Post

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَّ أَعْرَابِيًّا، جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَائِرَ الرَّأْسِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَخْبِرْنِي مَاذَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الصَّلاَةِ فَقَالَ ‏”‏ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ، إِلاَّ أَنْ تَطَّوَّعَ شَيْئًا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَخْبِرْنِي مَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الصِّيَامِ فَقَالَ ‏”‏ شَهْرَ رَمَضَانَ، إِلاَّ أَنْ تَطَّوَّعَ شَيْئًا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَخْبِرْنِي بِمَا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ مِنَ الزَّكَاةِ فَقَالَ فَأَخْبَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَرَائِعَ الإِسْلاَمِ‏.‏ قَالَ وَالَّذِي أَكْرَمَكَ لاَ أَتَطَوَّعُ شَيْئًا، وَلاَ أَنْقُصُ مِمَّا فَرَضَ اللَّهُ عَلَىَّ شَيْئًا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَفْلَحَ إِنْ صَدَقَ، أَوْ دَخَلَ الْجَنَّةَ إِنْ صَدَقَ ‏”‏‏.‏

 

1891. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu Isma‘il ibn Dža‘fer prenoseći od Ebu Suhejla, on od svoga oca, ovaj od Talhe ibn Ubejdullaha da je Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, došao jedan beduin raščupane kose i rekao: „Allahov Poslaniče, obavijesti me o onome šta mi je Allah naredio od namaza?“ „Pet (dnevnih) namaza osim ako ti hoćeš još dobrovoljno.“ Zatim je beduin rekao: „Obavijesti me o onome šta mi je Allah odredio od posta?” „Mjesec ramazan osim ako ti hoćeš nešto dobrovoljno.“ „Obavijesti me o onome šta mi je Allah nadredio od zekata.“ Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obavijestio ga je o svim islamskim dužnostima. Beduin reče: „Tako mi Onoga koji te počastio (poslanstvom), neću dodavati ništa dobrovoljno, a neću ni umanjivati ništa od onoga što mi je Allah naredio.“ Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao: “Uspio je ako je istinu rekao.“, ili: „Ako je istinu rekao, ući će u Džennet.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ صَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَاشُورَاءَ، وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ‏.‏ فَلَمَّا فُرِضَ رَمَضَانُ تُرِكَ‏.‏ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ لاَ يَصُومُهُ، إِلاَّ أَنْ يُوَافِقَ صَوْمَهُ‏.‏

 

1892. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Isma‘il prenoseći od Ejjuba, on od Nafija, a ovaj od (Abdullaha) Ibni-Omera, radijallahu ‘anhuma, koji je rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, postio je 10. dan muharrema (Ašura) i naredio da se on posti. Kada je naređen post ramazana, 10. muharrem je ostavljen i (Abdullah) Ibnu Omer ga nije više postio, osim kada bi se to podudaralo s njegovim (uobičajenim) postom.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، أَنَّ عِرَاكَ بْنَ مَالِكٍ، حَدَّثَهُ أَنَّ عُرْوَةَ أَخْبَرَهُ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ قُرَيْشًا، كَانَتْ تَصُومُ يَوْمَ عَاشُورَاءَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، ثُمَّ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِصِيَامِهِ حَتَّى فُرِضَ رَمَضَانُ وَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنْ شَاءَ فَلْيَصُمْهُ، وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَ ‏”‏‏.‏

 

1893. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu Lejs prenoseći od Zijada ibn Ebu Habiba, kako mu je Irak ibn Malik saopćio da ga je Urve obavijestio prenoseći od Aiše, radijallahu anha, da su Kurejšije u predislamsko doba postili Ašuru, pa je i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio da se taj dan posti, dok nije naređen ramazan, kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Ko hoće, neka ga (i dalje) posti, a ko neće, neka ne posti.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الصِّيَامُ جُنَّةٌ، فَلاَ يَرْفُثْ وَلاَ يَجْهَلْ، وَإِنِ امْرُؤٌ قَاتَلَهُ أَوْ شَاتَمَهُ فَلْيَقُلْ إِنِّي صَائِمٌ‏.‏ مَرَّتَيْنِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ تَعَالَى مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ، يَتْرُكُ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ وَشَهْوَتَهُ مِنْ أَجْلِي، الصِّيَامُ لِي، وَأَنَا أَجْزِي بِهِ، وَالْحَسَنَةُ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا ‏”‏‏.‏

 

1894. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme, prenoseći od Malika, on od Ebu Zinada, ovaj od A‘redža, a on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Post je štit, pa neka postač ne čini spolno općenje i ružna djela, a ako ga neko napadne ili počne grditi, neka mu dva puta kaže: ’Ja postim!’ Tako mi Onoga u Čijoj je ruci moja duša, zadah iz usta postača sigurno je kod Allaha bolji od mirisa mošusa. Allah kaže: ’Postač ostavlja svoje jelo, svoje piće i svoju požudu (strast) radi Mene. Post je Moj i Ja za njega posebno nagrađujem, a za svako dobro djelo ima deseterostruka nagrada.’“


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا جَامِعٌ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ قَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ مَنْ يَحْفَظُ حَدِيثًا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْفِتْنَةِ قَالَ حُذَيْفَةُ أَنَا سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏ “‏ فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَجَارِهِ تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصِّيَامُ وَالصَّدَقَةُ ‏”‏‏.‏ قَالَ لَيْسَ أَسْأَلُ عَنْ ذِهِ، إِنَّمَا أَسْأَلُ عَنِ الَّتِي تَمُوجُ كَمَا يَمُوجُ الْبَحْرُ‏.‏ قَالَ وَإِنَّ دُونَ ذَلِكَ بَابًا مُغْلَقًا‏.‏ قَالَ فَيُفْتَحُ أَوْ يُكْسَرُ قَالَ يُكْسَرُ‏.‏ قَالَ ذَاكَ أَجْدَرُ أَنْ لاَ يُغْلَقَ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ فَقُلْنَا لِمَسْرُوقٍ سَلْهُ أَكَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ مَنِ الْبَابُ فَسَأَلَهُ فَقَالَ نَعَمْ، كَمَا يَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ اللَّيْلَةَ‏.‏

 

1895. PRIČAO NAM JE Ali ibn Abdullah, njemu Sufjan, a ovome Džami‘ prenoseći od Ebu Vaila, on od Huzejfe koji je rekao da je Omer, radijallahu ‘anhu, upitao: „Ko je upamtio izjavu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, o smutnji (neredu)?” Huzejfe reče: „Ja sam ga čuo kako govori: ’Iskušenje za čovjeka može biti u njegovim ukućanima, u njegovoj imovini i u njegovom susjedu, a pokriva je redovno obavljanje namaza, post i dijeljenje zekata. Omer reče: „Ne pitam za to nego pitam za nered koji će se uzburkati kao što se more uzburka.“ „Ispred toga su za sada zaključana vrata.“ – odgovorio je Huzejfe. „Pa hoće li se ona (normalno) otvoriti ili (morati) razbiti?“, upitao je Omer. „Razbit će se.“, odgovorio je Huzejfe. „Najprikladnije je da se ona neće više zatvoriti do Sudnjeg dana.“, rekao je Omer. „Kasnije smo rekli Mesruku: ’Pitaj Huzejfu, je li Omer znao, koja su to vrata?’ Mesruk ga je pitao, i on mu je rekao: ’Da, kao što je dobro znao da je prije sutrašnjeg dana noć.’“


 

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ بَابًا يُقَالُ لَهُ الرَّيَّانُ، يَدْخُلُ مِنْهُ الصَّائِمُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، لاَ يَدْخُلُ مِنْهُ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ يُقَالُ أَيْنَ الصَّائِمُونَ فَيَقُومُونَ، لاَ يَدْخُلُ مِنْهُ أَحَدٌ غَيْرُهُمْ، فَإِذَا دَخَلُوا أُغْلِقَ، فَلَمْ يَدْخُلْ مِنْهُ أَحَدٌ ‏”‏‏.‏

 

1896. PRIČAO NAM JE Halid ibn Mahled, njemu Sulejman ibn Bilal, ovome Ebu Hazim prenoseći od Sehla, radijallahu ‘anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: „Na Džennetu imaju jedna vrata koja se nazivaju Rejjan (’Ona koja napajaju’) kroz koja će na Sudnji dan ulaziti postači. Osim postača na njih neće više niko ulaziti. Pitat će se: “Gdje su postači? “ Oni će ustati i osim njih na ta vrata neće više niko ući. Kada postači uđu, vrata će se zaključati i na njih neće više niko ući.“


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ نُودِيَ مِنْ أَبْوَابِ الْجَنَّةِ يَا عَبْدَ اللَّهِ، هَذَا خَيْرٌ‏.‏ فَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّلاَةِ دُعِيَ مِنْ باب الصَّلاَةِ، وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجِهَادِ دُعِيَ مِنْ باب الْجِهَادِ، وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصِّيَامِ دُعِيَ مِنْ باب الرَّيَّانِ، وَمَنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الصَّدَقَةِ دُعِيَ مِنْ باب الصَّدَقَةِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا عَلَى مَنْ دُعِيَ مِنْ تِلْكَ الأَبْوَابِ مِنْ ضَرُورَةٍ، فَهَلْ يُدْعَى أَحَدٌ مِنْ تِلْكَ الأَبْوَابِ كُلِّهَا قَالَ ‏”‏ نَعَمْ‏.‏ وَأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ ‏”‏‏.‏

 

1897. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Munzir, njemu Ma‘n, a ovome Malik prenoseći od Ibnu Šihaba, on od Humejda ibn Abdurrahmana, a ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Ko na Allahovom putu žrtvuje “u dvoje” (od svoga dobra), vikne se sa svih kapija Dženneta: ’Božiji robe, to je veliko dobro! Ako je bio od onih koji su puno klanjali, pozvat će se sa kapije namaza; mudžahidi će se pozvati sa kapije džihada, oni koji su puno postili pozvat će se sa kapije Rejjan, oni koji su puno davali milostinju, bit će pozvani sa kapije milostinje.” Rekao je Ebu Bekr, radijallahu ‘anhu: „Allahov Poslaniče, žrtvovao bih za tebe i oca i majku, sretan je onaj koji bude prozvan sa svih tih vrata. Da li će iko biti prozvan sa svih njih? „Da, i nadam se da si ti od njih.“, rekao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي سُهَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِذَا جَاءَ رَمَضَانُ فُتِحَتْ أَبْوَابُ الْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏

 

1898. PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu Isma‘il ibn Dža‘fer prenoseći od Ebu Suhejla, on od svoga oca, a ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Kada dođe ramazan, otvore se vrata Dženneta…”


 

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي أَنَسٍ، مَوْلَى التَّيْمِيِّينَ أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا دَخَلَ شَهْرُ رَمَضَانَ فُتِّحَتْ أَبْوَابُ السَّمَاءِ، وَغُلِّقَتْ أَبْوَابُ جَهَنَّمَ، وَسُلْسِلَتِ الشَّيَاطِينُ ‏”‏‏.‏

 

1899. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr i rekao da mu je saopćio Lejs prenoseći od Ukajla, on od Ibnu Šihaba, kojeg je obavijestio Ibnu Ebu Enes, rob kojeg je oslobodilo pleme Benu Tejm, kako je njegov otac izjavio da je čuo Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, gdje govori da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Kada nastupi mjesec ramazan, otvore se sva nebeska vrata, a zatvore džehennemska i šejtane (satane) povežu u lance.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ إِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَصُومُوا، وَإِذَا رَأَيْتُمُوهُ فَأَفْطِرُوا، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ غَيْرُهُ عَنِ اللَّيْثِ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ وَيُونُسُ لِهِلاَلِ رَمَضَانَ‏.‏

 

1900. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, njemu Lejs prenoseći od Ukajla, on od Ibnu Šihaba koga je obavijestio Salim da je (Abdullah) Ibnu Omer, radijallahu ‘anhuma, rekao: „Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, gdje kaže: ’Kada vidite mlađak (ramazana), postite, a kada ga (opet) vidite, prestanite! A ako on bude zastrt oblakom, odredite ga (računanjem)!’“ Drugi (osim Jahjaa ibn Bukejra) prenosi od Lejsa kome je pričao Ukajl i Junus: “… za mlađak ramazana…”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ قَامَ لَيْلَةَ الْقَدْرِ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ، وَمَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِيمَانًا وَاحْتِسَابًا غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ ‏”‏‏.‏

 

1901. PRIČAO NAM JE Muslim ibn Ibrahim, njemu Hišam, ovome Jahja prenoseći od Ebu Seleme, on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: „Ko Lejletul-kadr provede u pobožnosti, vjerujući i računajući samo na Allahovu nagradu, oprostit će mu se ranije učinjeni grijesi, a ko isposti ramazan, vjerujući u njegovu obaveznost i računajući samo na Allahovu nagradu, opraštaju mu se njegovi ranije počinjeni grijesi.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَجْوَدَ النَّاسِ بِالْخَيْرِ، وَكَانَ أَجْوَدُ مَا يَكُونُ فِي رَمَضَانَ، حِينَ يَلْقَاهُ جِبْرِيلُ، وَكَانَ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ يَلْقَاهُ كُلَّ لَيْلَةٍ فِي رَمَضَانَ حَتَّى يَنْسَلِخَ، يَعْرِضُ عَلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْقُرْآنَ، فَإِذَا لَقِيَهُ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ كَانَ أَجْوَدَ بِالْخَيْرِ مِنَ الرِّيحِ الْمُرْسَلَةِ‏.‏

 

1902. PRIČAO NAM JE Musa ibn Isma‘il, njemu Ibrahim ibn Sa‘d kojeg je obavijestio Ibn Šihab, prenoseći od Ubejdullaha ibn Abdullaha ibn Utbe da je (Abdullah) Ibn Abbas, radijallahu ‘anhuma, rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, bio je (po činjenju dobra) najdarežljiviji od svijeta, a bio je opet najdarežljiviji u ramazanu, kada bi ga sretao Džibril, a Džibril, alejhis-selam, sretaše ga svake noći ramazana. Njemu bi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, učio (recitovao) Kur’an i kada god bi ga susreo Džibril, alejhis-selam, on bi bio (po činjenju dobročinstva) darežljiviji od poslanog (kišnog) vjetra.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنْ لَمْ يَدَعْ قَوْلَ الزُّورِ وَالْعَمَلَ بِهِ فَلَيْسَ لِلَّهِ حَاجَةٌ فِي أَنْ يَدَعَ طَعَامَهُ وَشَرَابَهُ ‏”‏‏.‏

 

1903. PRIČAO NAM JE Adem ibn Ebi-Ijas, njemu Ibn Ebi-Zi’b, ovome Seid Makburi prenoseći od svoga oca, a on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je rekao: Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Ko ne ostavi lažni govor i postupanje po njemu (za vrijeme posta), Allahu ništa ne treba to što on ostavlja svoje jelo i svoje piće.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ الزَّيَّاتِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ قَالَ اللَّهُ كُلُّ عَمَلِ ابْنِ آدَمَ لَهُ إِلاَّ الصِّيَامَ، فَإِنَّهُ لِي، وَأَنَا أَجْزِي بِهِ‏.‏ وَالصِّيَامُ جُنَّةٌ، وَإِذَا كَانَ يَوْمُ صَوْمِ أَحَدِكُمْ، فَلاَ يَرْفُثْ وَلاَ يَصْخَبْ، فَإِنْ سَابَّهُ أَحَدٌ، أَوْ قَاتَلَهُ فَلْيَقُلْ إِنِّي امْرُؤٌ صَائِمٌ‏.‏ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَخُلُوفُ فَمِ الصَّائِمِ أَطْيَبُ عِنْدَ اللَّهِ مِنْ رِيحِ الْمِسْكِ، لِلصَّائِمِ فَرْحَتَانِ يَفْرَحُهُمَا إِذَا أَفْطَرَ فَرِحَ، وَإِذَا لَقِيَ رَبَّهُ فَرِحَ بِصَوْمِهِ ‏”‏‏.‏

 

1904. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Musa, njega obavijestio Hišam ibn Jusuf prenoseći od Ibnu Džurejdža, koga je obavijestio Ata’ prenoseći od Ebu Saliha Zejjata, kako je on čuo Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, kako govori: Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Allah kaže: ’Svaki posao pripada čovjeku osim posta. Post je Moj i ja za njega posebno nagrađujem.’ Post je štit. Kada neko od vas bude postio, neka ostavi spolno općenje i neka ne galami, a ako ga neko bude psovao ili se htio s njim tući, neka kaže: ’Ja sam postač.’ Tako mi Onoga u Čijoj je ruci Muhammedova duša, zadah iz usta postača sigurno je kod Allaha bolji od mirisa mošusa. Postač ima dva veselja kojima se raduje: veseli se kada iftari i veselit će se svome postu kada bude susreo svoga Stvoritelja.“


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قَالَ بَيْنَا أَنَا أَمْشِي، مَعَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ مَنِ اسْتَطَاعَ الْبَاءَةَ فَلْيَتَزَوَّجْ، فَإِنَّهُ أَغَضُّ لِلْبَصَرِ وَأَحْصَنُ لِلْفَرْجِ، وَمَنْ لَمْ يَسْتَطِعْ فَعَلَيْهِ بِالصَّوْمِ، فَإِنَّهُ لَهُ وِجَاءٌ ‏”‏‏.‏

 

1905. PRIČAO NAM JE Abdan, prenoseći od Ebu Hamze, on od A‘meša, ovaj od Ibrahima, a on od Alkame da je izjavio: – Išao sam s Abdullahom (ibn Mes‘udom), radijallahu ‘anhu, i on reče: „Bili smo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, i on reče: ’Ko je (materijalno) mogućan za brak, neka se ženi, jer to jače utiče na obaranje pogleda (prema zemlji) i najsigurnije zaštićuje spolni život (organ), a onaj koji nije u mogućnosti, neka posti, jer mu je post jedna vrsta kastracije.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَكَرَ رَمَضَانَ فَقَالَ ‏ “‏ لاَ تَصُومُوا حَتَّى تَرَوُا الْهِلاَلَ، وَلاَ تُفْطِرُوا حَتَّى تَرَوْهُ، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَاقْدُرُوا لَهُ ‏”‏‏.‏

 

1906. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme prenoseći od Malika, on od Nafija, ovaj od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, kako je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, spomenuo ramazan i rekao: „Ne postite dok ne vidite mlađak (ramazana), a ne prestajte postiti dok ga opet ne vidite. A kada vam on bude zastrt oblakom, odredite ga (odbrojavanjem šabana)!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الشَّهْرُ تِسْعٌ وَعِشْرُونَ لَيْلَةً، فَلاَ تَصُومُوا حَتَّى تَرَوْهُ، فَإِنْ غُمَّ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا الْعِدَّةَ ثَلاَثِينَ ‏”‏‏.‏

 

1907. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme, njemu Malik prenoseći od Abdullaha ibn Dinara, on od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Mjesec je 29 noći i ne postite dok ne vidite mlađak, a ako vam bude zastrt oblakom, upotpunite (šaban) broj od 30 (dana).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ جَبَلَةَ بْنِ سُحَيْمٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا ‏”‏‏.‏ وَخَنَسَ الإِبْهَامَ فِي الثَّالِثَةِ‏.‏

 

1908. PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, njemu Šu‘be prenoseći od Džebele ibn Suhajma da je rekao: Čuo sam (Abdullaha) Ibnu Omera, radijallahu ‘anhuma, gdje kaže: Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: “Ovaj mjesec je ovoliko (10 dana) i ovoliko (10 dana), a u trećem (pokazivanju rukom) savio je palac (9 dana).”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ قَالَ قَالَ أَبُو الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ صُومُوا لِرُؤْيَتِهِ، وَأَفْطِرُوا لِرُؤْيَتِهِ، فَإِنْ غُبِّيَ عَلَيْكُمْ فَأَكْمِلُوا عِدَّةَ شَعْبَانَ ثَلاَثِينَ ‏”‏‏.‏

 

1909. PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu‘be, a ovome Muhamed ibn Zijad rekavši da je čuo Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, gdje govori: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: Ebul-Kasim, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Zapostite kad vidite mlađaka, i prestanite postiti kada ga vidite, a ako vam on bude zastrt oblakom, upotpunite šaban 30 dana.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ صَيْفِيٍّ، عَنْ عِكْرِمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم آلَى مِنْ نِسَائِهِ شَهْرًا، فَلَمَّا مَضَى تِسْعَةٌ وَعِشْرُونَ يَوْمًا غَدَا أَوْ رَاحَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّكَ حَلَفْتَ أَنْ لاَ تَدْخُلَ شَهْرًا‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعَةً وَعِشْرِينَ يَوْمًا ‏”‏‏.‏

 

1910. PRIČAO NAM JE Ebu Asim, prenoseći od Ibnu Džurejdža, on od Jahjaa ibn Abdullaha ibn Sajfija, ovaj od Ikrime ibn Abdurrahmana, a on od Ummi-Seleme, radijallahu anha, da se Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, uz zakletvu povukao jedan mjesec od svojih žena i kada je prošlo 29 dana došao je (ženama), pa mu je rečeno: „Ti si se zakleo da nećeš ulaziti (ženama) mjesec?” „Poneki mjesec je uistinu 29 dana.“, rekao je on.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ آلَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ نِسَائِهِ، وَكَانَتِ انْفَكَّتْ رِجْلُهُ، فَأَقَامَ فِي مَشْرُبَةٍ تِسْعًا وَعِشْرِينَ لَيْلَةً، ثُمَّ نَزَلَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ آلَيْتَ شَهْرًا‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّ الشَّهْرَ يَكُونُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ ‏”‏‏.‏

 

1911. PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz ibn Abdullah, njemu Sulejman ibn Bilal prenoseći od Humejda, on od Enesa, radijallahu ‘anhu, da je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, uz zakletvu se povukao od svojih žena, a bijaše ga noga (ranjena) već preboljela, pa je ostao 29 noći na balkonu (verandi), a potom sišao (u prizemlje).” „Allahov Poslaniče, povukao si se od žena na jedan mjesec?“, rekle su mu. „Ovaj mjesec je 29 (dana).“, rekao je on.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ سَمِعْتُ إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَحَدَّثَنِي مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ شَهْرَانِ لاَ يَنْقُصَانِ شَهْرَا عِيدٍ رَمَضَانُ وَذُو الْحَجَّةِ ‏”‏‏.‏

 

1912. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Mu‘temir koji je čuo Ishaka ibn Suvejda da prenosi od Abdurrahmana ibn Ebi-Bekra, on od svoga oca, a ovaj od Vjerovjesnka, sallallahu alejhi ve sellem, a preko drugog seneda, kazivao mi je Musedded, njemu prenio Mu‘temir od Halida Hazzaija, ovome Abdurrahman ibn Ebi Bekr od svoga oca, radijallahu ‘anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: „Dva mjeseca se ne umanjuju: bajramska dva mjeseca – ramazan i zul-hidždže.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا الأَسْوَدُ بْنُ قَيْسٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَمْرٍو، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏ “‏ إِنَّا أُمَّةٌ أُمِّيَّةٌ، لاَ نَكْتُبُ وَلاَ نَحْسُبُ الشَّهْرُ هَكَذَا وَهَكَذَا ‏”‏‏.‏ يَعْنِي مَرَّةً تِسْعَةً وَعِشْرِينَ، وَمَرَّةً ثَلاَثِينَ‏.‏

 

1913. PRIČAO NAM JE Adem, kome je saopćio Šu‘be, njemu Esved ibn Kajs, a ovome Seid ibn Amr, kako je čuo (Abdullaha) Ibnu Omera, radijallahu ‘anhuma, da prenosi od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: „Mi smo nepismen narod: ne pišemo i ne računamo (astronomskom metodom). Mjesec je ovoliko i ovoliko”, tj. jednom 29, a jednom 30 dana.


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ يَتَقَدَّمَنَّ أَحَدُكُمْ رَمَضَانَ بِصَوْمِ يَوْمٍ أَوْ يَوْمَيْنِ، إِلاَّ أَنْ يَكُونَ رَجُلٌ كَانَ يَصُومُ صَوْمَهُ فَلْيَصُمْ ذَلِكَ الْيَوْمَ ‏”‏‏.‏

 

1914. PRIČAO NAM JE Muslim ibn Ibrahim, njemu Hišam, a ovome Jahja ibn Ebi-Kesir prenoseći od Ebu Seleme, on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: „Neka niko od vas ne posti jedan ili dva dana pred ramazan, osim onaj koji posti svoj uobičajeni post, pa neka posti i taj dan!”


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ أَصْحَابُ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم إِذَا كَانَ الرَّجُلُ صَائِمًا، فَحَضَرَ الإِفْطَارُ، فَنَامَ قَبْلَ أَنْ يُفْطِرَ لَمْ يَأْكُلْ لَيْلَتَهُ وَلاَ يَوْمَهُ، حَتَّى يُمْسِيَ، وَإِنَّ قَيْسَ بْنَ صِرْمَةَ الأَنْصَارِيَّ كَانَ صَائِمًا، فَلَمَّا حَضَرَ الإِفْطَارُ أَتَى امْرَأَتَهُ، فَقَالَ لَهَا أَعِنْدَكِ طَعَامٌ قَالَتْ لاَ وَلَكِنْ أَنْطَلِقُ، فَأَطْلُبُ لَكَ‏.‏ وَكَانَ يَوْمَهُ يَعْمَلُ، فَغَلَبَتْهُ عَيْنَاهُ، فَجَاءَتْهُ امْرَأَتُهُ، فَلَمَّا رَأَتْهُ قَالَتْ خَيْبَةً لَكَ‏.‏ فَلَمَّا انْتَصَفَ النَّهَارُ غُشِيَ عَلَيْهِ، فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ‏}‏ فَفَرِحُوا بِهَا فَرَحًا شَدِيدًا، وَنَزَلَتْ ‏{‏وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ‏}‏‏.‏

 

1915. PRIČAO NAM JE Ubejdullah ibn Musa prenoseći od Israila, on od Ebu Ishaka, ovaj od Beraa, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Kada bi koji od drugova Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem, postio (početkom objave posta) i nastupio iftar, a on zaspao prije nego bi večerao, on ne bi te noći više jeo, a ni sutrašnji dan dok ne nastupi večer. Tako je Kajs ibn Sirme el-Ensari postio, i kada je bilo vrijeme iftara, došao je svojoj ženi i rekao joj: ’Ima li kod tebe šta za jelo?’ ’Nema, ali ću otići da ti potražim.’, reče ona. On je toga dana radio, pa ga je savladao san. Kasnije mu je došla njegova žena i kada ga je vidjela (da spava) rekla je: ’Tebi ne uspje!’ Oko pola narednog dana on se onesvijestio. To je kasnije spomenuto Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, pa je objavljen ovaj ajet: Dozvoljeno vam je svake ramazanske noći spolno općiti s vašim ženama…, čemu su se oni veoma obradovali. A objavljeno je i: Jedite i pijte dok vam ne bude jasan bijeli konac od crnog konca…“


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ حَاتِمٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ‏}‏ عَمَدْتُ إِلَى عِقَالٍ أَسْوَدَ وَإِلَى عِقَالٍ أَبْيَضَ، فَجَعَلْتُهُمَا تَحْتَ وِسَادَتِي، فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ فِي اللَّيْلِ، فَلاَ يَسْتَبِينُ لِي، فَغَدَوْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ لَهُ ذَلِكَ فَقَالَ ‏”‏ إِنَّمَا ذَلِكَ سَوَادُ اللَّيْلِ وَبَيَاضُ النَّهَارِ ‏”‏‏.‏

 

1916. PRIČAO NAM JE Hadždžadž ibn Minhal, njemu Hušejm, ovoga obavijestio Husajn ibn Abdurrahman prenoseći od Ša‘bija, on od Adijja ibn Hatima, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Kada je objavljeno: Dok vam ne bude jasan bijeli konac od crnog konca, uzeo sam crni i bijeli konac i stavio pod jastuk. Noću sam ih gledao i nisam mogao razlikovati. Sutra ujutro došao sam Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i to mu iznio a on reče: ’To je samo crnina noći i bjelina dana.’“


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، ح‏.‏ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، مُحَمَّدُ بْنُ مُطَرِّفٍ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ أُنْزِلَتْ ‏{‏وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الأَسْوَدِ‏}‏ وَلَمْ يَنْزِلْ مِنَ الْفَجْرِ، فَكَانَ رِجَالٌ إِذَا أَرَادُوا الصَّوْمَ رَبَطَ أَحَدُهُمْ فِي رِجْلِهِ الْخَيْطَ الأَبْيَضَ وَالْخَيْطَ الأَسْوَدَ، وَلَمْ يَزَلْ يَأْكُلُ حَتَّى يَتَبَيَّنَ لَهُ رُؤْيَتُهُمَا، فَأَنْزَلَ اللَّهُ بَعْدُ ‏{‏مِنَ الْفَجْرِ‏}‏ فَعَلِمُوا أَنَّهُ إِنَّمَا يَعْنِي اللَّيْلَ وَالنَّهَارَ‏.‏

 

1917. PRIČAO NAM JE Seid ibn Ebi-Merjem, njemu Ibnu Ebi-Hazim prenoseći od svoga oca, a on od Sehla ibn Sa‘da…, a preko drugog seneda, pričao nam je Seid ibn Ebi-Merjem, rekavši da mu je saopćio Ebu Gassan Muhamed ibn Mutarrif, a njemu Ebu Hazim prenoseći od Sehla ibn Sa‘da, da je izjavio: „Objavljeno je: I jedite i pijte dok vam ne bude jasan bijeli konac od crnog konca, a nije bilo još objavljeno: od zore, pa kada bi neko htio postiti, svezao bi za svoju nogu bijeli i crni konac i jeo bi dok mu ne bi njihove boje postale jasne. Tada je Allah još objavio: Od zore, i tada su oni shvatili da se time mis­lilo samo na noć i dan.“


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ‏.‏وَالْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ بِلاَلاً، كَانَ يُؤَذِّنُ بِلَيْلٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ كُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّى يُؤَذِّنَ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ، فَإِنَّهُ لاَ يُؤَذِّنُ حَتَّى يَطْلُعَ الْفَجْرُ ‏”‏‏.‏ قَالَ الْقَاسِمُ وَلَمْ يَكُنْ بَيْنَ أَذَانِهِمَا إِلاَّ أَنْ يَرْقَى ذَا وَيَنْزِلَ ذَا‏.‏

 

1918, 1919. PRIČAO NAM JE Ubejd ibn Isma‘il, prenoseći od Usame, on od Ubejdullaha, ovaj od Nafija, on od Ibnu Omera i Kasima ibn Muhameda koji su prenijeli od Aiše, radijallahu anha, kako je Bilal učio ezan noću i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Jedite i pijte dok ne zauči ezan Ibnu Ummi-Mektum (Amr ibn Kajs), jer on ne uči ezan, dok se zora ne pojavi.” Kasim kaže: „A između njihovih ezana bilo je toliko da se popne ovaj, a siđe onaj.“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ أَتَسَحَّرُ فِي أَهْلِي، ثُمَّ تَكُونُ سُرْعَتِي أَنْ أُدْرِكَ السُّجُودَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

1920. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Ubejdullah, njemu Abdul-Aziz ibn Ebi-Hazim prenoseći od Ebu Hazima, a on od Sehla ibn Sa‘da, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Ručavao sam kod svojih ukućana, a potom žurio da stignem (klanjati sabahski) namaz s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem.”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ تَسَحَّرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ‏.‏ قُلْتُ كَمْ كَانَ بَيْنَ الأَذَانِ وَالسَّحُورِ قَالَ قَدْرُ خَمْسِينَ آيَةً‏.‏

 

1921. PRIČAO NAM JE Muslim ibn Ibrahim, njemu Hišam, a ovome Katade prenoseći od Enesa, on od Zejda ibn Sabita, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Ručavali smo (ponekad) s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, a zatim je ustajao da klanja namaz.” „Koliko je bilo (vremena) između (sabahskog) ezana i sehura?“ „Koliko (se može proučiti) 50 ajeta (srednje dužine).“, odgovorio je Zejd ibn Sabit.


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَاصَلَ فَوَاصَلَ النَّاسُ فَشَقَّ عَلَيْهِمْ، فَنَهَاهُمْ‏.‏ قَالُوا إِنَّكَ تُوَاصِلُ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ لَسْتُ كَهَيْئَتِكُمْ، إِنِّي أَظَلُّ أُطْعَمُ وَأُسْقَى ‏”‏‏.‏

 

1922. PRIČAO NAM JE Musa ibn Isma‘il, njemu Džuvejrije prenoseći od Nafija, on od Abdullaha, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, spajao post pa ga je spajao i svijet, što mu je bilo teško, pa im je on to zabranio. „Ti spajaš post (ne jedući u noći).“, rekli su ashabi. „Ja nisam kao vi. Ja sam uvijek nahranjen i napojen.“, odgovorio je.


 

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ تَسَحَّرُوا فَإِنَّ فِي السَّحُورِ بَرَكَةً ‏”‏‏.‏

 

1923. PRIČAO NAM JE Adem ibn Ebi Ijas, njemu Šu‘be, a ovome Abdul-Aziz ibn Suhejb, rekavši da je čuo Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, kada je rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: ’Sehurite, jer u sehuru ima blagoslov (bereket)!’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ رَجُلاً يُنَادِي فِي النَّاسِ، يَوْمَ عَاشُورَاءَ ‏ “‏ أَنْ مَنْ أَكَلَ فَلْيُتِمَّ أَوْ فَلْيَصُمْ، وَمَنْ لَمْ يَأْكُلْ فَلاَ يَأْكُلْ ‏”‏‏.‏

 

1924. PRIČAO NAM JE Ebu Asim, prenoseći od Jezida ibn Ebi Ubejda, on od Seleme ibn Ekvea, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao jednog čovjeka (Hinda ibn Esma) da na Dan ašure među svijetom vikne: „Ko je jeo (početkom dana), neka upotpuni dan (posteći).“, ili je rekao: „neka posti (ostatak dana), a ko nije ništa jeo, pa neka i ne jede!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ كُنْتُ أَنَا وَأَبِي، حِينَ دَخَلْنَا عَلَى عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ ح‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ، أَنَّ أَبَاهُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَ مَرْوَانَ، أَنَّ عَائِشَةَ، وَأُمَّ سَلَمَةَ أَخْبَرَتَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُدْرِكُهُ الْفَجْرُ وَهُوَ جُنُبٌ مِنْ أَهْلِهِ، ثُمَّ يَغْتَسِلُ وَيَصُومُ‏.‏ وَقَالَ مَرْوَانُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ أُقْسِمُ بِاللَّهِ لَتُقَرِّعَنَّ بِهَا أَبَا هُرَيْرَةَ‏.‏ وَمَرْوَانُ يَوْمَئِذٍ عَلَى الْمَدِينَةِ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ فَكَرِهَ ذَلِكَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، ثُمَّ قُدِّرَ لَنَا أَنْ نَجْتَمِعَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، وَكَانَتْ لأَبِي هُرَيْرَةَ هُنَالِكَ أَرْضٌ، فَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ لأَبِي هُرَيْرَةَ إِنِّي ذَاكِرٌ لَكَ أَمْرًا، وَلَوْلاَ مَرْوَانُ أَقْسَمَ عَلَىَّ فِيهِ لَمْ أَذْكُرْهُ لَكَ‏.‏ فَذَكَرَ قَوْلَ عَائِشَةَ وَأُمِّ سَلَمَةَ‏.‏ فَقَالَ كَذَلِكَ حَدَّثَنِي الْفَضْلُ بْنُ عَبَّاسٍ، وَهُنَّ أَعْلَمُ، وَقَالَ هَمَّامٌ وَابْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ بِالْفِطْرِ‏.‏ وَالأَوَّلُ أَسْنَدُ‏.‏

 

1925, 1926. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme, prenoseći od Malika, on od Sumejja, oslobođenog roba Ebu Bekra ibn Abdurrahmana ibn Harisa ibn Hišama ibn Mugire, kako je čuo Ebu Bekra ibn Abdurrahmana da je rekao: „Kada smo ja i moj otac ušli kod Aiše i Ummu Seleme…; a preko drugog seneda, pričao nam je Ebul-Jeman, njega obavijestio Šu‘ajb prenoseći od Zuhrija, kome je saopćio Ebu Bekr ibn Abdurrahman ibn Haris ibn Hišam, da je njegov otac Abdurrahman prenio Mervanu, da su Aiša i Ummu Seleme rekle, da je Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, zatjecala zora, a on još džunup od spolnog akta sa svojim suprugama, i on bi se zatim okupao i postio.” Mervan je rekao Abdurrahmanu ibn Harisu: „Zaklinjem te Allahom da o tome jasno obavijestiš Ebu Hurejru!” Mervan je tada bio vladar Medine. Ebu Bekr je kasnije izjavio: „Abdurrahmanu to nije bilo drago.” Poslije nam je bilo suđeno da se sastanemo u Zul-Hulejfi, gdje je Ebu Hurejra imao nešto zemlje, pa je Abdurrahman rekao Ebu Hurejri: „Spomenut ću ti jednu stvar, a da me za nju nije zakleo Mervan, ja ti je ne bih ni spomenuo.” Zatim je prenio izjavu Aiše i Ummi-Seleme, na što je on rekao: „Tako isto pričao mi je Fadl ibn Abbas, a on to najbolje zna.” Hemmam i Ibnu Abdullah ibn Omer su prenijeli od Ebu Hurejre: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naređivao je nepošćenje (ako čovjek osvane džunup), ali prvi hadis je ispravniji.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُقَبِّلُ وَيُبَاشِرُ، وَهُوَ صَائِمٌ، وَكَانَ أَمْلَكَكُمْ لإِرْبِهِ‏.‏ وَقَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ‏{‏مَآرِبُ‏}‏ حَاجَةٌ‏.‏ قَالَ طَاوُسٌ ‏{‏أُولِي الإِرْبَةِ‏}‏ الأَحْمَقُ لاَ حَاجَةَ لَهُ فِي النِّسَاءِ‏.‏

 

1927. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb prenoseći od Šu‘be, on od Hakema, ovaj od Ibrahima, a on od Esveda koji je prenio od Aiše, radijallahu anha, da je kazala: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kao postač ljubio je (svoje supruge) i doticao ih, ali je on svojim seksualnim nagonima vladao više od vas.” El-Esved kaže: „Ibnu Abbas je izjavio: ’Mearibun’ je potreba, a Tavus je za dio ajeta: Gajri ulil-irbeti… (En-Nur, 31.), rekao da označava osobu nerazvijenog shvaćanja koja ne osjeća još potrebu za ženama.“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيُقَبِّلُ بَعْضَ أَزْوَاجِهِ وَهُوَ صَائِمٌ‏.‏ ثُمَّ ضَحِكَتْ‏.‏

 

1928. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Musenna, njemu Jahja prenoseći od Hišama kojeg je obavijestio njegov otac prenoseći od Aiše, a ona od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem…, a preko drugog seneda, pričao nam je Abdullah ibn Mesleme prenoseći od Malika, on od Hišama, ovaj od svoga oca, a on od Aiše, radijallahu anha, da je rekla da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kao postač zaista ljubio neke od svojih supruga, a potom se nasmijala.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامِ بْنِ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّهَا ـ رضى الله عنهما ـ قَالَتْ بَيْنَمَا أَنَا مَعَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْخَمِيلَةِ إِذْ حِضْتُ فَانْسَلَلْتُ، فَأَخَذْتُ ثِيَابَ حِيضَتِي فَقَالَ ‏ “‏ مَا لَكِ أَنُفِسْتِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَدَخَلْتُ مَعَهُ فِي الْخَمِيلَةِ، وَكَانَتْ هِيَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَغْتَسِلاَنِ مِنْ إِنَاءٍ وَاحِدٍ، وَكَانَ يُقَبِّلُهَا وَهُوَ صَائِمٌ‏.‏

 

1929. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja prenoseći od Hišama ibn Ebu Ab­dullaha, kome je pričao Jahja ibn Ebu Kesir prenoseći od Ebu Seleme, on od Zejnebe bint (kćerke) Ummu Seleme, a ona od svoje majke, radijallahu ‘anhuma, da je rekla: „Kada sam bila s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, u jednoj šarenoj vunenoj odjeći, dobila sam menstruaciju, pa sam se neopaženo povukla (iz sobe) i uzela odjeću za menstruaciju. On je, potom, pitao: ’Šta ti je? Jesi li dobila menstruaciju?’ ’Da.’, odgovorila sam, pa sam se zavukla s njim u šarenu vunenu odjeću.“ Zejneba kaže: „Ona i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, su se kupali iz jedne posude, i on je kao postač nju ljubio.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، وَأَبِي، بَكْرٍ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُدْرِكُهُ الْفَجْرُ ‏{‏جُنُبًا‏}‏ فِي رَمَضَانَ، مِنْ غَيْرِ حُلُمٍ فَيَغْتَسِلُ وَيَصُومُ‏.‏

 

1930. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Salih, njemu Ibnu Vehb, ovome Junus prenoseći od Ibnu Šihaba, on od Urve i Ebu Bekra, da je Aiša, radijallahu anha, rekla: „Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, zora je zatjecala uz ramazan kao džunupa, i to ne od sanjanja, pa bi se on okupao i postio.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامِ بْنِ الْمُغِيرَةِ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، كُنْتُ أَنَا وَأَبِي،، فَذَهَبْتُ مَعَهُ، حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ أَشْهَدُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنْ كَانَ لَيُصْبِحُ جُنُبًا مِنْ جِمَاعٍ غَيْرِ احْتِلاَمٍ، ثُمَّ يَصُومُهُ‏.‏ ثُمَّ دَخَلْنَا عَلَى أُمِّ سَلَمَةَ، فَقَالَتْ مِثْلَ ذَلِكَ.

 

1931. PRIČAO NAM JE Isma‘il, njemu Malik prenoseći od Sumejja, oslobođenog roba Ebu Bekra ibn Abdurrahmana ibn Harisa ibn Hišama ibn Mugi­re, da je on čuo Ebu Bekra ibn Abdurrahmana da je rekao: „Išli smo moj otac i ja i ušli kod Aiše, radijallahu anha, i ona reče: „Svjedočim za Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da je sigurno osvanjivao džunup od spolnog općenja, a ne sanjajući, a iza toga je postio.” 1932. “Potom smo ušli Ummi-Selemi, pa je i ona to isto rekla.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِذَا نَسِيَ فَأَكَلَ وَشَرِبَ فَلْيُتِمَّ صَوْمَهُ، فَإِنَّمَا أَطْعَمَهُ اللَّهُ وَسَقَاهُ ‏”‏‏.‏

 

1933. PRIČAO NAM JE Abdan, koga je obavijestio Jezid ibn Zurej‘, njemu ispričao Hišam, a ovome Ibnu Sirin prenoseći od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: „Kada postač zaboravi, pa nešto pojede ili popije, neka nastavi svoj post, jer ga je nahranio i napojio Allah.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ حُمْرَانَ، رَأَيْتُ عُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ تَوَضَّأَ، فَأَفْرَغَ عَلَى يَدَيْهِ ثَلاَثًا، ثُمَّ تَمَضْمَضَ وَاسْتَنْثَرَ، ثُمَّ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثًا، ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُمْنَى إِلَى الْمَرْفِقِ ثَلاَثًا، ثُمَّ غَسَلَ يَدَهُ الْيُسْرَى إِلَى الْمَرْفِقِ ثَلاَثًا، ثُمَّ مَسَحَ بِرَأْسِهِ، ثُمَّ غَسَلَ رِجْلَهُ الْيُمْنَى ثَلاَثًا، ثُمَّ الْيُسْرَى ثَلاَثًا، ثُمَّ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَوَضَّأَ نَحْوَ وُضُوئِي هَذَا، ثُمَّ قَالَ ‏ “‏ مَنْ تَوَضَّأَ وُضُوئِي هَذَا، ثُمَّ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ، لاَ يُحَدِّثُ نَفْسَهُ فِيهِمَا بِشَىْءٍ، إِلاَّ غُفِرَ لَهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِهِ ‏”‏‏.‏

 

1934. PRIČAO NAM JE Abdan, koga je obavijestio Abdullah, njega Ma‘mer, a njemu saopćio Zuhri prenoseći od Ataa ibn Zejda, a on od Humrana: „Vidio sam Osmana, radijallahu ‘anhu, kada je uzimao abdest, da je tri puta polio vodu po svojim rukama, zatim isprao usta do grla i nos do hrskavice. Potom je tri puta oprao svoje lice, pa tri puta oprao svoju desnu ruku do iza lakta, a onda isto tako lijevu ruku do iza lakta tri puta, i zatim potrao svoju glavu. Iza toga je oprao tri puta svoju desnu, a zatim tri puta lijevu nogu i rekao: ’Vidio sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, gdje uzima abdest ovako kao ja, a zatim rekao: ’Ko uzme abdest ovako kao što sam ja uzeo, zatim svesrdno klanja dva rekata namaza, potpuno se predavši tom namazu, bit će mu oprošteni njegovi raniji grijesi (učinjeni prema Allahu).’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ، سَمِعَ يَزِيدَ بْنَ هَارُونَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى ـ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ ـ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ الْقَاسِمِ، أَخْبَرَهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرِ بْنِ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ بْنِ خُوَيْلِدٍ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ إِنَّ رَجُلاً أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّهُ احْتَرَقَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ مَالَكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَصَبْتُ أَهْلِي فِي رَمَضَانَ‏.‏ فَأُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمِكْتَلٍ، يُدْعَى الْعَرَقَ فَقَالَ ‏”‏ أَيْنَ الْمُحْتَرِقُ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَنَا‏.‏ قَالَ ‏”‏ تَصَدَّقْ بِهَذَا ‏”‏‏.‏

 

1935. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Munir, da je čuo Jezida ibn Haruna da mu je pričao Jahja ibn Seid, da ga je Abdurrahman ibn Ka­sim obavijestio prenoseći od Muhameda ibn Dža‘fera ibn Zubejra ibn Avvama ibn Huvejlida, a ovaj od Abbada ibn Abdullaha ibn Zubejra, koji je čuo Aišu, radijallahu anha, kako govori: „Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, došao je jedan čovjek i rekao da je izgorio (propao).” „Pa šta ti je?“, upitao je Vjerovjesnik. „Spolno sam općio sa svojom suprugom (danju) uz ramazan.“, odgovorio je ovaj. Potom je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, donesen jedan zembilj (torba, zvani el-‘arek), pa je rekao: „Gdje je onaj izgorjeli?“ „Evo me.“, rekao je ovaj. „Podijeli ovo kao milostinju!“, reče mu Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْتُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ مَا لَكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَقَعْتُ عَلَى امْرَأَتِي وَأَنَا صَائِمٌ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ هَلْ تَجِدُ رَقَبَةً تُعْتِقُهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ فَهَلْ تَجِدُ إِطْعَامَ سِتِّينَ مِسْكِينًا ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ فَمَكَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَبَيْنَا نَحْنُ عَلَى ذَلِكَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَقٍ فِيهَا تَمْرٌ ـ وَالْعَرَقُ الْمِكْتَلُ ـ قَالَ ‏”‏ أَيْنَ السَّائِلُ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَنَا‏.‏ قَالَ ‏”‏ خُذْهَا فَتَصَدَّقْ بِهِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ الرَّجُلُ أَعَلَى أَفْقَرَ مِنِّي يَا رَسُولَ اللَّهِ فَوَاللَّهِ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا ـ يُرِيدُ الْحَرَّتَيْنِ ـ أَهْلُ بَيْتٍ أَفْقَرُ مِنْ أَهْلِ بَيْتِي، فَضَحِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَتْ أَنْيَابُهُ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ أَطْعِمْهُ أَهْلَكَ ‏”‏‏.‏

 

1936. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njega obavijestio Šu‘ajb prenoseći od Zuhrija, kome je saopćio Humejd ibn Abdurrahman, da je Ebu Hurejra, radijallahu ‘anhu, rekao: „Kada smo jednom sjedili kod Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, došao mu je jedan čovjek i rekao: ’Allahov Poslaniče, ja sam propao!’ ’Šta ti je?’, upitao je Muhammed, alejhis-selam. ’Spolno sam općio sa svojom ženom, a postio sam.’, odgovorio je ovaj. ’Imaš li roba da ga oslobodiš?’, upitao je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem. ’Nemam.’, rekao je on. ’A jesi li u mogućnosti da postiš dva uzastopna mjeseca?’, upitao je dalje Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem. ’Nisam.’, odgovorio je ovaj. ’Da li imaš (mogućnost) nahraniti 60 siromaha?’, upitao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem. ’Ne.’, odgovorio je ovaj. Potom se on zadržao kod Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i dok smo mi još bili tu, Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, je donesen jedan arek (torba) u kome su bile hurme i Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, upitao je: ’Gdje je onaj što je pitao?’ ’Ja sam.’, odazvao se on. ’Uzmi ih i podijeli na ime milostinje!’, rekao je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem. ’Je li siromašnijem od mene? Allahov Poslaniče! Bogami, između dva njena kamenjara (dva krša Medine) nema nikog siromašnijeg od mojih ukućana. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nasmijao se toliko da su mu se ukazali njegovi zubi očnjaci, a zatim rekao: ’Nahrani njima svoje ukućane!’”


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّ الأَخِرَ وَقَعَ عَلَى امْرَأَتِهِ فِي رَمَضَانَ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَتَجِدُ مَا تُحَرِّرُ رَقَبَةً ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَتَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَفَتَجِدُ مَا تُطْعِمُ بِهِ سِتِّينَ مِسْكِينًا ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ فَأُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَقٍ فِيهِ تَمْرٌ ـ وَهُوَ الزَّبِيلُ ـ قَالَ ‏”‏ أَطْعِمْ هَذَا عَنْكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ عَلَى أَحْوَجَ مِنَّا مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا أَهْلُ بَيْتٍ أَحْوَجُ مِنَّا‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَأَطْعِمْهُ أَهْلَكَ ‏”‏‏.‏

 

1937. PRIČAO NAM JE Osman ibn Ebu Šejbe, njemu Džerir prenoseći od Mensura, ovaj od Zuhrija, on od Humejda ibn Abdurrahmana, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, došao jedan čovjek i rekao: „Posljednji među ljudima je spolno općio sa suprugom obdan uz ramazan.” „ Imaš li ti imovine kojom bi oslobodio roba?“, upitao je (Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem). „Nemam.“, odgovorio je on. „Jesi li u mogućnosti da postiš uzastopno dva mjeseca?“, upitao je (Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem). „Nisam.“, odgovorio je ovaj. „Pa imaš li da nahraniš 60 siromaha?“, dalje je pitao (Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem). „Nemam.“, odgovorio je on opet. Ebu Hurejre kaže: „U tom trenutku je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, donesen zembilj u kome su bile hurme, pa je on rekao: ’Nahrani ih ovim od sebe!’ ’Je li potrebnijeg od nas?’, upitao je ovaj. ’Između njena (Medine) dva krša nema nikoga potrebnijeg od nas.’ ’Nahrani ovim svoje ukućane.’, rekao je (Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem ).“


 

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم احْتَجَمَ، وَهْوَ مُحْرِمٌ وَاحْتَجَمَ وَهْوَ صَائِمٌ‏.‏

 

1938. PRIČAO NAM JE Mu‘alla ibn Esed, njemu Vuhejb prenoseći od Ejjuba, on od Ikrime, a ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dao da mu se učini hidžama kada je bio u ihramu, a radio je sebi hidžamu i kada je postio.


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ احْتَجَمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ صَائِمٌ‏.‏

 

1939. PRIČAO NAM JE Ebu Ma‘mer, njemu Abdul-Varis, a ovome Ejjub, prenoseći od Ikrime, a on od (Abdullaha) Ibni Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je izjavio: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dao je sebi pustiti krv kada je postio.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ ثَابِتًا الْبُنَانِيَّ، يَسْأَلُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَكُنْتُمْ تَكْرَهُونَ الْحِجَامَةَ لِلصَّائِمِ قَالَ لاَ‏.‏ إِلاَّ مِنْ أَجْلِ الضَّعْفِ‏.‏ وَزَادَ شَبَابَةُ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

1940. PRIČAO NAM JE Adem ibn Ebu Ijas, a njemu Šu‘be rekavši: „Čuo sam Sabita el-Bunanija kada je pitao Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu: ’Jeste li vi prezirali da postač čini sebi hidžamu (posteći)?’ ’Ne, osim zbog slabosti.’“ Šebabe je još dodao da mu je Šu‘be pričao: “… u doba Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الشَّيْبَانِيِّ، سَمِعَ ابْنَ أَبِي أَوْفَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَقَالَ لِرَجُلٍ ‏”‏ انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي ‏”‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الشَّمْسُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي ‏”‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ الشَّمْسُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ انْزِلْ فَاجْدَحْ لِي ‏”‏‏.‏ فَنَزَلَ، فَجَدَحَ لَهُ، فَشَرِبَ، ثُمَّ رَمَى بِيَدِهِ هَا هُنَا، ثُمَّ قَالَ ‏”‏ إِذَا رَأَيْتُمُ اللَّيْلَ أَقْبَلَ مِنْ هَا هُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ جَرِيرٌ وَأَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ عَنِ الشَّيْبَانِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ‏.‏

 

1941. PRIČAO NAM JE Ali ibn Abdullah, njemu Sufjan prenoseći od Ebu Ishaka Šejbanija koji je čuo Ibnu Ebu Evfaa, radijallahu ‘anhu, kada je rekao: „Bili smo s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, na vojnom pohodu (na Mekku), pa je on jednom čovjeku (Bilalu) rekao: ’Sjaši i razmuti mi (prekrupu s vodom).’ ’A Sunce, Allahov Poslaniče?, rekao je Bilal. ’Sjaši i razmuti mi.’, ponovio je (Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem). ’A Sunce, Allahov Poslaniče?, rekao je Bilal ponovo. ’Siđi i razmuti mi?, kazao je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem. Bilal je sišao, razmutio mu (prekrupu s vodom) i on je popio, a zatim pokazao rukom tamo odakle je noć nastupila i rekao: ’Kada vidite da je noć nastupila odavde i postaču je (nastupilo) vrijeme iftara.’“ Sufjana u drugom senedu slijedi Džerir i Ebu Bekr ibn Ajjaš koji prenose od Šejbanija, on od Ibnu Ebu Evfaa da je rekao: „Bio sam na jednom puto­vanju s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem…”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ حَمْزَةَ بْنَ عَمْرٍو الأَسْلَمِيَّ، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي أَسْرُدُ الصَّوْمَ‏.‏

 

1942. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja prenoseći od Hišama, kome je saopćio njegov otac prenoseći od Aiše, da je Hamza ibn Amr Eslemi rekao: „Allahov Poslaniče, ja stalno postim…“


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ حَمْزَةَ بْنَ عَمْرٍو الأَسْلَمِيَّ قَالَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَأَصُومُ فِي السَّفَرِ وَكَانَ كَثِيرَ الصِّيَامِ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ إِنْ شِئْتَ فَصُمْ، وَإِنْ شِئْتَ فَأَفْطِرْ ‏”‏‏.‏

 

1943. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njega obavijestio Malik prenoseći od Hišama ibn Urve, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je Hamza ibn Amr Eslemi rekao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: „Mogu li postiti na putu?”, a on je mnogo postio. „Ako hoćeš, posti, a ako hoćeš, ne posti.’, rekao mu je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ إِلَى مَكَّةَ فِي رَمَضَانَ فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ الْكَدِيدَ أَفْطَرَ، فَأَفْطَرَ النَّاسُ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَالْكَدِيدُ مَاءٌ بَيْنَ عُسْفَانَ وَقُدَيْدٍ‏.‏

 

1944. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njega obavijestio Malik prenoseći od Ibnu Šihaba, on od Ubejdullaha ibn Abdullaha ibn Utbe, a ovaj od Abdullaha ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao (iz Medine) prema Mekki uz ramazan i postio, a kada je stigao u Kedid, omrsio se, pa se omrsio i ostali svijet. Ebu Abdullah (Buharija) rekao je: „Kedid je voda između Usfana i Kudejda.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ بْنِ جَابِرٍ، أَنَّ إِسْمَاعِيلَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَهُ عَنْ أُمِّ الدَّرْدَاءِ، عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فِي يَوْمٍ حَارٍّ حَتَّى يَضَعَ الرَّجُلُ يَدَهُ عَلَى رَأْسِهِ مِنْ شِدَّةِ الْحَرِّ، وَمَا فِينَا صَائِمٌ إِلاَّ مَا كَانَ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَابْنِ رَوَاحَةَ‏.‏

 

1945. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu Jahja ibn Hamza prenoseći od Abdurrahmana ibn Jezida ibn Džabira, da mu je Ismail ibn Ubejdullah prenio od Ummi-Derdaa, ona od Ebu Derdaa, radijallahu ‘anhu, da je izjavio: „Izašli smo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, u neku od njegovih vojni, pohoda u tako vrućem danu da je čovjek zbog jake žege stavljao ruku na svoju glavu. Među nama nije niko postio osim Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i (Abdullaha) Ibni-Revahe.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ، فَرَأَى زِحَامًا، وَرَجُلاً قَدْ ظُلِّلَ عَلَيْهِ، فَقَالَ ‏”‏ مَا هَذَا ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا صَائِمٌ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ لَيْسَ مِنَ الْبِرِّ الصَّوْمُ فِي السَّفَرِ ‏”‏‏.‏

 

1946. PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu‘be, a ovome Muhamed ibn Abdurrahman Ensari: „Čuo sam Muhammeda ibn Amra ibn Hasana ibn Alija, koji je prenio od Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhuma, da je rekao: ’Bijaše Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, na jednom putovanju (radi oslobođenja Mekke), pa je vidio grupu ljudi i među njima jednoga kome je pravljen hlad.’ ’Ko je onaj?’, upitao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem. ’Postač.’, rekli su prisutni. ’Post na putovanju ne predstavlja (pravu) pobožnost.’“, odgovorio je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ حُمَيْدٍ الطَّوِيلِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ كُنَّا نُسَافِرُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَعِبِ الصَّائِمُ عَلَى الْمُفْطِرِ، وَلاَ الْمُفْطِرُ عَلَى الصَّائِمِ‏.‏

 

1947. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme prenoseći od Malika, on od Humejda-Tavila, ovaj od Enesa ibn Malika, da je rekao: „Putovali smo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, (uz ramazan) i onaj ko je postio nije onom ko nije postio to smatrao mahanom, a i onaj ko nije postio nije zamjerao onom ko je postio.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ إِلَى مَكَّةَ، فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ عُسْفَانَ، ثُمَّ دَعَا بِمَاءٍ فَرَفَعَهُ إِلَى يَدَيْهِ لِيُرِيَهُ النَّاسَ فَأَفْطَرَ، حَتَّى قَدِمَ مَكَّةَ، وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ فَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُولُ قَدْ صَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَفْطَرَ، فَمَنْ شَاءَ صَامَ، وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَ‏.‏

 

1948. PRIČAO NAM JE Musa ibn Isma‘il, njemu Ebu Avane prenoseći od Mensura, on od Mudžahida, ovaj od Tavusa, a on, opet, od (Abdullaha) Ibni-Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je rekao: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, krenuo je iz Medine prema Mekki i postio dok nije stigao u Usfan. Tada je zatražio vodu, podigao je (iznad sebe) do (dužine) svojih ruku da ga svijet vidi i nije postio sve dok nije stigao u Mekku, a to je bilo uz ramazan.” Ibn Abbas još govoraše: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, postio je, a i nije postio, i ko je htio, postio je, a ko nije htio, nije postio.”


 

حَدَّثَنَا عَيَّاشٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَرَأَ فِدْيَةٌ طَعَامُ مَسَاكِينَ‏.‏ قَالَ هِيَ مَنْسُوخَةٌ‏.‏

 

1949. PRIČAO NAM JE Ajjaš, njemu Abdul-A‘la, a ovome Ubejdullah prenoseći od Nafija, a on od Ibnu Omera, radijallahu ‘anhuma, da je citirao: „Otkup je hranjenje siromaha…” i rekao: „Ovo je derogirano.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ كَانَ يَكُونُ عَلَىَّ الصَّوْمُ مِنْ رَمَضَانَ، فَمَا أَسْتَطِيعُ أَنْ أَقْضِيَ إِلاَّ فِي شَعْبَانَ‏.‏ قَالَ يَحْيَى الشُّغْلُ مِنَ النَّبِيِّ أَوْ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

1950. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Junus kome je saopćio Zuhejr, a ovome Jahja prenoseći od Ebu Seleme koji je kazao: Čuo sam Aišu, radijallahu anha, gdje kaže: „Imala sam propuštenog ramazanskog posta i nisam bila u mogućnosti da ga napostim nego tek u šabanu.” Jahja kaže: „Zauzetost (njena) bijaše od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, odnosno, s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem.”


 

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدٌ، عَنْ عِيَاضٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أَلَيْسَ إِذَا حَاضَتْ لَمْ تُصَلِّ، وَلَمْ تَصُمْ فَذَلِكَ نُقْصَانُ دِينِهَا ‏”‏‏.‏

 

1951. PRIČAO NAM JE Ibnu Ebi Merjem, njemu Muhammed ibn Džafer, a ovome Zejd prenoseći od Ijada, on od Ebu Seida, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: ‘Nije li sa ženom slučaj kada god dobije menstruaciju da ne klanja i ne posti. To je krnjavost njene vjere.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى بْنِ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي جَعْفَرٍ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ جَعْفَرٍ، حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ صِيَامٌ صَامَ عَنْهُ وَلِيُّهُ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ ابْنُ وَهْبٍ عَنْ عَمْرٍو‏.‏ وَرَوَاهُ يَحْيَى بْنُ أَيُّوبَ عَنِ ابْنِ أَبِي جَعْفَرٍ‏.‏

 

1952. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Halid, njemu Muhammed ibn Musa A‘jen, a ovome njegov otac prenoseći od Amra ibn Harisa, ovaj od Ubejdullaha ibn Ebu Dža‘fera da ga je obavijestio Muhammed ibn Dža‘fer, prenoseći od Urve, on od Aiše, radijallahu anha, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Ko je umro, a na njemu ostao dug posta, napostit će ga za njega njegov najbliži rođak (nasljednik).” Muhammeda ibn Musaa slijedi (u drugom senedu) Ibnu Vehb koji je isti hadis prenio od Amra, a prenio ga je još i Jahja ibn Ejjub od Ibnu Ebu Dža‘fera.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ، وَعَلَيْهَا صَوْمُ شَهْرٍ، أَفَأَقْضِيهِ عَنْهَا قَالَ ‏ “‏ نَعَمْ ـ قَالَ ـ فَدَيْنُ اللَّهِ أَحَقُّ أَنْ يُقْضَى ‏”‏‏.‏ قَالَ سُلَيْمَانُ فَقَالَ الْحَكَمُ وَسَلَمَةُ، وَنَحْنُ جَمِيعًا جُلُوسٌ حِينَ حَدَّثَ مُسْلِمٌ بِهَذَا الْحَدِيثِ ـ قَالاَ ـ سَمِعْنَا مُجَاهِدًا يَذْكُرُ هَذَا عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ‏.‏ وَيُذْكَرُ عَنْ أَبِي خَالِدٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنِ الْحَكَمِ، وَمُسْلِمٍ الْبَطِينِ، وَسَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، وَعَطَاءٍ، وَمُجَاهِدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُخْتِي مَاتَتْ‏.‏ وَقَالَ يَحْيَى وَأَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ عَنْ مُسْلِمٍ عَنْ سَعِيدٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ‏.‏ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَبِي أُنَيْسَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُمِّي مَاتَتْ وَعَلَيْهَا صَوْمُ نَذْرٍ‏.‏ وَقَالَ أَبُو حَرِيزٍ حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ قَالَتِ امْرَأَةٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَاتَتْ أُمِّي وَعَلَيْهَا صَوْمُ خَمْسَةَ عَشَرَ يَوْمًا‏.‏

 

1953. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Abdurrahman, njemu Mu‘avija ibn Amr, ovome Zaide prenoseći od A‘meša, on od Muslima Betina, ovaj od Seida ibn Džubejra, a on, opet, od (Abdullaha) Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je rekao: „Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, došao je jedan čovjek i rekao: ’Allahov Poslaniče, umrla mi je majka, a na njoj je ostao (zavjetni) post od jednog mjeseca. Mogu li ga ja za nju naknadno napostiti?’ ’Da. Dug prema Allahu najpreči je da se obavi.’“ Sulejman (A‘meš) je rekao: „Mi smo skupa sjedili kada je Muslim pričao ovaj slučaj.’, a Hakem i Seleme su rekli: ’Čuli smo Mudžahida kako to spominje…’, prenoseći od Ibnu Abbasa. A spominje se i od Ebu Halida kako je njemu prenio A‘meš od Hakema, Muslima, Betina i Seleme ibn Kuhejla da su prenijeli od Seida ibn Džubejra, Ataa i Mudžahida, a oni od Ibn Abbasa: Jedna žena rekla je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: ’Moja sestra je umrla…’ Jahja i Ebu Mu‘avija kažu da im je pričao A‘meš prenoseći od Muslima, on od Seida, a ovaj od Ibnu Abbasa: „Jedna žena rekla je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: ’Moja majka je umrla…’“ Ubejdullah je rekao prenoseći od Zejda ibn Ebi-Unejse, on od Hakema, ovaj od Seida ibn Džubejra, a on, opet, od Ibn Abbasa: „Jedna žena rekla je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: ’Umrla mi je majka, a na njoj je ostao (neobavljen) zavjetni post…’” Ebu Hariz je rekao: „Pričao nam je Ikrime od Ibnu Abbasa: ’Jedna žena rekla je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: ’Umrla mi je majka, a na njoj je ostao (dužni) post od 15 dana.’”


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ، سَمِعْتُ عَاصِمَ بْنَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا أَقْبَلَ اللَّيْلُ مِنْ هَا هُنَا، وَأَدْبَرَ النَّهَارُ مِنْ هَا هُنَا، وَغَرَبَتِ الشَّمْسُ، فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ ‏”‏‏.‏

 

1954. PRIČAO NAM JE Humejdi, njemu Sufjan, a ovome Hišam ibn Urve, rekavši: Čuo sam Asima ibn Omera Hattaba koji prenosi od svoga oca (Omera), radijallahu ‘anhu, da je rekao: Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Kada se pojavi noć odavde sa zapada, a dan ode odavde i Sunce zađe, iftari onaj ko je postio.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ، وَهُوَ صَائِمٌ، فَلَمَّا غَرَبَتِ الشَّمْسُ قَالَ لِبَعْضِ الْقَوْمِ ‏”‏ يَا فُلاَنُ قُمْ، فَاجْدَحْ لَنَا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لَوْ أَمْسَيْتَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ انْزِلْ، فَاجْدَحْ لَنَا ‏”‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَوْ أَمْسَيْتَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ انْزِلْ، فَاجْدَحْ لَنَا ‏”‏‏.‏ قَالَ إِنَّ عَلَيْكَ نَهَارًا‏.‏ قَالَ ‏”‏ انْزِلْ، فَاجْدَحْ لَنَا ‏”‏‏.‏ فَنَزَلَ فَجَدَحَ لَهُمْ، فَشَرِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏”‏ إِذَا رَأَيْتُمُ اللَّيْلَ قَدْ أَقْبَلَ مِنْ هَا هُنَا، فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ ‏”‏‏.‏

 

1955. PRIČAO NAM JE Ishak el-Vasiti, njemu Halid prenoseći od Šejbanija, on od Abdullaha ibn Ebu Evfaa, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Bili smo s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, na jednom putovanju. On je postio i kada je Sunce zašlo, rekao je jednom od prisutnih (Bilalu): ’Ustani i razmuti nam (prekrupu s vodom)!’ ’Allahov Poslaniče, da si sačekao mrak.’ ’Sjaši i razmuti nam.’, ponovio je (Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem). ’Pa zaista je još dan.’, ponovo je rekao ovaj. ’Sjaši i razmuti nam (napitak).’, naredio je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem. Ovaj je potom sjahao i razmutio im (napitak). Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, to je popio, a onda rekao: ’Kada vidite da je noć došla odavde, za onoga ko posti, nastupio je iftar.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سِرْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ صَائِمٌ، فَلَمَّا غَرَبَتِ الشَّمْسُ قَالَ ‏”‏ انْزِلْ، فَاجْدَحْ لَنَا ‏”‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لَوْ أَمْسَيْتَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ انْزِلْ، فَاجْدَحْ لَنَا ‏”‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ عَلَيْكَ نَهَارًا‏.‏ قَالَ ‏”‏ انْزِلْ، فَاجْدَحْ لَنَا ‏”‏‏.‏ فَنَزَلَ، فَجَدَحَ، ثُمَّ قَالَ ‏”‏ إِذَا رَأَيْتُمُ اللَّيْلَ أَقْبَلَ مِنْ هَا هُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ ‏”‏‏.‏ وَأَشَارَ بِإِصْبَعِهِ قِبَلَ الْمَشْرِقِ‏.‏

 

1956. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Abdul-Vahid, a ovome Šejbani (Sulejman): „Čuo sam Abdullaha ibn Ebi-Evfa, radijallahu ‘anhu, kada je rekao: ’Putovali smo s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, kada je on postio. Kada je sunce zašlo, on je jednom od prisutnih rekao: ’Sjaši i razmuti nam (napitak)!’ ’Allahov Poslaniče, da si sačekao mrak.’, kazao je ovaj. ’Sjaši i razmuti nam.’, ponovio je on. ’Allahov Poslaniče, još ti je dan?’, primijetio je onaj. ’Sjaši i razmuti nam.’, kazao je ponovo (Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem). Ovaj je sjahao i razmutio (napitak), a Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: ’Čim vidite da se noć pomolila sa ove strane, pokazavši svojom rukom prema istoku, postaču je nastupilo vrijeme iftara.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ يَزَالُ النَّاسُ بِخَيْرٍ مَا عَجَّلُوا الْفِطْرَ ‏”‏‏.‏

 

1957. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njega obavijestio Malik prenoseći od Ebu Hazima, on od Sehla ibn Sa‘da da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Svijet (muslimanski) bit će na dobru sve dok bude žurio s iftarom.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنِ ابْنِ أَبِي أَوْفَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ، فَصَامَ حَتَّى أَمْسَى، قَالَ لِرَجُلٍ ‏”‏ انْزِلْ، فَاجْدَحْ لِي ‏”‏‏.‏ قَالَ لَوِ انْتَظَرْتَ حَتَّى تُمْسِيَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ انْزِلْ، فَاجْدَحْ لِي، إِذَا رَأَيْتَ اللَّيْلَ قَدْ أَقْبَلَ مِنْ هَا هُنَا فَقَدْ أَفْطَرَ الصَّائِمُ ‏”‏‏.‏

 

1958. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Junus, njemu Ebu Bekr prenoseći od Sulejmana, on od Ibnu Ebi-Evfaa, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Bio sam s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, na jednom putovanju. On je postio do mraka i jednom čovjeku rekao: ’Sjaši i razmuti mi (napitak).’ ’Da si sačekao dok se smrači.’, rekao je čovjek. ’Sjaši i razmuti mi! Čim vidiš noć da se pojavila s one strane (istoka), postaču je nastupio iftar.’, rekao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem.“


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ فَاطِمَةَ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَتْ أَفْطَرْنَا عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ غَيْمٍ، ثُمَّ طَلَعَتِ الشَّمْسُ‏.‏ قِيلَ لِهِشَامٍ فَأُمِرُوا بِالْقَضَاءِ قَالَ بُدٌّ مِنْ قَضَاءٍ‏.‏ وَقَالَ مَعْمَرٌ سَمِعْتُ هِشَامًا لاَ أَدْرِي أَقْضَوْا أَمْ لاَ‏.‏

 

1959. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Ebu Šejbe, njemu Ebu Usame prenoseći od Hišama ibn Urve, on od Fatime (bint Munzir), a ona od Esme bint Ebi-Bekr, radijallahu ‘anhuma, da je rekla: „Jednog oblačnog dana, u Vjerovjesnikovo, sallallahu alejhi ve sellem, doba omrsili smo se, a zatim se Sunce pojavilo.” Hišamu je rečeno: „Pa bilo im je, vjerovatno, naređeno, da ga naknadno naposte?” „Neophodno je napošćivanje.“, rekao je on. Ma‘mer je izjavio: Čuo sam Hišama (gdje kaže): „Ne znam da li su ga napostili ili nisu.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ ذَكْوَانَ، عَنِ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ، قَالَتْ أَرْسَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ عَاشُورَاءَ إِلَى قُرَى الأَنْصَارِ ‏ “‏ مَنْ أَصْبَحَ مُفْطِرًا فَلْيُتِمَّ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ، وَمَنْ أَصْبَحَ صَائِمًا فَلْيَصُمْ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَكُنَّا نَصُومُهُ بَعْدُ، وَنُصَوِّمُ صِبْيَانَنَا، وَنَجْعَلُ لَهُمُ اللُّعْبَةَ مِنَ الْعِهْنِ، فَإِذَا بَكَى أَحَدُهُمْ عَلَى الطَّعَامِ أَعْطَيْنَاهُ ذَاكَ، حَتَّى يَكُونَ عِنْدَ الإِفْطَارِ‏.‏

 

1960. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Bišr ibn Mufeddal, a ovome Halid ibn Zekvan, prenoseći od Rubejji‘e bint Muavviz, da je rekla: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je ujutro Dana ašure (stanovnicima) ensarijskih sela (oko Medine) vijest: ’Ko je osvanuo ne posteći, neka posti ostatak svoga dana, a ko je osvanuo posteći, neka nastavi!” „Mi smo – rekla je Rubejji‘a – postili, a navikavali smo i našu djecu da poste. Pravili smo im igračke od (obojene) vune, pa kada bi koje od njih zaplakalo za hranom, davali smo mu tu igračku i tako sve do iftara.“


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ لاَ تُوَاصِلُوا ‏”‏‏.‏ قَالُوا إِنَّكَ تُوَاصِلُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لَسْتُ كَأَحَدٍ مِنْكُمْ، إِنِّي أُطْعَمُ وَأُسْقَى، أَوْ إِنِّي أَبِيتُ أُطْعَمُ وَأُسْقَى ‏”‏‏.‏

 

1961. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja prenoseći od Šu‘be, ovome Katade prenoseći od Enesa, radijallahu ‘anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: „Ne spajajte post (bez iftara).” „Pa ti spajaš?“, rekli su ashabi. „Ja nisam kao bilo koji od vas. Ja sam nahranjen i napojen – ili je kazao: – Ja obnoćim nahranjen i napojen (snagom duha i strpljenja).“


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْوِصَالِ‏.‏ قَالُوا إِنَّكَ تُوَاصِلُ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ إِنِّي لَسْتُ مِثْلَكُمْ، إِنِّي أُطْعَمُ وَأُسْقَى ‏”‏‏.‏

 

1962. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njega obavijestio Malik prenoseći od Nafija, on od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, da je izjavio: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio je spajanje (posta). „Pa ti postiš i dan i noć?“ – rekli su ashabi. „Ja nisam kao vi. Ja se hranim i napajam (snagom strpljenja).“ – odgovorio je on.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي ابْنُ الْهَادِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ لاَ تُوَاصِلُوا، فَأَيُّكُمْ إِذَا أَرَادَ أَنْ يُوَاصِلَ فَلْيُوَاصِلْ حَتَّى السَّحَرِ ‏”‏‏.‏ قَالُوا فَإِنَّكَ تُوَاصِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ إِنِّي لَسْتُ كَهَيْئَتِكُمْ، إِنِّي أَبِيتُ لِي مُطْعِمٌ يُطْعِمُنِي وَسَاقٍ يَسْقِينِ ‏”‏‏.‏

 

1963. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu Lejs, a ovome Ibnul-Hadi prenoseći od Abdullaha ibn Habbaba, on od Ebu Seida, radijallahu ‘anhu, da je čuo Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, gdje kaže: „Ne spajajte post. Kada neko od vas hoće da spoji post dana i noći, neka ga spoji do sehura!” „Pa ti, Allahov Poslaniče, spajaš post.“ – rekli su ashabi. „Ja nisam vašeg kova (stanja i položaja). Ja obnoćim imajući Hranitelja, koji me hrani i Napojitelja, koji me napaja.“


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَمُحَمَّدٌ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْوِصَالِ، رَحْمَةً لَهُمْ فَقَالُوا إِنَّكَ تُوَاصِلُ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ إِنِّي لَسْتُ كَهَيْئَتِكُمْ، إِنِّي يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ لَمْ يَذْكُرْ عُثْمَانُ رَحْمَةً لَهُمْ‏.‏

 

1964. PRIČAO NAM JE Usman ibn Ebi-Šejbe i Muhamed (ibn Selam), njih obavijestio Abde prenoseći od Hišama ibn Urve, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je rekla: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio je spajanje posta iz milosti prema ashabima, pa su mu oni rekli: ’Pa ti spajaš post.’ ’Ja nisam vašeg kova (stanja i položaja). Mene nahranjuje i napaja moj Stvoritelj.’ – rekao je on.“ Ebu Abdullah (Buharija) kaže: – Osman nije spomenuo: “… iz milosti prema ashabima…”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْوِصَالِ فِي الصَّوْمِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ إِنَّكَ تُوَاصِلُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ وَأَيُّكُمْ مِثْلِي إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِ ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا أَبَوْا أَنْ يَنْتَهُوا عَنِ الْوِصَالِ وَاصَلَ بِهِمْ يَوْمًا ثُمَّ يَوْمًا، ثُمَّ رَأَوُا الْهِلاَلَ، فَقَالَ ‏”‏ لَوْ تَأَخَّرَ لَزِدْتُكُمْ ‏”‏‏.‏ كَالتَّنْكِيلِ لَهُمْ، حِينَ أَبَوْا أَنْ يَنْتَهُوا‏.‏

 

1965. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njega obavijestio Šu‘ajb prenoseći od Zuhrija, kome je kazao Ebu Seleme ibn Abdurrahman, da je Ebu Hurejra, radijallahu ‘anhu, rekao: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio je u postu spajanje (dana i noći), pa mu je jedan čovjek od muslimana rekao: „Allahov Poslaniče, pa ti spajaš post.“ „A ko je od vas kao ja?.“ – rekao je on. „Ja obnoćim, a moj me Stvoritelj hrani i napaja (nadahnućem).“ Pošto oni nisu htjeli prestati sa spajanjem posta, on je postio s njima neprekidno dva dana. Potom su ugledali mlađak i on im je rekao: „Da se mlađak još nije pojavio, ja bih vam povećavao pošćenje.” To im je bilo na ime kazne što se nisu htjeli sustegnuti (od spajanja posta).


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ إِيَّاكُمْ وَالْوِصَالَ ‏”‏‏.‏ مَرَّتَيْنِ قِيلَ إِنَّكَ تُوَاصِلُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ إِنِّي أَبِيتُ يُطْعِمُنِي رَبِّي وَيَسْقِينِ، فَاكْلَفُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ ‏”‏‏.‏

 

1966. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Musa, njemu Abdur-Rezzak prenoseći od Ma‘mera, on od Hemmama, koji je čuo Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, kako prenosi od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je dva puta rekao: „Čuvajte se spajanja posta!” „Pa ti spajaš post.“ – rečeno mu je. „Ja obnoćim, a moj me Stvoritelj hrani i napaja. Teretite se samo koliko podnosite!“


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ خَبَّابٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ لاَ تُوَاصِلُوا، فَأَيُّكُمْ أَرَادَ أَنْ يُوَاصِلَ فَلْيُوَاصِلْ حَتَّى السَّحَرِ ‏”‏‏.‏ قَالُوا فَإِنَّكَ تُوَاصِلُ، يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لَسْتُ كَهَيْئَتِكُمْ، إِنِّي أَبِيتُ لِي مُطْعِمٌ يُطْعِمُنِي وَسَاقٍ يَسْقِينِ ‏”‏‏.‏

 

1967. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Hamza, njemu Ibnu Ebi-Hazim prenoseći od Jezida, on od Abdullaha ibn Habbaba, a ovaj od Ebu Seida Hudrija, radijallahu ‘anhu, da je čuo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, gdje govori: „Ne spajajte post (dana i noći)! Ko od vas hoće da spaja post, pa neka ga spoji samo do sehura!” „Pa ti, Allahov Poslaniče, spajaš post.“ – rekli su ashabi. „Nisam ja poput vas. Ja obnoćim imajući Hranioca koji me hrani i Napajača koji me napaja.“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ، عَنْ عَوْنِ بْنِ أَبِي جُحَيْفَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ سَلْمَانَ، وَأَبِي الدَّرْدَاءِ، فَزَارَ سَلْمَانُ أَبَا الدَّرْدَاءِ، فَرَأَى أُمَّ الدَّرْدَاءِ مُتَبَذِّلَةً‏.‏ فَقَالَ لَهَا مَا شَأْنُكِ قَالَتْ أَخُوكَ أَبُو الدَّرْدَاءِ لَيْسَ لَهُ حَاجَةٌ فِي الدُّنْيَا‏.‏ فَجَاءَ أَبُو الدَّرْدَاءِ، فَصَنَعَ لَهُ طَعَامًا‏.‏ فَقَالَ كُلْ‏.‏ قَالَ فَإِنِّي صَائِمٌ‏.‏ قَالَ مَا أَنَا بِآكِلٍ حَتَّى تَأْكُلَ‏.‏ قَالَ فَأَكَلَ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ اللَّيْلُ ذَهَبَ أَبُو الدَّرْدَاءِ يَقُومُ‏.‏ قَالَ نَمْ‏.‏ فَنَامَ، ثُمَّ ذَهَبَ يَقُومُ‏.‏ فَقَالَ نَمْ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ قَالَ سَلْمَانُ قُمِ الآنَ‏.‏ فَصَلَّيَا، فَقَالَ لَهُ سَلْمَانُ إِنَّ لِرَبِّكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلِنَفْسِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَلأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، فَأَعْطِ كُلَّ ذِي حَقٍّ حَقَّهُ‏.‏ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهُ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ صَدَقَ سَلْمَانُ ‏”‏‏.‏

 

1968. PRIČAO NAM JE Muhamed ibn Beššar, njemu Dža‘fer ibn Avn, a ovome Ebul-Umejs prenoseći od Avna ibn Ebi-Džuhejfe, a on od svoga oca koji je rekao: „Vjerovjesnik je pobratio Selmana i Ebu Derdaa. Potom je Selman posjetio Ebu Derdaa i vidio Ummu Derda zapuštenu pa je upitao: „Šta ti je?” „Tvoj brat, Ebu Derda nema potrebe za dunjalukom.“ Kasnije je došao i Ebu Derda i pripremio Selmanu neko jelo, a Selman mu je rekao: „Jedi i ti!” „Ja postim.“ – kazao je Ebu Derda. „(Bogami) neću ni ja jesti dok ne budeš i ti jeo.“ – rekao je Selman, pa je Ebu Derda jeo. U noći je Ebu Derda ustao da klanja. „Spavaj.“ – kazao je Selman, i on je zaista zaspao. Nešto kasnije htio je opet ustati klanjati, a Selman mu je rekao: „Spavaj!” Kada je bilo pred kraj noći, Selman mu je rekao: „Sada ustani!” Potom su obojica klanjali. Selman mu je rekao: „Ti imaš dužnost prema Allahu, imaš dužnost prema sebi, a imaš dužnost i prema svojim ukućanima i svakom od njih podaj njegovo pravo!” Kasnije je Ebu Derda došao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i to mu spomenuo, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: „Selman je istinu rekao.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ حَتَّى نَقُولَ لاَ يُفْطِرُ، وَيُفْطِرُ حَتَّى نَقُولَ لاَ يَصُومُ‏.‏ فَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَكْمَلَ صِيَامَ شَهْرٍ إِلاَّ رَمَضَانَ، وَمَا رَأَيْتُهُ أَكْثَرَ صِيَامًا مِنْهُ فِي شَعْبَانَ‏.‏

 

1969. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njega obavijestio Malik prenoseći od Ebu Nadra, on od Ebu Seleme, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je rekla: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, postio je toliko da smo govorili da i ne mrsi, a mrsio je toliko da smo govorili da i ne posti. Međutim, nisam vidjela Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da je u potpunosti postio i jedan mjesec osim ramazana, a nisam ga vidjela da je od dobrovoljnog posta postio više nego li u šabanu.”


 

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ حَدَّثَتْهُ قَالَتْ، لَمْ يَكُنِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصُومُ شَهْرًا أَكْثَرَ مِنْ شَعْبَانَ، فَإِنَّهُ كَانَ يَصُومُ شَعْبَانَ كُلَّهُ، وَكَانَ يَقُولُ ‏ “‏ خُذُوا مِنَ الْعَمَلِ مَا تُطِيقُونَ، فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يَمَلُّ حَتَّى تَمَلُّوا، وَأَحَبُّ الصَّلاَةِ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَا دُووِمَ عَلَيْهِ، وَإِنْ قَلَّتْ ‏”‏ وَكَانَ إِذَا صَلَّى صَلاَةً دَاوَمَ عَلَيْهَا‏.‏

 

1970. PRIČAO NAM JE Mu‘az ibn Fedale, njemu Hišam prenoseći od Jahjaa, a on od Ebu Seleme, kome je Aiša, radijallahu anha, rekla: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije (nafilu) postio nijednog mjeseca više (dana) od šabana. Skoro cijeli šaban je postio i govorio: ’Činite od dobrog posla samo koliko podnosite, jer Allah uistinu neće dodijati (nagrađivati) dok vama ne dodije (rad).’ Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, bio je najdraži namaz na kome se ustraje, pa makar on bio i kratak. Kada je on klanjao koji namaz, na njemu je bio ustrajan.“


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ مَا صَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم شَهْرًا كَامِلاً قَطُّ غَيْرَ رَمَضَانَ، وَيَصُومُ حَتَّى يَقُولَ الْقَائِلُ لاَ وَاللَّهِ لاَ يُفْطِرُ، وَيُفْطِرُ حَتَّى يَقُولَ الْقَائِلُ لاَ وَاللَّهِ لاَ يَصُومُ‏.‏

 

1971. PRIČAO NAM JE Musa ibn Isma‘il kome je kazao Ebu Avane prenoseći od Ebu Bišra, on od Seida, a ovaj od Ibnu Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nikada nije nijedan mjesec potpuno čitav postio osim ramazana. A postio je (dobrovoljni post) toliko da je poneko govorio: ’Ne, Boga mi, on neće ni prekidati.’, a prekidao je toliko da je poneko govorio: ’Ne, Boga mi, on neće ni postiti.’”


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُفْطِرُ مِنَ الشَّهْرِ، حَتَّى نَظُنَّ أَنْ لاَ يَصُومَ مِنْهُ، وَيَصُومُ حَتَّى نَظُنَّ أَنْ لاَ يُفْطِرَ مِنْهُ شَيْئًا، وَكَانَ لاَ تَشَاءُ تَرَاهُ مِنَ اللَّيْلِ مُصَلِّيًا إِلاَّ رَأَيْتَهُ، وَلاَ نَائِمًا إِلاَّ رَأَيْتَهُ‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ عَنْ حُمَيْدٍ أَنَّهُ سَأَلَ أَنَسًا فِي الصَّوْمِ‏.‏

 

1972. PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz ibn Abdullah, njemu Muhamed ibn Dža‘fer prenoseći od Humejda, da je čuo Enesa, radijallahu ‘anhu, gdje govori: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u ponekom mjesecu toliko ne bi postio, da smo mi mislili da on u tom mjesecu neće ništa ni postiti, a u nekom bi toliko postio da smo mislili, da on od njega neće ništa propustiti da ne posti. On bijaše takav, da si ga mogao vidjeti noću kako klanja, a ako si htio, mogao si da vidiš i kako spava (on noću i klanjaše, a i spavaše).” Sulejman je izjavio, prenoseći od Humejdija, da je on (Humejdi) pitao Enesa za post (Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem).


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدٌ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا رضى الله عنه عَنْ صِيَامِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ مَا كُنْتُ أُحِبُّ أَنْ أَرَاهُ مِنَ الشَّهْرِ صَائِمًا إِلاَّ رَأَيْتُهُ وَلاَ مُفْطِرًا إِلاَّ رَأَيْتُهُ، وَلاَ مِنَ اللَّيْلِ قَائِمًا إِلاَّ رَأَيْتُهُ، وَلاَ نَائِمًا إِلاَّ رَأَيْتُهُ، وَلاَ مَسِسْتُ خَزَّةً وَلاَ حَرِيرَةً أَلْيَنَ مِنْ كَفِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَلاَ شَمِمْتُ مِسْكَةً وَلاَ عَبِيرَةً أَطْيَبَ رَائِحَةً مِنْ رَائِحَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

1973. PRIČAO NAM JE Muhammed, njega obavijestio Ebu Halid ibn Ahmed, a ovoga Humejd rekavši: – Pitao sam Enesa, radijallahu ‘anhu, o postu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, pa je odgovorio: „Nisam nikada zaželio da ga u kom dijelu mjeseca vidim kako posti, a da ga nisam i vidio; niti da ne posti, a da ga nisam baš i vidio; niti da u kom dijelu noći klanja, a da ga nisam i vidio; niti da spava, a da ga nisam i vidio. Nisam dotakao vuneno-svilenu tkaninu, a ni čistu svilu mekšu od dlana Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, niti sam mirisao mošus ni amber ljepši od mirisa Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا هَارُونُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ الْحَدِيثَ يَعْنِي ‏”‏ إِنَّ لِزَوْرِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَإِنَّ لِزَوْجِكَ عَلَيْكَ حَقًّا ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ وَمَا صَوْمُ دَاوُدَ قَالَ ‏”‏ نِصْفُ الدَّهْرِ ‏”‏‏.‏

 

1974. PRIČAO NAM JE Ishak, rekavši da ga je obavijestio Harun ibn Isma‘il kome je kazao Ali, njemu Jahja, a ovome Ebu Seleme, da je Abdullah ibn Amr ibn As, radijallahu ‘anhu, rekao: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, je ušao kod mene, a potom je (Abdullah) spomenuo Muhammedovu, sallallahu alejhi ve sellem, izjavu: „Zaista ti imaš prema svome gostu dužnost i prema svojoj supruzi imaš dužnost…” „A šta je to Davudov (post)?“ – pitao sam. „Pola vremena (postiti).“ – odgovorio je on.


 

حَدَّثَنَا ابْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَلَمْ أُخْبَرْ أَنَّكَ تَصُومُ النَّهَارَ وَتَقُومُ اللَّيْلَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَلاَ تَفْعَلْ، صُمْ وَأَفْطِرْ، وَقُمْ وَنَمْ، فَإِنَّ لِجَسَدِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَإِنَّ لِعَيْنِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَإِنَّ لِزَوْجِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَإِنَّ لِزَوْرِكَ عَلَيْكَ حَقًّا، وَإِنَّ بِحَسْبِكَ أَنْ تَصُومَ كُلَّ شَهْرٍ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، فَإِنَّ لَكَ بِكُلِّ حَسَنَةٍ عَشْرَ أَمْثَالِهَا، فَإِنَّ ذَلِكَ صِيَامُ الدَّهْرِ كُلِّهِ ‏”‏‏.‏ فَشَدَّدْتُ، فَشُدِّدَ عَلَىَّ، قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي أَجِدُ قُوَّةً‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَصُمْ صِيَامَ نَبِيِّ اللَّهِ دَاوُدَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَلاَ تَزِدْ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ وَمَا كَانَ صِيَامُ نَبِيِّ اللَّهِ دَاوُدَ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ قَالَ ‏”‏ نِصْفَ الدَّهْرِ ‏”‏‏.‏ فَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَقُولُ بَعْدَ مَا كَبِرَ يَا لَيْتَنِي قَبِلْتُ رُخْصَةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

1975. PRIČAO NAM JE Ibnu Mukatil, rekavši da ga je obavijestio Abdullah, a njega Evza‘i, prenoseći od Jahjaa ibn Ebi-Kesira, on od Ebu Seleme ibn Abdurrahmana, ovome saopćio Abdullah ibn Amr ibn As, radijallahu ‘anhuma, rekavši: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao mi je: ’Abdullahu, nisam li obaviješten kako ti, uistinu, danju postiš, a noću se stalno Allahu moliš?’ ’Da, Allahov Poslaniče.’ – rekao sam. ’Ne radi tako. Nekad posti, a nekad ne; moli se Allahu noću, a i spavaj! Ti imaš dužnost prema svome tijelu, dužnost prema svojim očima, dužnost prema supruzi, a imaš dužnost i prema svome gostu. Zaista ti je dosta da postiš svakog mjeseca po tri dana, jer ti stvarno za svako dobro djelo imaš deseterostruku nagradu i to je kao da postiš cijelo vrijeme. Bio sam (u tome) veoma uporan, pa sam rekao: ’Allahov Poslaniče, ja još osjećam izvjesnu snagu!’ ’Pa posti post Allahovog poslanika Davuda, alejhis-selam, i na njega ništa ne dodaj.’ – rekao je on. ’Kakav je bio post Allahovog vjerovjesnika Davuda, alejhis-selam?’ – upitao sam. ’Polovina vremena (života).’ – odgovorio je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem.“ Poslije, kada je Abdullah već ostario, govorio je: „Kamo sreće, da sam prihvatio povlasticu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem!”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو، قَالَ أُخْبِرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي أَقُولُ وَاللَّهِ لأَصُومَنَّ النَّهَارَ، وَلأَقُومَنَّ اللَّيْلَ، مَا عِشْتُ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ قَدْ قُلْتُهُ بِأَبِي أَنْتَ وَأُمِّي‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَإِنَّكَ لاَ تَسْتَطِيعُ ذَلِكَ، فَصُمْ وَأَفْطِرْ، وَقُمْ وَنَمْ، وَصُمْ مِنَ الشَّهْرِ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، فَإِنَّ الْحَسَنَةَ بِعَشْرِ أَمْثَالِهَا، وَذَلِكَ مِثْلُ صِيَامِ الدَّهْرِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ إِنِّي أُطِيقُ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَصُمْ يَوْمًا وَأَفْطِرْ يَوْمَيْنِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ إِنِّي أُطِيقُ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَصُمْ يَوْمًا وَأَفْطِرْ يَوْمًا، فَذَلِكَ صِيَامُ دَاوُدَ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَهْوَ أَفْضَلُ الصِّيَامِ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ إِنِّي أُطِيقُ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لاَ أَفْضَلَ مِنْ ذَلِكَ ‏”‏‏.‏

 

1976. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu Šu‘ajb prenoseći od Zuhrija, kojeg su obavijestili Seid ibn Musejjeb i Ebu Seleme ibn Abdurrahman da je Abdullah ibn Omer rekao: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio je obaviješten da sam ja izjavio: ’Allaha mi, danju ću postiti, a noću se stalno Allahu moliti, i to sve dok sam živ.’ Rekao sam mu: „Žrtvovao bih za tebe i oca i majku, to sam zaista rekao.” ’Ti to, uistinu, ne možeš podnijeti.’ – odgovorio je on. ’Nekad posti, a nekad ne, klanjaj noćni namaz, (ali) i spavaj! Posti od svakog mjeseca po tri dana, jer svako dobro djelo nagrađuje se deseterostruko, pa je to kao da postiš cijelo vrijeme (život).’ ’Ja zaista mogu više od toga.’ – rekao sam. ’Jedan dan posti, a dva dana ne posti.’ – rekao je (Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem). ’Ja mogu više od toga.’ – ponovio sam. ’Posti dan, a dan ne. To je post Davuda, alejhis-selam, i to je najvredniji post.’ ’Ja mogu i više od toga.’ – kazao sam. ’Nema bolje od toga.’ – rekao je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem.“


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، سَمِعْتُ عَطَاءً، أَنَّ أَبَا الْعَبَّاسِ الشَّاعِرَ، أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو ـ رضى الله عنهما ـ بَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنِّي أَسْرُدُ الصَّوْمَ وَأُصَلِّي اللَّيْلَ، فَإِمَّا أَرْسَلَ إِلَىَّ، وَإِمَّا لَقِيتُهُ، فَقَالَ ‏”‏ أَلَمْ أُخْبَرْ أَنَّكَ تَصُومُ وَلاَ تُفْطِرُ، وَتُصَلِّي وَلاَ تَنَامُ، فَصُمْ وَأَفْطِرْ، وَقُمْ وَنَمْ، فَإِنَّ لِعَيْنِكَ عَلَيْكَ حَظًّا، وَإِنَّ لِنَفْسِكَ وَأَهْلِكَ عَلَيْكَ حَظًّا ‏”‏‏.‏ قَالَ إِنِّي لأَقْوَى لِذَلِكَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَصُمْ صِيَامَ دَاوُدَ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَكَيْفَ قَالَ ‏”‏ كَانَ يَصُومُ يَوْمًا وَيُفْطِرُ يَوْمًا، وَلاَ يَفِرُّ إِذَا لاَقَى ‏”‏‏.‏ قَالَ مَنْ لِي بِهَذِهِ يَا نَبِيَّ اللَّهِ قَالَ عَطَاءٌ لاَ أَدْرِي كَيْفَ ذَكَرَ صِيَامَ الأَبَدِ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لاَ صَامَ مَنْ صَامَ الأَبَدَ ‏”‏‏.‏ مَرَّتَيْنِ‏.‏

 

1977. PRIČAO NAM JE Amr ibn Ali, njega obavijestio Ebu Asim prenoseći od Ibni-Džurejdža: Čuo sam Ataa da ga je Ebul-Abbas, pjesnik, obavijestio da je čuo Abdullaha ibn Amra, radijallahu ‘anhuma, gdje govori: „Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, stigla je vijest kako ja stvarno (danju) stalno postim, a noću se Allahu molim, pa ili je on po mene poslao, ili sam ga ja susreo i on mi rekao: ’Zar ja nisam obaviješten da ti svakog dana postiš, po cijelu noć klanjaš i ne spavaš? Nekad posti, a nekad nemoj, klanjaj (noćni namaz) ali i spavaj, jer tvoje oko ima kod tebe svoje pravo, tvoja duša (nagon) i tvoji ukućani imaju kod tebe svoje pravo.” „Ja sam za (sve) to dosta jak.“ – rekao je Abdullah. „Posti post Davuda, alejhis-selam.“ – rekao je on. „Kako?“ – upitao je Abdullah. „On je dan postio, a dan nije i nije uzmicao kada bi se susreo (s neprijateljem).“ – rekao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem. „Da je i meni tako, Allahov Poslaniče.“ – rekao je Abdullah. Ata’ je kazao: „Ne znam kako je on opet spomenuo stalno pošćenje, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dva puta rekao: „Ne posti onaj ko stalno posti!“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُغِيرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ صُمْ مِنَ الشَّهْرِ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ أُطِيقُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ فَمَا زَالَ حَتَّى قَالَ ‏”‏ صُمْ يَوْمًا وَأَفْطِرْ يَوْمًا ‏”‏ فَقَالَ ‏”‏ اقْرَإِ الْقُرْآنَ فِي شَهْرٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ إِنِّي أُطِيقُ أَكْثَرَ‏.‏ فَمَا زَالَ حَتَّى قَالَ فِي ثَلاَثٍ‏.‏

 

1978. PRIČAO NAM JE Muhamed ibn Beššar, njemu Gunder, a ovome Šu‘be, prenoseći od Mugire, da je rekao: Čuo sam Mudžahida da prenosi od Abdullaha ibn Amra, radijallahu ‘anhuma, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: „Posti od svakog mjeseca tri dana!” „Ja mogu više od toga.“, i to je neprestano govorio, dok Muhammed, alejhis-selam, nije kazao: „Posti dan, a ne posti dan!” Potom (mu) je još rekao: „Prouči Kur’an jedanput u svakom mjesecu!” „Ja mogu više od toga.“ – rekao je Abdullah i nije prestajao to ponavljati, dok Muhammed, alejhis-selam, nije kazao: „Onda za tri dana.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَبَّاسِ الْمَكِّيَّ ـ وَكَانَ شَاعِرًا وَكَانَ لاَ يُتَّهَمُ فِي حَدِيثِهِ ـ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ لِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّكَ لَتَصُومُ الدَّهْرَ، وَتَقُومُ اللَّيْلَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ إِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ هَجَمَتْ لَهُ الْعَيْنُ وَنَفِهَتْ لَهُ النَّفْسُ، لاَ صَامَ مَنْ صَامَ الدَّهْرَ، صَوْمُ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ صَوْمُ الدَّهْرِ كُلِّهِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ فَإِنِّي أُطِيقُ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَصُمْ صَوْمَ دَاوُدَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ كَانَ يَصُومُ يَوْمًا وَيُفْطِرُ يَوْمًا، وَلاَ يَفِرُّ إِذَا لاَقَى ‏”‏‏.‏

 

1979. PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu‘be, a ovome Habib ibn Ebu Sabit, koji je rekao: Čuo sam Ebul-Abbasa el-Mekkija, a on je bio pjesnik i u njegovo prenošenje nije se sumnjalo, da je rekao kako je čuo Abdullaha ibn Amra ibn Asa, radijallahu ‘anhuma, kada je izjavio: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao mi je: ’Ti stvarno postiš svakog dana, i po cijelu noć klanjaš?’ ’Da.’ – odgovorio sam. ’Ako budeš tako radio upast će ti oči, a snaga oslabiti. Nema posta onaj ko posti cijelo vrijeme. Post po tri dana (svakog mjeseca) je kao da postiš svakog dana. ’Ja mogu više od toga.’ – rekao sam. ’Onda posti Davudov post, alejhis-selam.’ – rekao je on. ’Davud je dan postio, a dan nije, a kada bi se sukobio (s neprijateljem) nije uzmicao.’“


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو الْمَلِيحِ، قَالَ دَخَلْتُ مَعَ أَبِيكَ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذُكِرَ لَهُ صَوْمِي فَدَخَلَ عَلَىَّ، فَأَلْقَيْتُ لَهُ وِسَادَةً مِنْ أَدَمٍ، حَشْوُهَا لِيفٌ، فَجَلَسَ عَلَى الأَرْضِ، وَصَارَتِ الْوِسَادَةُ بَيْنِي وَبَيْنَهُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَمَا يَكْفِيكَ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ ثَلاَثَةُ أَيَّامٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ خَمْسًا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ سَبْعًا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ تِسْعًا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ إِحْدَى عَشْرَةَ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لاَ صَوْمَ فَوْقَ صَوْمِ دَاوُدَ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ شَطْرَ الدَّهْرِ، صُمْ يَوْمًا، وَأَفْطِرْ يَوْمًا ‏”‏‏.‏

 

1980. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Šahin el-Vasiti, njemu Halid ibn Abdullah, prenoseći od Halida (ibn Mehrana) Hazzaa, on od Ebu Kilabe koji je rekao da je njemu Ebul-Melih kazao: – Ušao sam s ocem kod Abdullaha ibn Amra i on nam je rekao: „Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, je spomenut moj post i on mi je ušao (u kuću). Ja sam mu dao kožni jastuk napunjen vlaknima. On je, međutim, sjeo na zemlju, a jastuk je bio između mene i njega. ’Zar ti nije dosta (postiti) tri dana od svakog mjeseca?’ ’Malo je, Allahov Poslaniče!’ – rekao sam. ’Pet (dana)?’ – rekao je on. ’Malo je, Allahov Poslaniče.’ ’Pa sedam?’ – kazao je on. ’Malo je i to, Allahov Poslaniče.’ ’Devet.’, rekao je on. ’I to je malo, Allahov Poslaniče.’ ’Pa jedanaest?’ – rekao je on. Nakon toga je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ponovio: ’Nema posta iznad posta Davudova, alejhis-selam, a to je polovina vremena. Posti (dakle) dan, a dan nemoj!’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَبُو التَّيَّاحِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَوْصَانِي خَلِيلِي صلى الله عليه وسلم بِثَلاَثٍ صِيَامِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ، وَرَكْعَتَىِ الضُّحَى، وَأَنْ أُوتِرَ قَبْلَ أَنْ أَنَامَ‏.‏

 

1981. PRIČAO NAM JE Ebu Ma‘mer, njemu Abdul-Varis, ovome Ebu Tejjah kome je prenio Ebu Osman od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Preporučio mi je moj prijatelj (Muhammed), sallallahu alejhi ve sellem, troje: post tri dana svakog mjeseca, dva rekata duha-namaza i vitr-namaz prije nego legnem da spavam.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنِي خَالِدٌ ـ هُوَ ابْنُ الْحَارِثِ ـ حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى أُمِّ سُلَيْمٍ، فَأَتَتْهُ بِتَمْرٍ وَسَمْنٍ، قَالَ ‏”‏ أَعِيدُوا سَمْنَكُمْ فِي سِقَائِهِ، وَتَمْرَكُمْ فِي وِعَائِهِ، فَإِنِّي صَائِمٌ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَامَ إِلَى نَاحِيَةٍ مِنَ الْبَيْتِ، فَصَلَّى غَيْرَ الْمَكْتُوبَةِ، فَدَعَا لأُمِّ سُلَيْمٍ، وَأَهْلِ بَيْتِهَا، فَقَالَتْ أُمُّ سُلَيْمٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ لِي خُوَيْصَةً، قَالَ ‏”‏ مَا هِيَ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ خَادِمُكَ أَنَسٌ‏.‏ فَمَا تَرَكَ خَيْرَ آخِرَةٍ وَلاَ دُنْيَا إِلاَّ دَعَا لِي بِهِ قَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ ارْزُقْهُ مَالاً وَوَلَدًا وَبَارِكْ لَهُ ‏”‏‏.‏ فَإِنِّي لَمِنْ أَكْثَرِ الأَنْصَارِ مَالاً‏.‏ وَحَدَّثَتْنِي ابْنَتِي أُمَيْنَةُ أَنَّهُ دُفِنَ لِصُلْبِي مَقْدَمَ حَجَّاجٍ الْبَصْرَةَ بِضْعٌ وَعِشْرُونَ وَمِائَةٌ‏.‏ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ، سَمِعَ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

1982. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Musenna, njemu Halid ibn Haris, a ovome Humejd prenoseći od Enesa, radijallahu ‘anhu: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ušao je kod Ummu Sulejm, pa mu je ona donijela hurmi i masla. ’Vratite maslo u mješčić, a hurme u posudu, jer ja postim.’ – rekao je on. Potom je otišao u kraj (sobe), klanjao nafila-namaz, blagoslovio Ummu Sulejm i njene ukućane. ’Allahov Poslaniče imam jednu malu želju.’ ’Kakva je?’ – upitao je on. ’Tvoj sluga Enes (učini mu dovu) nije ostavio dobro ni budućeg ni ovog svijeta a da ga nije zatražio (od Allaha) za mene.’ ’Allahu moj, podari mu imetak, potomstvo i daj mu bereket u tome.’ I ja sam (rekao je Enes) bio uistinu od najbogatijih ensarija.“ Humejd kaže: „Pričala mi je moja kćerka Umejna da je on do Hadždžadžova dolaska u Basru ukopao sto dvadeset i nekoliko svoje rođene djece.“


 

حَدَّثَنَا الصَّلْتُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مَهْدِيٌّ، عَنْ غَيْلاَنَ،‏.‏ وَحَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا غَيْلاَنُ بْنُ جَرِيرٍ، عَنْ مُطَرِّفٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ حُصَيْنٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ أَنَّهُ سَأَلَهُ ـ أَوْ سَأَلَ رَجُلاً وَعِمْرَانُ يَسْمَعُ ـ فَقَالَ ‏”‏ يَا أَبَا فُلاَنٍ أَمَا صُمْتَ سَرَرَ هَذَا الشَّهْرِ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَظُنُّهُ قَالَ يَعْنِي رَمَضَانَ‏.‏ قَالَ الرَّجُلُ لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَإِذَا أَفْطَرْتَ فَصُمْ يَوْمَيْنِ ‏”‏‏.‏ لَمْ يَقُلِ الصَّلْتُ أَظُنُّهُ يَعْنِي رَمَضَانَ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ ثَابِثٌ عَنْ مُطَرِّفٍ عَنْ عِمْرَانَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مِنْ سَرَرِ شَعْبَانَ ‏”‏‏.‏

 

1983. PRIČAO NAM JE Salt ibn Muhammed, njemu Mehdi prenoseći od Gajlana…, a preko drugog seneda, pričao nam je Ebu Nu‘man kazavši da mu je prenio Mehdi ibn Mejmun, njemu Gajlan ibn Džerir prenoseći od Mutarrifa, on od Imrana ibn Husajna, radijallahu ‘anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je on pitao Imrana, ili da je pitao nekog čovjeka, a Imran to slušao: „O ti i ti, nisi li ti postio kraj (zadnja dva dana) ovoga mjeseca?“ Ebu Nu‘man kaže: „Mislim da je Mutarrif kazao: ’Imran je mislio na ramazan.’“ „Ne, Allahov Poslaniče, (jer nije to bio ramazan).“, odgovorio je čovjek, a Muhammed je rekao: „Kada napraviš prekid, posti dva dana!” Salt (u prvom senedu) nije kazao: „Mislim da je Mutarrif rekao: „Mislio je Imran na ramazan.” Ebu Abdullah (Buharija) je rekao: „Sabit je kazao, prenoseći od Mutarrifa, on od Imrana, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “… zadnja dva dana šabana.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادٍ، قَالَ سَأَلْتُ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَوْمِ يَوْمِ الْجُمُعَةِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ زَادَ غَيْرُ أَبِي عَاصِمٍ أَنْ يَنْفَرِدَ بِصَوْمٍ‏.‏

 

1984. PRIČAO NAM JE Ebu Asim prenoseći od Ibnu Džurejdža, on od Abdul-Hamida ibn Džubejra, ovaj od Muhammeda ibn Abbasa: „Pitao sam Džabira, radijallahu ‘anhu: ’Je li Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio post petkom?’” ’Da.’ – rekao je on.“ Ostali, osim Ebu Asima su dodali: “… da se samo on posti.”


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا أَبُو صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ لاَ يَصُومَنَّ أَحَدُكُمْ يَوْمَ الْجُمُعَةِ، إِلاَّ يَوْمًا قَبْلَهُ أَوْ بَعْدَهُ ‏”‏‏.‏

 

1985. PRIČAO NAM JE Umer ibn Hafs ibn Gijas, njemu njegov otac, ovome A‘meš, a njemu Ebu Salih prenoseći od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je izjavio: “Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, gdje govori: „Neka niko od vas nipošto ne posti samo petak, nego još jedan (dan) ispred njega ili iza njega!”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، ح‏.‏ وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ، عَنْ جُوَيْرِيَةَ بِنْتِ الْحَارِثِ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيْهَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَهْىَ صَائِمَةٌ فَقَالَ ‏”‏ أَصُمْتِ أَمْسِ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ تُرِيدِينَ أَنْ تَصُومِي غَدًا ‏”‏‏.‏ قَالَتْ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَأَفْطِرِي ‏”‏‏.‏ وَقَالَ حَمَّادُ بْنُ الْجَعْدِ سَمِعَ قَتَادَةَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ أَنَّ جُوَيْرِيَةَ حَدَّثَتْهُ فَأَمَرَهَا فَأَفْطَرَتْ.

 

1986. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, prenoseći od Šu‘be…, a preko drugog seneda, pričao mi je Muhammed, njemu Gunder, a ovome Šu‘be prenoseći od Katade, on od Ejjuba, ovaj od Džuvejrije bint Harisa, radijallahu anha, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ušao kod nje u petak, kada je ona postila i rekao: „Jesi li jučer postila?“ „Nisam.“, odgovorila je ona. „Namjeravaš li postiti sutra?“ – upitao je on. „Ne.“ – odgovorila je. „Onda prekini post!“ – rekao je on. Hammad ibn Dža‘d kaže da je čuo Katadu, kada je rekao da mu je pričao Ebu Ejjub, kome je Džuvejrija ispričala slučaj, pa joj je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio i ona prekinula post.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، قُلْتُ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ هَلْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْتَصُّ مِنَ الأَيَّامِ شَيْئًا قَالَتْ لاَ، كَانَ عَمَلُهُ دِيمَةً، وَأَيُّكُمْ يُطِيقُ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُطِيقُ

 

1987. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja prenoseći od Sufjana, on od Mensura, ovaj od Ibrahima, a on, opet, od Alkame: „Upitao sam Aišu, radijallahu ’anha: ’Je li Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, određivao neki dan (u sedmici) za post?” „Ne. Njegov je posao bio trajan, a ko od vas može činiti ono što je mogao Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem?“


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ، قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرٌ، مَوْلَى أُمِّ الْفَضْلِ أَنَّ أُمَّ، الْفَضْلِ حَدَّثَتْهُ ح وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ عَنْ أَبِي النَّضْرِ مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ عُمَيْرٍ مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ بِنْتِ الْحَارِثِ أَنَّ نَاسًا تَمَارَوْا عِنْدَهَا يَوْمَ عَرَفَةَ فِي صَوْمِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ بَعْضُهُمْ هُوَ صَائِمٌ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ بِصَائِمٍ‏.‏ فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ بِقَدَحِ لَبَنٍ وَهْوَ وَاقِفٌ عَلَى بَعِيرِهِ فَشَرِبَهُ‏.‏

 

1988. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja prenoseći od Malika, ovome saopćio Umejr, oslobođeni rob Ummu Fadle, da mu je Ummu Fadl rekla…, a preko drugog seneda, pričao nam je Abdullah ibn Jusuf, a njega obavijestio Malik prenoseći od Ebu Nadra, oslobođenog roba Osmana ibn Ubejdullaha, on od Umejra, oslobođenog roba Abdullaha ibn Abbasa, on od Ummu Fadl bint Harisa, da su neki diskutirali kod nje o postu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, na dan Arefata (9. zul-hidždže). Neki su od njih rekli: „On posti”, a neki: „Ne posti.” Ona mu je poslala čašu mlijeka, dok je on još bio na svojoj devi, i on ju je popio.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ ـ أَوْ قُرِئَ عَلَيْهِ ـ قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنْ مَيْمُونَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّاسَ، شَكُّوا فِي صِيَامِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ عَرَفَةَ، فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ بِحِلاَبٍ وَهْوَ وَاقِفٌ فِي الْمَوْقِفِ، فَشَرِبَ مِنْهُ، وَالنَّاسُ يَنْظُرُونَ‏.‏

 

1989. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Sulejman, njemu Ibnu Vehb, ili mu je to pročitano, koji je rekao da mu je saopćio Amr, prenoseći od Bukejra, on od Kurejba, a ovaj od Mejmune, radijallahu anha, da je svijet sumnjao da li Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, posti na Dan Arefata, i jedni su rekli: „On posti.”, a drugi: „On ne posti.”, pa mu je poslala posudu svježeg mlijeka, dok on još stajaše u pobožnosti na Arefatu, i on se napio mlijeka, a svijet ga gledaše.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ هَذَانِ يَوْمَانِ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ صِيَامِهِمَا يَوْمُ فِطْرِكُمْ مِنْ صِيَامِكُمْ، وَالْيَوْمُ الآخَرُ تَأْكُلُونَ فِيهِ مِنْ نُسُكِكُمْ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ مَنْ قَالَ مَوْلَى ابْنِ أَزْهَرَ فَقَدْ أَصَابَ وَمَنْ قَالَ مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ فَقَدْ أَصَابَ

 

1990. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njega obavijestio Malik, prenoseći od Ibnu Šihaba, on od Ebu Ubejda, oslobođenog roba Ibnu Ezhera: „Prisustvovao sam Bajramu uz Omera ibn Hattaba, radijallahu ‘anhu, i on reče: ’Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio je postiti ova dva dana: prvi dan Ramazanskog bajrama, i dan kurban bajrama.’”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَوْمِ يَوْمِ الْفِطْرِ وَالنَّحْرِ، وَعَنِ الصَّمَّاءِ، وَأَنْ يَحْتَبِيَ الرَّجُلُ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ‏.‏ وَعَنْ صَلاَةٍ، بَعْدَ الصُّبْحِ وَالْعَصْرِ‏.‏

 

1991. PRIČAO NAM JE Musa ibn Isma‘il, njemu Vuhejb prenoseći od Amra ibn Jahje, on od svoga oca, a ovaj od Ebu Seida, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio je postiti na dan prekida pošćenja (prvi dan Ramazanskog bajrama) i na dan u kome se kolju kurbani, zabranio je sjedenje (čučanje) podvijenih koljena u jednoj odjeći, prebacivanje (kraja) ogrtača preko lijevog ramena unazad pa otpozadi preko desnog ramena… 1992. … i klanjanje nafila-namaza neposredno poslije sabahskog i ikindijskog farza.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ مِينَا، قَالَ سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ يُنْهَى عَنْ صِيَامَيْنِ، وَبَيْعَتَيْنِ الْفِطْرِ، وَالنَّحْرِ،، وَالْمُلاَمَسَةِ، وَالْمُنَابَذَةِ،‏.‏

 

1993. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Musa, i rekao da ga je obavijestio Hišam prenoseći od Ibnu Džurejdža, koga je obavijestio Amr ibn Dinar, prenoseći od Ataa ibn Minaa: „Čuo sam Amra da prenosi od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu: ’Zabranjene su dvije vrste pošćenja i dvije vrste trgovanja: post na Ramazanski i Kurban-bajram i trgovanje samim opipivanjem robe i bacanjem (gađanjem) novca na robu prodavca.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُعَاذٌ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ زِيَادِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ رَجُلٌ نَذَرَ أَنْ يَصُومَ يَوْمًا، قَالَ أَظُنُّهُ قَالَ الاِثْنَيْنِ، فَوَافَقَ يَوْمَ عِيدٍ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ أَمَرَ اللَّهُ بِوَفَاءِ النَّذْرِ، وَنَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ صَوْمِ هَذَا الْيَوْمِ‏.‏

 

1994. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Musenna, njemu Mu‘az, ovoga obavijestio Ibn Avn, prenoseći od Zijada ibn Džubejra, koji je kazao: „(Abdullahu) ibnu Omeru, radijallahu ‘anhuma, prišao je (na Mini) jedan čovjek i rekao: ’Jedan čovjek učinio je zavjet da posti jedan dan, pa se on podudario s (prvim) danom Bajrama?’“ Zijad ibn Džubejr kaže: „Mislim da je rekao da je to bio ponedjeljak.” (Abdullah) Ibnu Omer je odgovorio: „Allah je naredio izvršavanje zavjeta, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio je post na ovaj (prvi) dan (Kurban-bajrama).“


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ قَزَعَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثِنْتَىْ عَشْرَةَ غَزْوَةً قَالَ سَمِعْتُ أَرْبَعًا مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَعْجَبْنَنِي قَالَ ‏ “‏ لاَ تُسَافِرِ الْمَرْأَةُ مَسِيرَةَ يَوْمَيْنِ إِلاَّ وَمَعَهَا زَوْجُهَا أَوْ ذُو مَحْرَمٍ، وَلاَ صَوْمَ فِي يَوْمَيْنِ الْفِطْرِ وَالأَضْحَى، وَلاَ صَلاَةَ بَعْدَ الصُّبْحِ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ، وَلاَ بَعْدَ الْعَصْرِ حَتَّى تَغْرُبَ، وَلاَ تُشَدُّ الرِّحَالُ إِلاَّ إِلَى ثَلاَثَةِ مَسَاجِدَ مَسْجِدِ الْحَرَامِ، وَمَسْجِدِ الأَقْصَى، وَمَسْجِدِي هَذَا ‏”‏‏.‏

 

1995. PRIČAO NAM JE Hadždžadž ibn Minhal, njemu Šu‘be, a ovome Abdul-Melih ibn Umejr, rekavši: Čuo sam Kaze‘a kada je rekao: „Ebu Seid el-Hudri, radijallahu ‘anhu, koji je zajedno s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, učestvovao u 12 bitaka, rekao je: ’Od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, sam čuo četvero što mi se veoma dopalo, a to je: – Da žena ne putuje dva dana hoda osim samo sa svojim mužem ili sa svojim mahremom; – Da se ne posti dva dana: (prvi dan) Ramazanskog i Kurban-bajrama; – Da se ne klanja (nafila) namaz poslije (obavljenog) farza sabaha sve dok sunce ne izađe, i poslije farza ikindije dok sunce ne zađe; – Da se čine putovanja radi svetosti nekog mjesta osim radi tri džamije: radi Mesdžidul-Harema (Ka‘be), Mesdžidul-Aksaa (u Jerusalemu) i radi ove moje džamije (u Medini).”


 

وَقَالَ لِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي كَانَتْ، عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ تَصُومُ أَيَّامَ مِنًى، وَكَانَ أَبُوهَا يَصُومُهَا‏.‏

 

1996. „Kazao mi je Muhammed ibn Musenna prenoseći od Jahjaa, a on od Hišama: „Obavijestio me je moj otac da je Aiša, radijallahu anha, postila dane Mine, a i njen otac ih je postio.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عِيسَى، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ،‏.‏ وَعَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهم ـ قَالاَ لَمْ يُرَخَّصْ فِي أَيَّامِ التَّشْرِيقِ أَنْ يُصَمْنَ، إِلاَّ لِمَنْ لَمْ يَجِدِ الْهَدْىَ‏.‏

 

1997, 1998. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Gunder, a ovome Šu‘be rekavši: Čuo sam Abdullaha ibn Isaa kako prenosi od Zuhrija, on od Urve, ovaj od Aiše i od Salima, a on od (Abdullaha) Ibn Omera, radijallahu ‘anhum, da su Aiša i Abdullah ibn Omer izjavili: „(Vjerovjesnik) nije dozvolio da se poste dani tešrika izuzev onom ko nije imao kurban.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ الصِّيَامُ لِمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ، إِلَى يَوْمِ عَرَفَةَ، فَإِنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا وَلَمْ يَصُمْ صَامَ أَيَّامَ مِنًى‏.‏ وَعَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ مِثْلَهُ‏.‏ تَابَعَهُ إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ‏.‏

 

1999. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, koga je obavijestio Malik prenoseći od Ibn Šihaba, on od Salima ibn Abdullaha ibn Omera, a ovaj od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, da je rekao: „Post je dozvoljen onome ko hoće da obavi umru prije hadždža (hadždž temettu’), (s tim da smije postiti samo) do dana Arefata. Ako hodočasnik nije nabavio kurban i nije prije postio, on će postiti dane tešrika (dane boravka na Mini nakon prvog dana kurban-bajrama).” Isto je preneseno od ibn Šihaba koji je to prenio od Aiše. U drugom senedu, Malika slijedi Ibrahim ibn Sa‘d, prenoseći od Ibn Šihaba.


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ عَاشُورَاءَ ‏ “‏ إِنْ شَاءَ صَامَ ‏”‏‏.‏

 

2000. PRIČAO NAM JE Ebu Asim, prenoseći od Umera ibn Muhammeda, on od Salima, ovaj od svoga oca, radijallahu ‘anhu, da je izjavio: Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Na Dan ašure ko hoće može postiti.“


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمَرَ بِصِيَامِ يَوْمِ عَاشُورَاءَ، فَلَمَّا فُرِضَ رَمَضَانُ كَانَ مَنْ شَاءَ صَامَ، وَمَنْ شَاءَ أَفْطَرَ‏.‏

 

2001. PRIČAO NAM JE Ebu Jeman, njega obavijestio Šu‘ajb prenoseći od Zuhrija, kojeg je obavijestio Urve ibn Zubejr, da je Aiša, radijallahu anha, rekla: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naređivao je postiti Dan ašure (deseti dan muharrema), a kada je propisan post ramazana, ko je htio postio ga je i dalje, a ko nije htio, nije ni postio.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ تَصُومُهُ قُرَيْشٌ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصُومُهُ، فَلَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ صَامَهُ، وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ، فَلَمَّا فُرِضَ رَمَضَانُ تَرَكَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ، فَمَنْ شَاءَ صَامَهُ، وَمَنْ شَاءَ تَرَكَهُ‏.‏

 

2002. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme, prenoseći od Malika, on od Hišama ibn Urve, ovaj od svoga oca, a on od Aiše, radijallahu anha, da je izjavila: „Dan Ašure (deseti dan muharrema) postili su u predislamsko doba Kurejšije, a postio ga je i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem. On ga je postio i kada je došao u Medinu i naređivao da se posti, a kada je naređen ramazanski post, derogirana je obaveznost posta desetog dana muharrema, pa ko je htio postio ga je, a ko nije htio postiti, ostavio ga je.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ سَمِعَ مُعَاوِيَةَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ ـ رضى الله عنهما ـ يَوْمَ عَاشُورَاءَ عَامَ حَجَّ عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ يَا أَهْلَ الْمَدِينَةِ، أَيْنَ عُلَمَاؤُكُمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ هَذَا يَوْمُ عَاشُورَاءَ، وَلَمْ يُكْتَبْ عَلَيْكُمْ صِيَامُهُ، وَأَنَا صَائِمٌ، فَمَنْ شَاءَ فَلْيَصُمْ وَمَنْ شَاءَ فَلْيُفْطِرْ ‏”‏‏.‏

 

2003. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme, prenoseći od Malika, on od ibn Šihaba, ovaj od Humejda ibn Abdurrahmana koji je čuo sa govornice (minbera) Mu‘aviju ibn Ebu Sufjana, radijallahu ‘anhu, kako desetog dana muharrema, godine njegovog hodočašća govori: „Medinelije, gdje su vaši učenjaci? Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da kaže: ’Ovo je Dan ašure (deseti dan muharrema). Vama nije propisano da ga postite, a ja ga postim. Pa ko hoće, neka ga posti, a ko neće, neka ne posti.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ، فَرَأَى الْيَهُودَ تَصُومُ يَوْمَ عَاشُورَاءَ، فَقَالَ ‏”‏ مَا هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا هَذَا يَوْمٌ صَالِحٌ، هَذَا يَوْمٌ نَجَّى اللَّهُ بَنِي إِسْرَائِيلَ مِنْ عَدُوِّهِمْ، فَصَامَهُ مُوسَى‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَأَنَا أَحَقُّ بِمُوسَى مِنْكُمْ ‏”‏‏.‏ فَصَامَهُ وَأَمَرَ بِصِيَامِهِ‏.‏

 

2004. PRIČAO NAM JE Ebu Ma‘mer, njega obavijestio Abdul-Varis, ovoga Ejjub, a njega Abdullah ibn Seid ibn Džubejr prenoseći od svoga oca, on od (Abdullaha) Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je izjavio: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, došao je u Medinu i vidio da Jevreji poste Dan ašure (deseti dan muharrema), pa upitao: ’Šta je to (što postite)?’” ’Ovo je dobar dan, dan u kome je Bog spasio Izraelićane od njihovog neprijateja (faraona) i Musa ga je zato postio.’ ’Pa ja sam Musau preči od vas.’, rekao je (Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem). On ga je, potom, postio i naredio da se posti.“


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ أَبِي عُمَيْسٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ تَعُدُّهُ الْيَهُودُ عِيدًا، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ فَصُومُوهُ أَنْتُمْ ‏”‏‏.‏

 

2005. PRIČAO NAM JE Ali ibn Abdullah, njemu Ebu Usame prenoseći od Ebu Umejsa, on od Kajsa ibn Muslima, ovaj od Tarika ibn Šihaba, a on od Ebu Musaa, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Jevreji su Dan ašure (deseti dan muharrema) ubrajali u svetkovinu (blagdan) pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ’Postite ga i vi (muslimani)!’”


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ مَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَتَحَرَّى صِيَامَ يَوْمٍ فَضَّلَهُ عَلَى غَيْرِهِ، إِلاَّ هَذَا الْيَوْمَ يَوْمَ عَاشُورَاءَ وَهَذَا الشَّهْرَ‏.‏ يَعْنِي شَهْرَ رَمَضَانَ‏.‏

 

2006. PRIČAO NAM JE Ubejdullah ibn Musa, prenoseći od ibn Ujejne, on od Ubejdullaha ibn Ebu Jezida, ovaj od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je rekao: „Nisam vidio Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da se drži posta ma kojeg dana, smatrajući ga boljim od drugog, osim ovog dana, desetog muharrema i ovoga mjeseca, mjeseca ramazana.”


 

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنْ أَسْلَمَ أَنْ أَذِّنْ فِي النَّاسِ ‏ “‏ أَنَّ مَنْ كَانَ أَكَلَ فَلْيَصُمْ بَقِيَّةَ يَوْمِهِ، وَمَنْ لَمْ يَكُنْ أَكَلَ فَلْيَصُمْ، فَإِنَّ الْيَوْمَ يَوْمُ عَاشُورَاءَ ‏”‏‏.‏

 

2007. PRIČAO NAM JE Mekki ibn Ibrahim, njemu Jezid ibn Ebu Ubejd prenoseći od Seleme ibn Ekve‘a, radijallahu ‘anhu, da je izjavio. „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio je jednom čovjeku iz plemena Eslem da među svijetom obznani: ’Ko je jeo, neka posti ostatak svoga dana, a ko nije jeo, neka nastavi postiti, jer je danas Dan ašure (deseti muharrem).’”