجَنَّةِ، فَإِذَا امْرَأَةٌ تَتَوَضَّأُ إِلَى جَانِبِ قَصْرٍ، فَقُلْتُ لِمَنْ هَذَا الْقَصْرُ فَقَالُوا لِعُمَرَ‏.‏ فَذَكَرْتُ غَيْرَتَهُ فَوَلَّيْتُ مُدْبِرًا ‏”‏‏.‏ فَبَكَى عُمَرُ وَقَالَ عَلَيْكَ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغَارُ

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Seida b. Musejjeba, a on od Ebu-Hurejre da je kazivao: “Boraveći kod Allahovog Poslanika, a.s., jednom smo ga prilike čuli kako priča: ‘Spavajući jednom, usnio sam da sam u Džennetu, a neka se žena abdesti pored jednog dvorca. ‘Čiji je ovo dvorac?‘, upitao sam. ‘Omerov‘, odgovorili su. Sjetio sam se njegove ljubomore, okrenuo se od tog dvorca i otišao.‘ Tada je Omer, radijallahu anhu, zaplakao, rekavši: ‘Zar da na tebe, Allahov Poslaniče, budem ljubomoran, a draži si mi i od oca i od majke?!‘”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُنِي أَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ فَإِذَا رَجُلٌ آدَمُ سَبْطُ الشَّعَرِ بَيْنَ رَجُلَيْنٍ يَنْطِفُ رَأْسُهُ مَاءً، فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا ابْنُ مَرْيَمَ‏.‏ فَذَهَبْتُ أَلْتَفِتُ فَإِذَا رَجُلٌ أَحْمَرُ جَسِيمٌ جَعْدُ الرَّأْسِ أَعْوَرُ الْعَيْنِ الْيُمْنَى، كَأَنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ، قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا هَذَا الدَّجَّالُ‏.‏ أَقْرَبُ النَّاسِ بِهِ شَبَهًا ابْنُ قَطَنٍ ‏”‏‏.‏ وَابْنُ قَطَنٍ رَجُلٌ مِنْ بَنِي الْمُصْطَلِقِ مِنْ خُزَاعَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, njemu Šuajb, a ovom Zuhri, prenoseći od Salima b. Abdullaha b. Omera, a on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Spavajući jednom, usnio sam kako obilazim oko Kabe. (Obilazeći tako) odjednom između dvojice ljudi ugledah nekog crnoputog čovjeka duge kose s koje je kapala voda. ‘Ko je ovaj čovjek?‘, upitah. ‘Sin Merjemin‘, odgovoriše mi. Otišao sam od njega, okrećući se, kad opet ugledah jednog krupnog crvenog čovjeka raščupane kose, slijepa u desno oko, koje je izgledalo kao plutajuće zrno grožđa. ‘Ko je ovaj čovjek?‘, upitao sam. ‘Dedžal‘ odgovorili su mi. Najsličniji je Ibn-Katanu, a Ibn-Katan je iz plemena Benu-Mustalek iz Huzaa.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ مِنْهُ، حَتَّى إِنِّي لأَرَى الرِّيَّ يَجْرِي، ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلَهُ عُمَرَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ الْعِلْمُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Hamze b. Abdullaha b. Omera (da je kazivao): “Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘Spavajući jednom, usnio sam da mi je data čaša mlijeka. Pio sam iz nje, gledajući kako mlijeko teče, a ostatak sam dao Omeru.‘ — ‘Kako to tumačiš?‘, upitali su ga. ‘Znanje!‘, odgovorio je.”


 

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا صَخْرُ بْنُ جُوَيْرِيَةَ، حَدَّثَنَا نَافِعٌ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ، قَالَ إِنَّ رِجَالاً مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانُوا يَرَوْنَ الرُّؤْيَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُصُّونَهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا شَاءَ اللَّهُ، وَأَنَا غُلاَمٌ حَدِيثُ السِّنِّ وَبَيْتِي الْمَسْجِدُ قَبْلَ أَنْ أَنْكِحَ، فَقُلْتُ فِي نَفْسِي لَوْ كَانَ فِيكَ خَيْرٌ لَرَأَيْتَ مِثْلَ مَا يَرَى هَؤُلاَءِ‏.‏ فَلَمَّا اضْطَجَعْتُ لَيْلَةً قُلْتُ اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ فِيَّ خَيْرًا فَأَرِنِي رُؤْيَا‏.‏ فَبَيْنَمَا أَنَا كَذَلِكَ إِذْ جَاءَنِي مَلَكَانِ فِي يَدِ كُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا مَقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ، يُقْبِلاَ بِي إِلَى جَهَنَّمَ، وَأَنَا بَيْنَهُمَا أَدْعُو اللَّهَ اللَّهُمَّ أَعُوذُ بِكَ مِنْ جَهَنَّمَ‏.‏ ثُمَّ أُرَانِي لَقِيَنِي مَلَكٌ فِي يَدِهِ مِقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ فَقَالَ لَنْ تُرَاعَ، نِعْمَ الرَّجُلُ أَنْتَ لَوْ تُكْثِرُ الصَّلاَةَ‏.‏ فَانْطَلَقُوا بِي حَتَّى وَقَفُوا بِي عَلَى شَفِيرِ جَهَنَّمَ فَإِذَا هِيَ مَطْوِيَّةٌ كَطَىِّ الْبِئْرِ، لَهُ قُرُونٌ كَقَرْنِ الْبِئْرِ، بَيْنَ كُلِّ قَرْنَيْنِ مَلَكٌ بِيَدِهِ مِقْمَعَةٌ مِنْ حَدِيدٍ، وَأَرَى فِيهَا رِجَالاً مُعَلَّقِينَ بِالسَّلاَسِلِ، رُءُوسُهُمْ أَسْفَلَهُمْ، عَرَفْتُ فِيهَا رِجَالاً مِنْ قُرَيْشٍ، فَانْصَرَفُوا بِي عَنْ ذَاتِ الْيَمِينِ‏.‏ فَقَصَصْتُهَا عَلَى حَفْصَةَ فَقَصَّتْهَا حَفْصَةُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ رَجُلٌ صَالِحٌ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ نَافِعٌ لَمْ يَزَلْ بَعْدَ ذَلِكَ يُكْثِرُ الصَّلاَةَ‏.‏

 

PRIČAO MI JE Ubejdullah b. Seid, njemu Affan b. Muslim, a ovom Sahr b. Džuvejrija, prenoseći od Nafija, a on od Ibn-Omera da je kazivao: “Neki su ashabi Allahovog Poslanika, a.s., kada bi usnili neki san, te snove pričali Poslaniku, a.s., a on im ih je tumačio. Bio sam mladić, te sam, prije nego što sam se oženio, spavao u džamiji. Jednom sam tako rekao samome sebi: ‘Da u tebi ima dobra, i ti bi usnio kao što drugi sanjaju!‘ Kada sam te noći legao, zamolio sam: ‘Gospodaru moj, ako u meni pronalaziš ikakva dobra, daj da usnijem nešto!‘ I tako, dođoše meni (u snu) dva meleka, noseći u rukama gvozdene štapove, s namjerom da me vode u Džehennem. Stajao sam među njima moleći Uzvišenog Allaha: ‘Gospodaru moj, utječem se Tebi od Džehennema!‘ Potom me je susreo melek koji je u ruci također držao gvozdeni štap. ‘Nećeš se prepasti‘, reče mi on, ‘ti si dobar čovjek, samo da više obavljaš namaz!‘ Zatim su me poveli dalje i zaustavili se na ivici Džehennema; bio je zazidan kao što je zazidan bunar i imao stupove isto kao i bunar, a između svaka dva stupa stajao je melek s gvozdenim štapom. U njemu sam vidio ljude kako vise na lancima, a glave im bijahu okrenute naopačke. Prepoznao sam neke ljude iz plemena Kurejš. Meleci su potom krenuli sa mnom na desnu stranu. Ispričao sam svoj san Hafsi, a ona ga je ispričala Allahovom Poslaniku, a.s., pa je on kazao: ‘Zaista je Abdullah dobar čovjek.‘” Nafi veli: “Abdullah je nakon toga mnogo više klanjao namaz.”


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كُنْتُ غُلاَمًا شَابًّا عَزَبًا فِي عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكُنْتُ أَبِيتُ فِي الْمَسْجِدِ، وَكَانَ مَنْ رَأَى مَنَامًا قَصَّهُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ اللَّهُمَّ إِنْ كَانَ لِي عِنْدَكَ خَيْرٌ فَأَرِنِي مَنَامًا يُعَبِّرُهُ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَنِمْتُ فَرَأَيْتُ مَلَكَيْنِ أَتَيَانِي فَانْطَلَقَا بِي، فَلَقِيَهُمَا مَلَكٌ آخَرُ فَقَالَ لِي لَنْ تُرَاعَ، إِنَّكَ رَجُلٌ صَالِحٌ، فَانْطَلَقَا بِي إِلَى النَّارِ، فَإِذَا هِيَ مَطْوِيَّةٌ كَطَىِّ الْبِئْرِ، وَإِذَا فِيهَا نَاسٌ قَدْ عَرَفْتُ بَعْضَهُمْ، فَأَخَذَا بِي ذَاتَ الْيَمِينِ، فَلَمَّا أَصْبَحْتُ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِحَفْصَةَ‏.‏ فَزَعَمَتْ حَفْصَةُ أَنَّهَا قَصَّتْهَا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ رَجُلٌ صَالِحٌ لَوْ كَانَ يُكْثِرُ الصَّلاَةَ مِنَ اللَّيْلِ ‏”‏‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بَعْدَ ذَلِكَ يُكْثِرُ الصَّلاَةَ مِنَ اللَّيْلِ‏.‏

 

PRIČAO MI JE Abdullah b. Muhammed, njemu Hišam b. Jusuf, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Salima, a on od Ibn-Omera da je kazivao: “Bio sam u doba Vjerovjesnika, a.s., neoženjen, te sam spavao u džamiji. Kada bi neko usnio kakav san, ispričao bi ga Vjerovjesniku, a.s. Ja sam jednom tako zamolio: ‘Gospodaru moj, ako u meni pronalaziš ikakva dobra, pokaži mi nešto putem sna, pa će mi to protumačiti Vjerovjesnik, a.s.!‘ Zaspao sam i usnio kako mi dođoše dva meleka, uzeše me i povedoše sa sobom. Tada ih susrete treći melek, i on mi reče: ‘Nećeš imati straha, doista si ti dobar čovjek!‘ Poveli su me i doveli do Džehennema, a on bijaše sazidan poput bunara. U njemu su bili neki ljudi od kojih sam ja pojedine i poznavao. Zatim su me okrenuli na desnu stranu. Kada sam se ujutro probudio, ispričao sam to Hafsi. Hafsa kaže da je to ispričala Vjerovjesniku, a.s., na što je on rekao: ‘Zaista je Abdullah dobar čovjek, samo kada bi više klanjao noćni namaz.‘“ Zuhri veli: “Nakon toga Abdullah je mnogo više klanjao noćni namaz.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِقَدَحِ لَبَنٍ فَشَرِبْتُ مِنْهُ، ثُمَّ أَعْطَيْتُ فَضْلِي عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ‏”‏‏.‏ قَالُوا فَمَا أَوَّلْتَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ الْعِلْمَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Hamze b. Abdullaha, a on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhu, da je kazivao: “Čuo sam Poslanika, a.s., kako priča: ‘Dok sam jednom prilikom spavao, bila mi je data čaša s mlijekom iz koje sam se napio, a ono što je ostalo dao sam Omeru b. Hattabu.‘ — ‘Kako si to protumačio, Allahov Poslaniče?‘, upitali su. ‘Znanje!‘, odgovorio je.”


 

حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ عُبَيْدَةَ بْنِ نَشِيطٍ، قَالَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ سَأَلْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنْ رُؤْيَا، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّتِي ذَكَرَ‏.‏

 

PRIČAO MI JE Seid b. Muhammed, njemu Jakub b. Ibrahim, a ovom njegov otac, prenoseći od Saliha, a ovaj od Ibn-Ubejde b. Nešita da je Ubejdullah b. Abdullah pitao Abdullaha b. Abbasa, radijallahu anhu, o spomenutom Vjerovjesnikovom, a.s., snu.


 

فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ذُكِرَ لِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ رَأَيْتُ أَنَّهُ وُضِعَ فِي يَدَىَّ سِوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ، فَفُظِعْتُهُمَا وَكَرِهْتُهُمَا، فَأُذِنَ لِي، فَنَفَخْتُهُمَا فَطَارَا، فَأَوَّلْتُهُمَا كَذَّابَيْنِ يَخْرُجَانِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ أَحَدُهُمَا الْعَنْسِيُّ الَّذِي قَتَلَهُ فَيْرُوزٌ بِالْيَمَنِ، وَالآخَرُ مُسَيْلِمَةُ‏.‏

 

Ibn-Abbas kaže: “Neko mi je spominjao da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: ‘Spavajući jednom, usnio sam da su mi na ruke stavljene dvije zlatne narukvice, ali sam ih ja skinuo jer su mi bile odvratne i mrske. Bilo mi je omogućeno da ih napušem, i one su odletjele. Ja sam to protumačio kao znak da će se pojaviti dvojica lažova.” Ubejdullah veli: “Jedan je od njih Ansi, kojeg je Fejruz ubio u Jemenu, a drugi je Musejlema.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، أُرَاهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ رَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ أَنِّي أُهَاجِرُ مِنْ مَكَّةَ إِلَى أَرْضٍ بِهَا نَخْلٌ، فَذَهَبَ وَهَلِي إِلَى أَنَّهَا الْيَمَامَةُ أَوْ هَجَرٌ، فَإِذَا هِيَ الْمَدِينَةُ يَثْرِبُ، وَرَأَيْتُ فِيهَا بَقَرًا وَاللَّهُ خَيْرٌ، فَإِذَا هُمُ الْمُؤْمِنُونَ يَوْمَ أُحُدٍ، وَإِذَا الْخَيْرُ مَا جَاءَ اللَّهُ مِنَ الْخَيْرِ وَثَوَابِ الصِّدْقِ الَّذِي أَتَانَا اللَّهُ بِهِ بَعْدَ يَوْمِ بَدْرٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Muhammed b. Ala‘, njemu Ebu-Usama, a ovom Burejd, prenoseći od svoga djeda Ebu-Burde, a on od Ebu-Musaa da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Usnio sam kako se iz Meke selim u neko mjesto u kojem ima mnogo palmi, pa sam pretpostavio da bi to mogla biti Jemama ili Hedžer. Ipak, to je bila Medina, Jesrib, u kojem sam vidio kravu (kako je kolju). Tako mi Allaha, svako sam dobro vidio! (Zaklana krava) simbolizira vjernike koji su izginuli na Uhudu, a dobro je sve ono što nam je poslije Bedra došlo, ono što nam je Uzvišeni Allah podario.”


 

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْحَنْظَلِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، قَالَ هَذَا مَا حَدَّثَنَا بِهِ أَبُو هُرَيْرَةَ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ نَحْنُ الآخِرُونَ السَّابِقُونَ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ إِذْ أُوتِيتُ خَزَائِنَ الأَرْضِ، فَوُضِعَ فِي يَدَىَّ سِوَارَانِ مِنْ ذَهَبٍ، فَكَبُرَا عَلَىَّ وَأَهَمَّانِي، فَأُوحِيَ إِلَىَّ أَنِ انْفُخْهُمَا، فَنَفَخْتُهُمَا فَطَارَا، فَأَوَّلْتُهُمَا الْكَذَّابَيْنِ اللَّذَيْنِ أَنَا بَيْنَهُمَا صَاحِبَ صَنْعَاءَ وَصَاحِبَ الْيَمَامَةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Ishak b. Ibrahim Hanzali, njemu Abdur-Rezzak, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Hemmama b. Munebbiha, ovaj od Ebu-Hurejre, a on od Allahovog Poslanika, a.s., da je rekao: “Mi smo posljednji, ali i prvi.” Poslanik, a.s., je, također rekao: “Spavajući jednom, usnio sam svjetske riznice. Na obje moje ruke bijahu stavljene zlatne narukvice, što mi je teško palo i jako me zabrinulo. Objavljeno mi je da ih napušem i ja sam to učinio, pa su one odletjele. Protumačio sam to kao pojavu dvojice lažova između kojih ću ja stajati. Jedan je iz San‘e, a drugi iz Jemame.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي أَخِي عَبْدُ الْحَمِيدِ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ بِلاَلٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ رَأَيْتُ كَأَنَّ امْرَأَةً سَوْدَاءَ ثَائِرَةَ الرَّأْسِ، خَرَجَتْ مِنَ الْمَدِينَةِ، حَتَّى قَامَتْ بِمَهْيَعَةَ ـ وَهْىَ الْجُحْفَةُ ـ فَأَوَّلْتُ أَنَّ وَبَاءَ الْمَدِينَةِ نُقِلَ إِلَيْهَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail b. Abdullah, njemu njegov brat Abdul-Hamid, a ovom Sulejman b. Bilal, prenoseći od Musaa b. Ukbe, ovaj od Salima b. Abdullaha, a on od svoga oca da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Usnio sam da je neka crna žena raščupane kose izišla iz Medine i otišla u Mehjeu, tj. Džuhfu. Protumačio sam to kao odlazak kuge iz Medine u to mjesto.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ فِي رُؤْيَا النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَدِينَةِ ‏ “‏ رَأَيْتُ امْرَأَةً سَوْدَاءَ ثَائِرَةَ الرَّأْسِ، خَرَجَتْ مِنَ الْمَدِينَةِ، حَتَّى نَزَلَتْ بِمَهْيَعَةَ، فَتَأَوَّلْتُهَا أَنَّ وَبَاءَ الْمَدِينَةِ نُقِلَ إِلَى مَهْيَعَةَ، وَهْىَ الْجُحْفَةُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Bekr Mukaddemi, njemu Fudajl b. Sulejman, a ovom Musa, prenoseći od Salima b. Abdullaha, a on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Usnio sam crnu ženu raščupane kose kako odlazi iz Medine i zaustavlja se u Mahjei. Protumačio sam to kao odlazak kuge iz Medine u Mahjeu, tj. Džuhfu.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ رَأَيْتُ امْرَأَةً سَوْدَاءَ ثَائِرَةَ الرَّأْسِ، خَرَجَتْ مِنَ الْمَدِينَةِ، حَتَّى قَامَتْ بِمَهْيَعَةَ فَأَوَّلْتُ أَنَّ وَبَاءَ الْمَدِينَةِ نُقِلَ إِلَى مَهْيَعَةَ، وَهْىَ الْجُحْفَةُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Ibrahim b. Munzir, njemu Ebu-Bekr b. Ebu-Uvejs, a ovom Sulejman, prenoseći od Musaa b. Ukbe, ovaj od Salima, a on od svoga oca da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Usnio sam crnu ženu raščupane kose kako odlazi iz Medine i zaustavlja se u Mahjei. Protumačio sam to kao odlazak kuge iz Medine u Mahjeu, tj. Džuhfu.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ جَدِّهِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، أُرَاهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ رَأَيْتُ فِي رُؤْيَا أَنِّي هَزَزْتُ سَيْفًا فَانْقَطَعَ صَدْرُهُ، فَإِذَا هُوَ مَا أُصِيبَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ يَوْمَ أُحُدٍ، ثُمَّ هَزَزْتُهُ أُخْرَى، فَعَادَ أَحْسَنَ مَا كَانَ، فَإِذَا هُوَ مَا جَاءَ اللَّهُ بِهِ مِنَ الْفَتْحِ، وَاجْتِمَاعِ الْمُؤْمِنِينَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ala‘, njemu Ebu-Usama, a ovom Burejd b. Abdullah b. Ebu-Burda, prenoseći od svoga djeda Ebu-Burde, a on od Ebu-Musaa da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Sanjao sam kako sam potegao sablju, ali je ona pukla po sredini. To simbolizira pogibiju muslimana na Uhudu. Potegao sam je i drugi put, i ona je tada postala najbolja što može biti. To označava okupljanje muslimana i pobjede koje će im Uzvišeni Allah dati.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ مَنْ تَحَلَّمَ بِحُلُمٍ لَمْ يَرَهُ، كُلِّفَ أَنْ يَعْقِدَ بَيْنَ شَعِيرَتَيْنِ، وَلَنْ يَفْعَلَ، وَمَنِ اسْتَمَعَ إِلَى حَدِيثِ قَوْمٍ وَهُمْ لَهُ كَارِهُونَ أَوْ يَفِرُّونَ مِنْهُ، صُبَّ فِي أُذُنِهِ الآنُكُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَمَنْ صَوَّرَ صُورَةً، عُذِّبِ وَكُلِّفَ أَنْ يَنْفُخَ فِيهَا، وَلَيْسَ بِنَافِخٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَصَلَهُ لَنَا أَيُّوبُ‏.‏ وَقَالَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَوْلَهُ مَنْ كَذَبَ فِي رُؤْيَاهُ‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ أَبِي هَاشِمٍ الرُّمَّانِيِّ سَمِعْتُ عِكْرِمَةَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ قَوْلَهُ مَنْ صَوَّرَ، وَمَنْ تَحَلَّمَ، وَمَنِ اسْتَمَعَ‏.‏ حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ حَدَّثَنَا خَالِدٌ عَنْ خَالِدٍ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ ‏”‏ مَنِ اسْتَمَعَ، وَمَنْ تَحَلَّمَ، وَمَنْ صَوَّرَ ‏”‏‏.‏ نَحْوَهُ‏.‏ تَابَعَهُ هِشَامٌ عَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَوْلَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, njemu Sufjan, a ovom Ejjub, prenoseći od Ikrime, a on od Ibn-Abbasa da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Ko bude pričao san koji nije usnio — zatražit će se od njega da u čvor sveže dvije dlake, a on to neće moći učiniti. Ko bude slušao razgovor ljudi koji ga preziru ili izbjegavaju — nalit će mu se na Sudnjem danu u uši rastopljeno olovo. Ko naslika kakav lik — kazna će mu biti zaduženje da u njega udahne dušu, a on to neće moći učiniti.” Sufjan veli: “Ejjub je sastavio lanac prenosilaca kada nam je to ispričao.” Kutejba veli: “Pričao nam je Ebu-Avana, prenoseći od Katade, ovaj od Ikrime, a on od Ebu-Hurejre da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Ko bude lagao pričajući svoj san…” Šu‘ba prenosi od Ebu-Hašima Rumanija, ovaj od Ikrime, a on od Ebu-Hurejre da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Ko naslika lik… Ko bude lagao pričajući svoj san… Ko sluša…” PRIČAO NAM JE Ishak, njemu Halid, prenoseći od Halida, ovaj od Ikrime, a on od Ibn-Abbasa da je Poslanik, a.s., rekao: “Ko sluša… Ko bude lagao pričajući snove… Ko naslika… ” (isti hadis). Isti hadis prenosi Hišam od Ikrime, a on od Ibn-Abbasa.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، مَوْلَى ابْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مِنْ أَفْرَى الْفِرَى أَنْ يُرِيَ عَيْنَيْهِ مَا لَمْ تَرَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Muslim, njemu Abdus-Samed, a ovom Abdur-Rahman b. Abdullah b. Dinar, rob Ibn-Omerov, prenoseći od svoga oca, a on od Ibn-Omera da je Poslanik, a.s., rekao: “Najveća je laž da čovjek pokaže svojim očima ono što one nisu vidjele.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ رَبِّهِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، يَقُولُ لَقَدْ كُنْتُ أَرَى الرُّؤْيَا فَتُمْرِضُنِي حَتَّى سَمِعْتُ أَبَا قَتَادَةَ يَقُولُ وَأَنَا كُنْتُ لأَرَى الرُّؤْيَا تُمْرِضُنِي، حَتَّى سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ الرُّؤْيَا الْحَسَنَةُ مِنَ اللَّهِ، فَإِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ مَا يُحِبُّ فَلاَ يُحَدِّثْ بِهِ إِلاَّ مَنْ يُحِبُّ، وَإِذَا رَأَى مَا يَكْرَهُ فَلْيَتَعَوَّذْ بِاللَّهِ مِنْ شَرِّهَا، وَمِنْ شَرِّ الشَّيْطَانِ وَلْيَتْفِلْ ثَلاَثًا وَلاَ يُحَدِّثْ بِهَا أَحَدًا فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Rebi‘, njemu Šu‘ba, a ovom Abdu-Rabbih b. Seid, prenoseći od Ebu-Seleme da je kazivao: “Sanjao sam snove koji su mi donosili bolest sve dok nisam čuo Ebu-Katadu kako govori: ‘I ja sam sanjao snove koji su kod mene izazivali bolest sve dok nisam čuo Vjerovjesnika, a.s., kad je rekao: ‘Lijep je san od Allaha, pa kada neko od vas usnije nešto što voli, neka to ne priča nikome osim onome koga voli; a ako usnije nešto što ne voli, neka kod Allaha zatraži utočište od zla što ga nosi taj san i od šejtanova zla, a potom neka pljune tri puta i taj san ne priča nikome, pa mu neće nauditi‘, (kazao je Vjerovjesnik, a.s.).‘”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، وَالدَّرَاوَرْدِيُّ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ إِذَا رَأَى أَحَدُكُمُ الرُّؤْيَا يُحِبُّهَا، فَإِنَّهَا مِنَ اللَّهِ، فَلْيَحْمَدِ اللَّهَ عَلَيْهَا، وَلْيُحَدِّثْ بِهَا، وَإِذَا رَأَى غَيْرَ ذَلِكَ مِمَّا يَكْرَهُ، فَإِنَّمَا هِيَ مِنَ الشَّيْطَانِ، فَلْيَسْتَعِذْ مِنْ شَرِّهَا، وَلاَ يَذْكُرْهَا لأَحَدٍ، فَإِنَّهَا لَنْ تَضُرَّهُ ‏”‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Hamza, njemu Ibn-Ebu-Hazim i Deraverdi, a njima Jezid, prenoseći od Abdullaha b. Habbaba, ovaj od Ebu-Seida Hudrija, a on od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Kada neko od vas usnije san koji mu se sviđa — taj je san od Allaha. Zato neka na njemu zahvali Allahu i neka ga ispriča drugima. A ako neko usnije ono što mu je mrsko — to je od šejtana. Tada neka zatraži Allahovo utočište od zla toga sna i neka ga nikom ne spominje, pa mu neće nauditi.”


 

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ يُحَدِّثُ أَنَّ رَجُلاً أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ فِي الْمَنَامِ ظُلَّةً تَنْطِفُ السَّمْنَ وَالْعَسَلَ، فَأَرَى النَّاسَ يَتَكَفَّفُونَ مِنْهَا فَالْمُسْتَكْثِرُ وَالْمُسْتَقِلُّ، وَإِذَا سَبَبٌ وَاصِلٌ مِنَ الأَرْضِ إِلَى السَّمَاءِ، فَأَرَاكَ أَخَذْتَ بِهِ فَعَلَوْتَ، ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلاَ بِهِ، ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَعَلاَ بِهِ ثُمَّ أَخَذَ بِهِ رَجُلٌ آخَرُ فَانْقَطَعَ ثُمَّ وُصِلَ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ وَاللَّهِ لَتَدَعَنِّي فَأَعْبُرَهَا‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اعْبُرْ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَمَّا الظُّلَّةُ فَالإِسْلاَمُ، وَأَمَّا الَّذِي يَنْطِفُ مِنَ الْعَسَلِ وَالسَّمْنِ فَالْقُرْآنُ حَلاَوَتُهُ تَنْطُفُ، فَالْمُسْتَكْثِرُ مِنَ الْقُرْآنِ وَالْمُسْتَقِلُّ، وَأَمَّا السَّبَبُ الْوَاصِلُ مِنَ السَّمَاءِ إِلَى الأَرْضِ فَالْحَقُّ الَّذِي أَنْتَ عَلَيْهِ تَأْخُذُ بِهِ فَيُعْلِيكَ اللَّهُ، ثُمَّ يَأْخُذُ بِهِ رَجُلٌ مِنْ بَعْدِكَ فَيَعْلُو بِهِ، ثُمَّ يَأْخُذُ رَجُلٌ آخَرُ فَيَعْلُو بِهِ، ثُمَّ يَأْخُذُهُ رَجُلٌ آخَرُ فَيَنْقَطِعُ بِهِ ثُمَّ يُوَصَّلُ لَهُ فَيَعْلُو بِهِ، فَأَخْبِرْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ بِأَبِي أَنْتَ أَصَبْتُ أَمْ أَخْطَأْتُ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَصَبْتَ بَعْضًا وَأَخْطَأْتَ بَعْضًا ‏”‏‏.‏ قَالَ فَوَاللَّهِ لَتُحَدِّثَنِّي بِالَّذِي أَخْطَأْتُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ تُقْسِمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, a ovom Junus, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Ubejdullaha b. Abdullaha b. Utbe, a on od Ibn-Abbasa, radijallahu anhu, (da je kazivao): “Neki je čovjek došao Poslaniku, a.s., i rekao mu: ‘Sinoć sam usnio oblak iz kojeg kaplju med i maslo, a svijet ih grabi svojim šakama, neko više, neko manje. Jedan je konopac bio pružen sa zemlje do nebesa; ti si uzeo taj konopac i uzdigao se pomoću njega. Zatim ga je uzeo drugi čovjek i također se uzdigao. Poslije njega konopac je uzeo treći, pa se i on uzdigao. Potom ga je uzeo četvrti čovjek, i on se prekinuo, a onda sastavio.‘ — ‘Allahov Poslaniče‘, povika Ebu-Bekr, — draži si mi od oca! — tako ti Allaha, dopusti mi da ga ja protumačim!‘ — ‘Protumači ga!‘, reče Vjerovjesnik, a.s. ‘Što se oblaka tiče‘, reče Ebu-Bekr, ‘on označava islam. Kapanje masla i meda iz oblaka označava Kur‘an; njegova slast kaplje, i jedni je uzimaju u većim, a drugi u manjim količinama. Konopac koji seže od nebesa do zemlje označava Istinu, kojoj ti pozivaš i na osnovu koje ti Uzvišeni Allah daje visoke stupnjeve. Kada ga prihvati drugi čovjek, i on se uzdigne, a zatim treći, pa se i on uzdigne. Nakon što ga prihvati četvrti čovjek, on se prekine, ali mu ga sastave, pa se i on uzdigne. Allahov Vjerovjesniče — draži si mi od oca! — reci mi jesam li pogodio ili pogriješio?‘ — ‘Pogodio si nešto, a nešto si i promašio‘, odgovori mu Allahov Vjerovjesnik, a.s. ‘Tako ti Allaha, kaži mi u čemu sam pogriješio!‘, reče Ebu-Bekr. ‘Ne zaklinji me!‘ odgovori on.”


 

حَدَّثَنِي مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ أَبُو هِشَامٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا سَمُرَةُ بْنُ جُنْدَبٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا يُكْثِرُ أَنْ يَقُولَ لأَصْحَابِهِ ‏”‏ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ مِنْ رُؤْيَا ‏”‏‏.‏ قَالَ فَيَقُصُّ عَلَيْهِ مَنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُصَّ، وَإِنَّهُ قَالَ ذَاتَ غَدَاةٍ ‏”‏ إِنَّهُ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتِيَانِ، وَإِنَّهُمَا ابْتَعَثَانِي، وَإِنَّهُمَا قَالاَ لِي انْطَلِقْ‏.‏ وَإِنِّي انْطَلَقْتُ مَعَهُمَا، وَإِنَّا أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ، وَإِذَا آخَرُ قَائِمٌ عَلَيْهِ بِصَخْرَةٍ، وَإِذَا هُوَ يَهْوِي بِالصَّخْرَةِ لِرَأْسِهِ، فَيَثْلَغُ رَأْسَهُ فَيَتَهَدْهَدُ الْحَجَرُ هَا هُنَا، فَيَتْبَعُ الْحَجَرَ فَيَأْخُذُهُ، فَلاَ يَرْجِعُ إِلَيْهِ حَتَّى يَصِحَّ رَأْسُهُ كَمَا كَانَ، ثُمَّ يَعُودُ عَلَيْهِ، فَيَفْعَلُ بِهِ مِثْلَ مَا فَعَلَ الْمَرَّةَ الأُولَى‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَهُمَا سُبْحَانَ اللَّهِ مَا هَذَانِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقْ ـ قَالَ ـ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُسْتَلْقٍ لِقَفَاهُ، وَإِذَا آخَرُ قَائِمٌ عَلَيْهِ بِكَلُّوبٍ مِنْ حَدِيدٍ، وَإِذَا هُوَ يَأْتِي أَحَدَ شِقَّىْ وَجْهِهِ فَيُشَرْشِرُ شِدْقَهُ إِلَى قَفَاهُ، وَمَنْخِرَهُ إِلَى قَفَاهُ وَعَيْنَهُ إِلَى قَفَاهُ ـ قَالَ وَرُبَّمَا قَالَ أَبُو رَجَاءٍ فَيَشُقُّ ـ قَالَ ثُمَّ يَتَحَوَّلُ إِلَى الْجَانِبِ الآخَرِ، فَيَفْعَلُ بِهِ مِثْلَ مَا فَعَلَ بِالْجَانِبِ الأَوَّلِ، فَمَا يَفْرُغُ مِنْ ذَلِكَ الْجَانِبِ حَتَّى يَصِحَّ ذَلِكَ الْجَانِبُ كَمَا كَانَ، ثُمَّ يَعُودُ عَلَيْهِ فَيَفْعَلُ مِثْلَ مَا فَعَلَ الْمَرَّةَ الأُولَى‏.‏ قَالَ قُلْتُ سُبْحَانَ اللَّهِ مَا هَذَانِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى مِثْلِ التَّنُّورِ ـ قَالَ فَأَحْسِبُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ـ فَإِذَا فِيهِ لَغَطٌ وَأَصْوَاتٌ ـ قَالَ ـ فَاطَّلَعْنَا فِيهِ، فَإِذَا فِيهِ رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ، وَإِذَا هُمْ يَأْتِيهِمْ لَهَبٌ مِنْ أَسْفَلَ مِنْهُمْ، فَإِذَا أَتَاهُمْ ذَلِكَ اللَّهَبُ ضَوْضَوْا ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَؤُلاَءِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ ـ حَسِبْتُ أَنَّهُ كَانَ يَقُولُ ـ أَحْمَرَ مِثْلِ الدَّمِ، وَإِذَا فِي النَّهَرِ رَجُلٌ سَابِحٌ يَسْبَحُ، وَإِذَا عَلَى شَطِّ النَّهَرِ رَجُلٌ قَدْ جَمَعَ عِنْدَهُ حِجَارَةً كَثِيرَةً، وَإِذَا ذَلِكَ السَّابِحُ يَسْبَحُ مَا يَسْبَحُ، ثُمَّ يَأْتِي ذَلِكَ الَّذِي قَدْ جَمَعَ عِنْدَهُ الْحِجَارَةَ فَيَفْغَرُ لَهُ فَاهُ فَيُلْقِمُهُ حَجَرًا فَيَنْطَلِقُ يَسْبَحُ، ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَيْهِ، كُلَّمَا رَجَعَ إِلَيْهِ فَغَرَ لَهُ فَاهُ فَأَلْقَمَهُ حَجَرًا ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَانِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ كَرِيهِ الْمَرْآةِ كَأَكْرَهِ مَا أَنْتَ رَاءٍ رَجُلاً مَرْآةً، وَإِذَا عِنْدَهُ نَارٌ يَحُشُّهَا وَيَسْعَى حَوْلَهَا ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَا قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا فَأَتَيْنَا عَلَى رَوْضَةٍ مُعْتَمَّةٍ فِيهَا مِنْ كُلِّ نَوْرِ الرَّبِيعِ، وَإِذَا بَيْنَ ظَهْرَىِ الرَّوْضَةِ رَجُلٌ طَوِيلٌ لاَ أَكَادُ أَرَى رَأْسَهُ طُولاً فِي السَّمَاءِ، وَإِذَا حَوْلَ الرَّجُلِ مِنْ أَكْثَرِ وِلْدَانٍ رَأَيْتُهُمْ قَطُّ ـ قَالَ ـ قُلْتُ لَهُمَا مَا هَذَا مَا هَؤُلاَءِ قَالَ قَالاَ لِي انْطَلِقِ انْطَلِقْ‏.‏ ـ قَالَ ـ فَانْطَلَقْنَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ عَظِيمَةٍ لَمْ أَرَ رَوْضَةً قَطُّ أَعْظَمَ مِنْهَا وَلاَ أَحْسَنَ‏.‏ ـ قَالَ ـ قَالاَ لِي ارْقَ فِيهَا‏.‏ قَالَ فَارْتَقَيْنَا فِيهَا فَانْتَهَيْنَا إِلَى مَدِينَةٍ مَبْنِيَّةٍ بِلَبِنِ ذَهَبٍ وَلَبِنِ فِضَّةٍ، فَأَتَيْنَا باب الْمَدِينَةِ فَاسْتَفْتَحْنَا فَفُتِحَ لَنَا، فَدَخَلْنَاهَا فَتَلَقَّانَا فِيهَا رِجَالٌ شَطْرٌ مِنْ خَلْقِهِمْ كَأَحْسَنِ مَا أَنْتَ رَاءٍ، وَشَطْرٌ كَأَقْبَحِ مَا أَنْتَ رَاءٍ ـ قَالَ ـ قَالاَ لَهُمُ اذْهَبُوا فَقَعُوا فِي ذَلِكَ النَّهَرِ‏.‏ قَالَ وَإِذَا نَهَرٌ مُعْتَرِضٌ يَجْرِي كَأَنَّ مَاءَهُ الْمَحْضُ فِي الْبَيَاضِ، فَذَهَبُوا فَوَقَعُوا فِيهِ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَيْنَا قَدْ ذَهَبَ ذَلِكَ السُّوءُ عَنْهُمْ، فَصَارُوا فِي أَحْسَنِ صُورَةٍ ـ قَالَ ـ قَالاَ لِي هَذِهِ جَنَّةُ عَدْنٍ، وَهَذَاكَ مَنْزِلُكَ‏.‏ قَالَ فَسَمَا بَصَرِي صُعُدًا، فَإِذَا قَصْرٌ مِثْلُ الرَّبَابَةِ الْبَيْضَاءِ ـ قَالَ ـ قَالاَ هَذَاكَ مَنْزِلُكَ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَهُمَا بَارَكَ اللَّهُ فِيكُمَا، ذَرَانِي فَأَدْخُلَهُ‏.‏ قَالاَ أَمَّا الآنَ فَلاَ وَأَنْتَ دَاخِلُهُ‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَهُمَا فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ مُنْذُ اللَّيْلَةِ عَجَبًا، فَمَا هَذَا الَّذِي رَأَيْتُ قَالَ قَالاَ لِي أَمَا إِنَّا سَنُخْبِرُكَ، أَمَّا الرَّجُلُ الأَوَّلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يُثْلَغُ رَأْسُهُ بِالْحَجَرِ، فَإِنَّهُ الرَّجُلُ يَأْخُذُ الْقُرْآنَ فَيَرْفُضُهُ وَيَنَامُ عَنِ الصَّلاَةِ الْمَكْتُوبَةِ، وَأَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يُشَرْشَرُ شِدْقُهُ إِلَى قَفَاهُ، وَمَنْخِرُهُ إِلَى قَفَاهُ، وَعَيْنُهُ إِلَى قَفَاهُ، فَإِنَّهُ الرَّجُلُ يَغْدُو مِنْ بَيْتِهِ فَيَكْذِبُ الْكَذْبَةَ تَبْلُغُ الآفَاقَ، وَأَمَّا الرِّجَالُ وَالنِّسَاءُ الْعُرَاةُ الَّذِينَ فِي مِثْلِ بِنَاءِ التَّنُّورِ فَإِنَّهُمُ الزُّنَاةُ وَالزَّوَانِي‏.‏ وَأَمَّا الرَّجُلُ الَّذِي أَتَيْتَ عَلَيْهِ يَسْبَحُ فِي النَّهَرِ وَيُلْقَمُ الْحَجَرَ، فَإِنَّهُ آكِلُ الرِّبَا، وَأَمَّا الرَّجُلُ الْكَرِيهُ الْمَرْآةِ الَّذِي عِنْدَ النَّارِ يَحُشُّهَا وَيَسْعَى حَوْلَهَا، فَإِنَّهُ مَالِكٌ خَازِنُ جَهَنَّمَ، وَأَمَّا الرَّجُلُ الطَّوِيلُ الَّذِي فِي الرَّوْضَةِ فَإِنَّهُ إِبْرَاهِيمُ صلى الله عليه وسلم وَأَمَّا الْوِلْدَانُ الَّذِينَ حَوْلَهُ فَكُلُّ مَوْلُودٍ مَاتَ عَلَى الْفِطْرَةِ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَقَالَ بَعْضُ الْمُسْلِمِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَأَوْلاَدُ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ وَأَوْلاَدُ الْمُشْرِكِينَ‏.‏ وَأَمَّا الْقَوْمُ الَّذِينَ كَانُوا شَطْرٌ مِنْهُمْ حَسَنًا وَشَطَرٌ مِنْهُمْ قَبِيحًا، فَإِنَّهُمْ قَوْمٌ خَلَطُوا عَمَلاً صَالِحًا وَآخَرَ سَيِّئًا، تَجَاوَزَ اللَّهُ عَنْهُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Muemmel b. Hišam Ebu-Hišam, njemu Ismail b. Ibrahim, a ovom Avf, prenoseći od Ebu-Redžaa, a on od Semura b. Džunduba, radijallahu anhu, (da je kazivao): “Allahov je Poslanik, a.s., imao običaj pitati svoje drugove da li je neko od njih usnio kakav san. Ko je imao kakav san ispričao bi ga. Tako je jednog jutra Vjerovjesnik, a.s., ispričao: ‘Sinoć su mi došla dva čovjeka i povela me, rekavši: ‘Pođi!‘, i ja sam pošao. Stigli smo do dvojice ljudi od kojih je jedan ležao, a drugi, držeći u rukama kamen, stajao pored njega. Ovaj drugi onim bi mu kamenom smrskao glavu, nakon čega bi se kamen kotrljao tamo-amo, a on bi ga pratio pogledom. Kamen se ne bi vraćao sve dok onome koji leži rana ne bi zarasla i glava postala zdrava kao što je i bila. Tada bi se kamen vratio i sve što se desilo prvi put ponovilo bi se. ‘Slavljen neka je Allah! Ko su ova dvojica?‘, upitao sam one što su me vodili. ‘Kreni dalje!‘, rekli su mi. Krenuli smo dalje i tako naišli na čovjeka koji je ležao na leđima, dok je drugi s gvozdenom šipkom stajao iznad njega. Ovaj drugi dograbio bi ovoga što leži za vilicu i, vukući je prema njegovu potiljku, raskomadao je, a također i nos i oko. (Prenosilac hadisa veli kako je moguće da je Ebu-Redža rekao: ‘… pa ga raspolovi.‘) Nakon toga učinio bi i s drugom stranom ono što je činio s prvom. Ne bi dirao tu stranu sve dok ne postane zdrava i normalna kao što je i bila, a onda bi ponovo uradio sve što je već jednom bio učinio. ‘Slavljen neka je Allah! Ko su ova dvojica?‘, upitao sam. ‘Kreni dalje!‘, rekli su mi. Krenuli smo dalje i tako došli do nečega što je ličilo na furunu. (Prenosilac hadisa veli da misli kako je Poslanik, a.s., rekao: ‘… kad u njoj galama i glasovi.‘) Nadvirili smo se nad nju i tamo ugledali ljude i žene potpuno gole. Razbuktala je vatra sezala do ispod njih. Kad bi god ta vatra došla do njih, oni bi silno zavrištali. ‘Ko su ovi?‘, upitao sam. ‘Kreni dalje!‘, rekli su mi. Krenuli smo dalje i tako stigli do neke rijeke. (Mislim da je rekao: ‘… crvene poput krvi.‘) U toj je rijeci plivao neki čovjek, a na obali drugi je čovjek sakupio gomilu kamenja. Kad taj čovjek koji pliva ispliva neko vrijeme, on dođe onom čovjeku koji je sakupio kod sebe kamenje, pa mu ovaj otvori usta i ubaci u njih kamen, te on nastavi dalje plivati. Zatim se ponovo njemu vrati. I kad god se vrati do njega, ovaj mu otvori usta i ubaci u njih jedan kamen. ‘Ko su ova dvojica?‘, upitao sam. ‘Kreni dalje, kreni dalje!‘, rekli su mi. Krenuli smo dalje i tako stigli do čovjeka tako odvratnog izgleda da odvratniji od njega ne može biti, kad kod njega vatra koju on raspiruje i trči oko nje. ‘Ko je ovaj čovjek?‘, upitao sam. ‘Kreni dalje, kreni dalje!‘, rekli su mi. Krenuli smo dalje i tako stigli do jedne bašče s gustim drvećem u kojoj je bilo raznih cvjetova, kad ono u sredini te bašče nekakav visok čovjek — skoro da mu nisam mogao vidjeti glavu zbog visine njegove koja je dopirala do nebesa — a okolo tog čovjeka mnoštvo djece, toliko koliko nikada dotad nisam vidio. ‘Ko je ovaj čovjek? Ko su ova djeca?‘, upitao sam. ‘Kreni dalje, kreni dalje!‘ rekli su mi. Krenuli smo dalje i tako stigli u jednu ogromnu bašču. Nikada prije toga nisam vidio veće niti ljepše bašče od nje. ‘Penji se!‘, rekoše mi. Uspinjali smo se uz nju sve dok nismo stigli do grada koji je bio sazidan od zlatne i srebrene cigle. Došli smo do kapija grada i zatražili dopuštenje za ulazak. Otvoreno nam je, pa smo ušli u grad, gdje su nas sreli ljudi čija je polovica bila lijepa da ljepša ne može biti, a druga polovica ružna da ružnija ne može biti. ‘Idite i bacite se u onu rijeku!‘, rekli su im. Tamo je tekla rijeka čija je voda bila bijela i čista kao mlijeko. Otišli su i bacili se u tu rijeku, a potom se vratili. Ona je njihova ružnoća iščezla i poprimili su najljepši lik. ‘Ovo je Džennet Adn, i ovo je tvoje prebivalište!‘, rekoše mi. Moj se pogled visoko podigao, te sam ugledao dvorac koji je izgledao poput bijelog oblaka. ‘Ovo je tvoje prebivalište!‘, rekli su oni. ‘Allah vas blagoslovio, dopustite mi da uđem u njega!‘, rekoh. ‘Sada ti nije dopušteno da uđeš u njega!‘, odgovorili su. ‘Ja sam ove noći vidio čudne stvari! Zbilja, šta je to što sam vidio?‘ — ‘Mi ćemo te obavijestiti o tome. Prvi je čovjek što si ga sreo, kojeg udaraju kamenom u glavu, onaj koji je zapostavljao Kur‘an i izbjegavao propisane namaze. Što se tiče drugog čovjeka što si ga sreo, kojemu vilicu trgaju i vuku je, zajedno s nozdrvom i okom, prema potiljku, to je čovjek koji je izlazio iz svoje kuće i tako lagao da se ta laž daleko širila. Što se pak tiče golih ljudi i žena koji su bili u prostoru sličnom furuni, to su bludnici i bludnice. A čovjek kojeg si vidio kako pliva u rijeci i guta kamenje, to je čovjek koji je jeo kamatu. Čovjek je ružnog izgleda što je bio pored vatre koju je raspirivao i hodao oko nje Malik, čuvar Džehennema. Visoki je čovjek koji je bio u bašči Ibrahim, a.s., a djeca su oko njega ona djeca što su umrla bez grijeha. (Prenosilac hadisa veli: ‘Neki su muslimani upitali: ‘Zar i djeca idolopoklonika, Allahov Poslaniče?‘, pa je on odgovorio: ‘I djeca idolopoklonika.’‘‘) A što se tiče ljudi čija je jedna polovica bila lijepa, a druga ružna, to su oni koji su pomiješali dobra i loša djela, ali im je Uzvišeni Allah oprostio‘, rekoše oni.‘“