Traženje dopuštenja za ulazak (u kuću)

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ عَلَى صُورَتِهِ، طُولُهُ سِتُّونَ ذِرَاعًا، فَلَمَّا خَلَقَهُ قَالَ اذْهَبْ فَسَلِّمْ عَلَى أُولَئِكَ النَّفَرِ مِنَ الْمَلاَئِكَةِ جُلُوسٌ، فَاسْتَمِعْ مَا يُحَيُّونَكَ، فَإِنَّهَا تَحِيَّتُكَ وَتَحِيَّةُ ذُرِّيَّتِكَ‏.‏ فَقَالَ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ‏.‏ فَقَالُوا السَّلاَمُ عَلَيْكَ وَرَحْمَةُ اللَّهِ‏.‏ فَزَادُوهُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ، فَكُلُّ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ عَلَى صُورَةِ آدَمَ، فَلَمْ يَزَلِ الْخَلْقُ يَنْقُصُ بَعْدُ حَتَّى الآنَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Džafer, njemu Abdur-Rezzak, prenoseći od Ma‘mera, on od Hemmama, a ovaj od Ebu-Hurejre da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Allah je stvorio Adema u njegovu liku: visina mu je bila šezdeset aršina. Kada ga je stvorio, rekao mu je: ‘Idi i poselami onu skupinu meleka koji sjede i slušaj šta će ti odgovoriti, jer je to tvoj pozdrav i pozdrav tvoga potomstva.’ Adem im reče: ‘Es-selamu alejkum!’, pa su dodali: ‘Ve rahmetullah!’ – Svako ko uđe u Džennet bit će u liku Ademovu, a obličje čovjekovo u kojem je stvoren neprestano se smanjivalo sve dosada.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَرْدَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ يَوْمَ النَّحْرِ خَلْفَهُ عَلَى عَجُزِ رَاحِلَتِهِ، وَكَانَ الْفَضْلُ رَجُلاً وَضِيئًا، فَوَقَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلنَّاسِ يُفْتِيهِمْ، وَأَقْبَلَتِ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمَ وَضِيئَةٌ تَسْتَفْتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَفِقَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا، وَأَعْجَبَهُ حُسْنُهَا، فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَنْظُرُ إِلَيْهَا، فَأَخْلَفَ بِيَدِهِ فَأَخَذَ بِذَقَنِ الْفَضْلِ، فَعَدَلَ وَجْهَهُ عَنِ النَّظَرِ إِلَيْهَا، فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا، لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْتَوِيَ عَلَى الرَّاحِلَةِ، فَهَلْ يَقْضِي عَنْهُ أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ قَالَ ‏ “‏ نَعَمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, kojeg je obavijestio Šuajb, prenoseći od Zuhrija, on od Sulejmana b. Jesara, a ovaj od Abdullaha b. Abbasa, radijallahu anhu, koji kaže: “Allahov Poslanik, a.s., na prvi dan Kurban-bajrama stavio je iza sebe na sapi deve Fadla b. Abbasa. Fadl b. Abbas bio je lijep čovjek. Allahov Poslanik, a.s., stao je ljudima odgovarati na pitanja, kada je prišla lijepa žena iz plemena Hasam tražeći od njega odgovor na neko pitanje. Fadl je počeo gledati u nju, pa mu se dopala njena ljepota. Vjerovjesnik se, a.s., okrenuo, a Fadl je gledao u nju. Tada je pružio svoju ruku, uhvatio Fadla za bradu i okrenuo njegovu glavu kako ne bi gledao u nju. Ona reče: “Allahov Poslaniče, došla je Allahova zapovijed robovima Njegovim o obavljanju hadža, a moj je otac star čovjek, i ne može da sjedi čvrsto niti da jaše životinju (jahalicu). Da li s njega spada obaveza ako ja obavim hadždž za njega?” – “Da”, odgovori on.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ إِيَّاكُمْ وَالْجُلُوسَ بِالطُّرُقَاتِ ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لَنَا مِنْ مَجَالِسِنَا بُدٌّ نَتَحَدَّثُ فِيهَا‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ إِذَا أَبَيْتُمْ إِلاَّ الْمَجْلِسَ فَأَعْطُوا الطَّرِيقَ حَقَّهُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا وَمَا حَقُّ الطَّرِيقِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ غَضُّ الْبَصَرِ، وَكَفُّ الأَذَى، وَرَدُّ السَّلاَمِ، وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed da ga je obavijestio Ebu-Amir, njega Zuhejr, prenoseći od Zejda b. Eslema, on od Ataa b. Jesara, a ovaj od Ebu-Seida Hudrija, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Klonite se sjedenja po putevima!” Ashabi rekoše: “Allahov Poslaniče, ne možemo se rastaviti od svojih sjedeljki! Mi na njima pričamo!” – “Ako odbijate da ne sjedite (na putevima), onda dajte putu njegovo pravo!”, reče on. “A šta je pravo puta, Allahov Poslaniče?”, upitaše oni. “Spuštanje pogleda, neuznemiravanje drugih, uzvraćanje na selam, naređivanje dobra i odvraćanje od zla”, odgovori on.


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ كُنَّا إِذَا صَلَّيْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قُلْنَا السَّلاَمُ عَلَى اللَّهِ قَبْلَ عِبَادِهِ، السَّلاَمُ عَلَى جِبْرِيلَ، السَّلاَمُ عَلَى مِيكَائِيلَ، السَّلاَمُ عَلَى فُلاَنٍ، فَلَمَّا انْصَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّ اللَّهَ هُوَ السَّلاَمُ، فَإِذَا جَلَسَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلاَةِ فَلْيَقُلِ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ، وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ‏.‏ فَإِنَّهُ إِذَا قَالَ ذَلِكَ أَصَابَ كُلَّ عَبْدٍ صَالِحٍ فِي السَّمَاءِ وَالأَرْضِ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ‏.‏ ثُمَّ يَتَخَيَّرْ بَعْدُ مِنَ الْكَلاَمِ مَا شَاءَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, njemu A‘meš, a ovom Šekik, prenoseći od Abdullaha, koji kaže: “Kada bismo klanjali s Vjerovjesnikom, a.s., govorili bismo: ‘Selam Allahu prije negoli robovima Njegovim, selam Džibrilu, selam Mikailu, selam tome i tome!’ Kada je (jednom) Vjerovjesnik, a.s., završio namaz, okrenuo se prema nama i rekao: ‘Zaista je Allah Es-Selam, pa kada neko od vas bude na sjedenju u namazu, neka kaže: ‘Najbolji pozdravi, salavati i pohvale (riječi) pripadaju Allahu! Selam tebi, Vjerovjesniče, Allahova milost i Njegovi blagoslovi! Selam nama i Allahovim dobrim robovima!’ (Et-tehijjatu lillahi ves-salavatu vet-tajjibatu es-selamu alejke ejjuhen-nebijju ve rahmetullahi ve berekatuhu, es-selamu alejna ve ala ibadillahis-salihin!), jer kada to kaže, to dođe do svakog pobožnog (dobrog) roba na nebu i na zemlji. (Zatim, neka dalje kaže:) ‘Vjerujem i izjavljujem da nema drugog Boga osim Allaha te da je Muhammed Allahov rob i Allahov poslanik!’ (Ešhedu en la ilahe illallah ve ešhedu enne Muhammeden abduhu ve resuluhu!) Poslije toga neka odabere dovu koju hoće.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ يُسَلِّمُ الصَّغِيرُ عَلَى الْكَبِيرِ، وَالْمَارُّ عَلَى الْقَاعِدِ، وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Mukatil Ebu-Hasan, kojeg je obavijestio Abdullah, a njega Ma‘mer, prenoseći od Hemmama b. Munebbiha, on od Ebu-Hurejre, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Mlađi naziva selam starijem, onaj koji prolazi onome koji sjedi, a manja skupina ljudi većoj.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدٌ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زِيَادٌ، أَنَّهُ سَمِعَ ثَابِتًا، مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى الْمَاشِي، وَالْمَاشِي عَلَى الْقَاعِدِ، وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed, kojeg je obavijestio Mahled, njega Ibn-Džurejdž, a ovog Zijad da je čuo od Sabita, roba Abdur-Rahmana b. Zejda, a on od Ebu-Hurejre da je rekao: “Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘Onaj koji jaše naziva selam pješaku, pješak onome koji sjedi, a manja skupina ljudi većoj.’”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زِيَادٌ، أَنَّ ثَابِتًا، أَخْبَرَهُ ـ وَهْوَ، مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ زَيْدٍ ـ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏ “‏ يُسَلِّمُ الرَّاكِبُ عَلَى الْمَاشِي وَالْمَاشِي عَلَى الْقَاعِدِ، وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak b. Ibrahim, kojeg je obavijestio Revh b. Ubada, prenoseći od Džurejdža, on od Zijada, ovaj od Sabita, oslobođenog roba Abdur-Rahmana b. Zejda, a on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Onaj koji jaše naziva selam pješaku, pješak onome koji sjedi, a manja skupina ljudi većoj.”


 

وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يُسَلِّمُ الصَّغِيرُ عَلَى الْكَبِيرِ، وَالْمَارُّ عَلَى الْقَاعِدِ، وَالْقَلِيلُ عَلَى الْكَثِيرِ ‏”‏‏.‏

 

Ibrahim prenosi od Musaa b. Ukbe, on od Safvana b. Sulejma, ovaj od Ataa b. Jesara, a on od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Mlađi naziva selam starijem, onaj koji prolazi onome koji sjedi, a manja skupina ljudi većoj.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ أَشْعَثَ بْنِ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ سُوَيْدِ بْنِ مُقَرِّنٍ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِسَبْعٍ بِعِيَادَةِ الْمَرِيضِ، وَاتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ، وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ، وَنَصْرِ الضَّعِيفِ، وَعَوْنِ الْمَظْلُومِ، وَإِفْشَاءِ السَّلاَمِ، وَإِبْرَارِ الْمُقْسِمِ، وَنَهَى عَنِ الشُّرْبِ فِي الْفِضَّةِ، وَنَهَانَا عَنْ تَخَتُّمِ الذَّهَبِ، وَعَنْ رُكُوبِ الْمَيَاثِرِ، وَعَنْ لُبْسِ الْحَرِيرِ، وَالدِّيبَاجِ، وَالْقَسِّيِّ، وَالإِسْتَبْرَقِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba, njemu Džerir, prenoseći od Šejbanija, on od Eš‘asa b. Ebu-Ša‘saa, ovaj od Muavije b. Suvejda b. Mukarrina, a on od Beraa b. Aziba, radijallahu anhu, koji kaže: “Naredio nam je Allahov Poslanik, a.s., sedmero: obilazak bolesnika, slijeđenje dženaza, nazdravljanje rječima: ‘Allah ti se smilovao!’ onome koji kihne i zahvali Allahu, pomaganje slabome, pružanje pomoći onome kome je nepravda učinjena, širenje selama i pomaganje drugom u ispunjenju njegove zakletve. Zabranio je: pijenje iz srebrenog posuđa, nošenje zlatnog prstenja, jahanje na svilenim podsedlicama, oblačenje svile, brokata, prugaste svilene odjeće i kadife.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَىُّ الإِسْلاَمِ خَيْرٌ قَالَ ‏ “‏ تُطْعِمُ الطَّعَامَ، وَتَقْرَأُ السَّلاَمَ عَلَى مَنْ عَرَفْتَ، وَعَلَى مَنْ لَمْ تَعْرِفْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Lejs, a ovom Jezid, prenoseći od Ebu-Hajra, a on od Abdullaha b. Amra da je neki čovjek upitao Vjerovjesnika, a.s.: “Koja je islamska osobina najbolja?” – “Da nahraniš (gladne) ljude i nazivaš selam onome koga znaš i koga ne znaš”, odgovorio je.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ يَحِلُّ لِمُسْلِمٍ أَنْ يَهْجُرَ أَخَاهُ فَوْقَ ثَلاَثٍ، يَلْتَقِيَانِ فَيَصُدُّ هَذَا، وَيَصُدُّ هَذَا، وَخَيْرُهُمَا الَّذِي يَبْدَأُ بِالسَّلاَمِ ‏”‏‏.‏ وَذَكَرَ سُفْيَانُ أَنَّهُ سَمِعَهُ مِنْهُ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah, njemu Sufjan, prenoseći od Zuhrija, on od Ataa b. Jezida Lejsija, a ovaj od Ebu-Ejjuba, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Muslimanu nije dopušteno da ne priča sa svojim bratom (muslimanom) više od tri dana: sretnu se, pa se okrene ovaj i ovaj, a od njih dvojice bolji onaj koji prvi nazove selam.” Sufjan je spomenuo da ga je od njega (Zuhrija) čuo tri puta.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّهُ كَانَ ابْنَ عَشْرِ سِنِينَ مَقْدَمَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ، فَخَدَمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشْرًا حَيَاتَهُ، وَكُنْتُ أَعْلَمَ النَّاسِ بِشَأْنِ الْحِجَابِ حِينَ أُنْزِلَ، وَقَدْ كَانَ أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ يَسْأَلُنِي عَنْهُ، وَكَانَ أَوَّلَ مَا نَزَلَ فِي مُبْتَنَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِزَيْنَبَ ابْنَةِ جَحْشٍ، أَصْبَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِهَا عَرُوسًا فَدَعَا الْقَوْمَ، فَأَصَابُوا مِنَ الطَّعَامِ ثُمَّ خَرَجُوا، وَبَقِيَ مِنْهُمْ رَهْطٌ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَطَالُوا الْمُكْثَ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ وَخَرَجْتُ مَعَهُ كَىْ يَخْرُجُوا، فَمَشَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَشَيْتُ مَعَهُ حَتَّى جَاءَ عَتَبَةَ حُجْرَةِ عَائِشَةَ، ثُمَّ ظَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُمْ خَرَجُوا فَرَجَعَ وَرَجَعْتُ مَعَهُ، حَتَّى دَخَلَ عَلَى زَيْنَبَ فَإِذَا هُمْ جُلُوسٌ لَمْ يَتَفَرَّقُوا، فَرَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَجَعْتُ مَعَهُ، حَتَّى بَلَغَ عَتَبَةَ حُجْرَةِ عَائِشَةَ، فَظَنَّ أَنْ قَدْ خَرَجُوا، فَرَجَعَ وَرَجَعْتُ مَعَهُ، فَإِذَا هُمْ قَدْ خَرَجُوا، فَأُنْزِلَ آيَةُ الْحِجَابِ، فَضَرَبَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ سِتْرًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Sulejman, njemu Ibn-Vehb, kojeg je obavijestio Junus, prenoseći od Ibn-Šihaba, a on od Enesa b. Malika da je imao deset godina kada je Allahov Poslanik, a.s., došao u Medinu. Enes kaže: “Služio sam Allahovog Poslanika, a.s., posljednjih deset godina njegovog života, i najbolje sam znao povod zbog kojeg je objavljena zapovijed o hidžabu. Ubejj b. Ka‘b pitao me je o tome. Zapovijed o hidžabu objavljena je prvi put za vrijeme ženidbe Allahovog Poslanika, a.s., Zejnebom b. Džahš. Ujutro, kada je Vjerovjesnik, a.s., osvanuo kao njen mladoženja, pozvao je ljude, pa su jeli, a zatim izišli. Jedna je skupina ostala kod Allahovog Poslanika, a.s., i dugo se zadržala. Allahov je Poslanik, a.s., ustao i izišao – a za njim sam izišao i ja – ne bi li i oni izišli. Allahov je Poslanik, a.s., hodao – a s njim sam hodao i ja – pa je došao do praga Aišine sobe, pomislivši da su (možda) izišli. Potom se vratio, a i ja sam se s njim vratio. Ušao je kod Zejnebe, a ljudi su još uvijek sjedili, i nisu se bili razišli. Allahov se Poslanik, a.s, vratio – a s njim sam se vratio i ja – pa je došao do praga Aišine sobe, pomislivši da su ljudi izišli. Potom se vratio – i ja sam se s njim vratio – a ljudi su bili izišli. Tada je objavljen ajet o hidžabu, i on je stavio paravan između mene i sebe (svoje porodice).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ أَبِي حَدَّثَنَا أَبُو مِجْلَزٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا تَزَوَّجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم زَيْنَبَ دَخَلَ الْقَوْمُ فَطَعِمُوا، ثُمَّ جَلَسُوا يَتَحَدَّثُونَ فَأَخَذَ كَأَنَّهُ يَتَهَيَّأُ لِلْقِيَامِ فَلَمْ يَقُومُوا، فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ قَامَ، فَلَمَّا قَامَ قَامَ مَنْ قَامَ مِنَ الْقَوْمِ وَقَعَدَ بَقِيَّةُ الْقَوْمِ، وَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَاءَ لِيَدْخُلَ، فَإِذَا الْقَوْمُ جُلُوسٌ، ثُمَّ إِنَّهُمْ قَامُوا فَانْطَلَقُوا فَأَخْبَرْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ حَتَّى دَخَلَ، فَذَهَبْتُ أَدْخُلُ فَأَلْقَى الْحِجَابَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ، وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ‏}‏ الآيَةَ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ فِيهِ مِنْ الْفِقْهِ أَنَّهُ لَمْ يَسْتَأْذِنْهُمْ حِينَ قَامَ وَخَرَجَ وَفِيهِ أَنَّهُ تَهَيَّأَ لِلْقِيَامِ وَهُوَ يُرِيدُ أَنْ يَقُومُوا

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Numan, njemu Mu‘temer, kojem je njegov otac rekao da mu je pričao Ebu-Midžlez, prenoseći od Enesa, radijallahu anhu, koji kaže: “Kada se Vjerovjesnik, a.s., oženio Zejnebom, kod njega su ušli ljudi, pa su jeli, a zatim sjedili i pričali. On se počeo spremati kao da želi ustati, ali oni nisu ustajali. Kada je vidio to (da neće ustati), ustao je, a kada je on ustao, ustali su i neki ljudi, ali su ostali nastavili sjediti. Potom se Vjerovjesnik, a.s., ponovo vratio da uđe u sobu, ali je našao ljude kako još uvijek sjede. Potom su oni ustali i otišli, a ja sam ga (o tome) obavijestio, te je on došao i ušao u sobu. Krenuo sam da uđem za njm, ali je on stavio paravan između mene i sebe, a Uzvišeni je Allah objavio: ‘O vjernici, ne ulazite u sobe Vjerovjesnikove…’”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ يَقُولُ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم احْجُبْ نِسَاءَكَ‏.‏ قَالَتْ فَلَمْ يَفْعَلْ، وَكَانَ أَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَخْرُجْنَ لَيْلاً إِلَى لَيْلٍ قِبَلَ الْمَنَاصِعِ، خَرَجَتْ سَوْدَةُ بِنْتُ زَمْعَةَ، وَكَانَتِ امْرَأَةً طَوِيلَةً فَرَآهَا عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ وَهْوَ فِي الْمَجْلِسِ فَقَالَ عَرَفْتُكِ يَا سَوْدَةُ‏.‏ حِرْصًا عَلَى أَنْ يُنْزَلَ الْحِجَابُ‏.‏ قَالَتْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ آيَةَ الْحِجَابِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak, njemu Jakub, a ovom njegov otac, prenoseći od Saliha, a on od Ibn-Šihaba, kojeg je obavijestio Urva b. Zubejr da je Aiša, radijallahu anhu, supruga Vjerovjesnikova, a.s., rekla: “Omer b. Hattab govorio je Allahovom Poslaniku, a.s.: ‘Pokrij svoje žene!’, ali on to nije učinio. Vjerovjesnikove, a.s., supruge samo su noću, radi prirodne potrebe, izlazile do mjesta Menasi. Tako je Sevda b. Zem‘a izišla – a bila je visoka žena – pa ju je vidio Omer b. Hattab, koji je bio u jednom skupu ljudi, i rekao: ‘Poznao sam te, Sevdo!’, želeći da bude objavljena zapovijed o hidžabu. Potom je Uzvišeni Allah objavio ajet o hidžabu.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ حَفِظْتُهُ كَمَا أَنَّكَ هَا هُنَا عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ قَالَ اطَّلَعَ رَجُلٌ مِنْ جُحْرٍ فِي حُجَرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِدْرًى يَحُكُّ بِهِ رَأْسَهُ فَقَالَ ‏ “‏ لَوْ أَعْلَمُ أَنَّكَ تَنْظُرُ لَطَعَنْتُ بِهِ فِي عَيْنِكَ، إِنَّمَا جُعِلَ الاِسْتِئْذَانُ مِنْ أَجْلِ الْبَصَرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, a njemu Sufjan da je Zuhri rekao: “Zapamtio sam ga (hadis), kao što si ti ovdje prisutan”, prenoseći od Sehla b. Sa‘da, koji kaže: “Provirio je neki čovjek kroz rupu u Vjerovjesnikovu, a.s, sobu, a u Vjerovjesnikovoj, a.s., ruci bio je gvozdeni češalj kojim je češljao svoju kosu. ‘Da sam znao da gledaš’, rekao je Vjerovjesnik, a.s., ‘probo bih ti njime oči! Doista je traženje dopuštenja za ulazak u tuđu kuću ustanovljeno zbog pogleda!’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَجُلاً، اطَّلَعَ مِنْ بَعْضِ حُجَرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمِشْقَصٍ ـ أَوْ بِمَشَاقِصَ ـ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ يَخْتِلُ الرَّجُلَ لِيَطْعُنَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Ubejdullaha b. Ebu-Bekra, a on od Enesa b. Malika (koji kaže): “Neki je čovjek provirio u jednu od Vjerovjesnikovih, a.s., soba, pa je Vjerovjesnik, a.s, ustao (krenuo) prema njemu, držeći u ruci vrh strijele: kao da gledam u njega kako pokušava da ubode čovjeka.”


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمْ أَرَ شَيْئًا أَشْبَهَ بِاللَّمَمِ مِنْ قَوْلِ أَبِي هُرَيْرَةَ‏.‏ حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ عَنْ أَبِيهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ مَا رَأَيْتُ شَيْئًا أَشْبَهَ بِاللَّمَمِ مِمَّا قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ عَلَى ابْنِ آدَمَ حَظَّهُ مِنَ الزِّنَا، أَدْرَكَ ذَلِكَ لاَ مَحَالَةَ، فَزِنَا الْعَيْنِ النَّظَرُ، وَزِنَا اللِّسَانِ الْمَنْطِقُ، وَالنَّفْسُ تَمَنَّى وَتَشْتَهِي، وَالْفَرْجُ يُصَدِّقُ ذَلِكَ كُلَّهُ وَيُكَذِّبُهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Humejdi, njemu Sufjan, prenoseći od Ibn-Tavusa, on od svoga oca, a ovaj od Ibn-Abbasa, radijallahu anhu, da je rekao: “Nisam vidio ništa sličnije malim grijesima od riječi Ebu-Hurejre.” “Nisam vidio ništa sličnije malim grijesima od onoga što prenosi Ebu-Hurejra od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: ‘Zaista je Allah, dž.š., propisao čovjeku njegov udio u bludu koji će neizbježno počiniti. Blud je očiju gledanje, a blud jezika – govor. Duša želi i žudi, a spolni organ sve to potvrđuje ili poriče (odbija).’”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا سَلَّمَ سَلَّمَ ثَلاَثًا، وَإِذَا تَكَلَّمَ بِكَلِمَةٍ أَعَادَهَا ثَلاَثًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak, njemu Abdus-Samed, ovom Abdullah b. Musenna, a njemu Sumama b. Abdullah, prenoseći od Enesa, radijallahu anhu, da bi Allahov Poslanik, a.s., kada bi nazivao selam, činio to tri puta, i kada bi govorio, ponovio bi rečenicu tri puta.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ خُصَيْفَةَ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كُنْتُ فِي مَجْلِسٍ مِنْ مَجَالِسِ الأَنْصَارِ إِذْ جَاءَ أَبُو مُوسَى كَأَنَّهُ مَذْعُورٌ فَقَالَ اسْتَأْذَنْتُ عَلَى عُمَرَ ثَلاَثًا، فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي فَرَجَعْتُ فَقَالَ مَا مَنَعَكَ قُلْتُ اسْتَأْذَنْتُ ثَلاَثًا، فَلَمْ يُؤْذَنْ لِي فَرَجَعْتُ، وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا اسْتَأْذَنَ أَحَدُكُمْ ثَلاَثًا فَلَمْ يُؤْذَنْ لَهُ، فَلْيَرْجِعْ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ وَاللَّهِ لَتُقِيمَنَّ عَلَيْهِ بِبَيِّنَةٍ‏.‏ أَمِنْكُمْ أَحَدٌ سَمِعَهُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ وَاللَّهِ لاَ يَقُومُ مَعَكَ إِلاَّ أَصْغَرُ الْقَوْمِ، فَكُنْتُ أَصْغَرَ الْقَوْمِ، فَقُمْتُ مَعَهُ فَأَخْبَرْتُ عُمَرَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَلِكَ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ أَخْبَرَنِي ابْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ عَنْ بُسْرٍ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ بِهَذَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, njemu Sufjan, ovom Jezid b. Husajfa, prenoseći od Busra b. Seida, a on od Ebu-Seida Hudrija, koji kaže: “Bio sam na jednom sijelu ensarija kad je došao Ebu-Musa, kao preplašen, i rekao: ‘Tražio sam tri puta dopuštenje za ulazak kod Omera, ali mi nije dopustio, pa sam se vratio. ‘Šta te je spriječilo da uđeš?’, upitao me Omer, pa sam odgovorio: ‘Tražio sam dopuštenje za ulazak tri puta, ali mi nije dopušteno, pa sam se vratio, jer je Allahov Poslanik, a.s., rekao: ‘Kada neko od vas zatraži dopuštenje za ulazak tri puta, pa mu ne bude dopušteno, neka se vrati!’’ Na to Omer reče: ‘Tako mi Allaha, donijet ćeš mi dokaz za to!’ – Je li neko od vas ovo čuo od Vjerovjesnika, a.s.?’ Ubejj b. Ka‘b reče: ‘Tako mi Allaha, neće ići s tobom niko osim najmlađi među ljudima!’ Ja sam bio najmlađi, pa sam otišao s njim i obavijestio Omera da je Vjerovjesnik, a.s., to rekao.” Ibn-Mubareka obavijestio je Ibn-Ujejna da mu je pričao Jezid, prenoseći od Busraa, koji kaže: “Čuo sam Ebu-Seida da priča ovo.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ،‏.‏ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا عُمَرُ بْنُ ذَرٍّ، أَخْبَرَنَا مُجَاهِدٌ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ دَخَلْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ لَبَنًا فِي قَدَحٍ فَقَالَ ‏ “‏ أَبَا هِرٍّ الْحَقْ أَهْلَ الصُّفَّةِ فَادْعُهُمْ إِلَىَّ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَأَتَيْتُهُمْ فَدَعَوْتُهُمْ، فَأَقْبَلُوا فَاسْتَأْذَنُوا فَأُذِنَ لَهُمْ، فَدَخَلُوا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Neim, njemu Omer b. Zerr; a PRIČAO NAM JE i Muhammed b. Mukatil, prenoseći od Abdullaha, on od Omera b. Zerra, ovaj od Mudžahida, a on od Ebu-Hurejrea, radijallahu anhu, koji kaže: “Ušao sam s Allahovim Poslanikom, a.s, u kuću, pa je našao mlijeka u zdjeli i rekao mi: ‘O Ebu-Hirre, idi do ljudi sa Sofe i zovi ih da mi dođu!’ Otišao sam do njih i pozvao ih, pa su oni došli i zatražili dopuštenje za ulazak. Dopustio im je, i oni su ušli.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَيَّارٍ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه أَنَّهُ مَرَّ عَلَى صِبْيَانٍ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمْ وَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali Dža‘d, njemu Šu‘ba, prenoseći od Sejjara, on od Sabita Bunanija, a ovaj od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, da je prošao pored djece, nazvao im selam i rekao: “Ovako je radio Vjerovjesnik, a.s.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ كُنَّا نَفْرَحُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ‏.‏ قُلْتُ وَلِمَ قَالَ كَانَتْ لَنَا عَجُوزٌ تُرْسِلُ إِلَى بُضَاعَةَ ـ قَالَ ابْنُ مَسْلَمَةَ نَخْلٍ بِالْمَدِينَةِ ـ فَتَأْخُذُ مِنْ أُصُولِ السِّلْقِ فَتَطْرَحُهُ فِي قِدْرٍ، وَتُكَرْكِرُ حَبَّاتٍ مِنْ شَعِيرٍ، فَإِذَا صَلَّيْنَا الْجُمُعَةَ انْصَرَفْنَا وَنُسَلِّمُ عَلَيْهَا فَتُقَدِّمُهُ إِلَيْنَا، فَنَفْرَحُ مِنْ أَجْلِهِ، وَمَا كُنَّا نَقِيلُ وَلاَ نَتَغَدَّى إِلاَّ بَعْدَ الْجُمُعَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Meslema, njemu Ibn-Ebu-Hazim, prenoseći od svoga oca, a on od Sehla, koji je rekao: “Radovali smo se petku!” – “A zašto?”, upitao sam, a on mi odgovori: “Bila je neka starica koju smo poznavali i koja je nekoga slala do Budae.” (Ibn-Meslema kaže: “To je palmik u Medini.”) “Čupala bi korijenje repe, stavljala ga u lonac i dodavala nekoliko samljevenih zrna ječma. Kada bismo klanjali džuma-namaz, otišli bismo i poselamili je, a ona bi nam davala to jelo, pa bismo se zbog toga radovali; ne bismo počivali niti ručali, jedino poslije džuma-namaza.”


 

حَدَّثَنَا ابْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يَا عَائِشَةُ هَذَا جِبْرِيلُ يَقْرَأُ عَلَيْكِ السَّلاَمَ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ وَعَلَيْهِ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ، تَرَى مَا لاَ نَرَى‏.‏ تُرِيدُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ تَابَعَهُ شُعَيْبٌ‏.‏ وَقَالَ يُونُسُ وَالنُّعْمَانُ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَبَرَكَاتُهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibn-Mukatil, njemu Abdullah, ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, on od Ebu-Seleme b. Abdur-Rahmana, a ovaj od Aiše, radijallahu anhu, koja kaže: “Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘O Aiša, ovo je Džibril, koji ti šalje selam!’ , te rekoh: ‘Neka je i na njega selam i Allahova milost! Ti vidiš ono što mi ne vidimo!’, govoreći to Allahovom Poslaniku, a.s.”Ma‘mera u predanju ovog hadisa slijedi Šuajb, a Junus i Numan prenose od Zuhrija da je Aiša rekla: “… i njegov blagoslov!”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، هِشَامُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي دَيْنٍ كَانَ عَلَى أَبِي فَدَقَقْتُ الْبَابَ فَقَالَ ‏”‏ مَنْ ذَا ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ أَنَا‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَنَا أَنَا ‏”‏‏.‏ كَأَنَّهُ كَرِهَهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Velid Hišam b. Abdul-Melik, njemu Šu‘ba, prenoseći od Muhammeda b. Munkedira, koji je čuo Džabira, radijallahu anhu, da kazuje: “Otišao sam kod Vjerovjesnika, a.s., povodom duga koji je imao moj otac; pokucao sam na vrata, a on je upitao: ‘Ko je?’ – ‘Ja’, odgovorio sam. ‘Ja, ja!’, reče on, kao da mu se to nije svidjelo.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَجُلاً، دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ فِي نَاحِيَةِ الْمَسْجِدِ فَصَلَّى، ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ وَعَلَيْكَ السَّلاَمُ ارْجِعْ فَصَلِّ فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ ‏”‏‏.‏ فَرَجَعَ فَصَلَّى، ثُمَّ جَاءَ فَسَلَّمَ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ وَعَلَيْكَ السَّلاَمُ فَارْجِعْ فَصَلِّ، فَإِنَّكَ لَمْ تُصَلِّ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ فِي الثَّانِيَةِ أَوْ فِي الَّتِي بَعْدَهَا عَلِّمْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ إِذَا قُمْتَ إِلَى الصَّلاَةِ فَأَسْبِغِ الْوُضُوءَ، ثُمَّ اسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ فَكَبِّرْ، ثُمَّ اقْرَأْ بِمَا تَيَسَّرَ مَعَكَ مِنَ الْقُرْآنِ، ثُمَّ ارْكَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ رَاكِعًا، ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَسْتَوِيَ قَائِمًا، ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا، ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا، ثُمَّ اسْجُدْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ سَاجِدًا، ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا، ثُمَّ افْعَلْ ذَلِكَ فِي صَلاَتِكَ كُلِّهَا ‏”‏‏.‏ وَقَالَ أَبُو أُسَامَةَ فِي الأَخِيرِ ‏”‏ حَتَّى تَسْتَوِيَ قَائِمًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak b. Mensur da ga je obavijestio Abdullah b. Numejr, a njemu je pričao Ubejdullah, prenoseći od Seida b. Ebu- Seida Makburija, a on od Ebu-Hurejrea, radijallahu anhu, da je neki čovjek ušao u džamiju, a Allahov Poslanik, a.s., sjedio je u jednom kraju džamije. Potom je (taj čovjek) klanjao, a zatim došao do Poslanika, a.s., i nazvao mu selam. Allahov Poslanik, a.s., uzvratio mu je (riječima): “Ve alejkes-selam! Vrati se i klanjaj, jer ti zaista nisi klanjao!” Prilikom drugog ili sljedećeg vraćanja, čovjek reče: “Pouči me, Allahov Poslaniče!” On mu reče: “Kada hoćeš ustati na namaz, potpuno abdest uzmi, zatim se okreni prema kibli i donesi tekbir. Potom prouči ono što znaš iz Kur’ana, pa idi na ruku tako da se na rukuu smiriš, a potom se ispravi tako da se stojeći potpuno uspraviš. Zatim idi na sedždu tako da se na sedždi smiriš, a zatim se ispravi tako da se smiriš u sjedećem položaju. Zatim ponovo idi na sedždu tako da se na sedždi smiriš, a onda se ispravi tako da se smiriš u sjedećem položaju. Onda tako radi u svim svojim namazima.” Ebu-Usama, u slučaju posljednje zapovijedi umjesto: “… a onda se ispravi tako da se smiriš u sjedećem položaju” – kaže: “… a onda se uspravi tako da se ispraviš u stojećem položaju.”


 

حَدَّثَنَا ابْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي سَعِيدٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ ثُمَّ ارْفَعْ حَتَّى تَطْمَئِنَّ جَالِسًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibn-Beššar, njemu Jahja, prenoseći od Ubejdullaha da mu je pričao Seid, prenoseći od svoga oca, a on od Ebu-Hurejrea, koji kaže: “Rekao je Vjerovjesnik, a.s.: ‘Zatim se ispravi tako da se smiriš u sjedećem položaju.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، قَالَ سَمِعْتُ عَامِرًا، يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ حَدَّثَتْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا ‏ “‏ إِنَّ جِبْرِيلَ يُقْرِئُكِ السَّلاَمَ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ وَعَلَيْهِ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Zekerijja, koji je čuo od Amira da mu je pričao Ebu-Selema b. Abdur-Rahman, a njemu Aiša, radijallahu anhu, da joj je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Džibril ti šalje selam!”, pa je ona odgovorila: “Ve alejhis-selam ve rahmetullah!”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ أَخْبَرَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ حِمَارًا عَلَيْهِ إِكَافٌ، تَحْتَهُ قَطِيفَةٌ فَدَكِيَّةٌ، وَأَرْدَفَ وَرَاءَهُ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَهْوَ يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ، وَذَلِكَ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ حَتَّى مَرَّ فِي مَجْلِسٍ فِيهِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ، وَفِيهِمْ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ ثُمَّ قَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا‏.‏ فَسَلَّمَ عَلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ، فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ لاَ أَحْسَنَ مِنْ هَذَا، إِنْ كَانَ مَا تَقُولُ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِنَا فِي مَجَالِسِنَا، وَارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ، فَمَنْ جَاءَكَ مِنَّا فَاقْصُصْ عَلَيْهِ‏.‏ قَالَ ابْنُ رَوَاحَةَ اغْشَنَا فِي مَجَالِسِنَا، فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ‏.‏ فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى هَمُّوا أَنْ يَتَوَاثَبُوا، فَلَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ، ثُمَّ رَكِبَ دَابَّتَهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ فَقَالَ ‏ “‏ أَىْ سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ‏”‏‏.‏ يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ قَالَ كَذَا وَكَذَا قَالَ اعْفُ عَنْهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاصْفَحْ فَوَاللَّهِ لَقَدْ أَعْطَاكَ اللَّهُ الَّذِي أَعْطَاكَ، وَلَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبَحْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُونَهُ بِالْعِصَابَةِ، فَلَمَّا رَدَّ اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ شَرِقَ بِذَلِكَ، فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ مَا رَأَيْتَ، فَعَفَا عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Musa, kojeg je obavijestio Hišam, prenoseći od Ma‘mera, on od Zuhrija, a ovaj od Urve b. Zubejra, kojeg je obavijestio Usama b. Zejd da je Allahov Poslanik, a.s., jahao na magarcu na kojem je bio prekrivač iz Fedeka, a iza njega je bio Usama. Htio je obići Sa‘da b. Ubadu u mjestu gdje je stanovalo pleme Benu-Haris b. Hazredž – a to je bilo prije Bitke na Bedru. Njih dvojica išli su sve dok nisu naišli na skupinu ljudi u kojoj je bilo i muslimana i mušrika (idolopoklonika). Među njima su bili Abdullah b. Ubejj b. Selul te Abdullah b. Revaha. I kada je oblak prašine koji je podigla životinja prekrio skup, Abdullah b. Ubejj pokrio je nos svojim ogrtačem i rekao: “Ne podižite prašinu na nas!” Allahov Poslanik, a.s., nazva im selam, zaustavi se, siđe s magarca, pozva ih da vjeruju u Allaha i prouči im nešto iz Kur’ana. Abdullah b. Ubejj b. Selul reče mu: “Čovječe, nema ništa bolje od toga što kažeš, samo ako je istina! Zato, time nas ne uznemiravaj na našim skupovima! Ko tebi dođe – njemu to kazuj!” Abdullah b. Revaha reče: “Naprotiv, Allahov Poslaniče! Posjećuj nas na našim skupovima, jer mi to volimo!”Tada su se muslimani, mušrici i židovi počeli međusobno grditi, tako da su umalo skočili jedni na druge. Allahov ih je Poslanik, a.s., umirivao sve dok se nisu smirili. Potom je uzjahao svoju životinju i išao dok nije došao kod Sa‘da b. Ubade. “O Sa‘de”, reče, “nisi li čuo šta je rekao Ebu-Hubab?!” – misleći na Abdullaha b. Ubejja – (i dodade:) “Rekao je to i to!” – “Allahov Poslaniče – žrtvovao bih oca svoga za tebe!”, odgovori mu Sa‘d b. Ubada, “prijeđi preko toga i oprosti mu! Tako mi Onoga koji ti je dao to što ti je dao, stanovnici ovog mjesta bili su se složili da ga učine prvakom i da ga krunišu. Kada je to Allah spriječio Istinom, on se gušio od zavisti, i to je s njim učinilo ono što si vidio.” Tada mu je Allahov Poslanik, a.s., oprostio.


 

حَدَّثَنَا ابْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ، يُحَدِّثُ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ تَبُوكَ، وَنَهَى، رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ كَلاَمِنَا، وَآتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُسَلِّمُ عَلَيْهِ، فَأَقُولُ فِي نَفْسِي هَلْ حَرَّكَ شَفَتَيْهِ بِرَدِّ السَّلاَمِ أَمْ لاَ حَتَّى كَمَلَتْ خَمْسُونَ لَيْلَةً، وَآذَنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِتَوْبَةِ اللَّهِ عَلَيْنَا حِينَ صَلَّى الْفَجْرَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibn-Bukejr, njemu Lejs, prenoseći od Ukajla, on od Ibn-Šihaba, a ovaj od Abdur-Rahmana b. Abdullaha b. Ka‘ba da je Abdullah b. Ka‘b rekao: “Čuo sam Ka‘ba b. Malika kako priča (o tome) kada je izostao iz Pohoda na Tebuk: ‘I zabranio je Allahov Poslanik, a.s., da se s nama razgovara. Dolazio sam Allahovom Poslaniku, a.s., nazivao mu selam i pitao se u sebi da li je pomaknuo svoje usne uzvraćajući na selam ili ne sve dok nije prošlo punih pedeset noći, kad je Vjerovjesnk objavio, nakon što je klanjao sabah-namaz, da nam je Allah, dž.š., oprostio.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ دَخَلَ رَهْطٌ مِنَ الْيَهُودِ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا السَّامُ عَلَيْكَ‏.‏ فَفَهِمْتُهَا فَقُلْتُ عَلَيْكُمُ السَّامُ وَاللَّعْنَةُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَهْلاً يَا عَائِشَةُ، فَإِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الرِّفْقَ فِي الأَمْرِ كُلِّهِ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالُوا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ فَقَدْ قُلْتُ وَعَلَيْكُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, kojeg je obavijestio Šuajb, prenoseći od Zuhrija, a on od Urve da je Aiša, radijallahu anhu, kazivala: “Jedna grupa židova ušla je kod Allahovog Poslanika, a.s, i rekla: ‘Es-samu alejke!’ (smrt tebi!). Ja sam to razumjela, te rekoh: ‘Alejkumus-samu vel-la’netu!’ (vama smrt i na vas prokletstvo!). ‘Polahko Aiša’, reče Allahov Poslanik, a.s., ‘Allah zaista voli blagost u svemu!’ – ‘Allahov Poslaniče’, rekoh mu, ‘zar nisi čuo šta su rekli?!’ – ‘Čuo sam i rekao: ‘I vama!’, odgovori Allahov Poslanik, a.s.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمُ الْيَهُودُ فَإِنَّمَا يَقُولُ أَحَدُهُمُ السَّامُ عَلَيْكَ‏.‏ فَقُلْ وَعَلَيْكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, kojeg je obavijestio Malik, prenoseći od Abdullaha b. Dinara, a on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Kada vas pozdravljaju židovi i jedan od njih kaže: ‘Es-samu alejke!’ (smrt tebi!)” – ti reci: ‘Ve alejke!’ (i tebi!).”


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَهْلُ الْكِتَابِ فَقُولُوا وَعَلَيْكُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Osman b. Ebu-Šejba, njemu Hušejm, kojeg je obavijestio Ubejdullah b. Ebu-Bekr b. Enes da mu je pričao Enes b. Malik, radijallahu anhu, koji je kazivao: “Rekao je Vjerovjesnik, a.s.: ‘Kada vas pozdrave sljedbenici Knjige, recite: ‘I vama!’”


 

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ بُهْلُولٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ حَدَّثَنِي حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ بْنَ الْعَوَّامِ وَأَبَا مَرْثَدٍ الْغَنَوِيَّ وَكُلُّنَا فَارِسٌ فَقَالَ ‏”‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنَ الْمُشْرِكِينَ مَعَهَا صَحِيفَةٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَأَدْرَكْنَاهَا تَسِيرُ عَلَى جَمَلٍ لَهَا حَيْثُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ قُلْنَا أَيْنَ الْكِتَابُ الَّذِي مَعَكِ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ‏.‏ فَأَنَخْنَا بِهَا، فَابْتَغَيْنَا فِي رَحْلِهَا فَمَا وَجَدْنَا شَيْئًا، قَالَ صَاحِبَاىَ مَا نَرَى كِتَابًا‏.‏ قَالَ قُلْتُ لَقَدْ عَلِمْتُ مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالَّذِي يُحْلَفُ بِهِ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا رَأَتِ الْجِدَّ مِنِّي أَهْوَتْ بِيَدِهَا إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتِ الْكِتَابَ ـ قَالَ ـ فَانْطَلَقْنَا بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ مَا حَمَلَكَ يَا حَاطِبُ عَلَى مَا صَنَعْتَ ‏”‏‏.‏ قَالَ مَا بِي إِلاَّ أَنْ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَمَا غَيَّرْتُ وَلاَ بَدَّلْتُ، أَرَدْتُ أَنْ تَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ مِنْ أَصْحَابِكَ هُنَاكَ إِلاَّ وَلَهُ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ صَدَقَ فَلاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ‏”‏‏.‏ قَالَ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ إِنَّهُ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ فَقَالَ ‏”‏ يَا عُمَرُ وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ قَدِ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ وَجَبَتْ لَكُمُ الْجَنَّةُ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَدَمَعَتْ عَيْنَا عُمَرَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jusuf b. Behlul, njemu Ibn-Idris, a ovom Husajn b. Abdur-Rahman, prenoseći od Sa‘da b. Ubejde, on od Ebu-Abdur-Rahmana Sulemija, a ovaj od Alije, radijallahu anhu, koji kaže: “Allahov Poslanik, a.s., poslao je mene, Zubejra b. Avama i Ebu-Merseda Ganevija – a svi smo bili konjanici – i rekao nam: ‘Idite sve dok ne stignete do Revdatu-Haha; tu ćete naći jednu mnogobožačku ženu kod koje je pismo upućeno mnogobošcima od Hatiba b. Ebu-Beltea.’ Stigli smo je na mjestu gdje nam je i rekao Allahov Poslanik, a.s. – a išla je jašući na svojoj devi – i upitali je: ‘Gdje je pismo koje nosiš?’ – ‘Nemam ja nikakvo pismo!’, odgovorila nam je. Mi smo tada natjerali njenu devu da klekne na koljena, a onda tražili pismo u njenom prtljagu, ali nismo ništa našli. Moja dva (druga) pratioca rekoše: ‘Ne vidimo nikakvo pismo!’ – ‘Ja znam’, rekoh, ‘da Allahov Poslanik, a.s., nije slagao! Tako mi Onoga kojim se zaklinjem (Allaha), ili ćeš izvaditi pismo ili ću ti skinuti odjeću!’ Kada je vidjela moju odlučnost da ću to i uraditi, stavila je ruku za pojas – a bila je omotana ogrtačem – i izvadila pismo. Pismo smo odnijeli Allahovom Poslaniku, a.s., pa je on upitao Hatiba: ‘Šta te je nagnalo, Hatibe, na ono što si učinio?’ – ‘Ja nisam imao razloga’, odgovori mu on, ‘osim što vjerujem u Allaha i Njegova Poslanika; nisam niti promijenio niti zamijenio svoju vjeru, samo sam želio ljudima učiniti dobročinstvo kojim će Allah zaštititi moju porodicu i imetak, a nema nijednog od tvojih drugova, a da tamo nema nekoga pomoću kojeg Allah štiti njegovu porodicu i njegov imetak.’ Poslanik, a.s., reče: ‘Istinu je rekao, pa mu samo ono što je dobro recite!’ – ‘Doista je on izdao Allaha i Njegova Poslanika i vjernike’, reče Omer b. Hattab, ‘pa me pusti da mu odsiječem glavu!’ – ‘Omere’, reče Poslanik, a.s., ‘šta znaš, možda je Allah pogledao na borce Bedra i rekao: ‘Radite šta hoćete! Zajamčen vam je Džennet!’ Omerove oči tada zasuziše, i on reče: ‘Allah i Njegov Poslanik najbolje znaju!’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي نَفَرٍ مِنْ قُرَيْشٍ وَكَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ، فَأَتَوْهُ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ ‏ “‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ، مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ، السَّلاَمُ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى، أَمَّا بَعْدُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Mukatil Ebu-Hasan, kojeg je obavijestio Abdullah, njega Junus, prenoseći od Zuhrija, a on od Ubejdullaha b. Abdullaha b. Utbe da mu je Ibn-Abbas pričao, prenoseći od Ebu-Sufjana b. Harba da je Herakle poslao po njega i grupu Kurejšija koji su bili u trgovini u Šamu, te su mu došli. Potom je spomenuo cijelo predanje i rekao: “Zatim je Herakle zatražio da mu se donese pismo Allahovog Poslanika, a.s., pa mu je ono pročitano. U njemu je stajalo: ‘U ime Allaha, Svemilosnog, Samilosnog! Od Muhammeda, Allahovog roba i Njegovog poslanika, Heraklu, vladaru (velikodostojniku) Bizantinaca. Selam onome koji slijedi Uputu! A nakon ovoga kažem…’”


 

وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ ذَكَرَ رَجُلاً مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ أَخَذَ خَشَبَةً فَنَقَرَهَا، فَأَدْخَلَ فِيهَا أَلْفَ دِينَارٍ وَصَحِيفَةً مِنْهُ إِلَى صَاحِبِهِ‏.‏ وَقَالَ عُمَرُ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنْ أَبِيهِ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ نَجَرَ خَشَبَةً، فَجَعَلَ الْمَالَ فِي جَوْفِهَا، وَكَتَبَ إِلَيْهِ صَحِيفَةً مِنْ فُلاَنٍ إِلَى فُلاَنٍ ‏”‏‏.‏

 

Lejsi kaže: “PRIČAO MI JE Džafer b. Rebia, prenoseći od Abdur-Rahmana b. Hurmuza, a on od Ebu-Hurejrea, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., spomenuo nekog čovjeka od Benu-Israila koji je uzeo komad drveta, izbušio na njemu rupu te u nju stavio hiljadu dinara i pismo za svoga prijatelja.” Omer b. Ebu-Selema prenosi od svoga oca da je čuo Ebu-Hurejru kako kaže da je Vjerovjesnik, a.s, rekao: “Čovjek je prosjekao komad drveta, stavio novac unutra i napisao pismo: ‘Od toga i toga tome i tome…’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، أَنَّ أَهْلَ، قُرَيْظَةَ نَزَلُوا عَلَى حُكْمِ سَعْدٍ فَأَرْسَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِ فَجَاءَ فَقَالَ ‏”‏ قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ ‏”‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏”‏ خَيْرِكُمْ ‏”‏‏.‏ فَقَعَدَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ هَؤُلاَءِ نَزَلُوا عَلَى حُكْمِكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَإِنِّي أَحْكُمُ أَنْ تُقْتَلَ مُقَاتِلَتُهُمْ، وَتُسْبَى ذَرَارِيُّهُمْ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ لَقَدْ حَكَمْتَ بِمَا حَكَمَ بِهِ الْمَلِكُ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ أَفْهَمَنِي بَعْضُ أَصْحَابِي عَنْ أَبِي الْوَلِيدِ مِنْ قَوْلِ أَبِي سَعِيدٍ إِلَى حُكْمِكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Velid, njemu Šu‘ba, prenoseći od Sa‘da b. Ibrahima, on od Ebu-Umame b. Sehla b. Hunejfa, a ovaj od Ebu-Seida da su ljudi iz plemena Kurejza pristali na Sa‘dovu presudu. Vjerovjesnik, a.s., poslao je po njega, i on je došao, a Vjerovjesnik, a.s., reče: “Ustanite svome prvaku!” (ili je rekao: svome najboljem čovjeku). Sa‘d je sjeo kod Vjerovjesnika, a.s., pa mu on reče: “Ovi su prihvatili tvoju presudu!” Sa‘d na to odgovori: “Ja presuđujem da se pogube njihovi ratnici, a da se žene i djeca uzmu kao roblje!” Vjerovjesnik, a.s., reče: “Presudio si kako je presudio Vladar (Allah)!” Ebu-Abdullah kaže: “Neki moji drugovi, prenoseći od Ebu-Velida, rastumačili su mi Ebu-Seidovo predanje sve do Poslanikovih, a.s., riječi: ‘… tvoju presudu.’”


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ قُلْتُ لأَنَسٍ أَكَانَتِ الْمُصَافَحَةُ فِي أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Amr b. Asim, njemu Hemmam, prenoseći od Katade, koji kaže: “Upitao sam Enesa: ‘Je li rukovanje bilo uobičajeno među Vjerovjesnikovim, a.s., ashabima?’ – ‘Da’, odgovorio je.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حَيْوَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عَقِيلٍ، زُهْرَةُ بْنُ مَعْبَدٍ سَمِعَ جَدَّهُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ هِشَامٍ، قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ آخِذٌ بِيَدِ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Sulejman, njemu Ibn-Vehb, kojeg je obavijestio Hajva da mu je pričao Ebu-Akil Zuhra b. Ma‘bed da je čuo svoga djeda Abdullaha b. Hišama kako kaže: “Bili smo s Vjerovjesnikom, a.s., a on je držao ruku Omera b. Hattaba.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَيْفٌ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يَقُولُ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَخْبَرَةَ أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ، يَقُولُ عَلَّمَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَفِّي بَيْنَ كَفَّيْهِ التَّشَهُّدَ، كَمَا يُعَلِّمُنِي السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ التَّحِيَّاتُ لِلَّهِ وَالصَّلَوَاتُ وَالطَّيِّبَاتُ، السَّلاَمُ عَلَيْكَ أَيُّهَا النَّبِيُّ وَرَحْمَةُ اللَّهِ وَبَرَكَاتُهُ، السَّلاَمُ عَلَيْنَا وَعَلَى عِبَادِ اللَّهِ الصَّالِحِينَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَأَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّدًا عَبْدُهُ وَرَسُولُهُ‏.‏ وَهْوَ بَيْنَ ظَهْرَانَيْنَا، فَلَمَّا قُبِضَ قُلْنَا السَّلاَمُ‏.‏ يَعْنِي عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, a njemu Sejf kako je čuo od Mudžahida da mu je pričao Abdullah b. Sahbera Ebu-Ma‘mer, koji je čuo Ibn-Mesuda da kaže: “Allahov Poslanik, a.s., podučio me je sjedenju u namazu (tešehhudu), kao što me podučava suri iz Kur’ana – a moja je šaka bila među njegovim šakama. – ‘Et-tehijjatu lillahi ves-salavatu vet-tajjibatu es-selamu alejke ejjuhen-nebijju ve rahmetullahi ve berekatuhu, es-selamu alejna ve ala ibadillahis-salihin. Ešhedu en la ilahe illallah ve ešhedu enne Muhammeden abduhu ve resuluhu!’ (Najbolji pozdravi, salavati i pohvale (riječi) pripadaju Allahu! Selam tebi, Vjerovjesniče, Allahova milost i Njegovi blagoslovi! Selam nama i Allahovim dobrim robovima! Svjedočim da nema Boga osim Allaha te da je Muhammed Njegov rob i poslanik!) – tako smo učili dok je Poslanik, a.s, bio živ među nama, a kada je preselio, učili smo: ‘Es-selamu…’ (selam Vjerovjesniku, a.s.).”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ شُعَيْبٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيًّا ـ يَعْنِي ابْنَ أَبِي طَالِبٍ ـ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ حَدَّثَنَا يُونُسُ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي وَجَعِهِ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ فَقَالَ النَّاسُ يَا أَبَا حَسَنٍ كَيْفَ أَصْبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَصْبَحَ بِحَمْدِ اللَّهِ بَارِئًا فَأَخَذَ بِيَدِهِ الْعَبَّاسُ فَقَالَ أَلاَ تَرَاهُ أَنْتَ وَاللَّهِ بَعْدَ الثَّلاَثِ عَبْدُ الْعَصَا وَاللَّهِ إِنِّي لأُرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَيُتَوَفَّى فِي وَجَعِهِ، وَإِنِّي لأَعْرِفُ فِي وُجُوهِ بَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ الْمَوْتَ، فَاذْهَبْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَسْأَلَهُ فِيمَنْ يَكُونُ الأَمْرُ فَإِنْ كَانَ فِينَا عَلِمْنَا ذَلِكَ، وَإِنْ كَانَ فِي غَيْرِنَا أَمَرْنَاهُ فَأَوْصَى بِنَا‏.‏ قَالَ عَلِيٌّ وَاللَّهِ لَئِنْ سَأَلْنَاهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَمْنَعُنَا لاَ يُعْطِينَاهَا النَّاسُ أَبَدًا، وَإِنِّي لاَ أَسْأَلُهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَدًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak kako ga je obavijestio Bišr b. Šuajb da mu je pričao njegov otac, prenoseći od Zuhrija, kojeg je obavijestio Abdullah b. Ka‘b, a njega Abdullah b. Abbas da je Alija (tj. Ibn-Ebu-Talib) izišao od Vjerovjesnika, a.s…; a PRIČAO NAM JE i Ahmed b. Salih, njemu Anbesa, a ovom Junus, prenoseći od Ibn-Šihaba, kojeg je obavijestio Abdullah b. Ka‘b b. Malik, a njega Abdullah b. Abbas da je Alija b. Ebu-Talib, radijallahu anhu, izišao od Vjerovjesnika, a.s., kada je on bio u bolesti od koje je umro, pa su ljudi rekli: “O Ebu-Hasane, kako je osvanuo Allahov Poslanik, a.s.?” – “Osvanuo je, hvala Allahu, zdrav”, reče im on. Abbas ga uze za ruku i reče: “Zar ga nisi vidio?! Tako mi Allaha, ti ćeš za tri dana biti pod upravom drugog vladara! Tako mi Allaha, doista smatram da će Allahov Poslanik, a.s., umrijeti u svojoj bolesti, jer doista raspoznajem smrt na licima potomaka Abdul-Muttalibovih. Zato hajdemo Allahovom Poslaniku, a.s., da ga pitamo kome će pripasti hilafet. Ako će hilafet pripasti nama, to ćemo znati, a ako će pripasti drugima, mi ćemo od njega tražiti da hilafet oporuči nama.” – “Tako mi Allaha”, reče mu Alija, “ako hilafet zatražimo od Allahovog Poslanika, a.s., pa nam ga ne dadne, nikada nam ga ljudi neće dati, a ja ga nikada neću zatražiti od Allahovog Poslanika, a.s.!”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ مُعَاذٍ، قَالَ أَنَا رَدِيفُ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ يَا مُعَاذُ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ‏.‏ ثُمَّ قَالَ مِثْلَهُ ثَلاَثًا ‏”‏ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلاَ يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا ‏”‏‏.‏ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً فَقَالَ ‏”‏ يَا مُعَاذُ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ هَلْ تَدْرِي مَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ إِذَا فَعَلُوا ذَلِكَ أَنْ لاَ يُعَذِّبَهُمْ ‏”‏‏.‏ حَدَّثَنَا هُدْبَةُ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ مُعَاذٍ، بِهَذَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Hemmam, prenoseći od Katade, on od Enesa, a ovaj od Muaza, koji kaže: “Bio sam iza Vjerovjesnika, a.s., na jahalici, pa me je zovnuo: ‘O Muaze!’ – ‘Odazivam ti se i pokoravam!’, rekoh. To je ponovio tri puta, a zatim rekao: ‘Znaš li koje su dužnosti robova prema Allahu? Da mu ibadet čine i da Mu ništa ne pridružuju!’ Potom je išao jedno vrijeme, a onda rekao: ‘O Muaze!’ – ‘Odazivam ti se i pokoravam!’, odgovorih. ‘Znaš li koja su prava robova kod Alllaha ako to budu činili? Da ih ne kazni!’” Pričao nam je Hudba, njemu Hemmam, a ovom Katada, prenoseći od Enesa, a on od Muaza ovaj hadis.


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا وَاللَّهِ أَبُو ذَرٍّ، بِالرَّبَذَةِ كُنْتُ أَمْشِي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَرَّةِ الْمَدِينَةِ عِشَاءً اسْتَقْبَلَنَا أُحُدٌ فَقَالَ ‏”‏ يَا أَبَا ذَرٍّ مَا أُحِبُّ أَنَّ أُحُدًا لِي ذَهَبًا يَأْتِي عَلَىَّ لَيْلَةٌ أَوْ ثَلاَثٌ عِنْدِي مِنْهُ دِينَارٌ، إِلاَّ أُرْصِدُهُ لِدَيْنٍ، إِلاَّ أَنْ أَقُولَ بِهِ فِي عِبَادِ اللَّهِ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ‏”‏‏.‏ وَأَرَانَا بِيَدِهِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ يَا أَبَا ذَرٍّ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ وَسَعْدَيْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ الأَكْثَرُونَ هُمُ الأَقَلُّونَ إِلاَّ مَنْ قَالَ هَكَذَا وَهَكَذَا ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِي ‏”‏ مَكَانَكَ لاَ تَبْرَحْ يَا أَبَا ذَرٍّ حَتَّى أَرْجِعَ ‏”‏‏.‏ فَانْطَلَقَ حَتَّى غَابَ عَنِّي، فَسَمِعْتُ صَوْتًا فَخَشِيتُ أَنْ يَكُونَ عُرِضَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَرَدْتُ أَنْ أَذْهَبَ، ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لاَ تَبْرَحْ ‏”‏‏.‏ فَمَكُثْتُ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ سَمِعْتُ صَوْتًا خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ عُرِضَ لَكَ، ثُمَّ ذَكَرْتُ قَوْلَكَ فَقُمْتُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ ذَاكَ جِبْرِيلُ أَتَانِي، فَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِي لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لِزَيْدٍ إِنَّهُ بَلَغَنِي أَنَّهُ أَبُو الدَّرْدَاءِ‏.‏ فَقَالَ أَشْهَدُ لَحَدَّثَنِيهِ أَبُو ذَرٍّ بِالرَّبَذَةِ‏.‏ قَالَ الأَعْمَشُ وَحَدَّثَنِي أَبُو صَالِحٍ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ نَحْوَهُ‏.‏ وَقَالَ أَبُو شِهَابٍ عَنِ الأَعْمَشِ ‏”‏ يَمْكُثُ عِنْدِي فَوْقَ ثَلاَثٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, njemu njegov otac, ovom A‘meš, njemu Zejd b. Vehb, a ovom Ebu-Zerr u Rebzi, kazujući: “Išao sam s Vjerovjesnikom, a.s., navečer Harrom (zemljištem) u Medini – a ispred nas bilo je brdo Uhud – pa mi on reče: ‘O Ebu-Zerre, da imam zlata koliko je brdo Uhud, ne bih volio zanoćiti noć ili tri noći, a da mi od toga ostane jedan dinar – osim da ga ostavim za dug – da ga ne podijelim među Allahovim robovima ovako i ovako i ovako’, pokazujući nam svojom rukom. Potom reče: ‘O Ebu-Zerre!’ – ‘Odazivam ti se i pokoravam, Allahov Poslaniče!’, rekoh, a on nastavi: ‘Oni koji imaju mnogo (imetka) imat će malo (nagrade), osim onoga koji dijeli ovako i ovako!’ Zatim mi reče: ‘Ostani na svome mjestu i ne miči se, o Ebu-Zerre, dok se ne vratim!’ Potom je otišao od mene sve dok nije iščezao. Čuo sam neki glas i uplašio se da se nije neko ispriječio Allahovom Poslaniku, a.s., (ili da se nije desila nesreća), pa sam htio otići tamo. Onda sam se sjetio riječi Allahovog Poslanika, a.s.: ‘Ne miči se!’, pa sam ostao na svome mjestu. Nakon što se vratio, rekoh: ‘Allahov Poslaniče, čuo sam neki glas, pa sam se uplašio da ti se nije neko ispriječio, ali sam se onda sjetio tvojih riječi, te sam ostao (ovdje). Vjerovjesnik, a.s., reče: ‘To je Džibril, koji mi je došao i obavijestio me da će iz moga ummeta onaj koji umre, a nikoga ne bude smatrao Allahu ravnim, ući u Džennet.’ – ‘Allahov Poslaniče, rekoh, ‘pa i ako učini blud i ukrade?!’ – ‘Pa i ako učini blud i ukrade!’, odgovori on.” Rekao sam Zejdu: “Čuo sam da se radi o Ebu-Derdau”, a on mi reče: “Svjedočim da mi je ovaj hadis pričao Ebu-Zerr u Rebzi.” A‘meš kaže: “Pričao mi je Ebu-Salih, prenoseći od Ebu-Derdaa (nešto) poput ovoga.” Ebu-Šihab prenosi od A‘meša da je u hadisu Poslanik, a.s., rekao: “… (da) ostane kod mene više od tri noći…


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ يُقِيمُ الرَّجُلُ الرَّجُلَ مِنْ مَجْلِسِهِ، ثُمَّ يَجْلِسُ فِيهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail b. Abdullah, njemu Malik, prenoseći od Nafija, on od Ibn-Omera, radijallahu anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Neka ne diže čovjek čovjeka s njegova mjesta, a da zatim on sjedne na to mjesto!”


 

حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ نَهَى أَنْ يُقَامَ الرَّجُلُ مِنْ مَجْلِسِهِ وَيَجْلِسَ فِيهِ آخَرُ، وَلَكِنْ تَفَسَّحُوا وَتَوَسَّعُوا‏.‏ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَكْرَهُ أَنْ يَقُومَ الرَّجُلُ مِنْ مَجْلِسِهِ، ثُمَّ يُجْلِسَ مَكَانَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hallad b. Jahja, njemu Sufjan, prenoseći od Ubejdullaha, on od Nafija, ovaj od Ibn-Omera, a on od Vjerovjesnika, a.s., da je zabranio da čovjek bude podignut sa svoga mjesta da na njega sjedne drugi. “Ali vi načinite mjesta i prostora!” Ibn-Omer prezirao je da čovjek ustane sa svoga mjesta, a da se zatim sjedne na njegovo mjesto.


 

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، سَمِعْتُ أَبِي يَذْكُرُ، عَنْ أَبِي مِجْلَزٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا تَزَوَّجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَيْنَبَ ابْنَةَ جَحْشٍ دَعَا النَّاسَ طَعِمُوا ثُمَّ جَلَسُوا يَتَحَدَّثُونَ ـ قَالَ ـ فَأَخَذَ كَأَنَّهُ يَتَهَيَّأُ لِلْقِيَامِ فَلَمْ يَقُومُوا، فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ قَامَ، فَلَمَّا قَامَ قَامَ مَنْ قَامَ مَعَهُ مِنَ النَّاسِ، وَبَقِيَ ثَلاَثَةٌ، وَإِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جَاءَ لِيَدْخُلَ فَإِذَا الْقَوْمُ جُلُوسٌ، ثُمَّ إِنَّهُمْ قَامُوا فَانْطَلَقُوا ـ قَالَ ـ فَجِئْتُ فَأَخْبَرْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُمْ قَدِ انْطَلَقُوا، فَجَاءَ حَتَّى دَخَلَ فَذَهَبْتُ أَدْخُلُ، فَأَرْخَى الْحِجَابَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ، وَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَدْخُلُوا بُيُوتَ النَّبِيِّ إِلاَّ أَنْ يُؤْذَنَ لَكُمْ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏إِنَّ ذَلِكُمْ كَانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيمًا‏}‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hasan b. Omer, njemu Mu‘temir, koji je čuo svoga oca kako prenosi od Ebu-Midžleza, a on od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, koji kaže: “Kada se Allahov Poslanik, a.s., oženio Zejnebom b. Džahš, pozvao je ljude koji su (kod njega) jeli, a zatim sjeli i razgovarali. On se počeo pripremati kao da želi ustati, ali oni nisu ustali. Kada je to vidio, ustao je, a kada je on ustao, ustali su s njim još neki ljudi, ali su trojica ostala. Vjerovjesnik, a.s., potom se vratio i namjeravao ući (u kuću), ali su ljudi još sjedili. Zatim su oni ustali i otišli. Otišao sam i obavijestio Vjerovjesnika, a.s., da su oni otišli, pa je on došao i ušao (u kuću). Ja sam išao za njim i namjeravao sam ući, ali je on spustio zastor između mene i sebe, a Uzvišeni je Allah objavio: ‘O vjernici, ne ulazite u sobe Vjerovjesnikove, osim ako vam se dopusti…’ – do riječi Uzvišenog: ‘… to bi, uistinu, kod Allaha bio veliki grijeh!’


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي غَالِبٍ، أَخْبَرَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ الْحِزَامِيُّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِفِنَاءِ الْكَعْبَةِ مُحْتَبِيًا بِيَدِهِ هَكَذَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ebu-Galib, njemu Ibrahim b. Munzir Hizami, a ovom Muhammed b. Fulejh, prenoseći od svoga oca, on od Nafija, a ovaj od Ibn-Omera, radijallahu anhu, koji kaže: “Vidio sam Allahovog Poslanika, a.s., u dvorištu Kabe kako sjedi podvijenih nogu držeći se rukom za koljena ovako.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِأَكْبَرِ الْكَبَائِرِ ‏”‏‏.‏ قَالُوا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ الإِشْرَاكُ بِاللَّهِ، وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, njemu Bišr b. Mufeddal, ovom Džurejr, prenoseći od Abdur-Rahmana b. Ebi-Bekre, a on od svoga oca, koji je kazivao: “Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘Hoćete li da vas obavijestim o najvećim među velikim grijesima?’ – ‘Hoćemo, Allahov Poslaniče!’, odgovorili su, a on reče: ‘Pridruživanje Allahu sudruga i neposlušnost roditeljima.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ، مِثْلَهُ، وَكَانَ مُتَّكِئًا فَجَلَسَ فَقَالَ ‏ “‏ أَلاَ وَقَوْلُ الزُّورِ ‏”‏‏.‏ فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى قُلْنَا لَيْتَهُ سَكَتَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, a njemu Bišr hadis sličan ovome (u kojem stoji): “… a bio je naslonjen, pa je sjeo i rekao: ‘I lažno svjedočenje.’ To je neprestano ponavljao, tako da smo pomislili (u sebi): ‘Kada bi samo zašutio!’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ عُقْبَةَ بْنَ الْحَارِثِ، حَدَّثَهُ قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْعَصْرَ، فَأَسْرَعَ، ثُمَّ دَخَلَ الْبَيْتَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Asim, prenoseći od Omera b. Seida, a od Ebu-Mulejke da mu je Ukba b. Haris rekao: “Vjerovjesnik, a.s., klanjao je ikindiju, pa je požurio, a zatim ušao u kuću.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي وَسْطَ السَّرِيرِ، وَأَنَا مُضْطَجِعَةٌ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْقِبْلَةِ تَكُونُ لِيَ الْحَاجَةُ، فَأَكْرَهُ أَنْ أَقُومَ فَأَسْتَقْبِلَهُ فَأَنْسَلُّ انْسِلاَلاً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba, njemu Džerir, prenoseći od A‘meša, on od Ebu-Duhaa, ovaj od Mesruka, a on od Aiše, radijallahu anhu, koja kaže: “Allahov Poslanik, a.s., klanjao bi posred ležaja, a ja bih ležala između njega i kible. Kada bih imala neku potrebu, ne bih voljela ustati, a da mu budem okrenuta licem, već bih se izvukla na drugu stranu.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الْمَلِيحِ، قَالَ دَخَلْتُ مَعَ أَبِيكَ زَيْدٍ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَحَدَّثَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ذُكِرَ لَهُ صَوْمِي، فَدَخَلَ عَلَىَّ، فَأَلْقَيْتُ لَهُ وِسَادَةً مِنْ أَدَمٍ حَشْوُهَا لِيفٌ، فَجَلَسَ عَلَى الأَرْضِ، وَصَارَتِ الْوِسَادَةُ بَيْنِي وَبَيْنَهُ، فَقَالَ لِي ‏”‏ أَمَا يَكْفِيكَ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ خَمْسًا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ سَبْعًا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ تِسْعًا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ إِحْدَى عَشْرَةَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ صَوْمَ فَوْقَ صَوْمِ دَاوُدَ، شَطْرَ الدَّهْرِ، صِيَامُ يَوْمٍ، وَإِفْطَارُ يَوْمٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak, njemu Halid…; a pričao mi je i Abdullah b. Muhammed, njemu Amr b. Avn, a njemu Halid, prenoseći od Halida, on od Ebu-Kilabe da ga je obavijestio Ebu-Melih, koji mu je rekao: “Ušao sam s tvojim ocem Zejdom kod Abdullaha b. Amra, pa nam je pričao da je Vjerovjesniku, a.s., spomenut post. Potom je on ušao kod mene, a ja sam mu dodao jastuk od uštavljene kože napunjen palminim vlaknima. Sjeo je na zemlju – a jastuk je bio između mene i njega – i rekao mi: ‘Zar ti nije dovoljno (da postiš) tri dana od svakog mjeseca?’ – ‘Allahov Poslaniče!’, rekoh. ‘A pet?’, reče on. ‘Allahov Poslaniče!’, rekoh. ‘A sedam?’, reče on. ‘Allahov Poslaniče!’, rekoh. ‘A devet?’, upita on. ‘Allahov Poslaniče!’, rekoh. ‘A jedanaest?’, upita on. ‘Allahov Poslaniče!’, odgovorih, a on reče: ‘Nema posta preko posta Davudova, a.s.! Postio je pola života: dan bi postio, a dan mrsio.’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، أَنَّهُ قَدِمَ الشَّأْمَ‏.‏ وَحَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ ذَهَبَ عَلْقَمَةُ إِلَى الشَّأْمِ، فَأَتَى الْمَسْجِدَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فَقَالَ اللَّهُمَّ ارْزُقْنِي جَلِيسًا‏.‏ فَقَعَدَ إِلَى أَبِي الدَّرْدَاءِ فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ قَالَ مِنْ أَهْلِ الْكُوفَةِ‏.‏ قَالَ أَلَيْسَ فِيكُمْ صَاحِبُ السِّرِّ الَّذِي كَانَ لاَ يَعْلَمُهُ غَيْرُهُ ـ يَعْنِي حُذَيْفَةَ ـ أَلَيْسَ فِيكُمْ ـ أَوْ كَانَ فِيكُمُ ـ الَّذِي أَجَارَهُ اللَّهُ عَلَى لِسَانِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الشَّيْطَانِ ـ يَعْنِي عَمَّارًا ـ أَوَلَيْسَ فِيكُمْ صَاحِبُ السِّوَاكِ وَالْوِسَادِ ـ يَعْنِي ابْنَ مَسْعُودٍ ـ كَيْفَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقْرَأُ ‏{‏وَاللَّيْلِ إِذَا يَغْشَى‏}‏‏.‏ قَالَ ‏{‏وَالذَّكَرِ وَالأُنْثَى‏}‏‏.‏ فَقَالَ مَا زَالَ هَؤُلاَءِ حَتَّى كَادُوا يُشَكِّكُونِي، وَقَدْ سَمِعْتُهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Džafer, njemu Jezid, prenoseći od Šu‘be, on od Mugire, ovaj od Ibrahima, a on od Alkame da je došao u Šam…; a PRIČAO NAM JE i Ebu-Velid, njemu Šu‘ba, prenoseći od Mugire, a on od Ibrahima, koji kaže: “Alkama je otišao u Šam; došao je u džamiju i klanjao dva rekata, a onda rekao: ‘Allahu, daj mi (dobrog) druga!’ Potom je sjeo pored Ebu-Derdaa i upitao ga: ‘Odakle si ti?’ – ‘Ja sam iz Kufe’, odgovorio mu je, a on upita: ‘Zar nije među vama čovjek koji zna Poslanikove, a.s., tajne koje niko drugi osim njega ne zna?’ – misleći na Huzejfu (b. Jemana). ‘Zar nije među vama, ili je bio među vama, onaj kojeg je Allah zaštitio od šejtana jezikom Svoga Poslanika, a.s.?’ – misleći na Ammara. ‘Zar nije među vama onaj koji je nosio misvak i jastuk (Allahovog Poslanika, a.s.)?’ – misleći na Ibn-Mesuda. ‘Kako je Abdullah (b. Mesud) učio ‘Vel-lejli iza jagša!’ (Tako mi noći kada tmine razastre!)?’ Alkama odgovori: ‘Učio je: ‘Vez-zekeri vel-unsa!’ (Tako mi muška i ženska).’” Ebu-Derda dodaje: “Ljudi su me neprestano uvjeravali, tako da su u meni skoro izazvali sumnju (u taj kiraet), a ja sam ga čuo od Allahovog Poslanika, a.s.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ كُنَّا نَقِيلُ وَنَتَغَدَّى بَعْدَ الْجُمُعَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Kesir, njemu Sufjan, prenoseći od Ebu-Hazima, a on od Sehla b. Sa‘da, koji je rekao: “Spavali bismo (odmarali se) i ručali poslije džume.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ مَا كَانَ لِعَلِيٍّ اسْمٌ أَحَبَّ إِلَيْهِ مِنْ أَبِي تُرَابٍ، وَإِنْ كَانَ لَيَفْرَحُ بِهِ إِذَا دُعِيَ بِهَا، جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ فَاطِمَةَ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ فَلَمْ يَجِدْ عَلِيًّا فِي الْبَيْتِ فَقَالَ ‏”‏ أَيْنَ ابْنُ عَمِّكِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَتْ كَانَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ شَىْءٌ، فَغَاضَبَنِي فَخَرَجَ فَلَمْ يَقِلْ عِنْدِي‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِنْسَانٍ ‏”‏ انْظُرْ أَيْنَ هُوَ ‏”‏ فَجَاءَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هُوَ فِي الْمَسْجِدِ رَاقِدٌ‏.‏ فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ مُضْطَجِعٌ، قَدْ سَقَطَ رِدَاؤُهُ عَنْ شِقِّهِ، فَأَصَابَهُ تُرَابٌ، فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمْسَحُهُ عَنْهُ ـ وَهْوَ يَقُولُ ‏”‏ قُمْ أَبَا تُرَابٍ، قُمْ أَبَا تُرَابٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE KutejbA b. Seid, njemu Abdul-Aziz b. Ebu-Hazim, prenoseći od Ebu-Hazima, a on od Sehla b. Sa‘da, koji je rekao: “Aliji nije bilo dražeg imena od imena Ebu-Turab; radovao bi se kada bi ga zvali tim imenom. Jednom je Allahov Poslanik, a.s., došao Fatiminoj kući – mir neka je s njom! – ali nije zatekao Aliju u kući, te je upitao: ‘Gdje je sin tvoga amidže?’ – ‘Između mene i njega bilo je nešto (prepirke)’, odgovorila je ona, ‘i on se naljutio na mene; izišao je i poslije podne nije odmarao kod mene.’ Tada Allahov Poslanik, a.s., reče jednoj osobi: ‘Pogledaj gdje je on.’ Potom se ta osoba vratila i rekla: ‘Allahov Poslaniče, on leži u džamiji.’ Allahov poslanik, a.s., otišao je u džamiju, a Alija je ležao. Ogrtač mu je bio spao s jedne strane tijela i na njemu je bila prašina. Allahov Poslanik, a.s., otresao je s njega prašinu govoreći: ‘Ustani, o Ebu-Turabe! Ustani, o Ebu-Turabe!’”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ ثُمَامَةَ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ أُمَّ سُلَيْمٍ، كَانَتْ تَبْسُطُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نِطَعًا فَيَقِيلُ عِنْدَهَا عَلَى ذَلِكَ النِّطَعِ ـ قَالَ ـ فَإِذَا نَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَخَذَتْ مِنْ عَرَقِهِ وَشَعَرِهِ، فَجَمَعَتْهُ فِي قَارُورَةٍ، ثُمَّ جَمَعَتْهُ فِي سُكٍّ ـ قَالَ ـ فَلَمَّا حَضَرَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ الْوَفَاةُ أَوْصَى أَنْ يُجْعَلَ فِي حَنُوطِهِ مِنْ ذَلِكَ السُّكِّ ـ قَالَ ـ فَجُعِلَ فِي حَنُوطِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, njemu Muhammed b. Abdullah Ensari, ovom njegov otac, prenoseći od Sumame, a on od Enesa da je Umm-Sulejm prostirala kožnu prostirku Vjerovjesniku, a.s., pa bi on u njenoj kući poslije podne spavao na toj prostirci. Pošto bi Vjerovjesnik, a.s., zaspao ona bi uzimala njegovog znoja i kose i skupljala u bocu, a zatim to miješala s mirisom (sukkom). Kada se Enesu b. Maliku približila smrt, oporučio je da se taj miris (sukk) pomiješa s mirisom koji se stavlja na tijelo mrtvaca (lanutom), pa je pomiješan s njim.


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا ذَهَبَ إِلَى قُبَاءٍ يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ فَتُطْعِمُهُ، وَكَانَتْ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ يَوْمًا فَأَطْعَمَتْهُ، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَضْحَكُ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ‏”‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ ‏”‏‏.‏ ـ أَوْ قَالَ ‏”‏ مِثْلُ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ‏”‏‏.‏ شَكَّ إِسْحَاقُ ـ قُلْتُ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ فَدَعَا ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ فَنَامَ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَضْحَكُ فَقُلْتُ مَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ ‏”‏‏.‏ أَوْ ‏”‏ مِثْلَ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ‏”‏‏.‏ فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ زَمَانَ مُعَاوِيَةَ، فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ، فَهَلَكَتْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, njemu Malik, prenoseći od Ishaka b. Abdullaha b. Ebu-Talhe da je čuo Enesa b. Malika, radijallahu anhu, kako kaže: “Allahov Poslanik, a.s., ulazio bi u kuću Umm-Harram b. Milhan kada bi išao u Kuba, a ona bi mu davala da jede. Ona je bila udata za Ubadu b. Samita. Jednog je dana Allahov Poslanik, a.s., ušao kod nje i ona mu je dala da jede, pa je zaspao. Potom se probudio osmjehujući se. Ona kaže: ‘Upitala sam: ‘Šta te je nasmijalo, Allahov Poslaniče?’, a on odgovori: ‘Ljudi iz moga ummeta koji su mi pokazani (u snu) kao borci na Allahovom putu kako plove preko mora – kraljevi na prijestoljima!’ (ili je rekao: poput kraljeva na prijestoljima; u nedoumici je Ishak). ‘Moli Allaha da me učini jednim od njih!’, rekoh. Uputio je dovu Allahu, a zatim namjestio glavu i zaspao. Potom se probudio osmjehujući se. ‘Šta te je nasmijalo, Allahov Poslaniče?’, upitah, a on odgovori: ‘Ljudi iz moga ummeta koji su mi pokazani (u snu) kao borci na Allahovom putu kako plove preko mora – kraljevi na prijestoljima!’ (ili je rekao: poput kraljeva na prijestoljima). ‘Moli Allaha da me učini jednim od njih!’, rekoh. ‘Ti ćeš biti među prvima!’, reče on.’” Za vrijeme Muavije ona je plovila morem, ali je pala sa svoje životinje kada je došla s mora na kopno, pa je umrla.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ اللَّيْثِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ لِبْسَتَيْنِ، وَعَنْ بَيْعَتَيْنِ اشْتِمَالِ الصَّمَّاءِ، وَالاِحْتِبَاءِ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ، لَيْسَ عَلَى فَرْجِ الإِنْسَانِ مِنْهُ شَىْءٌ، وَالْمُلاَمَسَةِ، وَالْمُنَابَذَةِ‏.‏ تَابَعَهُ مَعْمَرٌ وَمُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُدَيْلٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, njemu Sufjan, prenoseći od Zuhrija, on od Ataa b. Jezida Lejsija, a ovaj od Ebu-Seida Hudrija, radijallahu anhu, koji kaže: “Vjerovjesnik, a.s, zabranio je dva načina oblačenja i dvije vrste kupoprodaje. Zabranio je da se pokrije jedno rame, a otkrije drugo; da se čovjek ogrne jednim odijelom dok sjedi, a da nijednim dijelom tog odijela ne pokrje svoj spolni organ. Zabranio je, također, kupoprodaju zvanu ‘el-mulamesa’ i ‘el-munabeza’.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا فِرَاسٌ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، حَدَّثَتْنِي عَائِشَةُ أُمُّ الْمُؤْمِنِينَ، قَالَتْ إِنَّا كُنَّا أَزْوَاجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَهُ جَمِيعًا، لَمْ تُغَادَرْ مِنَّا وَاحِدَةٌ، فَأَقْبَلَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ تَمْشِي، لاَ وَاللَّهِ مَا تَخْفَى مِشْيَتُهَا مِنْ مِشْيَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَآهَا رَحَّبَ قَالَ ‏”‏ مَرْحَبًا بِابْنَتِي ‏”‏‏.‏ ثُمَّ أَجْلَسَهَا عَنْ يَمِينِهِ أَوْ عَنْ شِمَالِهِ، ثُمَّ سَارَّهَا فَبَكَتْ بُكَاءً شَدِيدًا، فَلَمَّا رَأَى حُزْنَهَا سَارَّهَا الثَّانِيَةَ إِذَا هِيَ تَضْحَكُ‏.‏ فَقُلْتُ لَهَا أَنَا مِنْ بَيْنِ نِسَائِهِ خَصَّكِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالسِّرِّ مِنْ بَيْنِنَا، ثُمَّ أَنْتِ تَبْكِينَ، فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلْتُهَا عَمَّا سَارَّكِ قَالَتْ مَا كُنْتُ لأُفْشِيَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سِرَّهُ‏.‏ فَلَمَّا تُوُفِّيَ قُلْتُ لَهَا عَزَمْتُ عَلَيْكِ بِمَا لِي عَلَيْكِ مِنَ الْحَقِّ لَمَّا أَخْبَرْتِنِي‏.‏ قَالَتْ أَمَّا الآنَ فَنَعَمْ‏.‏ فَأَخْبَرَتْنِي قَالَتْ أَمَّا حِينَ سَارَّنِي فِي الأَمْرِ الأَوَّلِ، فَإِنَّهُ أَخْبَرَنِي أَنَّ جِبْرِيلَ كَانَ يُعَارِضُهُ بِالْقُرْآنِ كُلَّ سَنَةٍ مَرَّةً ‏”‏ وَإِنَّهُ قَدْ عَارَضَنِي بِهِ الْعَامَ مَرَّتَيْنِ، وَلاَ أَرَى الأَجَلَ إِلاَّ قَدِ اقْتَرَبَ، فَاتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي، فَإِنِّي نِعْمَ السَّلَفُ أَنَا لَكَ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَبَكَيْتُ بُكَائِي الَّذِي رَأَيْتِ، فَلَمَّا رَأَى جَزَعِي سَارَّنِي الثَّانِيَةَ قَالَ ‏”‏ يَا فَاطِمَةُ أَلاَ تَرْضَيْنَ أَنْ تَكُونِي سَيِّدَةَ نِسَاءِ الْمُؤْمِنِينَ ـ أَوْ ـ سَيِّدَةَ نِسَاءِ هَذِهِ الأُمَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa, prenoseći od Ebu-Avane, on od Firasa, ovaj od Amra, a on od Mesruka da mu je Aiša, majka vjernika, pričala: “Mi, Vjerovjesnikove, a.s., supruge, bile smo sve kod njega, i nijedna od nas nije bila odsutna kada je, idući prema nama, došla Fatima – mir neka je s njom! Tako mi Allaha, njen se hod nije razlikovao od hoda Allahovog Poslanika, a.s. Kada ju je Vjerovjesnik, a.s., ugledao, poželio joj je dobrodošlicu i rekao: ‘Dobro došla, kćeri moja!’ Potom ju je posadio sa svoje desne strane (ili s lijeve) te joj nešto šapnuo, a ona je žestoko zaplakala. Kada je vidio njenu tugu, šapnuo joj je nešto drugi put, a ona se počela smijati. Ja sam joj, između ostalih Vjerovjesnikovih, a.s., supruga, rekla: ‘Allahov je Poslanik, a.s., između nas odabrao tebe da ti saopći tajnu, a ti si zaplakala!’ Nakon što je ustao i otišao Allahov Poslanik, a.s., upitala sam je: ‘Šta ti je šapnuo u povjerenju?’ – ‘Neću otkriti tajnu Allahovog Poslanika, a.s.’, rekla je. Kada je on umro, rekla sam joj: ‘Ja te ozbiljno preklinjem pravom koje imam kod tebe da mi kažeš (tajnu koju ti je rekao Poslanik, a.s.)!’ Ona reče: ‘Što se tiče tvoga pitanja sada…, da, ja ću ti odgovoriti’, pa me je obavijestila, govoreći: ‘Što se tiče prve tajne koju mi je povjerio, obavijestio me je da je s Džibrilom ponavljao Kur’an svake godine jedanput i dodao: ‘A ove sam ga godine s njim ponavljao dva puta, te smatram da mi se edžel primaknuo, a ti se boj Allaha i budi strpljiva! Ja sam ti najbolji prethodnik (na ahiretu)!’’ Fatima je zatim rekla: ‘Zaplakala sam onako kako si me ti vidjela. Kada je vidio moju tugu, povjerio mi je drugu tajnu, govoreći: ‘O Fatima, zar ne bi bila zadovoljna da budeš prvakinja među vjernicama (ili prvakinja među ženama ovoga ummeta)?!’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبَّادُ بْنُ تَمِيمٍ، عَنْ عَمِّهِ، قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْمَسْجِدِ مُسْتَلْقِيًا، وَاضِعًا إِحْدَى رِجْلَيْهِ عَلَى الأُخْرَى‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, njemu Sufjan, a ovom Zuhri, prenoseći od Abbada b. Temima, a on od svoga amidže, koji je rekao: “Vidio sam Allahovog Poslanika, a.s, u džamiji kako leži na leđima, prebacivši jednu nogu preko druge.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ،‏.‏ وَحَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِذَا كَانُوا ثَلاَثَةٌ فَلاَ يَتَنَاجَى اثْنَانِ دُونَ الثَّالِثِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf da ga je obavijestio Malik; a PRIČAO NAM JE i Ismail, njemu Malik, prenoseći od Nafija, a on od Abdullaha, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Kada budu tri osobe zajedno, neka se dvije ne došaptavaju isključujući treću!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ صَبَّاحٍ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، أَسَرَّ إِلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سِرًّا فَمَا أَخْبَرْتُ بِهِ أَحَدًا بَعْدَهُ، وَلَقَدْ سَأَلَتْنِي أُمُّ سُلَيْمٍ فَمَا أَخْبَرْتُهَا بِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Sabbah, njemu Mu‘temr b. Sulejman, koji kaže da je čuo svoga oca kako govori: “Čuo sam Enesa b. Malika kako kaže: ‘Vjerovjesnik, a.s., povjerio mi je tajnu, i ja je poslije njega nikome nisam odao. Umm-Sulejm pitala me je o toj tajni, ali joj je nisam otkrio.’”


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏{‏إِذَا كُنْتُمْ ثَلاَثَةً فَلاَ يَتَنَاجَى رَجُلاَنِ دُونَ الآخَرِ، حَتَّى تَخْتَلِطُوا بِالنَّاسِ، أَجْلَ أَنْ يُحْزِنَهُ‏}‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Osman, njemu Džerir, prenoseći od Mensura, on od Ebu-Vaila, a ovaj od Abdullaha, radijallahu anhu, koji kaže: “Vjerovjesnik je, a.s, rekao: ‘Kada budete trojica u društvu, neka se dva čovjeka ne došaptavaju isključujući trećega sve dok se ne pomiješate (sastanete) s još drugih ljudi, zato što bi ga to ražalostilo.


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ قَسَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا قِسْمَةً فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ إِنَّ هَذِهِ لَقِسْمَةٌ مَا أُرِيدَ بِهَا وَجْهُ اللَّهِ‏.‏ قُلْتُ أَمَا وَاللَّهِ لآتِيَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُهُ وَهْوَ فِي مَلأٍ، فَسَارَرْتُهُ فَغَضِبَ حَتَّى احْمَرَّ وَجْهُهُ، ثُمَّ قَالَ ‏ “‏ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَى مُوسَى، أُوذِيَ بِأَكْثَرَ مِنْ هَذَا فَصَبَرَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, prenoseći od Ebu-Hamze, on od A‘meša, ovaj od Šekika, a on od Abdullaha, koji kaže: “Jednog je dana Vjerovjesnik, a.s., nešto dijelio, pa jedan čovjek ensarija reče: ‘Ova podjela nije pravedna, u ime Allaha!’ –’Tako mi Allaha’, rekoh, ‘otići ću Vjerovjesniku, a.s.!’ Potom sam otišao kod njega – a bio je u grupi ljudi – i šapnuo mu (ono šta sam čuo). On se naljutio tako da se u licu zacrvenio, a zatim reče: ‘Allahova milost neka je na Musaa! Uznemiravan je i više od ovoga, pa se strpio.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَس ٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ وَرَجُلٌ يُنَاجِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَمَا زَالَ يُنَاجِيهِ حَتَّى نَامَ أَصْحَابُهُ، ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar, njemu Muhammed b. Džafer, ovom Šu‘ba, prenoseći od Abdul-Aziza, a on od Enesa, radijallahu anhu, koji kaže: “Proučen je ikamet za namaz, a neki je čovjek nešto šaptao Allahovom Poslaniku, a.s. Nastavio mu je šaptati sve dok njegovi drugovi (ashabi) nisu pospali. Zatim je Vjerovjesnik, a.s., ustao i klanjao (s njima).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏{‏لاَ تَتْرُكُوا النَّارَ فِي بُيُوتِكُمْ حِينَ تَنَامُونَ‏}‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Ujejna, prenoseći od Zuhrija, on od Salima, ovaj od svoga oca, a on od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Ne ostavljajte vatru da gori u vašim kućama kada spavate!”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ احْتَرَقَ بَيْتٌ بِالْمَدِينَةِ عَلَى أَهْلِهِ مِنَ اللَّيْلِ، فَحُدِّثَ بِشَأْنِهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِنَّ هَذِهِ النَّارَ إِنَّمَا هِيَ عَدُوٌّ لَكُمْ، فَإِذَا نِمْتُمْ فَأَطْفِئُوهَا عَنْكُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. A‘la, njemu Ebu-Usama, prenoseći od Burejda b. Abdullaha, on od Ebu-Burde, a ovaj od Ebu-Musaa, radijallahu anhu, koji kaže: “U Medini je izgorjela kuća zajedno s onima koji su bili u njoj. O njima su ispričali Vjerovjesniku, a.s., a on je reče: ‘Ova je vatra, zaista, vaš neprijatelj, pa (zato) kada spavate, ugasite je!’”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ كَثِيرٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ خَمِّرُوا الآنِيَةَ وَأَجِيفُوا الأَبْوَابَ، وَأَطْفِئُوا الْمَصَابِيحَ، فَإِنَّ الْفُوَيْسِقَةَ رُبَّمَا جَرَّتِ الْفَتِيلَةَ فَأَحْرَقَتْ أَهْلَ الْبَيْتِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba, njemu Hammad, prenoseći od Kesira, on od Ataa, a ovaj od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhu, koji kaže: “Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘Pokrijte posude, zatvorite vrata i ugasite lampe (svjetiljke), jer miš može povući fitilj i (svjetiljka) zapaliti one koji su u kući!’”


 

حَدَّثَنَا حَسَّانُ بْنُ أَبِي عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَطْفِئُوا الْمَصَابِيحَ بِاللَّيْلِ إِذَا رَقَدْتُمْ، وَغَلِّقُوا الأَبْوَابَ، وَأَوْكُوا الأَسْقِيَةَ، وَخَمِّرُوا الطَّعَامَ وَالشَّرَابَ ‏”‏‏.‏ ـ قَالَ هَمَّامٌ وَأَحْسِبُهُ قَالَ ـ ‏”‏وَلَوْ بِعُودٍ يَعْرُضُهُ”

 

PRIČAO NAM JE Hassan b. Ebu-Abbad, njemu Hemmam, prenoseći od Ataa, a on od Džabira, koji kaže: “Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘Ugasite svjetiljke kada noću spavate, zatvorite vrata, zavežite otvore na mješinama (posudama) i pokrijte hranu i piće!’”Hemmam kaže: “A mislim da je Ata’ rekao: ‘… i pokrijte hranu i piće, pa makar komadom drveta!’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قُزَعَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الْفِطْرَةُ خَمْسٌ الْخِتَانُ، وَالاِسْتِحْدَادُ، وَنَتْفُ الإِبْطِ، وَقَصُّ الشَّارِبِ، وَتَقْلِيمُ الأَظْفَارِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Kuzea, njemu Ibrahim b. Sa‘d, prenoseći od Ibn-Šihaba, on od Seida b. Musejjeba, ovaj od Ebu-Hurejrea, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “U Poslanikovu, a.s., praksu (fitru) spada: obrezivanje, brijanje stidnih mjesta, uklanjanje dlaka ispod pazuha, skraćivanje brkova i rezanje noktiju.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ اخْتَتَنَ إِبْرَاهِيمُ بَعْدَ ثَمَانِينَ سَنَةً، وَاخْتَتَنَ بِالْقَدُومِ ‏”‏‏.‏ مُخَفَّفَةً‏.‏ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا الْمُغِيرَةُ عَنْ أَبِي الزِّنَادِ وَقَالَ ‏”‏بِالْقَدُّومِ”‏‏ وَهُوَ مَوْضِعٌ مُشَدَّدٌ

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman da ga je obavijestio Šuajb b. Ebu-Hamza, kojem je pričao Ebu-Zinad, prenoseći od A‘redža, a on od Ebu-Hurejrea da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Ibrahim, a.s., obrezan je kada je imao osamdeset godina, a obrezan je bradvicom (el-kaddum).” Pričao nam je Kutejba, njemu Mugira, prenoseći od Ebu-Zinada, koji kaže: “… bil-kaddum” (Ovdje je “el-kaddum” s tešdidom na slovu “d”.)


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، أَخْبَرَنَا عَبَّادُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ سُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ مِثْلُ مَنْ أَنْتَ حِينَ قُبِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَنَا يَوْمَئِذٍ مَخْتُونٌ‏.‏ قَالَ وَكَانُوا لاَ يَخْتِنُونَ الرَّجُلَ حَتَّى يُدْرِكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Abdur-Rahim da ga je obavijestio Abbad b. Musa kako mu je pričao Ismail b. Džafer, prenoseći od Israila, on od Ebu-Ishaka, a ovaj od Seida b. Džubejra, koji kaže: “Pitali su Ibn-Abbasa: ‘Na koga si bio nalik (u godinama) kada je umro Vjerovjesnik, a.s.?’, pa je odgovorio: ‘Ja sam tada bio obrezan.’ A ljudi u to doba nisu obrezivali muškarca sve dok ne uđe u pubertet.”


 

وَقَالَ ابْنُ إِدْرِيسَ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قُبِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا خَتِينٌ‏.‏

 

Ibn-Idris prenosi od svoga oca, on od Ebu-Ishaka, ovaj od Seida b. Džubejra, a on od Ibn-Abbasa, koji kaže: “Umro je Vjerovjesnik, a.s, a ja sam bio obrezan.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنْ حَلَفَ مِنْكُمْ فَقَالَ فِي حَلِفِهِ بِاللاَّتِ وَالْعُزَّى‏.‏ فَلْيَقُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ وَمَنْ قَالَ لِصَاحِبِهِ تَعَالَ أُقَامِرْكَ‏.‏ فَلْيَتَصَدَّقْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, prenoseći od Ukajla, a on od Ibn-Šihaba, kojeg je obavijestio Humejd b. Abdur-Rahman da je Ebu-Hurejra kazivao: “Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘Ko se od vas zakune, pa u svojoj zakletvi kaže: ‘Tako mi Lata i Uzzaa!’ – neka poslije kaže: ‘Nema Boga osim Allaha!’; a ko kaže svome prijatelju: ‘Hodi da se kockamo!’ – neka podijeli sadaku.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ ـ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ ـ عَنْ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رَأَيْتُنِي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَنَيْتُ بِيَدِي بَيْتًا، يُكِنُّنِي مِنَ الْمَطَرِ، وَيُظِلُّنِي مِنَ الشَّمْسِ، مَا أَعَانَنِي عَلَيْهِ أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Ishak – a on je Ibn-Seid – prenoseći od Seida, a ovaj od Ibn-Omera, radijallahu anhu, koji kaže: “Za vrijeme Vjerovjesnikova, a.s., života gradio sam svojim rukama kuću koja će me štititi od kiše i zaklanjati od sunca, i niko od Allahovih stvorenja nije mi pomogao u gradnji.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَاللَّهِ مَا وَضَعْتُ لَبِنَةً عَلَى لَبِنَةٍ، وَلاَ غَرَسْتُ نَخْلَةً، مُنْذُ قُبِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ فَذَكَرْتُهُ لِبَعْضِ أَهْلِهِ قَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ بَنَى بَيْتًا‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ قُلْتُ فَلَعَلَّهُ قَالَ قَبْلَ أَنْ يَبْنِيَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, a njemu Sufjan, koji kaže da je Amr rekao: “Kazivao je Ibn-Omer: ‘Tako mi Allaha, nisam stavio ciglu na ciglu, niti sam posadio palmu otkako je umro Vjerovjesnik, a.s.!’” Sufjan kaže: “Spomenuo sam to nekome iz njegove porodice, a on mi reče: ‘Tako mi Allaha, gradio je!’ Možda je to Ibn-Omer rekao prije nego što je (nešto) gradio”, dodaje Sufjan.