Poklon i njegova vrijednost

حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الْمَقْبُرِيِّ، ‏{‏عَنْ أَبِيهِ،‏}‏ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ يَا نِسَاءَ الْمُسْلِمَاتِ لاَ تَحْقِرَنَّ جَارَةٌ لِجَارَتِهَا، وَلَوْ فِرْسِنَ شَاةٍ ‏”‏‏.‏

 

2565. PRIČAO NAM JE Asim ibn Ali, njemu ibn Ebu Zi’b prenoseći od Makburija, on od svoga oca, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Žene muslimanke, neka susjetka ne omalovažava svoju sus­jetku (zbog skromnog dara), pa makar to bio i papak ovce.“


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الأُوَيْسِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ رُومَانَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ لِعُرْوَةَ ابْنَ أُخْتِي، إِنْ كُنَّا لَنَنْظُرُ إِلَى الْهِلاَلِ ثُمَّ الْهِلاَلِ، ثَلاَثَةَ أَهِلَّةٍ فِي شَهْرَيْنِ، وَمَا أُوقِدَتْ فِي أَبْيَاتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَارٌ‏.‏ فَقُلْتُ يَا خَالَةُ مَا كَانَ يُعِيشُكُمْ قَالَتِ الأَسْوَدَانِ التَّمْرُ وَالْمَاءُ، إِلاَّ أَنَّهُ قَدْ كَانَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جِيرَانٌ مِنَ الأَنْصَارِ كَانَتْ لَهُمْ مَنَائِحُ، وَكَانُوا يَمْنَحُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَلْبَانِهِمْ، فَيَسْقِينَا‏.‏

 

2566. PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz ibn Abdullah Uvejsi, njemu ibn Ebu Hazim prenoseći od svoga oca, on od Jezida ibn Rumana, ovaj od Urve, da je Aiša, radijallahu anha, rekla: „Moj sestriću, mi smo gledali mlađak, pa mlađak i opet mlađak, tri mlađaka u dva mjeseca, a u sobama Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, nije vatra ložena.“ „Tetko po majci, čim vas je (Allah) opsrbljivao?” „Datulama i vodom. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, imao je susjede ensarije koji su imali deve i poklanjali Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, ponešto od njihova mlijeka pa nas on napajaše.“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لَوْ دُعِيتُ إِلَى ذِرَاعٍ أَوْ كُرَاعٍ لأَجَبْتُ، وَلَوْ أُهْدِيَ إِلَىَّ ذِرَاعٌ أَوْ كُرَاعٌ لَقَبِلْتُ ‏”‏‏.‏

 

2567. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu ibn Ebu Adijj prenoseći od Šu‘be, on od Sulejmana, ovaj od Ebu Hazima, on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Kada bih bio pozvan na plećku ili goljenicu, ja bih se odazvao, a kada bi mi se poklonila plećka ili goljenica, primio bih.“


 

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَرْسَلَ إِلَى امْرَأَةٍ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ، وَكَانَ لَهَا غُلاَمٌ نَجَّارٌ قَالَ لَهَا ‏”‏ مُرِي عَبْدَكِ فَلْيَعْمَلْ لَنَا أَعْوَادَ الْمِنْبَرِ ‏”‏‏.‏ فَأَمَرَتْ عَبْدَهَا، فَذَهَبَ فَقَطَعَ مِنَ الطَّرْفَاءِ، فَصَنَعَ لَهُ مِنْبَرًا، فَلَمَّا قَضَاهُ أَرْسَلَتْ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَدْ قَضَاهُ، قَالَ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَرْسِلِي بِهِ إِلَىَّ ‏”‏‏.‏ فَجَاءُوا بِهِ فَاحْتَمَلَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَوَضَعَهُ حَيْثُ تَرَوْنَ‏.‏

 

2568. PRIČAO NAM JE ibn Ebu Merjem, njemu Ebu Gassan, a ovome Ebu Hazim prenoseći od Sehla, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao po jednu ženu od muhadžira, koja imađaše momka (roba) tesara, i rekao je: „Naredi svome robu da nam izradi minber od nešto malo drveta!” Ona mu je to naredila. On je otišao, posjekao tamariskovo drvo i nap­ravio minber. Kada je završio (posao), javila je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, da ga je završio. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Pošalji mi ga!” Oni su ga donijeli i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, prenio ga je i postavio ovako kako ga vidite.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ السَّلَمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ يَوْمًا جَالِسًا مَعَ رِجَالٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي مَنْزِلٍ فِي طَرِيقِ مَكَّةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَازِلٌ أَمَامَنَا وَالْقَوْمُ مُحْرِمُونَ، وَأَنَا غَيْرُ مُحْرِمٍ، فَأَبْصَرُوا حِمَارًا وَحْشِيًّا، وَأَنَا مَشْغُولٌ أَخْصِفُ نَعْلِي، فَلَمْ يُؤْذِنُونِي بِهِ، وَأَحَبُّوا لَوْ أَنِّي أَبْصَرْتُهُ، وَالْتَفَتُّ فَأَبْصَرْتُهُ، فَقُمْتُ إِلَى الْفَرَسِ فَأَسْرَجْتُهُ ثُمَّ رَكِبْتُ وَنَسِيتُ السَّوْطَ وَالرُّمْحَ فَقُلْتُ لَهُمْ نَاوِلُونِي السَّوْطَ وَالرُّمْحَ‏.‏ فَقَالُوا لاَ وَاللَّهِ، لاَ نُعِينُكَ عَلَيْهِ بِشَىْءٍ‏.‏ فَغَضِبْتُ فَنَزَلْتُ فَأَخَذْتُهُمَا، ثُمَّ رَكِبْتُ، فَشَدَدْتُ عَلَى الْحِمَارِ فَعَقَرْتُهُ، ثُمَّ جِئْتُ بِهِ وَقَدْ مَاتَ، فَوَقَعُوا فِيهِ يَأْكُلُونَهُ، ثُمَّ إِنَّهُمْ شَكُّوا فِي أَكْلِهِمْ إِيَّاهُ، وَهُمْ حُرُمٌ، فَرُحْنَا وَخَبَأْتُ الْعَضُدَ مَعِي، فَأَدْرَكْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلْنَاهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ ‏ “‏ مَعَكُمْ مِنْهُ شَىْءٌ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَنَاوَلْتُهُ الْعَضُدَ فَأَكَلَهَا، حَتَّى نَفَّدَهَا وَهْوَ مُحْرِمٌ‏.‏ فَحَدَّثَنِي بِهِ زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ ‏عَنْ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ.‏

 

2569. PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz ibn Abdullah, njemu Muhamed ibn Dža‘fer prenoseći od Ebu Hazima, on od Abdullaha ibn Katade Selemija, a ovaj od svoga oca, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Sjedio sam jednog dana s nekima od drugova Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, na jednom mjestu na putu prema Mekki, a Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odsjeo je (dalje) ispred nas. Svijet je bio u ihramima, a ja bez ihrama. Ugledali su divljeg magarca. Ja sam bio zauzet i pop­ravljao svoju obuću i oni me nisu o tom obavijestili, a volio sam da sam ga i ja ugledao. Kasnije sam se okrenuo, ugledao ga, ustao do svoga konja, osedlao ga i uzjahao, a zaboravio bič i koplje, pa sam rekao: „Dohvati mi bič i koplje!” „Ne, Allaha nam! Nećemo ti u tom ništa pomoći.“ Ja sam se naljutio, sišao (s konja), uzeo ih, potom uzjahao, navalio na magarca, ustrijelio ga i donio, a on bijaše već izdahnuo. Ashabi su jeli njegovo meso, a kasnije se žalili što su ga jeli kad su bili u ihramu. Poslije smo krenuli, a ja sam uzeo prednji but, i stigli smo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i pitali ga za to. On upita: „Imate li šta od njega?“ „Da.“ – rekao sam i dohvatio mu prednji but i on ga jeđaše sve dok ga nije pojeo, a bio je u ihramu. Gornji hadis mi je prenio i Zejd ibn Eslem od Jesara, ovaj od Ebu Katade koji ga je prenio od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو طَوَالَةَ ـ اسْمُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ـ قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ أَتَانَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي دَارِنَا هَذِهِ، فَاسْتَسْقَى، فَحَلَبْنَا لَهُ شَاةً لَنَا، ثُمَّ شُبْتُهُ مِنْ مَاءِ بِئْرِنَا هَذِهِ، فَأَعْطَيْتُهُ وَأَبُو بَكْرٍ عَنْ يَسَارِهِ، وَعُمَرُ تُجَاهَهُ وَأَعْرَابِيٌّ عَنْ يَمِينِهِ فَلَمَّا فَرَغَ قَالَ عُمَرُ هَذَا أَبُو بَكْرٍ‏.‏ فَأَعْطَى الأَعْرَابِيَّ، ثُمَّ قَالَ ‏ “‏ الأَيْمَنُونَ، الأَيْمَنُونَ، أَلاَ فَيَمِّنُوا ‏”‏‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَهْىَ سُنَّةٌ فَهْىَ سُنَّةٌ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ‏.‏

 

2570. PRIČAO MI JE Halid ibn Mahled, njemu Sulejman ibn Bilal, a ovome Ebu Tuvale, kojem je ime Abdullah ibn Abdurrahman, rekavši: – Čuo sam Enesa, radijallahu ‘anhu, kako kaže: „Došao nam je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u ovu našu kuću i zatražio napitak (vode). Mi smo mu pomuzli našu ovcu, zatim sam mlijeko pomiješao s vodom iz našeg bunara i dao mu ga. Ebu Bekr mu bijaše s lijeve strane, Omer ispred njega, a jedan beduin s njegove desne strane. Pošto je završio (pijenje), Omer reče: ‘Tu je Ebu Bekr!’ Međutim, on je višak napitka dao beduinu, rekavši: ‘Preči su oni s desne strane! Preči su oni s desne strane! Pazite, počinjite s desne strane!’“ Enes je tri puta rekao: „To je sunnet, to je sunnet (praksa Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem).”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَنْفَجْنَا أَرْنَبًا بِمَرِّ الظَّهْرَانِ، فَسَعَى الْقَوْمُ فَلَغَبُوا، فَأَدْرَكْتُهَا فَأَخَذْتُهَا، فَأَتَيْتُ بِهَا أَبَا طَلْحَةَ فَذَبَحَهَا، وَبَعَثَ بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِوَرِكِهَا ـ أَوْ فَخِذَيْهَا قَالَ فَخِذَيْهَا لاَ شَكَّ فِيهِ ـ فَقَبِلَهُ‏.‏ قُلْتُ وَأَكَلَ مِنْهُ قَالَ وَأَكَلَ مِنْهُ‏.‏ ثُمَّ قَالَ بَعْدُ قَبِلَهُ‏.‏

 

2571. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu Šu‘be prenoseći od Hišama ibn Zejda ibn Enesa ibn Malika, a on od Enesa, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – Digli smo u Merri-Zahranu zeca sa loge. Svijet je trčao i umorio se, a ja sam ga stigao, uhvatio i odnio Ebu Talhi. On ga je zaklao i poslao Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, njegove butove, od­nosno njegova dva stegna. Šu‘be je kazao: – Nema sumnje u (izraze): “njegova dva stegna”, i “on je primio”. – I jeo od njega? – upitao sam. – I jeo je od njega – rekao je, a onda reče još: „Primio ih je.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الصَّعْبِ بْنِ جَثَّامَةَ ـ رضى الله عنهم ـ أَنَّهُ أَهْدَى لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِمَارًا وَحْشِيًّا وَهْوَ بِالأَبْوَاءِ أَوْ بِوَدَّانَ فَرَدَّ عَلَيْهِ، فَلَمَّا رَأَى مَا فِي وَجْهِهِ قَالَ ‏ “‏ أَمَا إِنَّا لَمْ نَرُدَّهُ عَلَيْكَ إِلاَّ أَنَّا حُرُمٌ ‏”‏‏.‏

 

2572. PRIČAO NAM JE Ismail, a njemu Malik prenoseći od ibn Šihaba, on od Ubejdullaha ibn Abdullaha ibn Utbe ibn Mes‘uda, ovaj od Abdullaha ibn Abbasa, on od Sa‘ba ibn Džessama, radijallahu ‘anhu, da je on poklonio Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, divljeg magarca kada je bio u Ebvau, odnosno u Veddanu i on mu ga vratio, pa pošto je na licu Sa‘ba primijetio neraspoloženje, rekao je: „Bez sumnje, mi smo ga tebi vratili samo zato što smo u ihramu.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّاسَ، كَانُوا يَتَحَرَّوْنَ بِهَدَايَاهُمْ يَوْمَ عَائِشَةَ، يَبْتَغُونَ بِهَا ـ أَوْ يَبْتَغُونَ بِذَلِكَ ـ مَرْضَاةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2573. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Musa, njemu Abde, ovome Hišam prenoseći od svoga oca, da je Aiša, radijallahu anha, rekla da se svijet trudio u svojim poklonima (Vjerovjesniku) na dan njegova boravka kod nje, želeći na taj način steći zadovoljstvo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ إِيَاسٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَهْدَتْ أُمُّ حُفَيْدٍ خَالَةُ ابْنِ عَبَّاسٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَقِطًا وَسَمْنًا وَأَضُبًّا، فَأَكَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الأَقِطِ وَالسَّمْنِ، وَتَرَكَ الضَّبَّ تَقَذُّرًا‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَلَوْ كَانَ حَرَامًا مَا أُكِلَ عَلَى مَائِدَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2574. PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu‘be, ovome Dža‘fer ibn Ijas: – Čuo sam Seida ibn Džubejra kako prenosi od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, izjavu: „Ummu Hufejd, Ibn Abbasova tetka po majci, poklonila je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, suhi sir, masla i bodljorepog guštera i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pojeo je sir i maslo, a bodljorepog guštera ostavio, smatrajući ga neprijatnim.” Ibn Abbas kaže: „Što je god bilo na sofri Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, pojedeno je, a da je bilo zabranjeno (haram) ono što je bilo na sofri Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, ne bi se pojelo.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏إِذَا أُتِيَ بِطَعَامٍ سَأَلَ عَنْهُ أَهَدِيَّةٌ أَمْ صَدَقَةٌ فَإِنْ قِيلَ صَدَقَةٌ‏.‏ قَالَ لأَصْحَابِهِ كُلُوا‏.‏ وَلَمْ يَأْكُلْ، وَإِنْ قِيلَ هَدِيَّةٌ‏.‏ ضَرَبَ بِيَدِهِ صلى الله عليه وسلم فَأَكَلَ مَعَهُمْ ‏”‏‏.‏

 

2575. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Munzir, njemu Ma‘n, a ovome Ibrahim ibn Tahman prenoseći od Muhammeda ibn Zijada, on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je kazao: “Kada bi se donijelo jelo Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, on bi upitao: ‘Je li poklon ili milostinja (sadaka)?’ – pa ako bi se reklo: ‘Milostinja’, on bi svojim drugovima rekao: ‘Jedite!’, a on ne bi jeo, a ako bi se reklo: ‘Poklon (hedija)’, on bi pružio svoju ruku i s njima jeo.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِلَحْمٍ فَقِيلَ تُصُدِّقَ عَلَى بَرِيرَةَ قَالَ ‏ “‏ هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ، وَلَنَا هَدِيَّةٌ ‏”‏‏.‏

 

2576. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Gunder, a ovome Šu‘be prenoseći od Katade, on od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, donesen je komad mesa i rečeno mu je: „(Ovo) je sadaka učinjena Beriri.” – Njoj je sadaka, a nama poklon – odgovorio je on.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، قَالَ سَمِعْتُهُ مِنْهُ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ بَرِيرَةَ، وَأَنَّهُمُ اشْتَرَطُوا وَلاَءَهَا، فَذُكِرَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏”‏‏.‏ وَأُهْدِيَ لَهَا لَحْمٌ، فَقِيلَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم هَذَا تُصُدِّقَ عَلَى بَرِيرَةَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ وَلَنَا هَدِيَّةٌ ‏”‏‏.‏ وَخُيِّرَتْ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ زَوْجُهَا حُرٌّ أَوْ عَبْدٌ قَالَ شُعْبَةُ سَأَلْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ عَنْ زَوْجِهَا‏.‏ قَالَ لاَ أَدْرِي أَحُرٌّ أَمْ عَبْدٌ

 

2577. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Bešar, njemu Gunder, a ovome Šu‘be prenoseći od Abdurrahmana ibn Kasima, koji je rekao: – Čuo sam hadis od njega, on od Kasima, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, kako je rekla da je htjela otkupiti Beriru, a da su njeni gospodari uvjetovali za sebe njen patronat, pa je to spomenuto Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, koji je na to rekao: „Otkupi je i oslobodi je. Patronat pripada samo onom ko je (roba) oslobodio.” I njoj je bio poklonjen komad mesa, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, upitao: „Šta je ovo?“ „Sadaka učinjena Beriri.“ – rekla sam. „To je za nju sadaka, a za nas poklon.“ – reče on. Berira je imala pravo izbora (raskinuti ili održati brak). Abdurrahman je rekao: „Njen muž je bio ili slobodan čovjek, ili rob.” Šu‘be kaže: – Pitao sam Abdurrahmana za njenog muža i on reče: „Ne znam je li bio slobodan čovjek ili rob.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَ ‏”‏ عِنْدَكُمْ شَىْءٌ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ لاَ، إِلاَّ شَىْءٌ بَعَثَتْ بِهِ أُمُّ عَطِيَّةَ مِنَ الشَّاةِ الَّتِي بُعِثَ إِلَيْهَا مِنَ الصَّدَقَةِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ إِنَّهَا قَدْ بَلَغَتْ مَحِلَّهَا ‏”‏‏.‏

 

2578. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Mukatil Ebu Hasan, njega obavi­jestio Halid ibn Abdullah prenoseći od Halida Hazzaa, on od Hafse, kćerke Sirinove, ona od Ummu Atijje, koja je izjavila: – Ušao je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, Aiši, radijallahu anha, i pitao: „Imate li štogod (hrane)?” „Nema ništa drugo osim nešto mesa od ovce koje je donijela Ummu Atijja, a što joj je poslato na ime sadake.“ – odgovorila je ona. „To je stiglo na svoje mjesto.“ – reče (Muhammed, alejhis-selam).


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ النَّاسُ يَتَحَرَّوْنَ بِهَدَايَاهُمُ يَوْمِي‏.‏ وَقَالَتْ أُمُّ سَلَمَةَ إِنَّ صَوَاحِبِي اجْتَمَعْنَ‏.‏ فَذَكَرَتْ لَهُ، فَأَعْرَضَ عَنْهَا‏.‏

 

2580. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu Hammad ibn Zejd prenoseći od Hišama, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, koja je kazala: – Svijet se trudio u svojim poklonima na moj dan (kada je po ustaljenom redu Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, dolazio Aiši, radijallahu ‘anhu) i Ummu Selema je rekla Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: „Moje su se drugarice (inoče) skupile (kod mene).” Međutim, kada mu je to spomenula, on se od toga okrenuo.


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ نِسَاءَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُنَّ حِزْبَيْنِ فَحِزْبٌ فِيهِ عَائِشَةُ وَحَفْصَةُ وَصَفِيَّةُ وَسَوْدَةُ، وَالْحِزْبُ الآخَرُ أُمُّ سَلَمَةَ وَسَائِرُ نِسَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَكَانَ الْمُسْلِمُونَ قَدْ عَلِمُوا حُبَّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَائِشَةَ، فَإِذَا كَانَتْ عِنْدَ أَحَدِهِمْ هَدِيَّةٌ يُرِيدُ أَنْ يُهْدِيَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَّرَهَا، حَتَّى إِذَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِ عَائِشَةَ بَعَثَ صَاحِبُ الْهَدِيَّةِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِ عَائِشَةَ، فَكَلَّمَ حِزْبُ أُمِّ سَلَمَةَ، فَقُلْنَ لَهَا كَلِّمِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُكَلِّمُ النَّاسَ، فَيَقُولُ مَنْ أَرَادَ أَنْ يُهْدِيَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَدِيَّةً فَلْيُهْدِهِ إِلَيْهِ حَيْثُ كَانَ مِنْ بُيُوتِ نِسَائِهِ، فَكَلَّمَتْهُ أُمُّ سَلَمَةَ بِمَا قُلْنَ، فَلَمْ يَقُلْ لَهَا شَيْئًا، فَسَأَلْنَهَا‏.‏ فَقَالَتْ مَا قَالَ لِي شَيْئًا‏.‏ فَقُلْنَ لَهَا فَكَلِّمِيهِ‏.‏ قَالَتْ فَكَلَّمَتْهُ حِينَ دَارَ إِلَيْهَا أَيْضًا، فَلَمْ يَقُلْ لَهَا شَيْئًا، فَسَأَلْنَهَا‏.‏ فَقَالَتْ مَا قَالَ لِي شَيْئًا‏.‏ فَقُلْنَ لَهَا كَلِّمِيهِ حَتَّى يُكَلِّمَكِ‏.‏ فَدَارَ إِلَيْهَا فَكَلَّمَتْهُ‏.‏ فَقَالَ لَهَا ‏”‏ لاَ تُؤْذِينِي فِي عَائِشَةَ، فَإِنَّ الْوَحْىَ لَمْ يَأْتِنِي، وَأَنَا فِي ثَوْبِ امْرَأَةٍ إِلاَّ عَائِشَةَ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَقَالَتْ أَتُوبُ إِلَى اللَّهِ مِنْ أَذَاكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ ثُمَّ إِنَّهُنَّ دَعَوْنَ فَاطِمَةَ بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلْنَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَقُولُ إِنَّ نِسَاءَكَ يَنْشُدْنَكَ اللَّهَ الْعَدْلَ فِي بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ‏.‏ فَكَلَّمَتْهُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ يَا بُنَيَّةُ، أَلاَ تُحِبِّينَ مَا أُحِبُّ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ بَلَى‏.‏ فَرَجَعَتْ إِلَيْهِنَّ، فَأَخْبَرَتْهُنَّ‏.‏ فَقُلْنَ ارْجِعِي إِلَيْهِ‏.‏ فَأَبَتْ أَنْ تَرْجِعَ، فَأَرْسَلْنَ زَيْنَبَ بِنْتَ جَحْشٍ، فَأَتَتْهُ فَأَغْلَظَتْ، وَقَالَتْ إِنَّ نِسَاءَكَ يَنْشُدْنَكَ اللَّهَ الْعَدْلَ فِي بِنْتِ ابْنِ أَبِي قُحَافَةَ‏.‏ فَرَفَعَتْ صَوْتَهَا، حَتَّى تَنَاوَلَتْ عَائِشَةَ‏.‏ وَهْىَ قَاعِدَةٌ، فَسَبَّتْهَا حَتَّى إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيَنْظُرُ إِلَى عَائِشَةَ هَلْ تَكَلَّمُ قَالَ فَتَكَلَّمَتْ عَائِشَةُ تَرُدُّ عَلَى زَيْنَبَ، حَتَّى أَسْكَتَتْهَا‏.‏ قَالَتْ فَنَظَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَائِشَةَ، وَقَالَ ‏”‏ إِنَّهَا بِنْتُ أَبِي بَكْرٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ الْبُخَارِيُّ الْكَلاَمُ الأَخِيرُ قِصَّةُ فَاطِمَةَ يُذْكَرُ عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ عَنْ رَجُلٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ‏.‏ وَقَالَ أَبُو مَرْوَانَ عَنْ هِشَامٍ عَنْ عُرْوَةَ كَانَ النَّاسُ يَتَحَرَّوْنَ بِهَدَايَاهُمْ يَوْمَ عَائِشَةَ‏.‏ وَعَنْ هِشَامٍ عَنْ رَجُلٍ مِنْ قُرَيْشٍ، وَرَجُلٍ مِنَ الْمَوَالِي، عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ قَالَتْ عَائِشَةُ كُنْتُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْذَنَتْ فَاطِمَةُ‏.‏

 

2581. PRIČAO NAM JE Ismail, njemu njegov brat prenoseći od Sulejmana, on od Hišama ibn Urve, ovaj od svoga oca, a on od Aiše, radijallahu anha, da su žene Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, bile u dvije grupe: u jednoj grupi bila je Aiša, Hafsa, Safijja i Sevda, a u drugoj Ummu Selema i ostale žene Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem. Muslimani su znali naklonost (ljubav) Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, prema Aiši, pa kada je ko od njih imao neki poklon za Al­lahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, zadržao bi ga kod sebe dok Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ne bi bio u sobi Aiše. Tada bi darodavac poslao poklon Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, u sobu Aiše, pa je grupa Ummu Seleme razgovarala o tome i rekla Ummu Selemi: – Reci Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, da kada bude govorio svijetu, kaže: „Ko htjedne Allahovom Poslaniku dati neki poklon, neka mu ga dadne dok je on u sobi bilo koje od njegovih supruga.” Ummu Selema mu je saopćila ovo što su one rekle, ali joj nije ništa odgovorio. One su je kasnije za to pitale i ona im rekla: „Nije mi ništa odgovorio.“ „Govori mu opet!“ – rekle su joj one. I ona mu je opet to rekla, kada je kretao Aiši, ali joj opet nije ništa odgovorio. Mi smo je za to pitale i ona reče: „Nije mi ništa odgovorio.“ „Govori mu sve dok ti nešto ne odgovori!“ – rekoše one. Potom je on pošao Aiši i Ummu Selema mu je to rekla, a on joj je odgovorio: „Ne uznemiravaj me zbog Aiše, jer mi Objava nije došla kada sam bio u odori ma koje žene osim Aiše!” „Molim Allaha za oprost zbog uznemiravanja tebe, Allahov Poslaniče!“ – rekla sam, kaže Ummu Selema. Kasnije su one pozvale Fatimu, kćerku Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i poslale je Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, da mu kaže: „Tvoje žene zaklinju te Allahom za jednakopravnost s kćerkom Ebu Bekra.“ Ona mu je to rekla, a on odgovori: ““O kćerkice! Zar ti ne voliš ono što ja volim?” „Svakako.“ – rekla je ona. Potom se vratila njima i izvijestila ih, a one su rekle: „Vrati mu se opet!” Pošto se ona nije htjela vratiti, one su poslale Zejnebu, kćerku Džahšovu. Ona mu je došla, grubo postupila i rekla: „Tvoje supruge zaklinju te Allahom za ravnopravnost s kćerkom ibn Ebu Kuhafe. Potom je podigla svoj glas, ispriječila se prema Aiši, koja je sjedila, i grdila je, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, gledao u Aišu da li će ona što kazati. Potom je Aiša, kaže Urve, progovorila, uzvratila Zejnebi i ušutkala je. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem – kaže Fatima – pogledao je Aišu i rekao, da je ona (po plemenitosti) zaista kćerka Ebu Bekrova. Buharija kaže: – Posljednji dio govora je izjava Fatime koja se prenosi od Hišama ibn Urve, a koju je on prenio od jednog čovjeka, ovaj od Zuhrija, a on od Muhammeda ibn Abdurrahmana. Ebu Mervan je opet prenio od Hišama, on od Urve: „Svijet se trudio u svojim poklonima na Aišin dan (dan kada je bio red da Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, boravi kod nje)”, a on od Hišama, on od jednog čovjeka od Kurejšija i jednog od oslobođenih robova, on od Zuhrija, ovaj od Muhammeda ibn Abdurrahmana ibn Harisa ibn Hišama, da je Aiša rekla: „Bila sam kod Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kad Fatima zatraži doz­volu za ulazak.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي ثُمَامَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ دَخَلْتُ عَلَيْهِ فَنَاوَلَنِي طِيبًا، قَالَ كَانَ أَنَسٌ ـ رضى الله عنه ـ لاَ يَرُدُّ الطِّيبَ‏.‏ قَالَ وَزَعَمَ أَنَسٌ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَرُدُّ الطِّيبَ‏.‏

 

2582. PRIČAO NAM JE Ebu Ma‘mer, njemu Abdul-Varis, a ovome Azre ibn Sabit Ensari koji je rekao: “Pričao mi je Sumame ibn Abdullah, da je Azre rekao: – Ušao sam Sumami i on mi dodade mirodiju i reče: „Enes, radijallahu ‘anhu, ne odbijaše miomirisa. On je rekao i smatrao da Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije odbijao (poklonjenu mu) mirodiju.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ ذَكَرَ عُرْوَةُ أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، رضى الله عنهما وَمَرْوَانَ أَخْبَرَاهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ قَامَ فِي النَّاسِ، فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ قَالَ ‏ “‏ أَمَّا بَعْدُ، فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا لَكَ‏.‏

 

2583, 2584. PRIČAO NAM JE Seid ibn Ebu Merjem, njemu Lejs, a ovome Ukajl prenoseći od ibn Šihaba, koji je rekao: „Urve je spomenuo da su ga Misver ibn Mahreme, radijallahu ‘anhu, i Mervan obavijestili da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kada mu je došla delegacija Hevazina, ustao među svijetom, pohvalio i zahvalio Allahu kako mu dolikuje, a zatim rekao: „Došla su nam vaša braća i kajući se i ja uviđam da im treba da vratim njihovo roblje, pa ko od vas voli da to učini dobrovolj­no, neka uradi, a ko hoće da ostane pri svom udjelu, dat ćemo mu ga od prve ratne dobiti, koju nam Allah odredi.“ Potom je svijet kazao: „Poklanjamo ti ga dobrovoljno.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْبَلُ الْهَدِيَّةَ وَيُثِيبُ عَلَيْهَا‏.‏ لَمْ يَذْكُرْ وَكِيعٌ وَمُحَاضِرٌ عَنْ هِشَامٍ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَائِشَةَ‏.‏

 

2585. PRIČAO MI JE Musedded, njemu Isa ibn Junus prenoseći od Hišama, on od svoga oca, da je Aiša, radijallahu anha, rekla: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, primaše poklon i za njega nag­rađivaše (darodavca).“ Isa ibn Junus nije spomenuo, kaže Buharija, da hadis prenose još Veki‘ i Muhadir od Hišama, on od svoga oca, a ovaj od Aiše.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَمُحَمَّدِ بْنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ عَنِ النُّعْمَانِ بْنِ بَشِيرٍ، أَنَّ أَبَاهُ، أَتَى بِهِ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي نَحَلْتُ ابْنِي هَذَا غُلاَمًا‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَكُلَّ وَلَدِكَ نَحَلْتَ مِثْلَهُ ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَارْجِعْهُ ‏”‏‏.‏

 

2586. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, rekavši da ga je obavijestio Malik prenoseći od ibn Šihaba, on od Humejda ibn Abdurrahmana i Muhammeda ibn Nu‘mana ibn Bešira, da su mu njih dvojica prenijeli od Nu‘mana ibn Bešira, da ga je njegov otac doveo Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: „Ovome svom sinu poklonio sam roba.“ „A jesi li drugoj svojoj djeci to isto poklonio?“ – upitao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem. „Ne.“ – odgovorio je on. „Pa vrati ga sebi!“ – rekao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ عَامِرٍ، قَالَ سَمِعْتُ النُّعْمَانَ بْنَ بَشِيرٍ ـ رضى الله عنهما ـ وَهُوَ عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ أَعْطَانِي أَبِي عَطِيَّةً، فَقَالَتْ عَمْرَةُ بِنْتُ رَوَاحَةَ لاَ أَرْضَى حَتَّى تُشْهِدَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنِّي أَعْطَيْتُ ابْنِي مِنْ عَمْرَةَ بِنْتِ رَوَاحَةَ عَطِيَّةً، فَأَمَرَتْنِي أَنْ أُشْهِدَكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَعْطَيْتَ سَائِرَ وَلَدِكَ مِثْلَ هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَاتَّقُوا اللَّهَ، وَاعْدِلُوا بَيْنَ أَوْلاَدِكُمْ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَرَجَعَ فَرَدَّ عَطِيَّتَهُ‏.‏

 

2587. PRIČAO NAM JE Hamid ibn Umer, njemu Ebu Avane prenoseći od Husajna, on od Amira, koji je izjavio: – Čuo sam Nu‘mana ibn Bešira, radijallahu ‘anhuma, kada je na minberu rekao: „Moj mi je otac učinio poklon, pa je Amra, kćerka Revahova rekla: ‘Nisam zadovoljna dok to ne predočiš Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i on posvjedoči.’” On je došao Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: „Ja sam svome sinu od Amre, kćerke Revahove, dao dar, pa mi je ona naredila, da tebe, Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, uzmem za svjedoka.“ „A jesi li to isto podario ostaloj svojoj djeci?“ – upitao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem. „Ne.“ – odgovorio je on. „Bojte se Allaha i budite pravedni prema svojoj djeci.” – rekao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem. On se potom vratio (kući), kaže Nu‘man, i uzeo natrag poklon.


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ لَمَّا ثَقُلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَاشْتَدَّ وَجَعُهُ اسْتَأْذَنَ أَزْوَاجَهُ أَنْ يُمَرَّضَ فِي بَيْتِي، فَأَذِنَّ لَهُ، فَخَرَجَ بَيْنَ رَجُلَيْنِ، تَخُطُّ رِجْلاَهُ الأَرْضَ، وَكَانَ بَيْنَ الْعَبَّاسِ، وَبَيْنَ رَجُلٍ آخَرَ‏.‏ فَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ فَذَكَرْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ مَا قَالَتْ عَائِشَةُ، فَقَالَ لِي وَهَلْ تَدْرِي مَنِ الرَّجُلُ الَّذِي لَمْ تُسَمِّ عَائِشَةُ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ هُوَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ‏.‏

 

2588. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Musa, rekavši da ga je obavijestio Hišam prenoseći od Ma‘mera, on od Zuhrija: – Obavijestio me je Ubejdullah ibn Abdullah, da je Aiša, radijallahu anha, rekla: „Kada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obolio i bolest mu se pogoršala, tražio je dozvolu svojih supruga da boluje u mojoj sobi. One su mu to dozvolile i on je izašao (jednom u džamiju), držala su ga dva čovjeka, a noge su mu se vukle po zemlji. Držali su ga (vodili u džamiju) Abbas i još jedan ashaibn” Ubejdullah je kasnije rekao: „Spomenuo sam poslije ibn Abbasu ono što je Aiša kazala. On me upita: „Znaš li ko je bio taj čovjek što Aiša nije spomenula njegovo ime?” „Ne.“ – rekao sam. „To je Alija, sin Ebu Taliba.“ – rekao je on.


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْكَلْبِ يَقِيءُ، ثُمَّ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ ‏”‏‏.‏

 

2589. PRIČAO NAM JE Muslim ibn Ibrahim, njemu Vu­hejb, a ovome ibn Tavus prenoseći od svoga oca, da je ibn Abbas, radijallahu ‘anhuma, izjavio: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Ko porekne (vrati) svoj poklon sličan je psu koji se vrati na ono što je povratio.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَسْمَاءَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا لِي مَالٌ إِلاَّ مَا أَدْخَلَ عَلَىَّ الزُّبَيْرُ فَأَتَصَدَّقُ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ تَصَدَّقِي، وَلاَ تُوعِي فَيُوعَى عَلَيْكِ ‏”‏‏.‏

 

2590. PRIČAO NAM JE Ebu Asim prenoseći od ibn Džurejdža, on od ibn Ebu Mulejka, ovaj od Abbada ibn Abdullaha, da je Esma, radijallahu anha, izjavila: – Allahov Poslaniče, rekla sam: „Ja imam samo imovinu koju mi je dao Zubejr, pa mogu li je podijeliti kao sadaku?” „Podijeli! – rekao je – i ne skrivaj je u posudu (kesu), pa da i Allah od tebe ne skriva!“


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ فَاطِمَةَ، عَنْ أَسْمَاءَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أَنْفِقِي وَلاَ تُحْصِي فَيُحْصِيَ اللَّهُ عَلَيْكِ، وَلاَ تُوعِي فَيُوعِيَ اللَّهُ عَلَيْكِ ‏”‏‏.‏

 

2591. PRIČAO NAM JE Ubejdullah ibn Seid, njemu Ab­dullah ibn Numejr, a ovome Hišam ibn Urve prenoseći od Fatime, ona od Esme, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Podijeli i ne broj, pa da i Allah tebi broji; ne skrivaj je u posudu (kesu), pa da i Allah tako tebi učini (ograničenu nafaku)!“


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، عَنِ اللَّيْثِ، عَنْ يَزِيدَ، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّ مَيْمُونَةَ بِنْتَ الْحَارِثِ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا، أَعْتَقَتْ وَلِيدَةً وَلَمْ تَسْتَأْذِنِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا كَانَ يَوْمُهَا الَّذِي يَدُورُ عَلَيْهَا فِيهِ قَالَتْ أَشَعَرْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنِّي أَعْتَقْتُ وَلِيدَتِي قَالَ ‏”‏ أَوَفَعَلْتِ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَمَا إِنَّكِ لَوْ أَعْطَيْتِيهَا أَخْوَالَكِ كَانَ أَعْظَمَ لأَجْرِكِ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ بَكْرُ بْنُ مُضَرَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ بُكَيْرٍ عَنْ كُرَيْبٍ إِنَّ مَيْمُونَةَ أَعْتَقَتْ.

 

2592. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr prenoseći od Lejsa, on od Jezida, ovaj od Kurejba, oslobođenog roba Ibn Abbasa, da ga je Mejmuna, kćerka Harisova, radijallahu ‘anhu, obavijestila da je ona oslobodila robinju, a nije tražila odobrenje od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i kada je bio njen dan u kome je on njoj dolazio, ona mu je rekla: „Znaš li Allahov Poslaniče, da sam ja otpustila svoju sluškinju (robinju)?“ „A jesi li to uradila?“ – upitao je. „Da.“ – rekla je ona. „Da si je poklonila svojim daidžama, bila bi ti, bez sumnje, još veća nagrada.“ – rekao je. Bekr ibn Mudar kaže, prenoseći od Amra, on od Bukejra, ovaj od Kurejba da je Mejmuna oslobodila (ga)…


 

حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ سَفَرًا أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ خَرَجَ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا مَعَهُ، وَكَانَ يَقْسِمُ لِكُلِّ امْرَأَةٍ مِنْهُنَّ يَوْمَهَا وَلَيْلَتَهَا، غَيْرَ أَنَّ سَوْدَةَ بِنْتَ زَمْعَةَ وَهَبَتْ يَوْمَهَا وَلَيْلَتَهَا، لِعَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَبْتَغِي بِذَلِكَ رِضَا رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2593. PRIČAO NAM JE Hibban ibn Musa, da ga je obavijestio Abdullah, njega Junus prenoseći od Zuhrija, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, koja je izjavila: – Kada bi Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, htio na put, dao bi među svojim ženama izvlačiti kocku, pa kojoj od njih izađe njena strijela (s njenim imenom), s njom bi išao, a svakoj ženi od njih dodjeljivaše njen dan i noć osim što je Sevda, kćerka Zem‘atova, svoj dan i noć poklanjala Aiši, supruzi Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, želeći time zadovoljstvo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.


 

وَقَالَ بَكْرٌ عَنْ عَمْرٍو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ مَيْمُونَةَ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَعْتَقَتْ وَلِيدَةً لَهَا فَقَالَ لَهَا ‏ “‏ وَلَوْ وَصَلْتِ بَعْضَ أَخْوَالِكِ كَانَ أَعْظَمَ لأَجْرِكِ ‏”‏‏.‏

 

2594. Bekr je rekao, prenoseći od Amra, on od Bukejra, Ibn Abbasovog oslobođenog roba, da je Mejmuna, supruga Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, oslobodila svoju sluškinju (robinju) i on joj rekao: „Da si je poklonila nekom od svojih daidži, imala bi još veću nagradu!“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي عِمْرَانَ الْجَوْنِيِّ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رَجُلٍ مِنْ بَنِي تَيْمِ بْنِ مُرَّةَ ـ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ لِي جَارَيْنِ فَإِلَى أَيِّهِمَا أُهْدِي قَالَ ‏ “‏ إِلَى أَقْرَبِهِمَا مِنْكِ بَابًا ‏”‏‏.‏

 

2595. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Muhammed ibn Dža‘fer, ovome Šu‘be prenoseći od Ebu Imrana Dževnija, on od Talhe ibn Abdullaha, čovjeka iz Benu-Demima ibn Murre, koji kaže da je Aiša, radijallahu anha, rekla: „O Allahov Poslaniče, ja imam dvojicu komšija, pa kome od njih da dadnem poklon?“ „ Onome čija su ti vrata najbliža.“ – reče on.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ الصَّعْبَ بْنَ جَثَّامَةَ اللَّيْثِيَّ،، وَكَانَ، مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُخْبِرُ أَنَّهُ أَهْدَى لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِمَارَ وَحْشٍ وَهْوَ بِالأَبْوَاءِ ـ أَوْ بِوَدَّانَ ـ وَهْوَ مُحْرِمٌ فَرَدَّهُ، قَالَ صَعْبٌ فَلَمَّا عَرَفَ فِي وَجْهِي رَدَّهُ هَدِيَّتِي قَالَ ‏ “‏ لَيْسَ بِنَا رَدٌّ عَلَيْكَ، وَلَكِنَّا حُرُمٌ ‏”‏‏.‏

 

2596. PRIČAO NAM JE Ebu Jeman, njega obavijestio Šu‘ajb prenoseći od Zuhrija, da je kazao: „Obavijestio me je Ubejdullah ibn Abdullah ibn Utbe, da mu je saopćio Abdullah ibn Abbas, radijallahu ‘anhuma, da je čuo Sa‘ba ibn Džesame Lejsija, a on je jedan od drugova Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je poklonio Alla­hovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, divljeg magarca, kada je bio u Ebvau, odnosno u Veddanu u ihramu, i on mu ga vratio.“ „Pošto je na mom licu primijetio – kaže Sa‘b – da mi je bilo neprijatno što mi je vratio moj poklon, rekao je: ‘Vratili smo ti ga samo zato što smo u ihramu.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ اسْتَعْمَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَجُلاً مِنَ الأَزْدِ يُقَالُ لَهُ ابْنُ اللُّتْبِيَّةِ عَلَى الصَّدَقَةِ، فَلَمَّا قَدِمَ قَالَ هَذَا لَكُمْ، وَهَذَا أُهْدِيَ لِي‏.‏ قَالَ ‏ “‏ فَهَلاَّ جَلَسَ فِي بَيْتِ أَبِيهِ أَوْ بَيْتِ أُمِّهِ، فَيَنْظُرَ يُهْدَى لَهُ أَمْ لاَ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يَأْخُذُ أَحَدٌ مِنْهُ شَيْئًا إِلاَّ جَاءَ بِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ يَحْمِلُهُ عَلَى رَقَبَتِهِ، إِنْ كَانَ بَعِيرًا لَهُ رُغَاءٌ أَوْ بَقَرَةً لَهَا خُوَارٌ أَوْ شَاةً تَيْعَرُ ـ ثُمَّ رَفَعَ بِيَدِهِ، حَتَّى رَأَيْنَا عُفْرَةَ إِبْطَيْهِ ـ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ ثَلاَثًا ‏”‏‏.‏

 

2597. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Sufjan, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Urve ibn Zubejra, da je Ebu Humejd Sa‘idi, radijallahu ‘anhu, rekao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, postavio je za službenika da sakuplja zekat jednog čovjeka iz plemena Ezd, koji se zvaše Ibul-Utbijje, pa kada je stigao (natrag), rekao je: „Ovo je vaše, a ovo je poklonjeno meni.” „Zašto ne!“ – rekao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem. Odsjeo je u kući svoga oca i svoje majke i gledao hoće li mu se što pokloniti ili neće. Tako mi Onoga u Čijoj je ruci moj život, ko uzme što od zekata, donijet će to na Sudnji dan natovareno na svom vratu. I ako to bude deva, ona će mukati, ako bude krava, rikat će, a ako bude ovca, blejat će. Potom je digao svoju ruku, da smo vidjeli bjelinu njegovih pa­zuha (i rekao) tri puta: „Allahu moj, da li sam dobro saopćio? Allahu moj, da li sam dobro saopćio?”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُنْكَدِرِ، سَمِعْتُ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ لِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَوْ جَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا ثَلاَثًا ‏”‏‏.‏ فَلَمْ يَقْدَمْ حَتَّى تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَأَمَرَ أَبُو بَكْرٍ مُنَادِيًا فَنَادَى مَنْ كَانَ لَهُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عِدَةٌ أَوْ دَيْنٌ فَلْيَأْتِنَا‏.‏ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَعَدَنِي‏.‏ فَحَثَى لِي ثَلاَثًا‏.‏

 

2598. PRIČAO NAM JE Ali ibn Abdullah, njemu Sufjan, a ovome Ibn Munkedir, izjavivši: – Čuo sam Džabira, radijallahu ‘anhu, kada je izjavio: Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao mi je: „Da je došao dohodak iz Bahrejna, dao bih ti ovoliko (pregršt dirhema)”, pokazavši to tri puta. I Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, umro je, a dohodak nije stigao, pa je Ebu Bekr poslao glasnika, koji je oglasio: “Ko je imao kod Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kakvo obećanje ili dug, neka nam dođe!” Tada sam mu otišao i rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obećao mi je (to i to). I Ebu Bekr mi je zagrabio tri (pregršti dirhema).“


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَسَمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْبِيَةً، وَلَمْ يُعْطِ مَخْرَمَةَ مِنْهَا شَيْئًا، فَقَالَ مَخْرَمَةُ يَا بُنَىَّ انْطَلِقْ بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ، فَقَالَ ادْخُلْ فَادْعُهُ لِي‏.‏ قَالَ فَدَعَوْتُهُ لَهُ فَخَرَجَ إِلَيْهِ، وَعَلَيْهِ قَبَاءٌ مِنْهَا، فَقَالَ ‏ “‏ خَبَأْنَا هَذَا لَكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَنَظَرَ إِلَيْهِ، فَقَالَ رَضِيَ مَخْرَمَةُ‏.‏

 

2599. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu Lejs prenoseći od ibn Ebu Mulejke, on od Misvera ibn Mahreme, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, dijelio je ogrtače (kaftane) i od njih nije nijednog dodijelio Mahremi, pa je Mahreme rekao: „Sinak, pođimo do Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.” Ja sam ga, kaže Misver, zov­nuo i on je izašao, a na njemu bijaše jedan od onih ogrtača. On reče: „Ovo smo sklonili za tebe!” – Mahreme je, kaže Misver, pogledao ogrtač, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Mahreme je zadovoljan?!”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَحْبُوبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ هَلَكْتُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ وَمَا ذَاكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَقَعْتُ بِأَهْلِي فِي رَمَضَانَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ تَجِدُ رَقَبَةً ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُطْعِمَ سِتِّينَ مِسْكِينًا ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ بِعَرَقٍ ـ وَالْعَرَقُ الْمِكْتَلُ ـ فِيهِ تَمْرٌ فَقَالَ ‏”‏ اذْهَبْ بِهَذَا فَتَصَدَّقْ بِهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ عَلَى أَحْوَجَ مِنَّا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا أَهْلُ بَيْتٍ أَحْوَجُ مِنَّا‏.‏ قَالَ ‏”‏ اذْهَبْ فَأَطْعِمْهُ أَهْلَكَ ‏”‏‏.‏

 

2600. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Mahbub, njemu Abdul-Vahid, ovome Ma‘mer prenoseći od Zuhrija, on od Humejda ibn Abdurrahmana, a ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Došao je Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, jedan čovjek i rekao: „Propao sam!” „A šta ti je?“, upitao je Alejhisselam. „Namjerno sam pokvario post uz ramazan, spolno općeći sa suprugom.“, odgovorio je ovaj. „Imaš li roba?“, upitao je Alejhisselam. „Ne.“ – odgovorio je čovjek. „Jesi li u mogućnosti da postiš dva mjeseca uzastopno?“ – upitao je opet Alejhisselam. „Ne.“ – kazao je on. „Pa možeš li nahraniti jednog dana 60 siromaha?“ – rekao je Alejhisselam. „Ne.“ – reče on. Tada jedan čovjek od ensarija donese zembilj, tj. torbu, u kome su bile datule i Alejhisselam reče: „Nosi ovo i podijeli kao sadaku!” „Najpotrebnijem od nas, Allahov Poslaniče?“ – upita čovjek. Tako mi Onoga koji te poslao sa Istinom, između ova dva krša nema potrebnijih ukućana od nas. „Idi, i s tim nahrani svoje ukućane!“ – reče Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ،‏.‏ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَاهُ قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ شَهِيدًا، فَاشْتَدَّ الْغُرَمَاءُ فِي حُقُوقِهِمْ، فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَلَّمْتُهُ، فَسَأَلَهُمْ أَنْ يَقْبَلُوا ثَمَرَ حَائِطِي، وَيُحَلِّلُوا أَبِي، فَأَبَوْا، فَلَمْ يُعْطِهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَائِطِي، وَلَمْ يَكْسِرْهُ لَهُمْ، وَلَكِنْ قَالَ ‏”‏ سَأَغْدُو عَلَيْكَ ‏”‏‏.‏ فَغَدَا عَلَيْنَا حَتَّى أَصْبَحَ، فَطَافَ فِي النَّخْلِ، وَدَعَا فِي ثَمَرِهِ بِالْبَرَكَةِ، فَجَدَدْتُهَا، فَقَضَيْتُهُمْ حُقُوقَهُمْ، وَبَقِيَ لَنَا مِنْ ثَمَرِهَا بَقِيَّةٌ، ثُمَّ جِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ جَالِسٌ، فَأَخْبَرْتُهُ بِذَلِكَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِعُمَرَ ‏”‏ اسْمَعْ ـ وَهْوَ جَالِسٌ ـ يَا عُمَرُ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَلاَّ يَكُونُ قَدْ عَلِمْنَا أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ، وَاللَّهِ إِنَّكَ لَرَسُولُ اللَّهِ‏.‏

 

2601. PRIČAO NAM JE Abdan, njega obavijestio Abdullah, a ovoga Junus (a Lejs je rekao: Pričao mi je Junus) prenoseći od ibn Šihaba, kojem je pričao ibn Ka‘b ibn Malik, da mu je saopćio Džabir ibn Abdullah, radijallahu ‘anhu, da je njegov otac kao šehid ubijen (u borbi) na Uhudu, pa su vjerovnici navalili sa svojim potraživanjima i ja sam – kaže on – došao Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i to mu rekao. On ih pitaše da prime plod moga voćnjaka i moga oca oslobode (duga). Oni to nisu htjeli i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije im dao moje bašče i nije im dao obrati ploda, nego reče: „Doći ću ti sutra ujutro.“ I došao nam je sutradan, kada je svanulo, obišao palmovik i molio Allaha za bereket u plodu. Kasnije sam obrao plod, isplatio vjerovnicima njihova potraživanja, a i nama je nešto ostalo plodova. Poslije sam došao Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, a on sjeđaše, i to mu saopćio. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, reče Omeru: „Slušaj, Omere!“ Omer reče: „Zar da ne bude (tako)?! Mi sigurno znamo da si ti, uistinu, Allahov Poslanik! Allaha mi, ti si, stvarno, Allahov Poslanik!”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِشَرَابٍ فَشَرِبَ، وَعَنْ يَمِينِهِ غُلاَمٌ وَعَنْ يَسَارِهِ الأَشْيَاخُ فَقَالَ لِلْغُلاَمِ ‏ “‏ إِنْ أَذِنْتَ لِي أَعْطَيْتُ هَؤُلاَءِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ مَا كُنْتُ لأُوثِرَ بِنَصِيبِي مِنْكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَحَدًا‏.‏ فَتَلَّهُ فِي يَدِهِ‏.‏

 

2602. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Kaze‘a, njemu Malik, prenoseći od Ebu Hazima, on od Sehla ibn Sa‘da, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, donesen napitak (mlijeka) i on ga pio. Na njegovoj desnoj strani bijaše jedan dječak, a na lijevoj stariji ljudi. On reče dječaku: „Ako mi dozvoljavaš dat ću (ostatak) ovima?” „Ne dajem pravo prvenstva na svoj udio nikome, osim tebi, Allahov Poslaniče.“ – rekao je dječak. I on mu je dade u njegovu ruku (posudu s mlijekom).


 

حَدَّثَنَا ثَابِتٌ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ عَنْ مُحَارِبٍ عَنْ جَابِرٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْمَسْجِدِ فَقَضَانِي وَزَادَنِي

 

2603. PRIČAO NAM JE Sabit ibn Muhammed, njemu Mis‘ar, prenoseći od Muhariba, ovaj od Džabira, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: „ Došao sam Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, u džamiju, pa mi je platio (dug) i još više dao (nego što je dug stvarno iznosio).“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَارِبٍ، سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ بِعْتُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَعِيرًا فِي سَفَرٍ، فَلَمَّا أَتَيْنَا الْمَدِينَةَ قَالَ ‏ “‏ ائْتِ الْمَسْجِدَ فَصَلِّ رَكْعَتَيْنِ ‏”‏‏.‏ فَوَزَنَ ـ قَالَ شُعْبَةُ أُرَاهُ فَوَزَنَ لِي فَأَرْجَحَ، فَمَا زَالَ مِنْهَا شَىْءٌ حَتَّى أَصَابَهَا أَهْلُ الشَّأْمِ يَوْمَ الْحَرَّةِ‏.‏

 

2604. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Gunder, ovome Šu‘be, prenoseći od Muhariba: – Čuo sam Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhuma, da kaže: Prodao sam Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, devu na jednom putovanju i kada smo došli u Medinu, on reče: „Dođi u džamiju i klanjaj dva rekata!” Potom mi je izvagao (dug). Šu‘be je rekao: – Mislim da je (Džabir) rekao: „Potom mi je izvagao i prebacio (više nego što je dogovoreno)” – znači “i prevagnuo je”. I nešto od toga bilo mi je sve dok ga nisu na dan Bitke na medinskom kamenjaru ugrabili ljudi iz Šama.


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُتِيَ بِشَرَابٍ، وَعَنْ يَمِينِهِ غُلاَمٌ وَعَنْ يَسَارِهِ أَشْيَاخٌ، فَقَالَ لِلْغُلاَمِ ‏ “‏ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أُعْطِيَ هَؤُلاَءِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ الْغُلاَمُ لاَ، وَاللَّهِ لاَ أُوثِرُ بِنَصِيبِي مِنْكَ أَحَدًا‏.‏ فَتَلَّهُ فِي يَدِهِ‏.‏

 

2605. PRIČAO NAM JE Kutejbe, prenoseći od Malika, on od Ebu Hazima, ovaj od Sehla ibn Sa‘da, radijallahu ‘anhu, da je Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, do­nesen napitak (mlijeka). S desne mu strane bijaše jedan dječak, a s lijeve starci i on reče dječaku: „ Dozvoljavaš li mi da (ostatak) dadnem ovima?“ „Allaha mi, ne.“ – reče dječak. „Ne ustupam svoga udjela nikom osim tebi.“ I Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, dade mu napitak u njegovu ruku.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ جَبَلَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سَلَمَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ لِرَجُلٍ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَيْنٌ فَهَمَّ بِهِ أَصْحَابُهُ، فَقَالَ ‏”‏ دَعُوهُ فَإِنَّ لِصَاحِبِ الْحَقِّ مَقَالاً‏.‏ وَقَالَ اشْتَرُوا لَهُ سِنًّا فَأَعْطُوهَا إِيَّاهُ ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا إِنَّا لاَ نَجِدُ سِنًّا إِلاَّ سِنًّا هِيَ أَفْضَلُ مِنْ سِنِّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَاشْتَرُوهَا فَأَعْطُوهَا إِيَّاهُ، فَإِنَّ مِنْ خَيْرِكُمْ أَحْسَنَكُمْ قَضَاءً ‏”‏‏.‏

 

2606. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Usman ibn Džebele, a njega je obavijestio njegov otac, prenoseći od Šu‘be da je Seleme rekao: – Čuo sam Ebu Selemu, a on Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, kako kaže: „Jedan čovjek tražio je (grubo) od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, dug, pa su se njegovi drugovi odlučili s njim obračunati, a Muhammed, alejhis-selam, reče: ‘Ostavite ga, jer vlasnik (nekog) prava ima i pravo govora! Kupite mu jednogodišnju devu i podajte mu je!’” „Nemam istogodišnje – rekli su ashabi – nego samo za godinu stariju od njegove jednogodišnje.“ „Kupite je i podajte mu je! – reče on – jer je između vas najbo­lji onaj ko najljepše isplaćuje dug.“


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، أَخْبَرَاهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ حِينَ جَاءَهُ وَفْدُ هَوَازِنَ مُسْلِمِينَ، فَسَأَلُوهُ أَنْ يَرُدَّ إِلَيْهِمْ أَمْوَالَهُمْ وَسَبْيَهُمْ فَقَالَ لَهُمْ ‏”‏ مَعِي مَنْ تَرَوْنَ، وَأَحَبُّ الْحَدِيثِ إِلَىَّ أَصْدَقُهُ، فَاخْتَارُوا إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ إِمَّا السَّبْىَ وَإِمَّا الْمَالَ، وَقَدْ كُنْتُ اسْتَأْنَيْتُ ‏”‏‏.‏ وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم انْتَظَرَهُمْ بِضْعَ عَشْرَةَ لَيْلَةً حِينَ قَفَلَ مِنَ الطَّائِفِ، فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ رَادٍّ إِلَيْهِمْ إِلاَّ إِحْدَى الطَّائِفَتَيْنِ قَالُوا فَإِنَّا نَخْتَارُ سَبْيَنَا‏.‏ فَقَامَ فِي الْمُسْلِمِينَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ أَمَّا بَعْدُ فَإِنَّ إِخْوَانَكُمْ هَؤُلاَءِ جَاءُونَا تَائِبِينَ، وَإِنِّي رَأَيْتُ أَنْ أَرُدَّ إِلَيْهِمْ سَبْيَهُمْ، فَمَنْ أَحَبَّ مِنْكُمْ أَنْ يُطَيِّبَ ذَلِكَ فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ أَحَبَّ أَنْ يَكُونَ عَلَى حَظِّهِ حَتَّى نُعْطِيَهُ إِيَّاهُ مِنْ أَوَّلِ مَا يُفِيءُ اللَّهُ عَلَيْنَا فَلْيَفْعَلْ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ النَّاسُ طَيَّبْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ‏.‏ فَقَالَ لَهُمْ ‏”‏ إِنَّا لاَ نَدْرِي مَنْ أَذِنَ مِنْكُمْ فِيهِ مِمَّنْ لَمْ يَأْذَنْ، فَارْجِعُوا حَتَّى يَرْفَعَ إِلَيْنَا عُرَفَاؤُكُمْ أَمْرَكُمْ ‏”‏‏.‏ فَرَجَعَ النَّاسُ فَكَلَّمَهُمْ عُرَفَاؤُهُمْ، ثُمَّ رَجَعُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرُوهُ أَنَّهُمْ طَيَّبُوا وَأَذِنُوا‏.‏ وَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا مِنْ سَبْىِ هَوَازِنَ هَذَا آخِرُ قَوْلِ الزُّهْرِيِّ، يَعْنِي فَهَذَا الَّذِي بَلَغَنَا‏.‏

 

2607, 2608. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, njemu Lejs prenoseći od Ukajla, on od Ibn Šihaba, ovaj od Urve, da su ga Mervan ibn Hakem i Misver ibn Mahreme obavijestili da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kada mu je došla delegacija plemena Hevazin, kao muslimani, i od njega tražila da im vrati njihova dobra i njihovo roblje, rekao: „Ja imam što vidite (vojske), a najdraži mi je razgovor koji je najiskreniji. Odaberite jedno od dvoje: ili roblje ili imovinu, a ja ću čekati neko vrijeme.” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, čekao je deset i više noći po povratku iz Taifa, pa kada im je bilo jasno da im Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, neće vratiti nego samo jedno od dvoje rekoše: „Odabiremo naše roblje.“ Tada je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, ustao među muslimanima, pohvalio i zahvalio se Allahu kako mu dolikuje i rekao: „Ovo su zaista vaša braća (po vjeri). Došli su kajući se i ja uviđam (potrebu) da im vratim njihovo roblje, pa ko od vas hoće da to učini dragovoljno, neka uradi, a ko hoće da bude na svom udjelu dok mu ga ne dadne­mo od prve dobiti koju nam Allah donosi, pa neka tako i učini!” Tada je svijet kazao: „Allahov Poslaniče, činimo to dragovoljno (vraćamo roblje).” Potom je Alejhisselam rekao: „Mi ne znamo, ko je između vas ovo odobrio, a ko nije odobrio, pa vratite se da nas obavijeste o vašoj stvari vaši rukovodioci!“ Tada se svijet vratio i njihovi rukovodioci su s njima razgova­rali. Zatim su se vratili Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i saopćili da se ovo i njima sviđa i da su odobrili. Ovo je ono što nam je stiglo o roblju Hevazina. Ovo posljednje, tj.: “Ovo je ono što nam je stiglo…”, jeste izjava Zuhrije.


 

حَدَّثَنَا ابْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ أَخَذَ سِنًّا فَجَاءَ صَاحِبُهُ يَتَقَاضَاهُ فَقَالَ ‏”‏ إِنَّ لِصَاحِبِ الْحَقِّ مَقَالاً ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَضَاهُ أَفْضَلَ مِنْ سِنِّهِ وَقَالَ ‏”‏ أَفْضَلُكُمْ أَحْسَنُكُمْ قَضَاءً ‏”‏‏.‏

 

2609. PRIČAO NAM JE ibn Mukatil, izjavivši da ga je obavijestio Abdul­lah, prenoseći od Šu‘be, on od Seleme ibn Kuhejla, on od Ebu Seleme, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kupio jednogodišnju devu, pa mu došao njen vlasnik da mu je isplati. Ashabi su mu prigovorili, a on im reče: „Vlasnik (svoga) prava ima pravo na govor.“ Potom mu je dosudio vedniju od njegove jednogodišnje deve i rekao: „Najbolji od vas je onaj ko najljepše isplaćuje dug.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ كَانَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَكَانَ عَلَى بَكْرٍ لِعُمَرَ صَعْبٍ، فَكَانَ يَتَقَدَّمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ أَبُوهُ يَا عَبْدَ اللَّهِ لاَ يَتَقَدَّمِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَحَدٌ‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ بِعْنِيهِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ هُوَ لَكَ‏.‏ فَاشْتَرَاهُ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدَ اللَّهِ، فَاصْنَعْ بِهِ مَا شِئْتَ ‏”‏‏.‏

 

2610. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu ibn Ujejne, prenoseći od Amra, on od ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, da je on bio s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, na jednom putu i jahao na jednom tromom devcu (Omerovom). Potom je prošao Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, pa mu je njegov otac rekao: „Abdullahu, Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, niko ne pretiče!” Tada mi je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Prodaj mi ga (Omere)!” „On je tvoj.“ – rekao je Omer. Potom ga je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, kupio i rekao: „Abdullahu, on je sada tvoj i radi s njim šta hoćeš!”


 

وَقَالَ الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ، وَكُنْتُ عَلَى بَكْرٍ صَعْبٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِعُمَرَ ‏”‏ بِعْنِيهِ ‏”‏‏.‏ فَابْتَاعَهُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدَ اللَّهِ ‏”‏‏.‏

 

2611. Humejdi je rekao: Pričao nam je Sufjan, a njemu Amr, prenoseći od ibn Omera, radijallahu ‘anhuma: – Bili smo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, na jednom putovanju. Ja sam jahao na jednom (Omerovom) tromom devcu i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče Omeru: „Prodaj mi ga!” Potom ga Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kupi i reče: „Abdullahu, on je sada tvoj!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رَأَى عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ حُلَّةً سِيَرَاءَ عِنْدَ باب الْمَسْجِدِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ لَوِ اشْتَرَيْتَهَا فَلَبِسْتَهَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَلِلْوَفْدِ قَالَ ‏”‏ إِنَّمَا يَلْبَسُهَا مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ فِي الآخِرَةِ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ جَاءَتْ حُلَلٌ فَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُمَرَ مِنْهَا حُلَّةً، وَقَالَ أَكَسَوْتَنِيهَا وَقُلْتَ فِي حُلَّةِ عُطَارِدٍ مَا قُلْتَ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ إِنِّي لَمْ أَكْسُكَهَا لِتَلْبَسَهَا ‏”‏‏.‏ فَكَسَا عُمَرُ أَخًا لَهُ بِمَكَّةَ مُشْرِكًا‏.‏

 

2612. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme, prenoseći od Malika, on od Nafija, ovaj od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, koji je izjavio: – Omer ibn Hattab je vidio pred vratima džamije jedan svileni ogrtač i rekao: „Allahov Poslaniče, da si ga kupio, pa da ga oblačiš petkom i prilikom primanja delegacija!” „Njega oblači samo onaj ko neće da ima udjela na drugom svijetu.“ – reče. Kasnije su došli drugi ogrtači, pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, jedan od njih dao Omeru, a on reče: „Što me ogrćeš kada si rekao za ogrtač Utarida ono što si rekao?” „Ja te ne ogrćem ovim ogrtačem – rekao je Alejhisselam – da ga ti ogrneš, pa je Omer taj ogrtač poslao u Mekku svome bratu idolopokloniku.“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ أَبُو جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَتَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْتَ فَاطِمَةَ فَلَمْ يَدْخُلْ عَلَيْهَا، وَجَاءَ عَلِيٌّ فَذَكَرَتْ لَهُ ذَلِكَ فَذَكَرَهُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ إِنِّي رَأَيْتُ عَلَى بَابِهَا سِتْرًا مَوْشِيًّا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ مَا لِي وَلِلدُّنْيَا ‏”‏‏.‏ فَأَتَاهَا عَلِيٌّ فَذَكَرَ ذَلِكَ لَهَا فَقَالَتْ لِيَأْمُرْنِي فِيهِ بِمَا شَاءَ‏.‏ قَالَ تُرْسِلُ بِهِ إِلَى فُلاَنٍ‏.‏ أَهْلِ بَيْتٍ بِهِمْ حَاجَةٌ‏.‏

 

2613. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Džafer Ebu Dža‘fer, a njemu ibn Fudajl, prenoseći od svoga oca, on od Nafija da je ibn Omer, radijallahu ‘anhuma, izjavio: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, došao je kući Fatime, svoje kćerke, i nije joj ušao. Poslije je došao Alija i ona mu je to rekla. On je to spomenuo Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem. Tada je on rekao: „Vidio sam na njenim vratima vezan zastor.“ – i još dodade: „Šta mi je stalo za ovim svijetom!” Tada joj je Alija otišao i to kazao, i ona reče: „Neka mi naredi šta hoće da uradim s njim!” „Poslat će ga tim i tim ukućanima koji su potrebni!“ – rekao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ مَيْسَرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ زَيْدَ بْنَ وَهْبٍ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَهْدَى إِلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حُلَّةً سِيَرَاءَ فَلَبِسْتُهَا، فَرَأَيْتُ الْغَضَبَ فِي وَجْهِهِ، فَشَقَقْتُهَا بَيْنَ نِسَائِي‏.‏

 

2614. PRIČAO NAM JE Hadždžadž ibn Minhal, njemu Šu‘be, a njega je obavijestio Abdul-Melik ibn Mejsere: Čuo sam Zejda ibn Vehba, on Aliju, radijallahu ‘anhu, da je kazao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poklonio mi je ogrtač. Ja sam ga ogrnuo, pa sam vidio na njegovom licu srdžbu. Zatim sam ogrtač izrezao (i podijelio) među svojim ženama (ženama u svojoj rodbini).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ قَتَادَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسٌ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُهْدِيَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم جُبَّةُ سُنْدُسٍ، وَكَانَ يَنْهَى عَنِ الْحَرِيرِ، فَعَجِبَ النَّاسُ مِنْهَا فَقَالَ ‏ “‏ وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ لَمَنَادِيلُ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ فِي الْجَنَّةِ أَحْسَنُ مِنْ هَذَا ‏”‏‏.‏ وَقَالَ سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، إِنَّ أُكَيْدِرَ دُومَةَ أَهْدَى إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2615. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Junus ibn Muhammed, a ovome Šejban prenoseći od Katade koji je izjavio da je Enes, radijallahu ‘anhu, rekao: – Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, poklonjeno je džube (ogrtač) od jedne vrste svile, a on zabranjivaše (muškarcima) svilu. Svijet se tome čudio i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: „Tako mi Onoga u Čijoj je ruci moja duša, mahrame Sa‘da ibn Mu‘aza u Džennetu ljepše su od ovog (ogrtača).” 2616. Seid je rekao, prenoseći od Katade, on od Enesa: “Ukejdir iz Dume dao je (gornji) poklon Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ يَهُودِيَّةً، أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِشَاةٍ مَسْمُومَةٍ، فَأَكَلَ مِنْهَا فَجِيءَ بِهَا فَقِيلَ أَلاَ نَقْتُلُهَا‏.‏ قَالَ ‏ “‏ لاَ ‏”‏‏.‏ فَمَا زِلْتُ أَعْرِفُهَا فِي لَهَوَاتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2617. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Abdul-Vehhab, prenoseći od Hišama ibn Zejda, on od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, da je jedna Jevrejka donijela Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, zatrovanu ovcu i on je nešto od nje pojeo. Kasnije je ona dovedena i rečeno je: „Zaista, ubit ćemo je!” „Ne.“, rekao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem. „I to sam neprestano primjećivao na resicama Allahova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.“ – kaže Enes.


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثِينَ وَمِائَةً فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ هَلْ مَعَ أَحَدٍ مِنْكُمْ طَعَامٌ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا مَعَ رَجُلٍ صَاعٌ مِنْ طَعَامٍ أَوْ نَحْوُهُ، فَعُجِنَ ثُمَّ جَاءَ رَجُلٌ مُشْرِكٌ مُشْعَانٌّ طَوِيلٌ بِغَنَمٍ يَسُوقُهَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ بَيْعًا أَمْ عَطِيَّةً ـ أَوْ قَالَ ـ أَمْ هِبَةً ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ، بَلْ بَيْعٌ‏.‏ فَاشْتَرَى مِنْهُ شَاةً، فَصُنِعَتْ وَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِسَوَادِ الْبَطْنِ أَنْ يُشْوَى، وَايْمُ اللَّهِ مَا فِي الثَّلاَثِينَ وَالْمِائَةِ إِلاَّ قَدْ حَزَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَهُ حُزَّةً مِنْ سَوَادِ بَطْنِهَا، إِنْ كَانَ شَاهِدًا أَعْطَاهَا إِيَّاهُ، وَإِنْ كَانَ غَائِبًا خَبَأَ لَهُ، فَجَعَلَ مِنْهَا قَصْعَتَيْنِ، فَأَكَلُوا أَجْمَعُونَ، وَشَبِعْنَا، فَفَضَلَتِ الْقَصْعَتَانِ، فَحَمَلْنَاهُ عَلَى الْبَعِيرِ‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ‏.‏

 

2618. PRIČAO NAM JE Ebu Nu‘man, rekavši da mu je pričao Mu‘temir ibn Sulejman, prenoseći od svoga oca, on od Ebu Osmana, ovaj od Abdu-Rahma­na ibn Ebu Bekra, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Bilo nas je s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, stotinu i trideset. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, upita: „Ima li kod koga od vas štogod hrane?” I kod jednog bijaše sa‘ hrane ili toliko i to se zamijesi. Potom dođe jedan čovjek duge kose koji tjeraše stado, pa Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, upita: „Prodaja ili dar?”, ili je rekao: „… Poklon?” „Ne – reče on – nego prodaja.“ Potom je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, kupio od njega jednu ovcu, pa je zaklana. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio je da se ispeče džigerica. Al­laha mi, nije bilo među sto i trideset ljudi nijednog, a da mu Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije odsjekao komad od njene džigerice; ako je bio prisutan, dao mu ga je, a ako je bio odsutan, ostavio mu ga je. Ostatak od nje stavio je u dvije posude (u dva lonca), pa su to jeli svi skupa. Najeli smo se i još preostade u kotlovima, pa smo to natova­rili na devu. Ili je Abdurrahman prenio slično ovome.


 

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رَأَى عُمَرُ حُلَّةً عَلَى رَجُلٍ تُبَاعُ فَقَالَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ابْتَعْ هَذِهِ الْحُلَّةَ تَلْبَسْهَا يَوْمَ الْجُمُعَةِ وَإِذَا جَاءَكَ الْوَفْدُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ إِنَّمَا يَلْبَسُ هَذَا مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ فِي الآخِرَةِ ‏”‏‏.‏ فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْهَا بِحُلَلٍ فَأَرْسَلَ إِلَى عُمَرَ مِنْهَا بِحُلَّةٍ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ كَيْفَ أَلْبَسُهَا وَقَدْ قُلْتَ فِيهَا مَا قُلْتَ قَالَ ‏”‏ إِنِّي لَمْ أَكْسُكَهَا لِتَلْبَسَهَا، تَبِيعُهَا أَوْ تَكْسُوهَا ‏”‏‏.‏ فَأَرْسَلَ بِهَا عُمَرُ إِلَى أَخٍ لَهُ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ‏.‏

 

2619. PRIČAO NAM JE Halid ibn Mahled, njemu Sulejman ibn Bilal, a ovome Abdullah ibn Dinar, prenoseći od ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, koji je rekao: – Omer je vidio na jednom čovjeku ogrtač koji se prodavaše, pa reče Vejrovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: „Kupi ovaj ogrtač da ga ogrneš petkom i kada ti dolazi kakva delegacija!”, a on odgovori: „Njega ogrće samo onaj ko neće da ima udio na drugom svijetu!” Poslije je Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, doneseno nekoliko takvih ogrtača, pa je on jedan od njih poslao Omeru. Omer je rekao: „Kako ću ga ja ogrtati, a ti si rekao ono što si već rekao?“ „Ja ti ga nisam poklonio – kazao je on – da ga ogrćeš, nego da prodaš ili pokloniš.“ Kasnije ga je Omer poslao svom bratu, nastanjenom u Mekki dok on još nije bio primio islam.


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَتْ قَدِمَتْ عَلَىَّ أُمِّي وَهْىَ مُشْرِكَةٌ، فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَاسْتَفْتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ ‏{‏إِنَّ أُمِّي قَدِمَتْ‏}‏ وَهْىَ رَاغِبَةٌ، أَفَأَصِلُ أُمِّي قَالَ ‏ “‏ نَعَمْ صِلِي أُمَّكِ ‏”‏‏.‏

 

2620. PRIČAO NAM JE Ubejd ibn Isma‘il, njemu Ebu Usame prenoseći od Hišama, on od svoga oca, a ovaj od Esme, kćerke Ebu Bekra, radijallahu ‘anhu, koja je izjavila: – Došla mi je moja majka (s poklonima) kao idolopoklonica u doba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, pa sam za to tražila mišljenje Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, rekavši: „Došla mi je moja majka želeći (održavanje veze) pa hoću li održavati vezu sa svojom maj­kom?” „Da, drži (rodbinsku) vezu sa svojom majkom (čini joj dobro)!“ – reče on.


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، وَشُعْبَةُ، قَالاَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الْعَائِدُ فِي هِبَتِهِ كَالْعَائِدِ فِي قَيْئِهِ ‏”‏‏.‏

 

2621. PRIČAO NAM JE Muslim ibn Ibrahim, njemu Hišam i Šu‘be, a njima Katade prenoseći od Seida ibn Musejjeba, on od Abbasa, radijallahu ‘anhuma, koji je rekao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Ko vrati svoju sadaku sliči onom ko ponovo dođe na svoju bljuvotinu.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَيْسَ لَنَا مَثَلُ السَّوْءِ، الَّذِي يَعُودُ فِي هِبَتِهِ كَالْكَلْبِ يَرْجِعُ فِي قَيْئِهِ ‏”‏‏.‏

 

2622. PRIČAO NAM JE Abdurrahman ibn Mubarek, njemu Abdul-Varis, a ovome Ejjub, prenoseći od Ikrime, a on od ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, koji je izjavio: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Ne dolikuje nam porok onoga koji vraća svoj poklon poput psa koji se vraća na svoju bljuvo­tinu.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَأَضَاعَهُ الَّذِي كَانَ عِنْدَهُ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِيَهُ مِنْهُ، وَظَنَنْتُ أَنَّهُ بَائِعُهُ بِرُخْصٍ، فَسَأَلْتُ عَنْ ذَلِكَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ لاَ تَشْتَرِهِ، وَإِنْ أَعْطَاكَهُ بِدِرْهَمٍ وَاحِدٍ، فَإِنَّ الْعَائِدَ فِي صَدَقَتِهِ كَالْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ ‏”‏‏.‏

 

2623. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Kaze‘a, njemu Malik prenoseći od Zejda ibn Esleme, a on od svoga oca, koji je rekao: – Čuo sam Omera ibn Hattaba, radijallahu ‘anhu, koji kaže: Pokloni sam jed­nog konja na ime Allahovog puta, pa ga je skoro upropastio onaj kod koga je bio i htio sam ga od njega kupiti, misleći da će ga prodati ispod stvarne cijene, pa sam pitao za to Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem. On reče: „Ne kupuj ga, pa makar ti ga dao za jedan dirhem (novčić), jer ko se vrati na svoju milostinju sličan je psu koji se vrati na svoju bljuvotinu.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، أَنَّ بَنِي صُهَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ جُدْعَانَ ادَّعَوْا بَيْتَيْنِ وَحُجْرَةً، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْطَى ذَلِكَ صُهَيْبًا، فَقَالَ مَرْوَانُ مَنْ يَشْهَدُ لَكُمَا عَلَى ذَلِكَ قَالُوا ابْنُ عُمَرَ‏.‏ فَدَعَاهُ فَشَهِدَ لأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صُهَيْبًا بَيْتَيْنِ وَحُجْرَةً‏.‏ فَقَضَى مَرْوَانُ بِشَهَادَتِهِ لَهُمْ‏.‏

 

2624. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Musa, njega je obavijestio Hišam ibn Jusuf, a njih ibn Džurejdž, izjavivši: – Obavijestio me je Abdullah ibn Ubejdullah ibn Ebu Mulejke da su si­novi Suhejbovi, koji je oslobođeni rob ibn Džud‘ana, tvrdili za dvije sobe i jedan odjel u kući (Vjerovjesnikovoj) da je to Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, dao Suhejbu, pa je Mervan (zapovjednik Medine) upitao: „Ko će vama to posvjedočiti?“ „Ibn Omer.“ – odgovorili su oni. Tada je Mervan pozvao ibn Omera i on je posvjedočio da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, uistinu dao Suhejbu dvije sobe i jedan odjel, pa im je Mervan dosudio prema ibn Omerovu svjedočenju.


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْعُمْرَى أَنَّهَا لِمَنْ وُهِبَتْ لَهُ‏.‏

 

2625. PRIČAO NAM JE Ebu Nu‘ajm, da mu je prenio Šejban od Jahjaa, on od Ebu Seleme, ovaj od Džabira, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, presudio je o poklonu doživotno učinjenom, da pripada onom kome je poklonjen.


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي النَّضْرُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ بَشِيرِ بْنِ نَهِيكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الْعُمْرَى جَائِزَةٌ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ عَطَاءٌ حَدَّثَنِي جَابِرٌ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَهُ‏.‏

 

2626. PRIČAO NAM JE Hafs ibn Umer, njemu Hemmam od Katade, a ovome Nadr ibn Enes prenoseći od Bešira ibn Nehika, on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Dozvoljen je poklon doživotno.” Ata’ je izjavio: „Ovo isto meni je prenio Džabir od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا، يَقُولُ كَانَ فَزَعٌ بِالْمَدِينَةِ فَاسْتَعَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرَسًا مِنْ أَبِي طَلْحَةَ يُقَالُ لَهُ الْمَنْدُوبُ، فَرَكِبَ فَلَمَّا رَجَعَ قَالَ ‏ “‏ مَا رَأَيْنَا مِنْ شَىْءٍ، وَإِنْ وَجَدْنَاهُ لَبَحْرًا ‏”‏‏.‏

 

2627. PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu‘be prenoseći od Katade, koji je kazao: – Čuo sam Enesa, kako kaže: U Medini je (jednom) vladao strah (od na­pada neprijatelja), pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, posudio od Ebu Talhe konja, koji se zvaše Mendub, uzjahao ga i kada se vratio, rekao je: „Nismo nikoga vidjeli, a našli smo da je konj poput mora (brz).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ أَيْمَنَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، دَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَعَلَيْهَا دِرْعُ قِطْرٍ ثَمَنُ خَمْسَةِ دَرَاهِمَ، فَقَالَتِ ارْفَعْ بَصَرَكَ إِلَى جَارِيَتِي، انْظُرْ إِلَيْهَا فَإِنَّهَا تُزْهَى أَنْ تَلْبَسَهُ فِي الْبَيْتِ، وَقَدْ كَانَ لِي مِنْهُنَّ دِرْعٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَمَا كَانَتِ امْرَأَةٌ تُقَيَّنُ بِالْمَدِينَةِ إِلاَّ أَرْسَلَتْ إِلَىَّ تَسْتَعِيرُهُ‏.‏

 

2628. PRIČAO NAM JE Ebu Nu‘ajm, rekavši da mu je prenio Abdul-Vahid ibn Ejmen, a njemu njegov otac, izjavivši: Ušao sam Aiši, radijallahu ‘anhu, a na njoj pamučna košulja vrijednosti pet dirhema. Ona mi reče: „Digni pogled na ovu moju djevojku i pogledaj je! Ona se crveni (mrsko joj je) da je u kući oblači, a ja sam imala ovakvu jednu košulju još u doba Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i nije bilo žene koja se gizdaše u Medini, a da nije tražila od mene da joj je posudim.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ نِعْمَ الْمَنِيحَةُ اللِّقْحَةُ الصَّفِيُّ مِنْحَةً، وَالشَّاةُ الصَّفِيُّ تَغْدُو بِإِنَاءٍ وَتَرُوحُ بِإِنَاءٍ ‏”‏‏.‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ وَإِسْمَاعِيلُ عَنْ مَالِكٍ قَالَ نِعْمَ الصَّدَقَةُ‏.‏

 

2629. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, njemu Malik prenoseći od Ebu Zinada, on od A‘redža, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „ Divan je poklon deva, dobra muzara kao dar i ovca dobre muže; ide jutrom na pašu s (mliječnom) posudom a vraća se uvečer s posudom.“


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا قَدِمَ الْمُهَاجِرُونَ الْمَدِينَةَ مِنْ مَكَّةَ وَلَيْسَ بِأَيْدِيهِمْ ـ يَعْنِي شَيْئًا ـ وَكَانَتِ الأَنْصَارُ أَهْلَ الأَرْضِ وَالْعَقَارِ، فَقَاسَمَهُمُ الأَنْصَارُ عَلَى أَنْ يُعْطُوهُمْ ثِمَارَ أَمْوَالِهِمْ كُلَّ عَامٍ وَيَكْفُوهُمُ الْعَمَلَ وَالْمَئُونَةَ، وَكَانَتْ أُمُّهُ أُمُّ أَنَسٍ أُمُّ سُلَيْمٍ كَانَتْ أُمَّ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، فَكَانَتْ أَعْطَتْ أُمُّ أَنَسٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِذَاقًا فَأَعْطَاهُنَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أُمَّ أَيْمَنَ مَوْلاَتَهُ أُمَّ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدِ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ فَأَخْبَرَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا فَرَغَ مِنْ قَتْلِ أَهْلِ خَيْبَرَ فَانْصَرَفَ إِلَى الْمَدِينَةِ، رَدَّ الْمُهَاجِرُونَ إِلَى الأَنْصَارِ مَنَائِحَهُمُ الَّتِي كَانُوا مَنَحُوهُمْ مِنْ ثِمَارِهِمْ فَرَدَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أُمِّهِ عِذَاقَهَا، وَأَعْطَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أُمَّ أَيْمَنَ مَكَانَهُنَّ مِنْ حَائِطِهِ‏.‏ وَقَالَ أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبٍ أَخْبَرَنَا أَبِي عَنْ يُونُسَ بِهَذَا، وَقَالَ مَكَانَهُنَّ مِنْ خَالِصِهِ‏.‏

 

2630. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njega obavijestio ibn Vehb prenoseći od Junusa, on od ibn Šihaba, da je Enes ibn Malik, radijallahu ‘anhu, izjavio: „Kada su muhadžiri došli iz Mekke u Medinu nisu imali u svojim rukama.“ – Enes je namjeravao reći – ništa. Stanovnici, ensarije su bili zemljoradnici i imali nekretnine, pa su ensarije prihvatili da s njima dijele plodove svojih dobara svake godine, s tim da ih oni obrađuju i izdržavaju se. Majka Enesova, Ummu Sulejma, jeste majka i Abdullaha ibn Ebu Talhe, pa je majka Enesova dala Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, plodove palmi, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dao ih je Ummu Ejmen, oslobođenoj svojoj robinji, a majci Usame ibn Zejda. Ibnu Šihab kaže: Saopćio mi je Enes ibn Malik: „Kada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, okončao borbu protiv stanovni­ka Hajbera i vratio se u Medinu, muhadžiri su vratili ensarija­ma (dragovoljno) njihove poklone, koje su im oni bili poklonili od svojih plodova, pa je i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, vratio Enesovoj majci njene palme, a umjesto njih dao je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, Ummu Ejmen dio iz svoje vlastite bašče.” Ahmed ibn Šihab kaže: – Ovako nam je saopćio i moj otac, prenoseći od Junusa, rekavši umjesto riječi: “… umjesto njih”, “… iz čisto svoga dobra.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ حَسَّانَ بْنِ عَطِيَّةَ، عَنْ أَبِي كَبْشَةَ السَّلُولِيِّ، سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أَرْبَعُونَ خَصْلَةً أَعْلاَهُنَّ مَنِيحَةُ الْعَنْزِ، مَا مِنْ عَامِلٍ يَعْمَلُ بِخَصْلَةٍ مِنْهَا رَجَاءَ ثَوَابِهَا وَتَصْدِيقَ مَوْعُودِهَا إِلاَّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ بِهَا الْجَنَّةَ ‏”‏‏.‏ قَالَ حَسَّانُ فَعَدَدْنَا مَا دُونَ مَنِيحَةِ الْعَنْزِ مِنْ رَدِّ السَّلاَمِ، وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ، وَإِمَاطَةِ الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ وَنَحْوِهِ، فَمَا اسْتَطَعْنَا أَنْ نَبْلُغَ خَمْسَ عَشْرَةَ خَصْلَةً‏.‏

 

2631. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Isa ibn Junus, a ovome Evza‘i prenoseći od Hassana ibn Atijje, on od Ebu Kebše Selulija, koji je rekao: – Čuo sam Abdullaha ibn Amra, radijallahu ‘anhuma, kako kaže: Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Četrdeset je (plemenitih) svojstava, a najviše od njih je pozajmiti nekome kozu kako bi se koristio njenim mlijekom i ko god ima jedno svojstvo od njih, nadajući se za to nagradi i vjerujući u obećano za njega, Allah će ga uvesti u Džennet.” Hassan je kazao: „I mi smo nabrajali i ona svojstva osim poklonjenog mlijeka od koze, kao: otpozdrav, nazdravljanje prilikom kihanja, uklanjanje s puta onoga što smeta prolaznicima i tome slično, pa nismo mogli dostići ni 15 svojstava.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَتْ لِرِجَالٍ مِنَّا فُضُولُ أَرَضِينَ فَقَالُوا نُؤَاجِرُهَا بِالثُّلُثِ وَالرُّبُعِ وَالنِّصْفِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنْ كَانَتْ لَهُ أَرْضٌ فَلْيَزْرَعْهَا أَوْ لِيَمْنَحْهَا أَخَاهُ، فَإِنْ أَبَى فَلْيُمْسِكْ أَرْضَهُ ‏”‏‏.‏

 

2632. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Jusuf, njemu Evza‘ija, a ovome Ata prenoseći od Džabira, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: Neki ljudi imali su višak zemlje pa su rekli: „Dat ćemo ih pod zakup na trećinu, četvrtinu i polovinu.” Tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao:


 

وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنِي أَبُو سَعِيدٍ، قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ الْهِجْرَةِ، فَقَالَ ‏”‏ وَيْحَكَ إِنَّ الْهِجْرَةَ شَأْنُهَا شَدِيدٌ فَهَلْ لَكَ مِنْ إِبِلٍ ‏”‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَتُعْطِي صَدَقَتَهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَهَلْ تَمْنَحُ مِنْهَا شَيْئًا ‏”‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَتَحْلُبُهَا يَوْمَ وِرْدِهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَاعْمَلْ مِنْ وَرَاءِ الْبِحَارِ، فَإِنَّ اللَّهَ لَنْ يَتِرَكَ مِنْ عَمَلِكَ شَيْئًا ‏”‏‏.‏

 

Muhammed ibn Jusuf kaže, da mu je Evza‘i prenio od Zuhrija, ovome Ata ibn Jezid, da je Ebu Seid rekao: – Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, došao je jedan beduin i pitao ga za seljenje (u Medinu). On mu je odgovorio: „Teško tebi! Teško tebi! Seljenje je poteškoća. Imaš li deva?“ „Imam.“ – reče on. „Daješ li na njih zekat?“ – upita. „Da.“ – odgovori on. „Da li od njih što poklanjaš?“ – priupita. „Da.“ – reče beduin. „Muzeš li ih na dan njihovog dolaska na pojilište.“ – upita on. „Da.“ – odgovori beduin. „Pa radi (i dalje) iza mora (tih naselja), a Allah ti neće sigurno umanjiti nagradu za tvoj rad.“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَعْلَمُهُمْ، بِذَاكَ ـ يَعْنِي ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ إِلَى أَرْضٍ تَهْتَزُّ زَرْعًا فَقَالَ ‏”‏ لِمَنْ هَذِهِ ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا اكْتَرَاهَا فُلاَنٌ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَمَا إِنَّهُ لَوْ مَنَحَهَا إِيَّاهُ كَانَ خَيْرًا لَهُ مِنْ أَنْ يَأْخُذَ عَلَيْهَا أَجْرًا مَعْلُومًا ‏”‏‏.‏

 

2634. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Abdul-Vehhab, ovome Ejjub prenoseći od Amra, da je Tavus izjavio: „Govorio mi je o sljedećem onaj koji zna najviše od njih, a mišljaše na Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao do jednog zemljišta na kome se usjev talasaše i upita: ‘Čije je ovo?’ ‘Dao ga je pod zakup taj i taj.’ – rekli su (prisutni). ‘Da mu ga je poklonio bilo bi mu, bez sumnje, bolje, nego što će za njega uzeti određenu.’“ – poznatu zakupninu (naknadu).


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ هَاجَرَ إِبْرَاهِيمُ بِسَارَةَ، فَأَعْطَوْهَا آجَرَ، فَرَجَعَتْ فَقَالَتْ أَشَعَرْتَ أَنَّ اللَّهَ كَبَتَ الْكَافِرَ وَأَخْدَمَ وَلِيدَةً ‏”‏‏.‏ وَقَالَ ابْنُ سِيرِينَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ فَأَخْدَمَهَا هَاجَرَ ‏”‏‏.‏

 

2635. PRIČAO NAM JE Ebu Jeman i kazao da ga je obavijestio Šu‘ajb, da mu je pričao Ebu Zinad prenoseći od A‘redža, on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Alla­hov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Ibrahim je putovao sa Sarom, pa su joj dali sluškinju. Potom se Sara vratila i rekla: „Znaš li da je Allah ponizio onog nevjernika, a meni dao služavku – robinjicu?” A Ibn Sirin je prenio od Ebu Hurejre da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „… pa joj je on dao za služenje (robinjicu) Hadždžeru.”


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ مَالِكًا، يَسْأَلُ زَيْدَ بْنَ أَسْلَمَ قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ، قَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَرَأَيْتُهُ يُبَاعُ، فَسَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ لاَ تَشْتَرِ، وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ ‏”‏‏.‏

 

2636. PRIČAO NAM JE Humejdi, da mu je Sufjan rekao: Čuo sam Malika kako pita Zejda ibn Eslemu, koji mu odgovori: – Čuo sam svoga oca kako kaže da je Omer, radijallahu ‘anhu, izjavio: Poklonio sam jednog konja (borcu) za borbu na Allahovom putu. Kasnije sam ga vidio da se prodaje, pa sam pitao Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, (da ga kupi), a on reče: „Ne kupuj ga i ne vraćaj svoju sadaku!”