Buntovnici i odmetnici (od vjere)

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ‏}‏ شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَالُوا أَيُّنَا لَمْ يَلْبِسْ إِيمَانَهُ بِظُلْمٍ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّهُ لَيْسَ بِذَاكَ، أَلاَ تَسْمَعُونَ إِلَى قَوْلِ لُقْمَانَ ‏{‏إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ‏}‏‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, njemu Džerir, a ovom A‘meš, prenoseći od od Ibrahima, ovaj od Alkame, a on od Abdullaha, radijallahu anhu, da je kazivao: “Kada je objavljen ajet: ‘Bit će sigurni samo oni koji vjeruju i vjerovanje svoje s mnogoboštvom ne miješaju…‘ — to je teško palo drugovima Allahovog Vjerovjesnika, a.s., pa su rekli: ‘Ko od nas svoje vjerovanje nije pomutio nepravdom?‘ Poslanik, a.s., tada reče: ‘Nije tako kao što vi mislite! Zar niste čuli riječi Lukmanove: ‘… mnogoboštvo je, zaista, velika nepravda!‘?‘”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا الْجُرَيْرِيُّ، وَحَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا سَعِيدٌ الْجُرَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أَكْبَرُ الْكَبَائِرِ الإِشْرَاكُ بِاللَّهِ، وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ، وَشَهَادَةُ الزُّورِ، وَشَهَادَةُ الزُّورِ ـ ثَلاَثًا ـ أَوْ قَوْلُ الزُّورِ ‏”‏‏.‏ فَمَا زَالَ يُكَرِّرُهَا حَتَّى قُلْنَا لَيْتَهُ سَكَتَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, a njemu Bišr b. Mufeddal, prenoseći od Džurejrija…; a PRIČAO MI JE i Kajs b. Hafs, njemu Ismail b. Ibrahim, a ovom Seid Džeriri, prenoseći od Abdur-Rahmana b. Ebu-Bekre, a ovaj od svoga oca, radijallahu anhu, da je kazivao: “Vjerovjesnik a.s. je rekao: ‘Najveći su grijesi: mnogoboštvo, neposlušnost roditeljima, krivo svjedočenje, krivo svjedočenje (tri puta) ili lažan govor.‘ To je toliko dugo ponavljao da smo mi rekli: ‘Kad bi samo prestao!‘”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا شَيْبَانُ، عَنْ فِرَاسٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جَاءَ أَعْرَابِيٌّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا الْكَبَائِرُ قَالَ ‏”‏ الإِشْرَاكُ بِاللَّهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ‏”‏ ثُمَّ عُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ ‏”‏‏.‏ قَالَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ‏”‏ الْيَمِينُ الْغَمُوسُ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ وَمَا الْيَمِينُ الْغَمُوسُ قَالَ ‏”‏ الَّذِي يَقْتَطِعُ مَالَ امْرِئٍ مُسْلِمٍ هُوَ فِيهَا كَاذِبٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Muhammed b. Husejn b. Ibrahim, njemu Ubejdullah, a ovom Šejban, prenoseći od Firasa, ovaj od Šabija, a on od Abdullaha b. Amra, radijallahu anhu, da je kazivao: “Došao je neki beduin Allahovom Vjerovjesniku, a.s., i upitao ga: ‘Allahov Poslaniče, koji su najveći grijesi?‘ — ‘Smatrati nekoga Uzvišenom Allahu ravnim‘, odgovorio je. ‘A koji poslije toga?‘, upitao je. ‘Neposlušnost roditeljima‘, odgovorio je. ‘A koji poslije toga?‘, ponovo je upitao. ‘Krivokletstvo‘, odgovorio je Poslanik, a.s. ‘A šta je to krivokletstvo?‘, upitao sam ja. ‘Služeći se lažima otkidati od tuđeg imetka‘, odgovorio je.”


 

حَدَّثَنَا خَلاَّدُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، وَالأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنُؤَاخَذُ بِمَا عَمِلْنَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ قَالَ ‏ “‏ مَنْ أَحْسَنَ فِي الإِسْلاَمِ لَمْ يُؤَاخَذْ بِمَا عَمِلَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَمَنْ أَسَاءَ فِي الإِسْلاَمِ أُخِذَ بِالأَوَّلِ وَالآخِرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hallad b. Jahja, njemu Sufjan, a ovom Mensur i A‘meš, prenoseći od Ebu-Vaila, a ovaj od Ibn-Mesuda, radijallahu anhu, da je kazivao: “Neki je čovjek upitao: ‘Allahov Poslaniče, hoćemo li biti kažnjavani za ono što smo uradili u doba neznaboštva?‘, pa (mu) je on odgovorio: ‘Onaj koji, nakon što prihvati islam, bude činio dobro neće odgovarati za ono što je počinio u doba neznaboštva. A onaj koji, nakon što prihvati islam, bude činio zlo odgovarat će za sve od početka do kraja.“


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، قَالَ أُتِيَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ بِزَنَادِقَةٍ فَأَحْرَقَهُمْ فَبَلَغَ ذَلِكَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَوْ كُنْتُ أَنَا لَمْ أُحْرِقْهُمْ لِنَهْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَقَتَلْتُهُمْ لِقَوْلِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Numan Muhammed b. Fadl, njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Ejjuba, a on od Ikrime da je kazivao: “Aliji su, radijallahu anhu, dovedeni odmetnici, i on je naredio da ih spale. To je saznao Ibn-Abbas, pa je kazao: ‘Da sam ja na tvom mjestu, ne bih to činio, jer je to Allahov Poslanik, a.s., zabranio. No i ja bih, na osnovu Vjerovjesnikovih, a.s., riječi: ‘Ko vjeru islam zamijeni drugom vjerom — ubijte ga svakako!‘ — dao pogubiti.‘”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ قُرَّةَ بْنِ خَالِدٍ، حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ هِلاَلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ أَقْبَلْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعِي رَجُلاَنِ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ، أَحَدُهُمَا عَنْ يَمِينِي، وَالآخَرُ عَنْ يَسَارِي وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَاكُ فَكِلاَهُمَا سَأَلَ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ يَا أَبَا مُوسَى ‏”‏‏.‏ أَوْ ‏”‏ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا أَطْلَعَانِي عَلَى مَا فِي أَنْفُسِهِمَا، وَمَا شَعَرْتُ أَنَّهُمَا يَطْلُبَانِ الْعَمَلَ‏.‏ فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى سِوَاكِهِ تَحْتِ شَفَتِهِ قَلَصَتْ فَقَالَ ‏”‏ لَنْ ـ أَوْ ـ لاَ نَسْتَعْمِلُ عَلَى عَمَلِنَا مَنْ أَرَادَهُ، وَلَكِنِ اذْهَبْ أَنْتَ يَا أَبَا مُوسَى ـ أَوْ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ قَيْسٍ ـ إِلَى الْيَمَنِ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ أَتْبَعَهُ مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ، فَلَمَّا قَدِمَ عَلَيْهِ أَلْقَى لَهُ وِسَادَةً قَالَ انْزِلْ، وَإِذَا رَجُلٌ عِنْدَهُ مُوثَقٌ‏.‏ قَالَ مَا هَذَا قَالَ كَانَ يَهُودِيًّا فَأَسْلَمَ ثُمَّ تَهَوَّدَ‏.‏ قَالَ اجْلِسْ‏.‏ قَالَ لاَ أَجْلِسُ حَتَّى يُقْتَلَ‏.‏ قَضَاءُ اللَّهِ وَرَسُولِهِ‏.‏ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، فَأَمَرَ بِهِ فَقُتِلَ، ثُمَّ تَذَاكَرْنَا قِيَامَ اللَّيْلِ، فَقَالَ أَحَدُهُمَا أَمَّا أَنَا فَأَقُومُ وَأَنَامُ، وَأَرْجُو فِي نَوْمَتِي مَا أَرْجُو فِي قَوْمَتِي‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, a ovom Kurra b. Halid, prenoseći od Humejda b. Hilala, ovaj od Ebu-Burde, a on od Ebu-Musaa da je kazivao: “Došao sam Allahovom Vjerovjesniku, a.s., zajedno s dvojicom ljudi iz plemena Eš‘ar; jedan od njih bio mi je s desne, a drugi s lijeve strane. Ova su dva čovjeka tražila namještenje. Poslanik, a.s. je, u tom trenutku misvakom čistio zube. ‘Ebu-Musa!‘ (ili Ebu-Kajse!), prekori me on. ‘Tako mi Onoga koji te je poslao s istinom‘, rekoh, ‘nisu mi pokazali šta se nalazi u njihovim nutrinama. Nisam primijetio da traže namještenje!‘ Kao da sam tada vidio kako mu se misvak smanjuje ispod usne. ‘Nećemo‘ (ili ne dajemo položaj), reče on, ‘onome koji ga traži! A ti, Ebu-Musa (ili Abdullahu b. Kajse), idi u Jemen!‘“ Zatim je poslije njega poslao i Muaza b. Džebela. Kada mu je došao, ponudio mu je jastuk i rekao mu da sjedne na njega. Kod njega je bio svezan jedan čovjek. ‘Ko je ovaj?‘, upitao je. ‘Bio je židov koji je primio islam, ali je ponovo postao židov‘, odgovorio je. Zatim ga je ponovo ponudio da sjedne. ‘Neću sjesti‘, reče mu on, ‘sve dok se ovaj, po odredbi Uzvišenog Allaha i Njegova Poslanika, a.s., ne pogubi‘, ponovivši to tri puta. Potom je naređeno, i on je pogubljen. Spomenuli su, poslije toga, noćni namaz, pa je jedan od njih rekao: ‘Što se mene tiče, ja obavljam noćni namaz, ali i spavam. Nadam se nagradi za spavanje kao što se nadam i nagradi za bdjenje u noćnom namazu.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَاسْتُخْلِفَ أَبُو بَكْرٍ، وَكَفَرَ مَنْ كَفَرَ مِنَ الْعَرَبِ، قَالَ عُمَرُ يَا أَبَا بَكْرٍ، كَيْفَ تُقَاتِلُ النَّاسَ، وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ عَصَمَ مِنِّي مَالَهُ وَنَفْسَهُ، إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لأُقَاتِلَنَّ مَنْ فَرَّقَ بَيْنَ الصَّلاَةِ وَالزَّكَاةِ، فَإِنَّ الزَّكَاةَ حَقُّ الْمَالِ، وَاللَّهِ لَوْ مَنَعُونِي عَنَاقًا كَانُوا يُؤَدُّونَهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَقَاتَلْتُهُمْ عَلَى مَنْعِهَا‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَوَاللَّهِ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ رَأَيْتُ أَنْ قَدْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ لِلْقِتَالِ فَعَرَفْتُ أَنَّهُ الْحَقُّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, on od Ubejdullaha b. Abdullaha b. Utbe, a ovaj od Ebu-Hurejre da je kazivao: “Nakon smrti Allahovog Vjerovjesnika, a.s., u vrijeme hilafeta Ebu-Bekrova, radijallahu anhu, neka su se arapska plemena vratila u nevjerstvo, pa ga je Omer, radijallahu anhu, (razgovarajući s njim o tome) upitao: ‘Ebu-Bekre, kako možeš povesti borbu protiv ljudi za koje je Allahov Poslanik, a.s., kazao: ‘Naređeno mi je da se borim protiv ljudi sve dok ne kažu: ‘Nema Boga osim Allaha!‘ A kada neko kaže: ‘Nema Boga osim Allaha!‘, bit će mu kod mene zajamčena sigurnost imetka i života, osim onoga što pravo nalaže; a konačan je obračun kod Uzvišenog Allaha?‘‘Na to je Ebu-Bekr odgovorio: ‘Tako mi Allaha, borit ću se protiv onih koji naprave razliku između namaza i zekata! Zaista je zekat pravo koje se nalazi u imecima. Tako mi Allaha, kada bi mi uskratili samo jedno jare koje su davali Allahovom Poslaniku, a.s., poveo bih protiv njih borbu zbog tog uskraćenja!‘ — ‘Ništa drugo nisam pomislio, tako mi Allaha‘, rekao je Omer, ‘nego da je Uzvišeni Allah Ebu-Bekra učinio uvjerenim da treba povesti borbu, pa sam i sam spoznao da je to ispravno.‘”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ زَيْدِ بْنِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ مَرَّ يَهُودِيٌّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ السَّامُ عَلَيْكَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ وَعَلَيْكَ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَتَدْرُونَ مَا يَقُولُ قَالَ السَّامُ عَلَيْكَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ نَقْتُلُهُ قَالَ ‏”‏ لاَ، إِذَا سَلَّمَ عَلَيْكُمْ أَهْلُ الْكِتَابِ فَقُولُوا وَعَلَيْكُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Mukatil Ebu-Hasan, njemu Abdullah, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Hišama b. Zejda b. Enesa b. Malika, a ovaj od Enesa b. Malika da je kazivao: “Neki je židov prošao pored Allahovog Poslanika, a.s., i rekao mu: ‘Es-samu alejke!‘ (smrt tebi!) — ‘Ve alejke!‘ (i tebi), odgovorio mu je Poslanik, a.s. ‘Znate li šta je kazao?‘, upitao je potom on i rekao: ‘Kazao je: ‘Es-samu alejke!‘‘ — ‘Allahov Poslaniče‘, upitaše tada prisutni, ‘zar ga nećemo ubiti?!‘ — ‘Ne! Ali ako vam selam nazovu sljedbenici Knjige, odgovorite im: ‘Ve alejkum!‘‘ (i vama!), reče on.“


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، عَنِ ابْنِ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتِ اسْتَأْذَنَ رَهْطٌ مِنَ الْيَهُودِ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا السَّامُ عَلَيْكَ‏.‏ فَقُلْتُ بَلْ عَلَيْكُمُ السَّامُ وَاللَّعْنَةُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ يَا عَائِشَةُ إِنَّ اللَّهَ رَفِيقٌ يُحِبُّ الرِّفْقَ فِي الأَمْرِ كُلِّهِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ أَوَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالُوا قَالَ ‏”‏ قُلْتُ وَعَلَيْكُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, a njemu Ibn-Ujejna, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Urve, a on od Aiše, radijallahu anhu, da je kazivala: “Jedna je skupina židova zatražila da bude primljena kod Allahovog Vjerovjesnika, a.s., pa su mu, nakon što su ušli, rekli: ‘Es-samu alejke!‘ (smrt tebi!). Ja sam im odgovorila: ‘Ve alejkumus-samu vel-la‘netu!‘ (i vama smrt, prokleti nek ste!). Allahov Poslanik, a.s., na to reče: ‘Aiša, Allah je blag i voli blagost u svemu!‘ — ‘Zar nisi čuo šta su rekli?‘, upitala sam. ‘Ja sam im odgovorio: ‘Ve alejkum!‘‘ (i vama!), reče on.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، وَمَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ الْيَهُودَ إِذَا سَلَّمُوا عَلَى أَحَدِكُمْ إِنَّمَا يَقُولُونَ سَامٌ عَلَيْكَ‏.‏ فَقُلْ عَلَيْكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, a njemu Jahja b. Seid, prenoseći od Sufjana i Malika b. Enesa, oni od Abdullaha b. Dinara, a on od Ibn-Omera da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Zaista židovi, kada nekoga od vas pozdravljaju,kažu: ‘Samun alejke!‘ (smrt tebi!), a ti odgovori: ‘Alejke!‘ (tebi!).”


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي شَقِيقٌ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَحْكِي نَبِيًّا مِنَ الأَنْبِيَاءِ ضَرَبَهُ قَوْمُهُ فَأَدْمَوْهُ، فَهْوَ يَمْسَحُ الدَّمَ عَنْ وَجْهِهِ وَيَقُولُ رَبِّ اغْفِرْ لِقَوْمِي، فَإِنَّهُمْ لاَ يَعْلَمُونَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, njemu njegov otac, a ovome A‘meš, prenoseći od Šekika, a on od Abdullaha da je kazivao: “Kao da gledam Vjerovjesnika, a.s., kako priča o jednom od prijašnjih poslanika kojeg je narod njegov pretukao, tako da je počeo krvariti. On je samo brisao krv sa svoga lica govoreći: ‘Gospodaru moj, oprosti mojim sunarodnicima, zaista oni ne znaju!‘”


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا خَيْثَمَةُ، حَدَّثَنَا سُوَيْدُ بْنُ غَفَلَةَ، قَالَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ إِذَا حَدَّثْتُكُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثًا فَوَاللَّهِ، لأَنْ أَخِرَّ مِنَ السَّمَاءِ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَكْذِبَ عَلَيْهِ، وَإِذَا حَدَّثْتُكُمْ فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَكُمْ فَإِنَّ الْحَرْبَ خَدْعَةٌ، وَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ سَيَخْرُجُ قَوْمٌ فِي آخِرِ الزَّمَانِ، حُدَّاثُ الأَسْنَانِ، سُفَهَاءُ الأَحْلاَمِ، يَقُولُونَ مِنْ خَيْرِ قَوْلِ الْبَرِيَّةِ، لاَ يُجَاوِزُ إِيمَانُهُمْ حَنَاجِرَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، فَأَيْنَمَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاقْتُلُوهُمْ، فَإِنَّ فِي قَتْلِهِمْ أَجْرًا لِمَنْ قَتَلَهُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs b. Gijas, njemu njegov otac, prenoseći od A‘meša, ovaj od Hajseme, a on od Suvejda b. Gafle da je Alija, radijallahu anhu, kazivao: “Kada vam prenosim riječi Allahovog Poslanika, a.s., draže bi mi, tako mi Allaha, bilo da padnem s nebesa i sunovratim se na zemlju nego da slažem na njega. A kada mi međusobno razgovaramo, onda vam kažem: rat je varka. Čuo sam Allahovog Vjerovjesnika, a.s., kad je rekao: ‘Pojavit će se kasnije mladi ljudi, koji će se pogrešno koristiti svojim razumom. Oni će navoditi kur‘anske ajete, ali njihov iman neće prelaziti granicu njihovih grla. Izlazit će iz vjere kao što strijela izlazi iz pogođene žrtve. Gdje god ih sretneš, ubij ih, jer će na Sudnjem danu nagrada čekati onoga koji ih ubije.‘”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَعَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّهُمَا أَتَيَا أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ فَسَأَلاَهُ عَنِ الْحَرُورِيَّةِ، أَسَمِعْتَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ لاَ أَدْرِي مَا الْحَرُورِيَّةُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ يَخْرُجُ فِي هَذِهِ الأُمَّةِ ـ وَلَمْ يَقُلْ مِنْهَا ـ قَوْمٌ تَحْقِرُونَ صَلاَتَكُمْ مَعَ صَلاَتِهِمْ، يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ حُلُوقَهُمْ ـ أَوْ حَنَاجِرَهُمْ ـ يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ، فَيَنْظُرُ الرَّامِي إِلَى سَهْمِهِ إِلَى نَصْلِهِ إِلَى رِصَافِهِ، فَيَتَمَارَى فِي الْفُوقَةِ، هَلْ عَلِقَ بِهَا مِنَ الدَّمِ شَىْءٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, njemu Abdul-Vehhab, prenoseći od Jahjaa b. Seida, ovaj od Muhammeda b. Ibrahima, a on od Ebu-Seleme i Ataa b. Jesara (da su kazivali): “Nas smo dvojica došli Ebu-Seidu Hudriju da ga upitamo je li on od Vjerovjesnika, a.s., čuo što o harurijama. ‘Ne znam ko su harurije‘, reče nam on, ‘ali sam čuo Vjerovjesnika, a.s., kad je rekao: ‘U ovom će se ummetu pojaviti ljudi — a nije rekao među njih spadaju ljudi — s kojima nećete željeti stati u namaz! Oni će učiti Kur‘an, ali on neće prelaziti granicu njihovih grla. Od vjere će uzimati samo onoliko koliko ostane na strijeli kada se iščupa iz pogođene žrtve: strijelac pogleda u svoju strijelu, u njen vrh i tetivu za vezanje, pa posumnja u to da li ima imalo krvi na donjem dijelu strijele‘‘, odgovorio je on.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانُ، حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عُمَرُ، أَنَّ أَبَاهُ، حَدَّثَهُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ وَذَكَرَ الْحَرُورِيَّةَ ـ فَقَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Sulejman, njemu Ibn-Vehb, a ovom Omer, prenoseći od svoga oca, a on od Abdullaha b. Omera, da je, spomenuvši harurije, rekao: “Allahov je Vjerovjesnik, a.s., kazao: ‘Izlazit će iz islama kao što strijela izlazi iz ulovljene životinje.‘”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقْسِمُ جَاءَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ ذِي الْخُوَيْصِرَةِ التَّمِيمِيُّ فَقَالَ اعْدِلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ وَيْلَكَ مَنْ يَعْدِلُ إِذَا لَمْ أَعْدِلْ ‏”‏‏.‏ قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ دَعْهُ فَإِنَّ لَهُ أَصْحَابًا يَحْقِرُ أَحَدُكُمْ صَلاَتَهُ مَعَ صَلاَتِهِ، وَصِيَامَهُ مَعَ صِيَامِهِ، يَمْرُقُونَ مِنَ الدِّينِ كَمَا يَمْرُقُ السَّهْمُ مِنَ الرَّمِيَّةِ، يُنْظَرُ فِي قُذَذِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، يُنْظَرُ فِي نَصْلِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ فِي رِصَافِهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، ثُمَّ يُنْظَرُ فِي نَضِيِّهِ فَلاَ يُوجَدُ فِيهِ شَىْءٌ، قَدْ سَبَقَ الْفَرْثَ وَالدَّمَ، آيَتُهُمْ رَجُلٌ إِحْدَى يَدَيْهِ ـ أَوْ قَالَ ثَدْيَيْهِ ـ مِثْلُ ثَدْىِ الْمَرْأَةِ ـ أَوْ قَالَ مِثْلُ الْبَضْعَةِ ـ تَدَرْدَرُ، يَخْرُجُونَ عَلَى حِينِ فُرْقَةٍ مِنَ النَّاسِ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ أَشْهَدُ سَمِعْتُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَشْهَدُ أَنَّ عَلِيًّا قَتَلَهُمْ وَأَنَا مَعَهُ، جِيءَ بِالرَّجُلِ عَلَى النَّعْتِ الَّذِي نَعَتَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ فَنَزَلَتْ فِيهِ ‏{‏وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ‏}‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, njemu Hišam, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Ebu-Seleme, a on od Ebu-Seida da je kazivao: “Za vrijeme dok je Vjerovjesnik, a.s., vršio podjelu (plijena), došao je Abdullah b. Zul-Huvejsira Temimi i rekao mu: ‘Budi pravedan, Allahov Poslaniče!‘ — ‘Teško tebi! Ko će biti pravedan ako neću ja?!‘, odgovorio mu je Vjerovjesnik, a.s. ‘Dopusti mi, Allahov Poslaniče, da mu odsiječem glavu!‘, uzviknu Omer b. Hattab, ali mu Vjerovjesnik, a.s., odgovori: ‘Pusti ga! On ima drugove s kojima vi prezirete stati u namaz ili postiti. Njihovo vjerovanje nalik je zabodenoj strijeli u tijelo pogođene životinje: kada (lovac) pogleda u perku na strijeli, niti šta na njoj vidi niti šta nađe; zatim pogleda u vrh strijele, ali opet na njemu niti šta nađe niti šta primijeti; onda pogleda u tetivu za vezanje vrha strijele, ali ponovo niti šta na njoj nađe niti šta vidi; pogleda, na koncu, u dio između vrha i perke strijele, ali ni tad na njemu ništa ne nađe niti išta vidi — ona je pretekla grizine u buragu i krv. Prepoznat ćete ih po čovjeku čija je jedna ruka (ili je rekao: jedna dojka) kao u žene (ili je rekao: kao komad mesa koji podrhtava). Pojavit će se kada nastupi razdor među ljudima.‘“ Ebu-Seid veli: “Svjedočim da sam to čuo od Vjerovjesnika, a.s., i svjedočim da ih je Alija, radijallahu anhu, poubijao, a i ja sam bio s njim. Doveden je jedan čovjek čiji je izgled onakav kakvim ga je Vjerovjesnik, a.s., opisao.” Rekao je: “U vezi s ovim objavljeno je: ‘Ima ih koji ti prigovaraju zbog raspodjele zekata…‘”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ، حَدَّثَنَا يُسَيْرُ بْنُ عَمْرٍو، قَالَ قُلْتُ لِسَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ هَلْ سَمِعْتَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ فِي الْخَوَارِجِ شَيْئًا قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ ـ وَأَهْوَى بِيَدِهِ قِبَلَ الْعِرَاقِ ـ ‏ “‏ يَخْرُجُ مِنْهُ قَوْمٌ يَقْرَءُونَ الْقُرْآنَ لاَ يُجَاوِزُ تَرَاقِيَهُمْ، يَمْرُقُونَ مِنَ الإِسْلاَمِ مُرُوقَ السَّهْمِ مِنَ الرَّمِيَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Abdul-Vahid, prenoseći od Šejbanija, a on od Jusejra b. Amra da je kazivao: “Pitao sam Sehla b. Hunejfa: ‘Jesi li čuo Allahovog Vjerovjesnika, a.s., da je bilo šta rekao o haridžijama?‘ — ‘Čuo sam ga kad je, pokazavši rukom prema Iraku, rekao: ‘Pojavit će se u njemu skupina koja će učiti Kur‘an, ali im on neće prelaziti granice grla. Izlazit će iz islama kao što strijela izlazi iz ulovljene životinje‘‘, odgovorio je on.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَقْتَتِلَ فِئَتَانِ دَعْوَاهُمَا وَاحِدَةٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali, njemu Sufjan, a ovom Ebu-Zinad, prenoseći od A‘redža, a on od Ebu-Hurejre da je kazivao: “Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘Neće nastupiti Kijametski dan sve dok se ne sukobe dvije skupine koje pozivaju istoj vjeri.‘”


 

قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ الْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَبْدٍ الْقَارِيَّ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، سَمِعَا عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، يَقُولُ سَمِعْتُ هِشَامَ بْنَ حَكِيمٍ، يَقْرَأُ سُورَةَ الْفُرْقَانِ فِي حَيَاةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَمَعْتُ لِقِرَاءَتِهِ، فَإِذَا هُوَ يَقْرَؤُهَا عَلَى حُرُوفٍ كَثِيرَةٍ لَمْ يُقْرِئْنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَذَلِكَ، فَكِدْتُ أُسَاوِرُهُ فِي الصَّلاَةِ فَانْتَظَرْتُهُ حَتَّى سَلَّمَ، ثُمَّ لَبَّبْتُهُ بِرِدَائِهِ أَوْ بِرِدَائِي فَقُلْتُ مَنْ أَقْرَأَكَ هَذِهِ السُّورَةَ قَالَ أَقْرَأَنِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ لَهُ كَذَبْتَ فَوَاللَّهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْرَأَنِي هَذِهِ السُّورَةَ الَّتِي سَمِعْتُكَ تَقْرَؤُهَا‏.‏ فَانْطَلَقْتُ أَقُودُهُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي سَمِعْتُ هَذَا يَقْرَأُ بِسُورَةِ الْفُرْقَانِ عَلَى حُرُوفٍ لَمْ تُقْرِئْنِيهَا، وَأَنْتَ أَقْرَأْتَنِي سُورَةَ الْفُرْقَانِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَرْسِلْهُ يَا عُمَرُ، اقْرَأْ يَا هِشَامُ ‏”‏‏.‏ فَقَرَأَ عَلَيْهِ الْقِرَاءَةَ الَّتِي سَمِعْتُهُ يَقْرَؤُهَا‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اقْرَأْ يَا عُمَرُ ‏”‏‏.‏ فَقَرَأْتُ فَقَالَ ‏”‏ هَكَذَا أُنْزِلَتْ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ إِنَّ هَذَا الْقُرْآنَ أُنْزِلَ عَلَى سَبْعَةِ أَحْرُفٍ فَاقْرَءُوا مَا تَيَسَّرَ مِنْهُ ‏”‏‏.‏

 

Ebu-Abdullah kaže da MU JE PRIČAO Lejs, njemu Junus, a ovom Ibn-Šihab, prenoseći od Urve b. Zubejra, on od Misvera b. Mahrema i Abdur-Rahmana b. Abdul-Karija, a oni od Omera b. Hattaba da je kazivao: “Čuo sam Hišama b. Hakima kako još za života Allahovog Poslanika, a.s. uči suru El-Furkan. Slušajući njegovo učenje, zapazio sam da on uči na različite načine, onako kako Allahov Poslanik, a.s., mene nije bio podučio. Zamalo ga nisam ščepao još dok je bio u namazu, ali sam se ipak strpio dok nije predao selam. Zgrabio sam ga, nakon toga, za odjeću na prsima (ili je rekao: ščepao sam ga) i upitao: ‘Ko je tebe podučio takvom učenju ove sure?‘ — ‘Allahov Poslanik, a.s.‘, odgovorio mi je. ‘Slagao si!‘, rekoh mu, dodavši: ‘Tako mi Allaha, i mene je sâm Poslanik podučio učenju ove sure, a upravo sam slušao kako je ti učiš.‘ Zaputio sam se potom, zajedno s njim, Allahovom Poslaniku, a.s. (Kada smo stigli), rekoh mu: ‘Allahov Poslaniče, čuo sam ovoga kako uči suru El-Furkan na nekoliko načina, onako kako me ti nisi podučio, a ti si me podučavao učenju ove sure!‘ Allahov Poslanik, a.s., na to reče: ‘Pusti ga, Omere, a ti, Hišame, uči!‘ Hišam je proučio suru El-Furkan isto onako kako sam ga ja čuo da uči. ‘Tako je objavljena ova sura‘, reče Allahov Poslanik, a.s., a onda se obrati meni: ‘Omere, sada ti uči!‘ Nakon što sam završio s učenjem, on reče: ‘Tako je objavljena! Zaista je Kur‘an objavljen na sedam načina, pa učite onako kako vam najviše odgovara!‘, reče on.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، ح حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَلْقَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، رضى الله عنه قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ ‏{‏الَّذِينَ آمَنُوا وَلَمْ يَلْبِسُوا إِيمَانَهُمْ بِظُلْمٍ‏}‏ شَقَّ ذَلِكَ عَلَى أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَالُوا أَيُّنَا لَمْ يَظْلِمْ نَفْسَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لَيْسَ كَمَا تَظُنُّونَ‏.‏ إِنَّمَا هُوَ كَمَا قَالَ لُقْمَانُ لاِبْنِهِ ‏{‏يَا بُنَىَّ لاَ تُشْرِكْ بِاللَّهِ إِنَّ الشِّرْكَ لَظُلْمٌ عَظِيمٌ‏}‏‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak b. Ibrahim, a njemu Veki‘…; a PRIČAO NAM JE i Jahja, njemu Veki‘, a ovom A‘meš, prenoseći od Ibrahima, ovaj od Alkame, a on od Abdullaha, radijallahu anhu, da je kazivao: “Nakon što su objavljene riječi: ‘Bit će sigurni samo oni koji vjeruju i vjerovanje svoje s mnogoboštvom ne miješaju…‘ — to je teško pogodilo drugove Allahovog Vjerovjesnika, a.s., te su rekli: ‘Koji od nas nije učinio nasilje prema sebi?!‘ — ‘Nije onako kako vi mislite! Ove riječi imaju značenje kao one u ajetu u kojem Lukman kaže svome sinu: ‘O sinko moj, ne smatraj druge Allahu ravnim, mnogoboštvo je, zaista, velika nepravda!‘‘, reče im Allahov Poslanik, a.s.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ، قَالَ سَمِعْتُ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ، يَقُولُ غَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَجُلٌ أَيْنَ مَالِكُ بْنُ الدُّخْشُنِ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَّا ذَلِكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَلاَ تَقُولُوهُ يَقُولُ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ يَبْتَغِي‏.‏ بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ بَلَى‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَإِنَّهُ لاَ يُوَافَى عَبْدٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ بِهِ إِلاَّ حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيْهِ النَّارَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njemu Abdullah, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Mahmuda b. Rebija, a on od Itbana b. Malika da je kazivao: “Kada mi je (jedne prilike) došao Allahov Poslanik, a.s., neki je čovjek upitao: ‘Gdje je Malik b. Duhšun?‘ Jedan je od naših ljudi odgovorio: ‘Taj je čovjek licemjer! On ne voli Allaha niti voli Njegova Poslanika, a.s.!‘ — ‘A zar vi niste kazali‘, upita Allahov Vjerovjesnik, a.s., ‘kako on svjedoči da nema Boga osim Allaha, želeći time postići Njegovo zadovoljstvo?‘ — ‘Doista je to posvjedočio‘, odgovori ovaj, a Poslanik, a.s., reče: ‘Ko god na Sudnji dan dođe s ovim riječima pred Allaha — Allah će ga zaštititi od vatre.‘”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ فُلاَنٍ، قَالَ تَنَازَعَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَحِبَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لِحِبَّانَ لَقَدْ عَلِمْتُ الَّذِي جَرَّأَ صَاحِبَكَ عَلَى الدِّمَاءِ يَعْنِي عَلِيًّا‏.‏ قَالَ مَا هُوَ لاَ أَبَا لَكَ قَالَ شَىْءٌ سَمِعْتُهُ يَقُولُهُ‏.‏ قَالَ مَا هُوَ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ وَأَبَا مَرْثَدٍ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ ‏”‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ حَاجٍ ـ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ هَكَذَا قَالَ أَبُو عَوَانَةَ حَاجٍ ـ فَإِنَّ فِيهَا امْرَأَةً مَعَهَا صَحِيفَةٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَأْتُونِي بِهَا ‏”‏‏.‏ فَانْطَلَقْنَا عَلَى أَفْرَاسِنَا حَتَّى أَدْرَكْنَاهَا حَيْثُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا، وَكَانَ كَتَبَ إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ بِمَسِيرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ‏.‏ فَقُلْنَا أَيْنَ الْكِتَابُ الَّذِي مَعَكِ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ‏.‏ فَأَنَخْنَا بِهَا بَعِيرَهَا، فَابْتَغَيْنَا فِي رَحْلِهَا فَمَا وَجَدْنَا شَيْئًا‏.‏ فَقَالَ صَاحِبِي مَا نَرَى مَعَهَا كِتَابًا‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ لَقَدْ عَلِمْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ حَلَفَ عَلِيٌّ وَالَّذِي يُحْلَفُ بِهِ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ‏.‏ فَأَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتِ الصَّحِيفَةَ، فَأَتَوْا بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ‏.‏ دَعْنِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ يَا حَاطِبُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ ‏”‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي أَنْ لاَ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَلَكِنِّي أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ، يُدْفَعُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ مِنْ أَصْحَابِكَ أَحَدٌ إِلاَّ لَهُ هُنَالِكَ مِنْ قَوْمِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ صَدَقَ، لاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ‏”‏‏.‏ قَالَ فَعَادَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولُ اللَّهِ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، دَعْنِي فَلأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَوَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ، وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ أَوْجَبْتُ لَكُمُ الْجَنَّةَ ‏”‏‏.‏ فَاغْرَوْرَقَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, prenoseći od Ebu-Avane, on od Husajna, a ovaj od nekog čovjeka da je kazivao: “Posvađali su se Ebu-Abdur-Rahman i Hibban b. Atijja, pa je Ebu-Abdur-Rahman rekao Hibbanu: ‘Ja sam saznao šta je tvog prijatelja navelo da pusti krv (misleći pritom na Aliju, radijallahu anhu).‘ — ‘A šta je to, oca ne imao?!‘, upitao je ovaj. ‘Nešto što sam čuo da je on rekao‘, odgovori ovaj. ‘A šta to?‘, upitao je Hibban, te mu ovaj poče pričati kako je (Alija) kazivao: ‘Allahov me je Poslanik, a.s., poslao, zajedno sa Zubejrom i Ebu-Mersedom, a bijasmo na konjima. ‘Idite‘, rekao nam je, ‘u dolinu Hadž, (Ebu-Selema veli: “Ovako je rekao Ebu-Avana: ‘… Hadž.‘), jer se njome kreće žena koja od Hatiba b. Beltaa idolopoklonicima nosi poruku. Idite i dovedite mi je!‘ Krenuli smo jašući na svojim konjima i sustigli je tamo gdje nam je Poslanik, a.s., i rekao da ćemo je naći. Jahala je na svojoj devi. (U svome pismu Hatib je obavještavao Mekelije o pohodu Allahovog Poslanika, a.s., na njih.) ‘Gdje je pismo koje nosiš sa sobom?‘, upitali smo je. ‘Nemam ja nikakvog pisma uza se!‘, odgovorila je. Tada smo mi prinudili njenu devu da klekne zajedno s njom. Pretražili smo njen prtljag, ali nismo našli ništa. ‘Nema kod nje nikakvog pisma!‘, reče moj drug. ‘Mi smo potpuno uvjereni‘, rekoh ja, ‘da Poslanik, a.s., nije slagao!‘‘ Onda se — nastavi pričati ovaj — Alija, radijallahu anhu, zakleo Onim, kojim se zaklinje, rekavši: ‘Svakako ćeš pokazati to pismo ili ću s tebe svući odjeću!‘ Tada je ona odvezala pojas kojim je bila pritegla svoju odjeću i iz njega izvadila pismo. Odveli su je Allahovom Poslaniku, a.s. ‘Allahov Poslaniče‘, reče mu Omer, ‘dopusti mi da mu (Hatibu) odsiječem glavu, jer je izdao Allaha i Njegova Poslanika i vjernike! Dopusti mi da mu odsiječem glavu!‘ — ‘Hatibe‘, upita Allahov Poslanik, a.s., ‘šta te je navelo na ovaj postupak?‘ — ‘Allahov Poslaniče‘, odgovori on, ‘ne bih sebi dopustio da ne vjerujem u Allaha i Njegova Poslanika! Htio sam samo imati upliva, kako bih zaštitio svoju rodbinu i imovinu. Svi tvoji drugovi imaju tamo svoje ljude preko kojih će Allah zaštititi njihovu rodbinu i imetke.‘ Poslanik, a.s., na to reče: ‘Istinu je rekao, i nemojte mu govoriti ništa ružno!‘ — ‘Alahov Vjerovjesniče‘, reče opet Omer, on je izdao Allaha i Njegova Poslanika i vjernike! Dopusti mi da mu odsiječem glavu!‘ — ‘A zar on nije jedan od učesnika Bitke na Bedru?‘, upitao je Poslanik, a.s., dodavši: ‘Šta ti znaš? Allah zasigurno najbolje zna njihovo stanje čim im je rekao: ‘Radite šta želite, Ja sam vam obećao Džennet!‘‘ Tada se Omerove oči napuniše suzama. ‘Allah i Njegov Poslanik najbolje znaju!‘, reče on.”