Tejemmum

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ ـ أَوْ بِذَاتِ الْجَيْشِ ـ انْقَطَعَ عِقْدٌ لِي، فَأَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْتِمَاسِهِ، وَأَقَامَ النَّاسُ مَعَهُ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، فَأَتَى النَّاسُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ فَقَالُوا أَلاَ تَرَى مَا صَنَعَتْ عَائِشَةُ أَقَامَتْ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسِ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ‏.‏ فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاضِعٌ رَأْسَهُ عَلَى فَخِذِي قَدْ نَامَ فَقَالَ حَبَسْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالنَّاسَ، وَلَيْسُوا عَلَى مَاءٍ، وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ فَعَاتَبَنِي أَبُو بَكْرٍ، وَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ، وَجَعَلَ يَطْعُنُنِي بِيَدِهِ فِي خَاصِرَتِي، فَلاَ يَمْنَعُنِي مِنَ التَّحَرُّكِ إِلاَّ مَكَانُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَخِذِي، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَصْبَحَ عَلَى غَيْرِ مَاءٍ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ فَتَيَمَّمُوا‏.‏ فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ الْحُضَيْرِ مَا هِيَ بِأَوَّلِ بَرَكَتِكُمْ يَا آلَ أَبِي بَكْرٍ‏.‏ قَالَتْ فَبَعَثْنَا الْبَعِيرَ الَّذِي كُنْتُ عَلَيْهِ، فَأَصَبْنَا الْعِقْدَ تَحْتَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdul lah b. Jusuf i kazao da ga je obavijestio Malik prenoseći od AbdurRahmana b. Kasima, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, supruge Vjerovesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je izjavila: – Izašli smo s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, na jedan od njegovih vojnih pohoda i kada smo bili u Bejdau ili u Zati Džejšu, prekinuo mi se đerdan. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao je da ga ide tražiti, a s njim je ustao i ostali svijet. Kako nisu bili blizu vode, svijet je došao Ebu-Bekru es-Siddiku i požalio se: “Eto, vidiš, šta Aiša radi! Podigla je Allahovog Poslanika, sallallabu alejhi ve sellem, a i ostali narod, a ovdje nema vode, nuti je imaju sa sobom.” I dok je još Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, držao svoju glavu na mome stegnu i spavao, dođe Ebu-Bekr i reče: “Zadržala si Allahovog Poslanika, sallal lahu alejhi ve sellem, i ostali svijet, a ovdje nema vode, niti je imaju sa sobom.” – Ebu-Bekr me je korio izgovarajući sve što mi je Allahov Poslanik htio izgovoriti i počeo me- kaže Aiša – gurkati svojom rukom po boku, da me je samo položaj Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, na mom stegnu spriječio da se ne pokrenem. Pošto je svanulo i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao bez vode, Allah je spustio ajet o tejemmumu i oni su uzeli tejemmum. Usejd b. Hudajr tada reče: “Rode Ebu-Bekrov, (tejemmum) nije prva vaša blagodat!” – Kasnije smo – kaže Aiša – digli devu na kojoj sam ja jahala i pod njom smo našli moj đerdan.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، ح قَالَ وَحَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ النَّضْرِ، قَالَ أَخْبَرَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا سَيَّارٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ ـ هُوَ ابْنُ صُهَيْبٍ الْفَقِيرُ ـ قَالَ أَخْبَرَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أُعْطِيتُ خَمْسًا لَمْ يُعْطَهُنَّ أَحَدٌ قَبْلِي نُصِرْتُ بِالرُّعْبِ مَسِيرَةَ شَهْرٍ، وَجُعِلَتْ لِيَ الأَرْضُ مَسْجِدًا وَطَهُورًا، فَأَيُّمَا رَجُلٍ مِنْ أُمَّتِي أَدْرَكَتْهُ الصَّلاَةُ فَلْيُصَلِّ، وَأُحِلَّتْ لِيَ الْمَغَانِمُ وَلَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَأُعْطِيتُ الشَّفَاعَةَ، وَكَانَ النَّبِيُّ يُبْعَثُ إِلَى قَوْمِهِ خَاصَّةً، وَبُعِثْتُ إِلَى النَّاسِ عَامَّةً ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Sinan Aveki, njemu prenio Hušejm…, a preko drugog niza prenosilaca, isti hadis pričao nam jc – kaže Buhari – Seid b. Nadr i kazao da ga je obavijestio Hušejm, njega Sejjar, rekavši da mu je ispričao Jezid b. Suhejb Fekir, a njega obavijestio Džabir b. Abdullah, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Meni je dato pet odlika (karakteristika) koje nisu date nikom prije mene: potpomognut sam snagom zastrašivanja neprijatelja u razdaljini jednomjesečnog hoda; cijela zemlja učinjena mi je mjestom za obavljanje sedžde (namaza) i učinjena mi je sredstvom čišćenja, pa gdje koga od mojih sljedbenika stigne koji namaz, neka tu i klanja; dozvoljen mi je ratni plijen, što nije bilo dozvoljeno nikome prije mene; podarena mi je mogućnost šefa’ata (zauzimanja za grješnike) na Sudnjem danu, i svaki vjerovjesnik bio je upućen samo svome narodu, a ja cjelokupnom čovječanstvu.


 

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا اسْتَعَارَتْ مِنْ أَسْمَاءَ قِلاَدَةً فَهَلَكَتْ، فَبَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً، فَوَجَدَهَا فَأَدْرَكَتْهُمُ الصَّلاَةُ وَلَيْسَ مَعَهُمْ مَاءٌ فَصَلَّوْا، فَشَكَوْا ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَنْزَلَ اللَّهُ آيَةَ التَّيَمُّمِ‏.‏ فَقَالَ أُسَيْدُ بْنُ حُضَيْرٍ لِعَائِشَةَ جَزَاكِ اللَّهُ خَيْرًا، فَوَاللَّهِ مَا نَزَلَ بِكِ أَمْرٌ تَكْرَهِينَهُ إِلاَّ جَعَلَ اللَّهُ ذَلِكِ لَكِ وَلِلْمُسْلِمِينَ فِيهِ خَيْرًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Zekerijja b. Jahja, njemu Abdullah b. Numejr, a njemu Hišam b. Urve prenoseći od svoga oca, a on od Aiše, kako je ona pozajmila od Esme đerdan i kako je bio zagubljen, pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao jednog čovjeka i on ga je pronašao. Tada ih je stiglo i vrijeme namaza, a nisu imali vode pa su klanjali (bez abdesta). Kasnije su se požalili na to Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, pa je Uzvišeni Allah objavio ajet о tejemmumu (fiktivnom pranju). Kasnije je Usejd b. Hudajr Aiši rekao: “Allah te nagradio (svakim) dobrom! Tako mi Allaha, nije ti se nikada desilo ništa što ne voliš, a da Allah u tome nije dao i tebi i muslimanima neko dobro/’


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنِ الأَعْرَجِ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَيْرًا، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَ أَقْبَلْتُ أَنَا وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَسَارٍ، مَوْلَى مَيْمُونَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى أَبِي جُهَيْمِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ الصِّمَّةِ الأَنْصَارِيِّ فَقَالَ أَبُو الْجُهَيْمِ أَقْبَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ نَحْوِ بِئْرِ جَمَلٍ، فَلَقِيَهُ رَجُلٌ فَسَلَّمَ عَلَيْهِ، فَلَمْ يَرُدَّ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَقْبَلَ عَلَى الْجِدَارِ، فَمَسَحَ بِوَجْهِهِ وَيَدَيْهِ، ثُمَّ رَدَّ عَلَيْهِ السَّلاَمَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu kazao Lejs prenoseći od Dža’fera b. Rebija, on od A’redža koji je rekao da je čuo Umejra, oslobođenog roba Ibni-Abbasa, gdje priča: – Krenuli smo ja i Abdullah b. Jesar, oslobođeni rob Mejmune, supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i unišli Ebu-Džuhejmu b. Hansu b. Simme Ensariji. Potom je Ebu-Džuhejm rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, išao je iz pravca Biri-džemela i na putu ga susreo jedan čovjek i nazvao mu selam. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije mu odmah uzvratio pozdrav, nego je krenuo prema jednom zidu, potrao svoje lice i ruke i onda ga pozdravio.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا الْحَكَمُ، عَنْ ذَرٍّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ فَقَالَ إِنِّي أَجْنَبْتُ فَلَمْ أُصِبِ الْمَاءَ‏.‏ فَقَالَ عَمَّارُ بْنُ يَاسِرٍ لِعُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ أَمَا تَذْكُرُ أَنَّا كُنَّا فِي سَفَرٍ أَنَا وَأَنْتَ فَأَمَّا أَنْتَ فَلَمْ تُصَلِّ، وَأَمَّا أَنَا فَتَمَعَّكْتُ فَصَلَّيْتُ، فَذَكَرْتُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا ‏”‏‏.‏ فَضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِكَفَّيْهِ الأَرْضَ، وَنَفَخَ فِيهِمَا ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu’be, a ovome Hakem prenoseći od Zerra, ovaj od Seida b. Abdur-Rahmana b. Ebzaa, a on od svoga oca, da je rekao: – Dođe jedan čovjek Omeru b. Hattabu i ispriča: “Ja sam se odžunupio i nisam našao vode (za kupanje).” Tada Ammar b. Jasir reče Omeru b. Hattabu: “Zar se ne sjećaš kada smo mi, ja i ti, bili u jednom vojnom pohodu a da ti nisi klanjao, dok sam se ja valjao (po zemlji) i klanjao. Kasnije sam to ispričao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče mi: ‘Bilo ti je dovoljno samo ovako…’” i udari Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, svojim dlanovima po zemlji, puhnu u njih i onda s njima potra svoje lice i svoje ruke.


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنِي الْحَكَمُ، عَنْ ذَرٍّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ عَمَّارٌ بِهَذَا، وَضَرَبَ شُعْبَةُ بِيَدَيْهِ الأَرْضَ، ثُمَّ أَدْنَاهُمَا مِنْ فِيهِ، ثُمَّ مَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ‏.‏ وَقَالَ النَّضْرُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ عَنِ الْحَكَمِ قَالَ سَمِعْتُ ذَرًّا يَقُولُ عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى قَالَ الْحَكَمُ وَقَدْ سَمِعْتُهُ مِنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ قَالَ عَمَّارٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hadždžadž i kazao da ga je obavijestio Sirbe, a njega Hakem, prenoseći od Zerra, ovaj od Seida b. Abdur-Rahmana b. Ebzaa, a on od svoga oca kako je Ammar ispričao prednje i da jc Šiu’be (kaže Hadždžadž) udario svojim rukama po zemlji, približio ih prema svojim ustima, a zatim potrao svoje lice i ruke. Nadr je rekao da ga je obavijestio Šu’be prenoseći od Hakema koji je čuo Zerra da prenosi od Ibni-Abdur-Rahmana b. Ebzaa, a Hakem je opet kazao da ga je neposredno čuo od Ibni-Abdur-Rahmana, a on od svoga oca, koji je kazao, da je Ammar (to) pričao.


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ ذَرٍّ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ شَهِدَ عُمَرَ وَقَالَ لَهُ عَمَّارٌ كُنَّا فِي سَرِيَّةٍ فَأَجْنَبْنَا، وَقَالَ تَفَلَ فِيهِمَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b Harb, njemu kazao Šu’be prenoseći od Hakema, on od Zerra, ovaj od Ibni-Abdur-Rahmana b. Ebzaa, on od svoga oca koji je bio prisutan kod Omera kada mu je Ammar rekao: “Bili smo u jednoj manjoj vojnoj formaciji i odžunupili smo se…” i rekao je da je puhnuo u dlanove.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ ذَرٍّ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ قَالَ عَمَّارٌ لِعُمَرَ تَمَعَّكْتُ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ يَكْفِيكَ الْوَجْهُ وَالْكَفَّانِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Kesir da mu je saopćio Šu’be prenoseći od Hakema, on od Zerra, ovaj od Ibni-Abdur-Rahmana b. Ebzaa, a on od Abdur- Rahmana, koji je kazao: Ammar je Omeru rekao: “Valjao sam se (po zemlji), a potom otišao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i on mi reče: ‘Dovoljno ti je (potrati) samo lice i ruke/”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ ذَرٍّ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ شَهِدْتُ عُمَرَ فَقَالَ لَهُ عَمَّارٌ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muslim, a njemu Šu’be, prenoseći od Hakema, on od Zerra, ovaj od Ibni- Abdur-Rahmana, a on opet od Abdur-Rahmana, koji je rekao: “Bio sam prisutan kod Omera kada mu je Ammar rekao…” i naveo gore spomenuti hadis.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ ذَرٍّ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ عَمَّارٌ فَضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ الأَرْضَ، فَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar, njemu Gunder, a njemu Šu’be prenoseći od Hakema, on od Zerra, ovaj od Ibni-Abdur- Rahmana b. Ebzaa, a on od svoga oca koji je rekao da je Ammar još kazao: “…potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, udario svojim rukama po zemlji i potrao svoje lice i svoje ruke.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ عِمْرَانَ، قَالَ كُنَّا فِي سَفَرٍ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَإِنَّا أَسْرَيْنَا، حَتَّى كُنَّا فِي آخِرِ اللَّيْلِ، وَقَعْنَا وَقْعَةً وَلاَ وَقْعَةَ أَحْلَى عِنْدَ الْمُسَافِرِ مِنْهَا، فَمَا أَيْقَظَنَا إِلاَّ حَرُّ الشَّمْسِ، وَكَانَ أَوَّلَ مَنِ اسْتَيْقَظَ فُلاَنٌ ثُمَّ فُلاَنٌ ثُمَّ فُلاَنٌ ـ يُسَمِّيهِمْ أَبُو رَجَاءٍ فَنَسِيَ عَوْفٌ ـ ثُمَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ الرَّابِعُ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَامَ لَمْ يُوقَظْ حَتَّى يَكُونَ هُوَ يَسْتَيْقِظُ، لأَنَّا لاَ نَدْرِي مَا يَحْدُثُ لَهُ فِي نَوْمِهِ، فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ عُمَرُ، وَرَأَى مَا أَصَابَ النَّاسَ، وَكَانَ رَجُلاً جَلِيدًا، فَكَبَّرَ وَرَفَعَ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ، فَمَا زَالَ يُكَبِّرُ وَيَرْفَعُ صَوْتَهُ بِالتَّكْبِيرِ حَتَّى اسْتَيْقَظَ لِصَوْتِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ شَكَوْا إِلَيْهِ الَّذِي أَصَابَهُمْ قَالَ ‏”‏ لاَ ضَيْرَ ـ أَوْ لاَ يَضِيرُ ـ ارْتَحِلُوا ‏”‏‏.‏ فَارْتَحَلَ فَسَارَ غَيْرَ بَعِيدٍ ثُمَّ نَزَلَ، فَدَعَا بِالْوَضُوءِ، فَتَوَضَّأَ وَنُودِيَ بِالصَّلاَةِ فَصَلَّى بِالنَّاسِ، فَلَمَّا انْفَتَلَ مِنْ صَلاَتِهِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ مُعْتَزِلٍ لَمْ يُصَلِّ مَعَ الْقَوْمِ قَالَ ‏”‏ مَا مَنَعَكَ يَا فُلاَنُ أَنْ تُصَلِّيَ مَعَ الْقَوْمِ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ وَلاَ مَاءَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ عَلَيْكَ بِالصَّعِيدِ، فَإِنَّهُ يَكْفِيكَ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ سَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَاشْتَكَى إِلَيْهِ النَّاسُ مِنَ الْعَطَشِ فَنَزَلَ، فَدَعَا فُلاَنًا ـ كَانَ يُسَمِّيهِ أَبُو رَجَاءٍ نَسِيَهُ عَوْفٌ ـ وَدَعَا عَلِيًّا فَقَالَ ‏”‏ اذْهَبَا فَابْتَغِيَا الْمَاءَ ‏”‏‏.‏ فَانْطَلَقَا فَتَلَقَّيَا امْرَأَةً بَيْنَ مَزَادَتَيْنِ ـ أَوْ سَطِيحَتَيْنِ ـ مِنْ مَاءٍ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا، فَقَالاَ لَهَا أَيْنَ الْمَاءُ قَالَتْ عَهْدِي بِالْمَاءِ أَمْسِ هَذِهِ السَّاعَةَ، وَنَفَرُنَا خُلُوفًا‏.‏ قَالاَ لَهَا انْطَلِقِي إِذًا‏.‏ قَالَتْ إِلَى أَيْنَ قَالاَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَتِ الَّذِي يُقَالُ لَهُ الصَّابِئُ قَالاَ هُوَ الَّذِي تَعْنِينَ فَانْطَلِقِي‏.‏ فَجَاءَا بِهَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَحَدَّثَاهُ الْحَدِيثَ قَالَ فَاسْتَنْزَلُوهَا عَنْ بَعِيرِهَا وَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِإِنَاءٍ، فَفَرَّغَ فِيهِ مِنْ أَفْوَاهِ الْمَزَادَتَيْنِ ـ أَوِ السَّطِيحَتَيْنِ ـ وَأَوْكَأَ أَفْوَاهَهُمَا، وَأَطْلَقَ الْعَزَالِيَ، وَنُودِيَ فِي النَّاسِ اسْقُوا وَاسْتَقُوا‏.‏ فَسَقَى مَنْ شَاءَ، وَاسْتَقَى مَنْ شَاءَ، وَكَانَ آخِرَ ذَاكَ أَنْ أَعْطَى الَّذِي أَصَابَتْهُ الْجَنَابَةُ إِنَاءً مِنْ مَاءٍ قَالَ ‏”‏ اذْهَبْ، فَأَفْرِغْهُ عَلَيْكَ ‏”‏‏.‏ وَهْىَ قَائِمَةٌ تَنْظُرُ إِلَى مَا يُفْعَلُ بِمَائِهَا، وَايْمُ اللَّهِ لَقَدْ أُقْلِعَ عَنْهَا، وَإِنَّهُ لَيُخَيَّلُ إِلَيْنَا أَنَّهَا أَشَدُّ مِلأَةً مِنْهَا حِينَ ابْتَدَأَ فِيهَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اجْمَعُوا لَهَا ‏”‏‏.‏ فَجَمَعُوا لَهَا مِنْ بَيْنِ عَجْوَةٍ وَدَقِيقَةٍ وَسَوِيقَةٍ، حَتَّى جَمَعُوا لَهَا طَعَامًا، فَجَعَلُوهَا فِي ثَوْبٍ، وَحَمَلُوهَا عَلَى بَعِيرِهَا، وَوَضَعُوا الثَّوْبَ بَيْنَ يَدَيْهَا قَالَ لَهَا ‏”‏ تَعْلَمِينَ مَا رَزِئْنَا مِنْ مَائِكِ شَيْئًا، وَلَكِنَّ اللَّهَ هُوَ الَّذِي أَسْقَانَا ‏”‏‏.‏ فَأَتَتْ أَهْلَهَا، وَقَدِ احْتَبَسَتْ عَنْهُمْ قَالُوا مَا حَبَسَكِ يَا فُلاَنَةُ قَالَتِ الْعَجَبُ، لَقِيَنِي رَجُلاَنِ فَذَهَبَا بِي إِلَى هَذَا الَّذِي يُقَالُ لَهُ الصَّابِئُ، فَفَعَلَ كَذَا وَكَذَا، فَوَاللَّهِ إِنَّهُ لأَسْحَرُ النَّاسِ مِنْ بَيْنِ هَذِهِ وَهَذِهِ‏.‏ وَقَالَتْ بِإِصْبَعَيْهَا الْوُسْطَى وَالسَّبَّابَةِ، فَرَفَعَتْهُمَا إِلَى السَّمَاءِ ـ تَعْنِي السَّمَاءَ وَالأَرْضَ ـ أَوْ إِنَّهُ لَرَسُولُ اللَّهِ حَقًّا، فَكَانَ الْمُسْلِمُونَ بَعْدَ ذَلِكَ يُغِيرُونَ عَلَى مَنْ حَوْلَهَا مِنَ الْمُشْرِكِينَ، وَلاَ يُصِيبُونَ الصِّرْمَ الَّذِي هِيَ مِنْهُ، فَقَالَتْ يَوْمًا لِقَوْمِهَا مَا أُرَى أَنَّ هَؤُلاَءِ الْقَوْمَ يَدَعُونَكُمْ عَمْدًا، فَهَلْ لَكُمْ فِي الإِسْلاَمِ فَأَطَاعُوهَا فَدَخَلُوا فِي الإِسْلاَمِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja b. Seid, a njemu pričao Avf, a ovome Ebu-Redža prenoseći od Imrana, koji je kazao: Bili smo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, u jednom (vojnom) pohodu. Putovali smo obnoć i pri kraju noći popadali smo i pospali, a putniku ne može biti slađi nikakav san od ovoga, i nije nas probudilo ništa nego samo sunčana žega. Prvi koji se probudio bio je taj i taj, iza njega taj i taj, a potom taj i taj. (Njih je Ebu-Redža sve poimenično nabrojio, ali ih je Avf- kaže Imran – poboravio.) Četvrti je bio Omer b. Hattab. Kada bi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, spavao, ne bi ga budili sve dok se ne bi sam probudio, jer mi nismo znali šta mu se pri njegovom spavanju dešava. Pošto se Omer probudio i vidio šta je zadesilo svijet, a bio je snažan čovjek, uzviknuo je tekbir i izgovarajući ga dizao je svoj glas. Neprestano je donosio tekbir i izdizao glas da se i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, od njegova glasa probudio. Kada se probudio, oni su mu se požalili na ono što ih je zadesilo. – Nema štete, (ili: ne škodi) rekao je Alejhisselam – krećite! Potom je i on krenuo, malo putovao, a onda odsjeo i zatražio vodu za uzimanje abdesta. Pošto je uzeo abdest i pozvano je na namaz, on ga je s prisutnim svijetom i obavio. Kada je obavio namaz, vidio je kako neki čovjek stoji po strani i nije klanjao s njima. – Sta te je, čovječe, omelo da nisi klanjao s ovim narodom? – upitao jc Alejhisselam. Zadesio me dženabet, a nema vode – odgovorio je – Posluži se površinom čiste zemlje, ona ti je dovoljna. Potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem. nastavio putovanje i svijet mu se potužio zbog žeđi; on je odsjeo, pozvao tog i tog. čijeje ime Ebu-Redža spomenuo, a Avf ga zaboravio, a pozvao je Aliju i rekao im: “Idite i potražite nam vode!” Oni su otišli i susreli jednu ženu na kamili između dvije mješine, ili između dva mijeha vode. – Gdje je voda? – pitali su je. – Moj sastanak s vodom bio je jučer u ovo doba, a naša je (muška) družina otputovala – odgovorila je ona. – Idi! – rekli su joj obojica. – A kuda? – upitala je. – Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem – odgovorili su. Je li to onaj što ga zovu konvertit (es-sabi’)? – upitala je žena. – To je upravo onaj što ti misliš. A sada kreni! Oni su je doveli Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i ispričali mu ovaj slučaj i zatražili od nje – kaže prenosilac – da side sa svoje deve. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zatražio je jednu posudu i u nju kroz gornji otvor mješina, ili mijehova nasuo vode, zatim stegao te otvore, a odvezao donje otvore i narodu se razglasilo: “Natočite i napijte se! Ko je točio, taj je i natočio, a ko je htio piti, taj se i napio. Posljednje što je bilo jeste da je data posuda s vodom onome što ga je zadesio dženabet. – Idi i salij je na sebe! rekao mu je Alejhisselam. Žena je stajala i gledala šta se radi s njenom vodom; tako mi Allaha, ona je ostala u mješini, a čak nam se činilo da su sada bile punije vodom nego što su bile u samom početku. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je. “Skupite joj štogod!’ Oni joj tada skupiše datula, brašna i još uprženog brašna. Tako su joj prikupili hrane, stavili u haljinu i natovarili je na devu, a haljinu (svežanj) stavili pred nju, i Alejhisselam joj reče: “Neka znaš, mi nismo ništa tvoje vode umanjili, nego je Allah taj koji nas je napojio.” Ona je kasnije otišla svojima, a kako je od njih izbivala, oni su je upitali: “O ženo, šta te je toliko zadržalo?” Čudo (odgovorila je). -Susrela su me dva čovjeka i odvela do onoga za koga se govori da je konvertit, pa je učinio tako i tako. Allaha mi, on je najveći čarobnjak između ovog i ovoga – pokazujući sa svoja dva prsta, kažiprstom i srednjakom, dignuvši ih prema nebu, misleći time na nebo i zemlju – ili je stvarno Allahov Poslanik. Kasnije su muslimani napadali na idolopoklonike iz okolnih naselja, ali ne na naselje iz koga je bila ona. Jednog dana ona je rekla svome narodu: “Ono što ja mislim, jeste da su ovi ljudi ostavili vas na miru namjerno, pa hoćete li stupiti u islam?” Oni su je poslušali i pristupili islamu.


 

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ ـ هُوَ غُنْدَرٌ ـ عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ أَبُو مُوسَى لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ إِذَا لَمْ يَجِدِ الْمَاءَ لاَ يُصَلِّي‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رَخَّصْتُ لَهُمْ فِي هَذَا، كَانَ إِذَا وَجَدَ أَحَدُهُمُ الْبَرْدَ قَالَ هَكَذَا ـ يَعْنِي تَيَمَّمَ وَصَلَّى ـ قَالَ قُلْتُ فَأَيْنَ قَوْلُ عَمَّارٍ لِعُمَرَ قَالَ إِنِّي لَمْ أَرَ عُمَرَ قَنِعَ بِقَوْلِ عَمَّارٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Bišr b. Halid, njemu kazao Muhammed Gunder, a njega obavijestio Šu‘be prenoseći od Sulejmana, ovaj od Ebu-Vaila da je Ebu-Musa rekao Abdullahu b. Mes’udu: – Kada (džunub) ne nađe vodu, neće ni klanjati – a on mu je odgovorio: “Kada bih njima to dozvolio, onda bi neko od njih tako postupao; kad bi osjetio samo studen, uradio bi ovako (tj. uzimao bi tejemmum) i klanjao. Ebu-Musa je rekao: “Pitao sam (Abdullaha): “A šta ćeš s riječima Ammara, upućenih Omeru?’” – Ja nisam uvidio da je Omer bio uvjeren s Ammarovim odgovorom (a ne da nije odobrio tejemmum) – odgovorio je Abdullah.


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ سَمِعْتُ شَقِيقَ بْنَ سَلَمَةَ، قَالَ كُنْتُ عِنْدَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى أَرَأَيْتَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِذَا أَجْنَبَ فَلَمْ يَجِدْ، مَاءً كَيْفَ يَصْنَعُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لاَ يُصَلِّي حَتَّى يَجِدَ الْمَاءَ‏.‏ فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَكَيْفَ تَصْنَعُ بِقَوْلِ عَمَّارٍ حِينَ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ كَانَ يَكْفِيكَ ‏”‏ قَالَ أَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِذَلِكَ‏.‏ فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَدَعْنَا مِنْ قَوْلِ عَمَّارٍ، كَيْفَ تَصْنَعُ بِهَذِهِ الآيَةِ فَمَا دَرَى عَبْدُ اللَّهِ مَا يَقُولُ فَقَالَ إِنَّا لَوْ رَخَّصْنَا لَهُمْ فِي هَذَا لأَوْشَكَ إِذَا بَرَدَ عَلَى أَحَدِهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَدَعَهُ وَيَتَيَمَّمَ‏.‏ فَقُلْتُ لِشَقِيقٍ فَإِنَّمَا كَرِهَ عَبْدُ اللَّهِ لِهَذَا قَالَ نَعَمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, njemu njegov otac prenoseći od A’meša, koji je rekao da je čuo Šekika b. Selemu da je kazao: Bio sam kod Ebu-Musaa i kod Abdullaha (b. Mesu’uda) pa mu Ebu-Musa reče: “Šta misliš Ebu- Abdur-Rahmane, kada čovjek postane džunub i ne nađe vodu za kupanje, šta će raditi?” – Neće klanjati dok ne nađe vodu (i njom se ne okupa) – odgovorio je Abdullah. – A šta da činiš s izjavom Ammara kada mu je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Dovoljno ti je (potrati samo lice i ruke)”, primijetio je Ebu-Musa. – Zar ne znaš da je Omer bio uvjeren s Ammarovim riječima – rekao je Abdullah. – Ostavimo sada izjavu Ammarovu! – rekao jc Ebu-Musa – nego kako ti postupaš s ovim ajetom (o tejemmumu)? Abdullah nije znao šta da odgovori, pa reče: “Kada bismo to dozvolili njima, skoro da bi neko od njih uzimao tejemmum, a ostavljao vodu samo zato što mu je studena.” – Ja sam (kaže A’meš) rekao Šekiku: “Abdullah nije volio (tejemmum) samo zbog toga (zloupotrebe)?” – Da – odgovorio je.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى لَوْ أَنَّ رَجُلاً أَجْنَبَ، فَلَمْ يَجِدِ الْمَاءَ شَهْرًا، أَمَا كَانَ يَتَيَمَّمُ وَيُصَلِّي فَكَيْفَ تَصْنَعُونَ بِهَذِهِ الآيَةِ فِي سُورَةِ الْمَائِدَةِ ‏{‏فَلَمْ تَجِدُوا مَاءً فَتَيَمَّمُوا صَعِيدًا طَيِّبًا‏}‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ رُخِّصَ لَهُمْ فِي هَذَا لأَوْشَكُوا إِذَا بَرَدَ عَلَيْهِمُ الْمَاءُ أَنْ يَتَيَمَّمُوا الصَّعِيدَ‏.‏ قُلْتُ وَإِنَّمَا كَرِهْتُمْ هَذَا لِذَا قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَاجَةٍ فَأَجْنَبْتُ، فَلَمْ أَجِدِ الْمَاءَ، فَتَمَرَّغْتُ فِي الصَّعِيدِ كَمَا تَمَرَّغُ الدَّابَّةُ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَصْنَعَ هَكَذَا ‏”‏‏.‏ فَضَرَبَ بِكَفِّهِ ضَرْبَةً عَلَى الأَرْضِ ثُمَّ نَفَضَهَا، ثُمَّ مَسَحَ بِهَا ظَهْرَ كَفِّهِ بِشِمَالِهِ، أَوْ ظَهْرَ شِمَالِهِ بِكَفِّهِ، ثُمَّ مَسَحَ بِهِمَا وَجْهَهُ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ أَفَلَمْ تَرَ عُمَرَ لَمْ يَقْنَعْ بِقَوْلِ عَمَّارٍ وَزَادَ يَعْلَى عَنِ الأَعْمَشِ عَنْ شَقِيقٍ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالَ أَبُو مُوسَى أَلَمْ تَسْمَعْ قَوْلَ عَمَّارٍ لِعُمَرَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَنِي أَنَا وَأَنْتَ فَأَجْنَبْتُ فَتَمَعَّكْتُ بِالصَّعِيدِ، فَأَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْنَاهُ فَقَالَ ‏”‏ إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ هَكَذَا ‏”‏‏.‏ وَمَسَحَ وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ وَاحِدَةً

 

PRIČAO NAM JE Muhammed i kazao da ga je obavijestio Ebu-Mu’avija prenoseći od A’meša, on od Šekika, da je rekao: – Sjedio sam ja, Abdullah i Ebu-Musa Eš’ari pa mu Ebu-Musa reče: “Ako se jedan čovjek odžunupi i ne nađe vode u toku jednog cijelog mjeseca, da li će uzimati tejemmum i klanjati namaz? I kako ćete postupiti s ovim ajetom u poglavlju El-Maide?” “… pa ako ne nađete vodu, uzmite tejemmum pomoću čiste površine zemlje…” Abdullah odgovori: “Kad bi im se to dozvolilo, možda bi uzimali tejemmum pomoću površine čiste zemlje i kada bi im voda bila samo hladna.” – Vi ste – rekoh – uzimanje tejemmuma prezirali (ako ga je koristio džunub) samo zbog toga? – Da – odgovorio je. Potom je Ebu-Musa upitao: – Nisi li čuo Amrove riječi upućene Omeru: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao me je zbog jednog posla i ja sam se odžunupio, a vodu nisam našao, pa sam se valjao po zemlji kao što se valja životinja. To sam poslije spomenuo Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, a on mi reče: ‘Dovoljno ti je da samo učiniš ovako’ i udari svojim dlanovima po zemlji jedanput, strese ih i lijevom rukom potra poleđinu desnice – ili poleđinu lijeve svojom desnicom – a potom njima potra svoje lice.” Abdullah mu prigovori: “Zar nisi primijetio da Omer nije bio zadovoljan Amrovim riječima?” Ja’la je još dodao prenoseći od A‘meša, a on od Šekika, da je rekao: – Bio sam s Abdullahom i Ebu-Musaom i Ebu- Musa reče: “Zar nisi čuo (Abdullahu) Amrove riječi upućene Omeru: Allahov Poslanik, s. a.v.s., poslao je mene i tebe (u jednu vojnu) pa sam se ja odžunupio i potrljao о površinu zemlje. Potom smo došli Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi vc sellem, i obavijestili ga (o tom), a on reče: ‘Bilo ti je dovoljno (učiniti) samo ovako, i potra svoje lice i ruke jednom (udarivši po zemlji)/”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَوْفٌ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ حُصَيْنٍ الْخُزَاعِيُّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً مُعْتَزِلاً لَمْ يُصَلِّ فِي الْقَوْمِ فَقَالَ ‏”‏ يَا فُلاَنُ مَا مَنَعَكَ أَنْ تُصَلِّيَ فِي الْقَوْمِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَصَابَتْنِي جَنَابَةٌ وَلاَ مَاءَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ عَلَيْكَ بِالصَّعِيدِ فَإِنَّهُ يَكْفِيكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan i kazao da mu je saopćio Abdullah (b. Mübarek), njemu Avf prenoseći od Ebu-Redžaa koji je kazao da mu je pričao Imran b. Husajn Huza’i, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, vidio po strani (izdvojenog) jednog čovjeka koji nije s ostalim svijetom klanjao, i da ga je pitao: – Čovječe, šta te je spriječilo pa nisi klanjao s ovim narodom? – Allahov Poslanice, zadesio me je dženabet, a nema vode – odgovorio je on. – Trebaš koristiti čistu površinu zemlje i to ti je dovoljno – rekao je (Alcjhissclam).