O smutnjama

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ السَّرِيِّ، حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ قَالَتْ أَسْمَاءُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أَنَا عَلَى، حَوْضِي أَنْتَظِرُ مَنْ يَرِدُ عَلَىَّ، فَيُؤْخَذُ بِنَاسٍ مِنْ دُونِي فَأَقُولُ أُمَّتِي‏.‏ فَيَقُولُ لاَ تَدْرِي، مَشَوْا عَلَى الْقَهْقَرَى ‏”‏‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ اللَّهُمَّ إِنَّا نَعُوذُ بِكَ أَنْ نَرْجِعَ عَلَى أَعْقَابِنَا أَوْ نُفْتَنَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, njemu Bišr b. Seri, a ovom, Nafi b. Omer, prenoseći od Ibn-Ebu-Mulejke, a on od Esme, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Ja ću boraviti kod svoga vrela, ičšekujući ko će mi doći (da se napije s njega). Tada će biti odvedeni neki od mojih sljedbenika, a ja ću reći: ‘To su moji sljedbenici!‘ — ‘Ne znaš ti‘, bit će mi rečeno, ‘da su se oni poslije tvoje smrti okrenuli od tebe!‘” Ibn-Ebu-Mulejka veli: “Gospodaru Naš, Tebi se utječemo od povratka u nevjerovanje, ili od toga da u iskušenjima posrnemo!


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مُغِيرَةَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أَنَا فَرَطُكُمْ عَلَى الْحَوْضِ، لَيُرْفَعَنَّ إِلَىَّ رِجَالٌ مِنْكُمْ حَتَّى إِذَا أَهْوَيْتُ لأُنَاوِلَهُمُ اخْتُلِجُوا دُونِي فَأَقُولُ أَىْ رَبِّ أَصْحَابِي‏.‏ يَقُولُ لاَ تَدْرِي مَا أَحْدَثُوا بَعْدَكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, a njemu Ebu-Avana, prenoseći od Mugire, on od Ebu-Vaila, a ovaj od Abdullaha da je kazivao: “Vjerovjesnik a.s. je, rekao: ‘Ja ću vas predvoditi na vrelu. Bit će mi dovedeni neki od vas, ali ću ja, kada im se približim da ih dohvatim, biti spriječen u tome. ‘Gospodaru moj‘, reći ću, ‘to su moji ashabi!‘ — ‘Ne znaš ti‘, odgovorit će mi se, ‘kakve su oni novotarije činili poslije tebe!‘”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ أَنَا فَرَطُكُمْ، عَلَى الْحَوْضِ، مَنْ وَرَدَهُ شَرِبَ مِنْهُ، وَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ لَمْ يَظْمَأْ بَعْدَهُ أَبَدًا، لَيَرِدُ عَلَىَّ أَقْوَامٌ أَعْرِفُهُمْ وَيَعْرِفُونِي، ثُمَّ يُحَالُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, a njemu Jakub b. Abdur-Rahman, prenoseći od Ebu-Hazima, on od Sehla b. Seida, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Ja ću vas predvoditi na vrelu. Ko na njega dođe napit će se iz njega, a ko se napije nikada više neće ožednjeti. Tako će doći neki ljudi koje ja znam i koji mene znaju, ali će između mene i njih biti stavljena pregrada.”


 

قَالَ أَبُو حَازِمٍ فَسَمِعَنِي النُّعْمَانُ بْنُ أَبِي عَيَّاشٍ، وَأَنَا أُحَدِّثُهُمْ، هَذَا فَقَالَ هَكَذَا سَمِعْتَ سَهْلاً، فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ وَأَنَا أَشْهَدُ، عَلَى أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ لَسَمِعْتُهُ يَزِيدُ فِيهِ قَالَ ‏ “‏ إِنَّهُمْ مِنِّي‏.‏ فَيُقَالُ إِنَّكَ لاَ تَدْرِي مَا بَدَّلُوا بَعْدَكَ فَأَقُولُ سُحْقًا سُحْقًا لِمَنْ بَدَّلَ بَعْدِي ‏”‏‏.‏

 

Ebu-Hazim veli: “Slušao me je Numan b. Ebu-Ajjaš kako pričam ovaj hadis, pa je upitao: ‘Jesi li tako čuo od Sehla?‘ — ‘Da‘, rekao sam. ‘Ja svjedočim da je Ebu-Seid Hudri, kojeg sam ja slušao, dodao: ‘(Ja ću reći:) ‘Oni su moji!‘, ali će mi biti rečeno: ‘Ti zbilja ne znaš šta su sve oni izmijenili poslije tebe!‘ — ‘Teško onome, teško onome koji napravi izmjene poslije mene!‘, reći ću ja‘‘, odgovorio mi je on.“


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا زَيْدُ بْنُ وَهْبٍ، سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ، قَالَ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً وَأُمُورًا تُنْكِرُونَهَا‏”‏‏.‏ قَالُوا فَمَا تَأْمُرُنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ أَدُّوا إِلَيْهِمْ حَقَّهُمْ وَسَلُوا اللَّهَ حَقَّكُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja b. Seid Kattan, a ovom A‘meš, prenoseći od Zejda b. Vehba, a on od Abdullaha (da je kazivao): “Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘Vi ćete poslije mene vidjeti prisvajanja i mnoge stvari koje vam se ne sviđaju.‘ — ‘Pa kako ćemo postupiti?‘, upitali su. ‘Ispunite obaveze prema vladarima i tražite od Allaha da i oni ispune svoje obaveze prema vama‘, odgovorio je Poslanik, a.s.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ عَبْدِ الْوَارِثِ، عَنِ الْجَعْدِ، عَنْ أَبِي رَجَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ كَرِهَ مِنْ أَمِيرِهِ شَيْئًا فَلْيَصْبِرْ، فَإِنَّهُ مَنْ خَرَجَ مِنَ السُّلْطَانِ شِبْرًا مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, prenoseći od Abdul-Varisa, on od Dža‘da, ovaj od Ebu-Redžaa, a on od Ibn-Abbasa da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Ko kod svoga vladara vidi nešto što mu se ne sviđa neka se strpi, jer, zaista, ko iskaže neposlušnost svome vladaru koliko za jedan pedalj umrijet će kao da je živio u doba neznaboštva.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنِ الْجَعْدِ أَبِي عُثْمَانَ، حَدَّثَنِي أَبُو رَجَاءٍ الْعُطَارِدِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ رَأَى مِنْ أَمِيرِهِ شَيْئًا يَكْرَهُهُ فَلْيَصْبِرْ عَلَيْهِ، فَإِنَّهُ مَنْ فَارَقَ الْجَمَاعَةَ شِبْرًا فَمَاتَ، إِلاَّ مَاتَ مِيتَةً جَاهِلِيَّةً ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Numan, a njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Dža‘da Ebu-Osmana, on od Ebu-Redžaa Utaridija, a ovaj od Ibn-Abbasa da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Ko kod svoga vladara vidi nešto što mu se ne sviđa neka se strpi, jer, zaista, ko iskaže neposlušnost svome vladaru koliko za jedan pedalj umrijet će kao da je živio u doba neznaboštva.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ جُنَادَةَ بْنِ أَبِي أُمَيَّةَ، قَالَ دَخَلْنَا عَلَى عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ وَهْوَ مَرِيضٌ قُلْنَا أَصْلَحَكَ اللَّهُ حَدِّثْ بِحَدِيثٍ، يَنْفَعُكَ اللَّهُ بِهِ سَمِعْتَهُ مِنَ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ دَعَانَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَبَايَعْنَاهُ فَقَالَ فِيمَا أَخَذَ عَلَيْنَا أَنْ بَايَعَنَا عَلَى السَّمْعِ وَالطَّاعَةِ، فِي مَنْشَطِنَا وَمَكْرَهِنَا، وَعُسْرِنَا، وَيُسْرِنَا، وَأَثَرَةٍ عَلَيْنَا، وَأَنْ لاَ نُنَازِعَ الأَمْرَ أَهْلَهُ، إِلاَّ أَنْ تَرَوْا كُفْرًا بَوَاحًا، عِنْدَكُمْ مِنَ اللَّهِ فِيهِ بُرْهَانٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, a njemu Ibn-Vehb, prenoseći od Amra, on od Bukejra, ovaj od Busra b. Seida, a on od Džunade b. Ebu-Umejje da je kazivao: “Obišli smo Ubadu b. Samita za vrijeme njegove bolesti i rekli mu: ‘Allah ti dao svako dobro, ispričaj nam koji hadis što si ga čuo od Vjerovjesnika, a.s., pa će Allah dati da ti on bude od koristi!‘ — ‘Pozvao nas je Vjerovjesnik, a.s., da damo prisegu, pa smo to i učinili‘, reče on. ‘Tražio je da mu damo prisegu‘, nastavio je, ‘da ćemo mu se pokoravati i u onome što nam se sviđa i onome što nam se ne sviđa, i u dobru i u zlu, i onda kada vidimo da je neko nešto, iako to nama pripada, prisvojio, te da se nećemo suprotstavljati izvršenju zapovijedi onih koji ih izdaju, osim ako u tome zahvaljući Allahovoj uputi ne vidimo očito nevjerovanje.‘”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ، أَنَّ رَجُلاً، أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ اسْتَعْمَلْتَ فُلاَنًا وَلَمْ تَسْتَعْمِلْنِي‏.‏ قَالَ ‏ “‏ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً، فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ar‘ara, a njemu Šu‘ba, prenoseći od Katade, on od Enesa b. Malika, a ovaj od Usejda b. Hudajra (da je kazivao): “Neki je čovjek došao Vjerovjesniku, a.s., i rekao mu: ‘Allahov Poslaniče, postavio si za namjesnika toga čovjeka, a nisi postavio mene!‘ Na to mu Poslanik, a.s., odgovori: ‘Vi ćete poslije mene vidjeti mnoga prisvajanja, ali se strpite dok me ne sretnete.‘”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي جَدِّي، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ فِي مَسْجِدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ وَمَعَنَا مَرْوَانُ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ سَمِعْتُ الصَّادِقَ الْمَصْدُوقَ يَقُولُ ‏ “‏ هَلَكَةُ أُمَّتِي عَلَى يَدَىْ غِلْمَةٍ مِنْ قُرَيْشٍ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ مَرْوَانُ لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَيْهِمْ غِلْمَةً‏.‏ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ لَوْ شِئْتُ أَنْ أَقُولَ بَنِي فُلاَنٍ وَبَنِي فُلاَنٍ لَفَعَلْتُ‏.‏ فَكُنْتُ أَخْرُجُ مَعَ جَدِّي إِلَى بَنِي مَرْوَانَ حِينَ مَلَكُوا بِالشَّأْمِ، فَإِذَا رَآهُمْ غِلْمَانًا أَحْدَاثًا قَالَ لَنَا عَسَى هَؤُلاَءِ أَنْ يَكُونُوا مِنْهُمْ قُلْنَا أَنْتَ أَعْلَمُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, a njemu Amr b. Jahja b. Seid b. Amr b. Seid da je njegov djed kazivao: “Sjedio sam s Ebu-Hurejrom u džamiji Allahovog Vjerovjesnika, a.s., u Medini, a s nama je bio i Mervan. ‘Čuo sam‘, kazao je tada Ebu-Hurejra, ‘iskrenog, kojem se vjeruje, kad je rekao: ‘Propast moga ummeta izazvat će dječaci iz plemena Kurejš.‘‘ Mervan na to reče: ‘Neka je na njih Allahovo prokletstvo!‘, a Ebu-Hurejra dodade: ‘Da sam ih želio imenovati i kazati sin toga te sin toga i toga, mogao sam to učiniti.‘ Odlazio sam potom sa svojim djedom Mervanovim sinovima u doba kad su oni vladali Šamom. Kad ih je vidio — dječake mlade dobi, rekao nam je: ‘Vjerovatno ovi spadaju u one o kojima je bilo riječi.‘ — ‘Ti to najbolje znaš‘, rekli smo.”


 

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ الزُّهْرِيَّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ جَحْشٍ ـ رضى الله عنهن ـ أَنَّهَا قَالَتِ اسْتَيْقَظَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ النَّوْمِ مُحْمَرًّا وَجْهُهُ يَقُولُ ‏”‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَيْلٌ لِلْعَرَبِ مِنْ شَرٍّ قَدِ اقْتَرَبَ، فُتِحَ الْيَوْمَ مِنْ رَدْمِ يَاجُوجَ وَمَاجُوجَ مِثْلُ هَذِهِ ‏”‏‏.‏ وَعَقَدَ سُفْيَانُ تِسْعِينَ أَوْ مِائَةً‏.‏ قِيلَ أَنَهْلِكُ وَفِينَا الصَّالِحُونَ قَالَ ‏”‏ نَعَمْ، إِذَا كَثُرَ الْخَبَثُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Malik b. Ismail, njemu Ibn-Ujejna, a ovom Zuhri, prenoseći od Urve, on od Zejnebe b. Umm-Seleme, ona od Umm-Habibe, a ova od Zejnebe b. Džahš, radijallahu anhu, da je kazivala: “Allahov se Vjerovjesnik, a.s., jednom probudio crvena lica, govoreći: ‘Nema Boga osim Allaha! Teško Arapima: zlo se približilo! Danas se otvorila brana Jedžudža i Medžudža ovako!‘, dodao je, pokazujući svojim prstima broj devedeset ili sto. ‘Zar ćemo biti upropašteni, a među nama ima i dobrih ljudi?!‘, upitali su. ‘Da, ako se raširi nemoral!‘, odgovorio je on.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْد ٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَشْرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى أُطُمٍ مِنْ آطَامِ الْمَدِينَةِ فَقَالَ ‏”‏ هَلْ تَرَوْنَ مَا أَرَى ‏”‏‏.‏ قَالُوا لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَإِنِّي لأَرَى الْفِتَنَ تَقَعُ خِلاَلَ بُيُوتِكُمْ كَوَقْعِ الْقَطْرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, a njemu Ibn-Ujejna, prenoseći od Zuhrija…; a PRIČAO NAM JE i Mahmud, njemu Abdur-Rezzak, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, on od Urve, a ovaj od Usame b. Zejda, radijallahu anhu, da je kazivao: “Jednom je Vjerovjesnik, a.s., stao iznad jedne medinske tvrđave i upitao: ‘Vidite li ono što ja vidim?‘ — ‘Ne‘, odgovorili su. ‘Zaista ja vidim nevolje‘, reče on, ‘koje će pasti po vašim kućama kao što po njima pada kiša.‘”


 

حَدَّثَنَا عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ يَتَقَارَبُ الزَّمَانُ، وَيَنْقُصُ الْعَمَلُ، وَيُلْقَى الشُّحُّ، وَتَظْهَرُ الْفِتَنُ، وَيَكْثُرُ الْهَرْجُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَيُّمَ هُوَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ الْقَتْلُ الْقَتْلُ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ شُعَيْبٌ وَيُونُسُ وَاللَّيْثُ وَابْنُ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ajjaš b. Velid, njemu Abdul-A‘la, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, on od Seida, a ovaj od Ebu-Hurejre (da je kazivao): “Vjerovjesnik, a.s, je rekao: ‘Vrijeme će brzo prolaziti,djela će skoro nestati, pohlepa će biti ubačena u ljudska srca, pojavit će se smutnje i proširit će se el-herdž.‘ — ‘Allahov Poslaniče‘, upitali su, ‘a el-herdž, šta je to?‘ — ‘Ubistvo, ubistvo!‘, odgovorio je.”


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى فَقَالاَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ بَيْنَ يَدَىِ السَّاعَةِ لأَيَّامًا يَنْزِلُ فِيهَا الْجَهْلُ، وَيُرْفَعُ فِيهَا الْعِلْمُ، وَيَكْثُرُ فِيهَا الْهَرْجُ، وَالْهَرْجُ الْقَتْلُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Ubejdullah b. Musa, prenoseći A‘meša, a on od Šekika da je kazivao: “Bio sam s Abdullahom i Ebu-Musaom, koji su mi kazali: ‘Vjerovjesnik, a.s. je, rekao: ‘U danima pred Kijametski dan pojavit će se neznanje; znanja će nestati, a proširit će se ubistva‘‘ (el-herdž — el-katl, ubistvo).”


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، قَالَ جَلَسَ عَبْدُ اللَّهِ وَأَبُو مُوسَى فَتَحَدَّثَا فَقَالَ أَبُو مُوسَى قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ بَيْنَ يَدَىِ السَّاعَةِ أَيَّامًا يُرْفَعُ فِيهَا الْعِلْمُ، وَيَنْزِلُ فِيهَا الْجَهْلُ، وَيَكْثُرُ فِيهَا الْهَرْجُ، وَالْهَرْجُ الْقَتْلُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, njemu njegov otac, a ovom A‘meš, prenoseći od Šekika da je kazivao: “Sjedili su Abdullah i Ebu-Musa i razgovarali, pa je Ebu-Musa kazao: ‘Vjerovjesnik, a.s. je, rekao: ‘U danima pred Kijametski dan nestat će znanja, pojavit će se neznanje i proširit će se ubistva‘‘ (el-herdž — el-katl, ubistvo).”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ إِنِّي لَجَالِسٌ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ وَأَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ أَبُو مُوسَى سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ، وَالْهَرْجُ بِلِسَانِ الْحَبَشَةِ الْقَتْلُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba, njemu Džerir, prenoseći od A‘meša, a on od Ebu-Vaila da je kazivao: “Sjedio sam s Abdullahom i Ebu-Musaom, radijallahu anhu, kad je Ebu-Musa rekao: ‘Čuo sam Vjerovjesnika, a.s…‘ (isto; el-herdž na abesinskom jeziku znači ubistvo).”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ وَاصِلٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، وَأَحْسِبُهُ، رَفَعَهُ قَالَ ‏ “‏ بَيْنَ يَدَىِ السَّاعَةِ أَيَّامُ الْهَرْجِ، يَزُولُ الْعِلْمُ، وَيَظْهَرُ فِيهَا الْجَهْلُ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو مُوسَى وَالْهَرْجُ الْقَتْلُ بِلِسَانِ الْحَبَشَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar, njemu Gunder, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Vasila, on od Ebu-Vasila, a ovaj od Abdullaha, koji je, mislim, spojio predanje s Poslanikom, a.s., da je rekao: “Sudnjem će danu prethoditi dani ubistava; znanja će nestati, a pojavit će se neznanje.” Ebu-Musa veli: “El-herdž na abesinskom jeziku znači ubistvo.”


 

وَقَالَ أَبُو عَوَانَةَ عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنِ الأَشْعَرِيِّ، أَنَّهُ قَالَ لِعَبْدِ اللَّهِ تَعْلَمُ الأَيَّامَ الَّتِي ذَكَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَيَّامَ الْهَرْجِ‏.‏ نَحْوَهُ‏.‏ قَالَ ابْنُ مَسْعُودٍ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ مِنْ شِرَارِ النَّاسِ مَنْ تُدْرِكُهُمُ السَّاعَةُ وَهُمْ أَحْيَاءٌ ‏”‏‏.‏

 

Ebu-Avana, prenoseći od Ebu-Asima, a on od Ebu-Vaila, veli: “Eš‘ari je upitao Abdullaha: ‘Jesi li čuo za dane koje je Vjerovjesnik nazvao danima ubistava…?‘ (isto).” Ebu-Mesud kaže: “Jedni od najgorih ljudi jesu oni koji živi dočekaju Kijametski dan.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَدِيٍّ، قَالَ أَتَيْنَا أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ فَشَكَوْنَا إِلَيْهِ مَا نَلْقَى مِنَ الْحَجَّاجِ فَقَالَ ‏ “‏ اصْبِرُوا، فَإِنَّهُ لاَ يَأْتِي عَلَيْكُمْ زَمَانٌ إِلاَّ الَّذِي بَعْدَهُ شَرٌّ مِنْهُ، حَتَّى تَلْقَوْا رَبَّكُمْ ‏”‏‏.‏ سَمِعْتُهُ مِنْ نَبِيِّكُمْ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Jusuf, a njemu Sufjan da je Zubejr b. Adi kazivao: “Došli smo Enesu b. Maliku i potužili mu se na Hadždžadžove postupke prema nama. ‘Strpite se‘, reče nam on, ‘jer neće nastupiti nijedno vremensko razdoblje, a da ono koje slijedi ne bude gore od njega, sve dok se ne sretnete sa svojim Stvoriteljem. To sam čuo od vašeg Vjerovjesnika, a.s.‘“


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ الْفِرَاسِيَّةِ، أَنَّ أُمَّ سَلَمَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتِ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً فَزِعًا يَقُولُ ‏ “‏ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أَنْزَلَ اللَّهُ مِنَ الْخَزَائِنِ وَمَاذَا أُنْزِلَ مِنَ الْفِتَنِ، مَنْ يُوقِظُ صَوَاحِبَ الْحُجُرَاتِ ـ يُرِيدُ أَزْوَاجَهُ ـ لِكَىْ يُصَلِّينَ، رُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا، عَارِيَةٍ فِي الآخِرَةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, a njemu Šuajb, prenoseći od Zuhrija…; a PRIČAO NAM JE i Ismail, njemu njegov brat, prenoseći od Sulejmana b. Bilala, on od Muhammeda b. Ebu-Atika, ovaj od Ibn-Šihaba, on od Hinde b. Haris Firasi, a ona od Umm-Seleme, supruge Vjerovjesnikove, a.s., da je kazivala: “Allahov se Poslanik, a.s., probudio jedne noći uplašen, govoreći: ‘Slavljen neka je Allah! Koliko je dobara Allah dao, i koliko je smutnji dopustio! Ima li ikoga ko će probuditi moje supruge da klanjaju! Mnogo je onih koje će biti odjevene na ovom svijetu, a na drugom će biti bez odjeće!‘”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلاَحَ فَلَيْسَ مِنَّا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Malik, prenoseći od Nafija, a on od Abdullaha b. Omera da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Ko na nas podigne oružje — taj nam ne pripada!”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ حَمَلَ عَلَيْنَا السِّلاَحَ فَلَيْسَ مِنَّا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ala‘, njemu Ebu-Usama, prenoseći od Burejda, on od Ebu-Burde, a ovaj od Ebu-Musaa Eš‘arija da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Ko na nas podigne oružje — taj nam ne pripada!”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ يُشِيرُ أَحَدُكُمْ عَلَى أَخِيهِ بِالسِّلاَحِ، فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي لَعَلَّ الشَّيْطَانَ يَنْزِعُ فِي يَدِهِ، فَيَقَعُ فِي حُفْرَةٍ مِنَ النَّارِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed, a njemu Abdur-Rezzak, prenoseći od Ma‘mera, on od Hemmama, a ovaj od Ebu-Hurejre da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Neka niko od vas ne upire oružje u brata svoga, jer on ne zna: može se desiti da mu ga šejtan istrgne iz ruku (te pogodi onoga drugog) i tako se sunovrati u vatru.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ قُلْتُ لِعَمْرٍو يَا أَبَا مُحَمَّدٍ سَمِعْتَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ مَرَّ رَجُلٌ بِسِهَامٍ فِي الْمَسْجِدِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أَمْسِكْ بِنِصَالِهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, prenoseći od Sufjana (da je kazivao): “Rekao sam Amru: ‘O oče Muhammedov, čuo sam Džabira b. Abdullaha kad je kazivao: ‘Prošao je neki čovjek kroz džamiju noseći strijele, pa mu je Allahov Poslanik, a.s., rekao: ‘Uzmi ih za šiljke!‘ — ‘Hoću‘, odgovorio je ovaj.‘‘“


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَجُلاً، مَرَّ فِي الْمَسْجِدِ بِأَسْهُمٍ قَدْ أَبْدَى نُصُولَهَا، فَأُمِرَ أَنْ يَأْخُذَ بِنُصُولِهَا، لاَ يَخْدِشُ مُسْلِمًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Numan, njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Amra b. Dinara, a on od Džabira (da je kazivao): “Neki je čovjek prošao kroz džamiju noseći strijele čiji su se vrhovi jasno isticali, pa mu je naređeno da ih uzme za šiljke, kako ne bi ogrebao nekog muslimana.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِذَا مَرَّ أَحَدُكُمْ فِي مَسْجِدِنَا أَوْ فِي سُوقِنَا وَمَعَهُ نَبْلٌ فَلْيُمْسِكْ عَلَى نِصَالِهَا ـ أَوْ قَالَ فَلْيَقْبِضْ بِكَفِّهِ ـ أَنْ يُصِيبَ أَحَدًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ مِنْهَا شَىْءٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ala‘, a njemu Ebu-Usama, prenoseći od Burejda, on od Ebu-Burde, a ovaj od Ebu-Musaa da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Kada neko od vas prolazi kroz džamiju ili pijacu noseći sa sobom strijele, neka ih uzme za vrhove, da ne bi povrijedio nekog od muslimana” (ili je rekao: “… neka ih stisne svojom šakom…”).


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ سِبَابُ الْمُسْلِمِ فُسُوقٌ، وَقِتَالُهُ كُفْرٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, njemu njegov otac, a ovom A‘meš, prenoseći od Šekika, a on od Abdullaha da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Psovati muslimana veliki je grijeh, a boriti se protiv njega — nevjerstvo!”


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنِي وَاقِدٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ لاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا، يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hadždžadž b. Minhal, njemu Šu‘ba, a ovom Vakid, prenoseći od svog oca, a on od Ibn-Omera da je čuo Vjerovjesnika, a.s., kad je rekao: ”Nemojte se poslije moje smrti vraćati u nevjerstvo tako što ćete se međusobno ubijati!”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا قُرَّةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ سِيرِينَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، وَعَنْ رَجُلٍ، آخَرَ هُوَ أَفْضَلُ فِي نَفْسِي مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ النَّاسَ فَقَالَ ‏”‏ أَلاَ تَدْرُونَ أَىُّ يَوْمٍ هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ قَالَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَلَيْسَ بِيَوْمِ النَّحْرِ ‏”‏‏.‏ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَىُّ بَلَدٍ، هَذَا أَلَيْسَتْ بِالْبَلْدَةِ ‏”‏‏.‏ قُلْنَا بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ، وَأَمْوَالَكُمْ، وَأَعْرَاضَكُمْ، وَأَبْشَارَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ‏”‏‏.‏ قُلْنَا نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ اشْهَدْ، فَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، فَإِنَّهُ رُبَّ مُبَلِّغٍ يُبَلِّغُهُ مَنْ هُوَ أَوْعَى لَهُ فَكَانَ كَذَلِكَ ـ قَالَ ـ لاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا كَانَ يَوْمَ حُرِّقَ ابْنُ الْحَضْرَمِيِّ، حِينَ حَرَّقَهُ جَارِيَةُ بْنُ قُدَامَةَ‏.‏ قَالَ أَشْرِفُوا عَلَى أَبِي بَكْرَةَ‏.‏ فَقَالُوا هَذَا أَبُو بَكْرَةَ يَرَاكَ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ فَحَدَّثَتْنِي أُمِّي عَنْ أَبِي بَكْرَةَ أَنَّهُ قَالَ لَوْ دَخَلُوا عَلَىَّ مَا بَهَشْتُ بِقَصَبَةٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, ovom Kurra b. Halid, a njemu Ibn-Sirin, prenoseći od Abdur-Rahmana b. Ebu-Bekre, a on od Ebu-Bekre te nekog drugog čovjeka koji je, po mom mišljenju, bolji od Abdur-Rahmana b. Ebu-Bekre, koji prenosi od Ebu-Bekre, (da su kazivali): “Allahov je Poslanik, a.s., držeći govor ljudima upitao: ‘Znate li koji je danas dan?‘ — ‘Allah i Njegov Poslanik najbolje znaju!‘, rekli smo. Mislili smo da će ga nazvati drugim imenom, ali on reče: ‘Zar nije danas dan klanja kurbana?‘ — ‘Svakako, Allahov Poslaniče!‘, rekli smo, a on upita: ‘Koji je ovo grad? Zar ovo nije sveti grad?‘ — ‘Svakako, Allahov Poslaniče!‘, odgovorili smo, a on reče: ‘Zaista su vaša krv, vaši imeci, vaša čast i vaša koža — sveti, kao što je svet ovaj vaš današnji dan, u ovom vašem mjesecu, u ovom vašem gradu! Jesam li vam dostavio?‘, upitao je. ‘Svakako!‘, odgovorili smo, a on reče: ‘Stvoritelju moj, Ti mi budi svjedok! Neka prisutni obavijeste odsutne, jer će možda oni prenijeti onima koji će to bolje shvatiti!‘ — i zaista se tako i dešavalo. ‘Ne vraćajte se poslije moje smrti u nevjerstvo tako što ćete se međusobno ubijati!‘, zaključio je (Poslanik, a.s.).” Na dan kada je spaljen Ibn-Hadremi — a zapalio ga je Džarija b. Kudama — rekao je: “Pratite šta će se zbiti s Ebu-Bekrom!” — “Evo, ovo je Ebu-Bekra; gleda u tebe!“, rekli su. Abdur-Rahman veli: “Mati mi je pričala da je Ebu-Bekra rekao: ‘Da su ušli kod mene (i napali me), ne bih se branio čak ni trskom!‘”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِشْكَابٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لاَ تَرْتَدُّوا بَعْدِي كُفَّارًا، يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Iškab, a njemu Muhammed b. Fudajl, prenoseći od svog oca, on od Ikrime, a ovaj od Ibn-Abbasa da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Nemojte se poslije moje smrti vratiti u nevjerstvo tako što ćete ubijati jedni druge!”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ مُدْرِكٍ، سَمِعْتُ أَبَا زُرْعَةَ بْنَ عَمْرِو بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ جَدِّهِ، جَرِيرٍ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ ‏”‏ اسْتَنْصِتِ النَّاسَ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ لاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا، يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, a njemu Šu‘ba, prenoseći od Alija b. Mudrika, on od Ebu-Zur‘e b. Amra b. Džerira, a ovaj od svog djeda Džerira (da je kazivao): “Za vrijeme Oprosnog hadža Vjerovjesnik, a.s. mi je, rekao: ‘Utišaj svijet!‘, a zatim dodao: ‘Nemojte se poslije moje smrti vratiti u nevjerstvo tako što ćete ubijati jedni druge!‘”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ،‏.‏ قَالَ إِبْرَاهِيمُ وَحَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ سَتَكُونُ فِتَنٌ الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْقَائِمِ، وَالْقَائِمُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْمَاشِي، وَالْمَاشِي فِيهَا خَيْرٌ مِنَ السَّاعِي، مَنْ تَشَرَّفَ لَهَا تَسْتَشْرِفْهُ، فَمَنْ وَجَدَ فِيهَا مَلْجَأً أَوْ مَعَاذًا فَلْيَعُذْ بِهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ubejdullah, a njemu Ibrahim b. Sa‘d, prenoseći od svog oca, on od Ebu-Seleme b. Abdur-Rahmana, a ovaj od Ebu-Hurejre… Ibrahim također kaže da MU JE PRIČAO Salih b. Kejsan, prenoseći od Ibn-Šihaba, on od Seida b. Musejjeba, a ovaj od Ebu-Hurejre da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Doći će do smutnji u kojima će onaj koji sjedi biti bolji od onoga koji stoji, onaj koji stoji bit će bolji od onoga koji hoda, a onaj koji hoda bit će bolji od onoga koji trči. Ko bude u njima neposredno učestvovao — upropastit će ga! Onaj koji nađe sklonište ili utočište neka se u njega skloni!”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ سَتَكُونُ فِتَنٌ الْقَاعِدُ فِيهَا خَيْرٌ مِنَ الْقَائِمِ، وَالْقَائِمُ خَيْرٌ مِنَ الْمَاشِي، وَالْمَاشِي فِيهَا خَيْرٌ مِنَ السَّاعِي، مَنْ تَشَرَّفَ لَهَا تَسْتَشْرِفْهُ، فَمَنْ وَجَدَ مَلْجَأً أَوْ مَعَاذًا فَلْيَعُذْ بِهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, a njemu Šuajb, prenoseći od Zuhrija, on od Ebu-Seleme b. Abdur-Rahmana, a ovaj od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Doći će do smutnji u kojima će onaj koji sjedi biti bolji od onoga koji stoji, onaj koji stoji bit će bolji od onoga koji hoda, a onaj koji hoda bit će bolji od onoga koji trči. Ko bude u njima neposredno učestvovao — upropastit će ga! Onaj koji nađe sklonište ili utočište neka se u njega skloni!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ رَجُلٍ، لَمْ يُسَمِّهِ عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ خَرَجْتُ بِسِلاَحِي لَيَالِيَ الْفِتْنَةِ فَاسْتَقْبَلَنِي أَبُو بَكْرَةَ فَقَالَ أَيْنَ تُرِيدُ قُلْتُ أُرِيدُ نُصْرَةَ ابْنِ عَمِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِذَا تَوَاجَهَ الْمُسْلِمَانِ بِسَيْفَيْهِمَا فَكِلاَهُمَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏”‏‏.‏ قِيلَ فَهَذَا الْقَاتِلُ، فَمَا بَالُ الْمَقْتُولِ قَالَ ‏”‏ إِنَّهُ أَرَادَ قَتْلَ صَاحِبِهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ فَذَكَرْتُ هَذَا الْحَدِيثَ لأَيُّوبَ وَيُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ يُحَدِّثَانِي بِهِ فَقَالاَ إِنَّمَا رَوَى هَذَا الْحَدِيثَ الْحَسَنُ عَنِ الأَحْنَفِ بْنِ قَيْسٍ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ‏.‏ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ بِهَذَا‏.‏ وَقَالَ مُؤَمَّلٌ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، وَيُونُسُ، وَهِشَامٌ، وَمُعَلَّى بْنُ زِيَادٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنِ الأَحْنَفِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَرَوَاهُ مَعْمَرٌ عَنْ أَيُّوبَ‏.‏ وَرَوَاهُ بَكَّارُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ‏.‏ وَقَالَ غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ رِبْعِيِّ بْنِ حِرَاشٍ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَلَمْ يَرْفَعْهُ سُفْيَانُ عَنْ مَنْصُورٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Abdul-Vehhab, njemu Hammad, prenoseći od nekog čovjeka kojem nije spomenuo ime, a ovaj od Hasana da je kazivao: “Izišao sam pod oružjem u vrijeme dok su trajale smutnje, pa me je susreo Ebu-Bekra i upitao: ‘Kamo ideš?‘ — ‘Želim pomoći amidžiću Allahovog Poslanika, a.s.!‘, odgovorio sam, a on na to reče: ‘Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘Kada se dva muslimana sukobe sabljama, i jedan i drugi stanovnici su vatre.‘ — ‘Jasno nam je zašto ubica, ali zašto i ubijeni?‘, upitali su ga. ‘I on je namjeravao ubiti svoga druga‘, odgovorio je on.‘” Hammad b. Zejd veli: “Ispričao sam ovaj hadis Ejjubu i Junusu b. Ubejdu, želeći da ga i oni meni ispričaju, pa su mi rekli: ‘Ovaj je hadis prenio Hasan od Ahnefa b. Kajsa, a on od Ebu-Bekre.‘“ Pričao nam je Sulejman, prenoseći od Hammada, isti hadis. Muemmel veli: “Pričao nam je Hammad b. Zejd, njemu Ejjub, Junus, Hišam i Mualla b. Zijad, prenoseći od Hasana, on od Ahnefa, ovaj od Ebu-Bekre, a on od Vjerovjesnika, a.s.” I Ma‘mer od Ejjuba prenosi ovaj hadis. Hadis prenosi i Bekkar b. Abdul-Aziz od svoga oca, a on od Ebu-Bekre. Gunder ovaj hadis prenosi od Šu‘be, on od Mensura, ovaj od Ribija b. Hiraša, on od Ebu-Bekre, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s. Sufjan ovaj hadis s lancem prenosilaca u kojem je Mensur ne navodi od Poslanika, a.s.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جَابِرٍ، حَدَّثَنِي بُسْرُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الْحَضْرَمِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا إِدْرِيسَ الْخَوْلاَنِيَّ، أَنَّهُ سَمِعَ حُذَيْفَةَ بْنَ الْيَمَانِ، يَقُولُ كَانَ النَّاسُ يَسْأَلُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْخَيْرِ، وَكُنْتُ أَسْأَلُهُ عَنِ الشَّرِّ، مَخَافَةَ أَنْ يُدْرِكَنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا كُنَّا فِي جَاهِلِيَّةٍ وَشَرٍّ فَجَاءَنَا اللَّهُ بِهَذَا الْخَيْرِ، فَهَلْ بَعْدَ هَذَا الْخَيْرِ مِنْ شَرٍّ قَالَ ‏”‏ نَعَمْ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ وَهَلْ بَعْدَ ذَلِكَ الشَّرِّ مِنْ خَيْرٍ قَالَ ‏”‏ نَعَمْ، وَفِيهِ دَخَنٌ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ وَمَا دَخَنُهُ قَالَ ‏”‏ قَوْمٌ يَهْدُونَ بِغَيْرِ هَدْىٍ، تَعْرِفُ مِنْهُمْ وَتُنْكِرُ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ فَهَلْ بَعْدَ ذَلِكَ الْخَيْرِ مِنْ شَرٍّ قَالَ ‏”‏ نَعَمْ، دُعَاةٌ عَلَى أَبْوَابِ جَهَنَّمَ، مَنْ أَجَابَهُمْ إِلَيْهَا قَذَفُوهُ فِيهَا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ صِفْهُمْ لَنَا‏.‏ قَالَ ‏”‏ هُمْ مِنْ جِلْدَتِنَا، وَيَتَكَلَّمُونَ بِأَلْسِنَتِنَا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي إِنْ أَدْرَكَنِي ذَلِكَ قَالَ ‏”‏ تَلْزَمُ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَإِمَامَهُمْ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُمْ جَمَاعَةٌ وَلاَ إِمَامٌ قَالَ ‏”‏ فَاعْتَزِلْ تِلْكَ الْفِرَقَ كُلَّهَا، وَلَوْ أَنْ تَعَضَّ بِأَصْلِ شَجَرَةٍ، حَتَّى يُدْرِكَكَ الْمَوْتُ، وَأَنْتَ عَلَى ذَلِكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, njemu Velid b. Muslim, a ovom Ibn-Džabir, prenoseći od Busra b. Ubejdullaha Hadremija, ovaj od Ebu-Idrisa Havlanija, a on od Huzejfe b. Jemana da je kazivao: “Svijet je zapitkivao Allahovog Poslanika, a.s., o dobru, a ja sam, bojeći se da me ne zadesi, pitao o zlu rekavši: ‘Allahov Poslaniče, mi smo bili u neznaboštvu i zlu, pa nas je Uzvišeni Allah počastio ovim dobrom. Hoće li poslije ovog dobra biti kakva zla?‘ — ‘Hoće‘, odgovorio je on. ‘A hoće li poslije tog zla biti kakva dobra?‘, upitao sam ponovo. ‘Hoće‘, odgovorio je, dodavši: ‘Tada će biti dehan.‘ — ‘A dehan, šta je to?‘, upitao sam. ‘To je skupina‘, reče on, ‘koja upućuje ne obazirući se na moju uputu; neka će im djela biti dobra, a neka pokuđena.‘ — ‘A hoće li poslije tog dobra opet biti kakva zla?‘, upitao sam ponovo. ‘Hoće‘, odgovorio je, ‘pozivači na vratima Džehennema. Ko im se bude odazvao, bacit će ga u njega.‘ — ‘Allahov Poslaniče‘, rekoh, ‘opiši nam ih!‘ — ‘Oni su iz naše sredine i govore našim jezikom!‘, odgovori on. ‘A šta mi naređuješ da činim ako me to zadesi?‘, upitao sam ponovo. ‘Drži se zajednice muslimana i njihovog vođe (imama)!‘, odgovori on. ‘A ako ne bude ni zajednice ni vođe?‘, upitao sam. ‘Drži se daleko od svih tih skupina, pa makar zubima morao zagristi stablo,i tako sve dok te ne zadesi smrt!‘, odgovori on.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، وَغَيْرُهُ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَسْوَدِ،‏.‏ وَقَالَ اللَّيْثُ عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، قَالَ قُطِعَ عَلَى أَهْلِ الْمَدِينَةِ بَعْثٌ فَاكْتُتِبْتُ فِيهِ فَلَقِيتُ عِكْرِمَةَ فَأَخْبَرْتُهُ فَنَهَانِي أَشَدَّ النَّهْىِ ثُمَّ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ أُنَاسًا مِنَ الْمُسْلِمِينَ كَانُوا مَعَ الْمُشْرِكِينَ يُكَثِّرُونَ سَوَادَ الْمُشْرِكِينَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَأْتِي السَّهْمُ فَيُرْمَى فَيُصِيبُ أَحَدَهُمْ، فَيَقْتُلُهُ أَوْ يَضْرِبُهُ فَيَقْتُلُهُ‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ تَوَفَّاهُمُ الْمَلاَئِكَةُ ظَالِمِي أَنْفُسِهِمْ‏}‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jezid, a njemu Hajva, prenoseći od Ebu-Esveda… Lejs također prenosi od Ebu-Esveda da je rekao: “Stanovnicima Medine bilo je naloženo da spreme jednu vojnu jedinicu u koju sam i ja bio uključen. Ali kada sam sreo Ikrimu, on mi je to najstrože zabranio rekavši: ‘Pričao mi je Ibn-Abbas da su se neki muslimani priključili idolopoklonicima i tako ih ojačali protiv Allahovog Poslanika, a.s. Kada je neki od njih bio pogođen i ubijen strijelom ili udarcem (sablje), Uzvišeni je Allah objavio: ‘Kada budu uzimali duše onima koji su se prema sebi ogriješili, meleci će upitati…‘ ‘”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، حَدَّثَنَا حُذَيْفَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثَيْنِ رَأَيْتُ أَحَدَهُمَا وَأَنَا أَنْتَظِرُ الآخَرَ حَدَّثَنَا ‏”‏ أَنَّ الأَمَانَةَ نَزَلَتْ فِي جَذْرِ قُلُوبِ الرِّجَالِ، ثُمَّ عَلِمُوا مِنَ الْقُرْآنِ، ثُمَّ عَلِمُوا مِنَ السُّنَّةِ ‏”‏‏.‏ وَحَدَّثَنَا عَنْ رَفْعِهَا قَالَ ‏”‏ يَنَامُ الرَّجُلُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ الأَمَانَةُ مِنْ قَلْبِهِ، فَيَظَلُّ أَثَرُهَا مِثْلَ أَثَرِ الْوَكْتِ، ثُمَّ يَنَامُ النَّوْمَةَ فَتُقْبَضُ فَيَبْقَى فِيهَا أَثَرُهَا مِثْلَ أَثَرِ الْمَجْلِ، كَجَمْرٍ دَحْرَجْتَهُ عَلَى رِجْلِكَ فَنَفِطَ، فَتَرَاهُ مُنْتَبِرًا وَلَيْسَ فِيهِ شَىْءٌ، وَيُصْبِحُ النَّاسُ يَتَبَايَعُونَ فَلاَ يَكَادُ أَحَدٌ يُؤَدِّي الأَمَانَةَ فَيُقَالُ إِنَّ فِي بَنِي فُلاَنٍ رَجُلاً أَمِينًا‏.‏ وَيُقَالُ لِلرَّجُلِ مَا أَعْقَلَهُ، وَمَا أَظْرَفَهُ، وَمَا أَجْلَدَهُ، وَمَا فِي قَلْبِهِ مِثْقَالُ حَبَّةِ خَرْدَلٍ مِنْ إِيمَانٍ، وَلَقَدْ أَتَى عَلَىَّ زَمَانٌ، وَلاَ أُبَالِي أَيُّكُمْ بَايَعْتُ، لَئِنْ كَانَ مُسْلِمًا رَدَّهُ عَلَىَّ الإِسْلاَمُ، وَإِنْ كَانَ نَصْرَانِيًّا رَدَّهُ عَلَىَّ سَاعِيهِ، وَأَمَّا الْيَوْمَ فَمَا كُنْتُ أُبَايِعُ إِلاَّ فُلاَنًا وَفُلاَنًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Kesir, njemu Sufjan, a ovom A‘meš, prenoseći od Zejda b. Vehba, a on od Huzejfe da je kazivao: “Allahov nam je Poslanik, a.s., ispričao dva hadisa od kojih se jedan obistinio, a ja čekam da se i drugi obistini. Pričao nam je da je povjerenje (emanet) usađeno u ljudska srca; saznali su (o njemu) iz Kur‘ana, a potom i iz sunneta. Onda nam je počeo govoriti o nestanku povjerenja i rekao: ‘Za vrijeme dok čovjek bude spavao, emanet će biti iščupan iz njegova srca, i ostat će samo taman trag. Zatim će čovjek ponovo spavati, a ostatak će povjerenja biti istrgnut, tako da će ostati samo trag njegov poput žulja, kao kad kamenčić zakotrljaš po nozi, pa ostane žulj; vidiš ga kako je malo odskočio, ali se u njemu ništa ne nalazi. Ljudi će trgovati, ali skoro da neće biti nikoga ko će svoje preuzete obaveze (emanet) ispunjavati. Pričat će se, tako, da u tom i tom plemenu ima povjerljiv čovjek. Ljudima će se laskati riječima: ‘Kako je mudar, kako je dosjetljiv, kako je jak ovaj čovjek!‘, a u srcu njegovu neće biti imana ni koliko zrno gorušice.‘ Živio sam u doba kada nisam obraćao pažnju od koga ću kupovati: ako je bio musliman, oslanjao sam se na njegovu vjeru, a ako je bio kršćanin, pouzdavao sam se u službenike (koji prate ispravnost kupoprodaje). Ali danas kupujem samo od ovoga ili onoga (tj. ljudi koje znam).”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ، أَنَّهُ دَخَلَ عَلَى الْحَجَّاجِ فَقَالَ يَا ابْنَ الأَكْوَعِ ارْتَدَدْتَ عَلَى عَقِبَيْكَ تَعَرَّبْتَ قَالَ لاَ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَذِنَ لِي فِي الْبَدْوِ‏.‏ وَعَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ قَالَ لَمَّا قُتِلَ عُثْمَانُ بْنُ عَفَّانَ خَرَجَ سَلَمَةُ بْنُ الأَكْوَعِ إِلَى الرَّبَذَةِ، وَتَزَوَّجَ هُنَاكَ امْرَأَةً وَوَلَدَتْ لَهُ أَوْلاَدًا، فَلَمْ يَزَلْ بِهَا حَتَّى قَبْلَ أَنْ يَمُوتَ بِلَيَالٍ، فَنَزَلَ الْمَدِينَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, njemu Hatim, prenoseći od Jezida b. Ebu-Ubejda (da je kazivao): “Došao je Selema b. Ekvea Hadždžadžu, pa mu je on rekao: ‘Ibn-Ekvea, vratio si se unatrag kad si otišao živjeti s beduinima u pustinji!‘ — ‘Ne‘, odgovori on, ‘meni je Allahov Poslanik, a.s., dopustio da se vratim u pustinju!‘” Jezid b. Ebu-Ubejd kaže: “Nakon Osmanove, radijallahu anhu, pogibije Selema b. Ekvea otišao je u Rebezu, tamo se oženio, a i djeca su mu se tamo izrodila. Tu je ostao sve do pred kraj života, da bi se nekoliko dana prije smrti vratio u Medinu.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي صَعْصَعَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يُوشِكُ أَنْ يَكُونَ خَيْرَ مَالِ الْمُسْلِمِ غَنَمٌ، يَتْبَعُ بِهَا شَعَفَ الْجِبَالِ وَمَوَاقِعَ الْقَطْرِ، يَفِرُّ بِدِينِهِ مِنَ الْفِتَنِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Malik, a ovom Abdur-Rahman b. Abdullah b. Ebu-Sa‘saa, prenoseći od svoga oca, a on od Ebu-Seida Hudrija, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Uskoro će doći vrijeme u kojem će najbolja imovina jednog muslimana biti ovce. S njima će on ići na vrhove planina i u kišovite predjele, sklanjajući se tako, kao vjernik, od smutnji.”


 

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَأَلُوا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَحْفَوْهُ بِالْمَسْأَلَةِ، فَصَعِدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ الْمِنْبَرَ فَقَالَ ‏”‏ لاَ تَسْأَلُونِي عَنْ شَىْءٍ إِلاَّ بَيَّنْتُ لَكُمْ ‏”‏‏.‏ فَجَعَلْتُ أَنْظُرُ يَمِينًا وَشِمَالاً، فَإِذَا كُلُّ رَجُلٍ رَأْسُهُ فِي ثَوْبِهِ يَبْكِي، فَأَنْشَأَ رَجُلٌ كَانَ إِذَا لاَحَى يُدْعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ مَنْ أَبِي فَقَالَ ‏”‏ أَبُوكَ حُذَافَةُ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ أَنْشَأَ عُمَرُ فَقَالَ رَضِينَا بِاللَّهِ رَبًّا، وَبِالإِسْلاَمِ دِينًا، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُولاً، نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ سُوءِ الْفِتَنِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَا رَأَيْتُ فِي الْخَيْرِ وَالشَّرِّ كَالْيَوْمِ قَطُّ، إِنَّهُ صُوِّرَتْ لِي الْجَنَّةُ وَالنَّارُ حَتَّى رَأَيْتُهُمَا دُونَ الْحَائِطِ ‏”‏‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ يُذْكَرُ هَذَا الْحَدِيثُ عِنْدَ هَذِهِ الآيَةِ ‏{‏يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لاَ تَسْأَلُوا عَنْ أَشْيَاءَ إِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ‏}‏

 

PRIČAO NAM JE Muaz b. Fedala, njemu Hišam, prenoseći od Katade, a on od Enesa, radijallahu anhu, da je kazivao: “Zapitkivali su Vjerovjesnika, a.s., i u tome prevršili mjeru, pa se on jednog dana popeo na minber i rekao: ‘Kakvo mi god pitanje postavite, ja ću vam na njega odgovoriti i dati vam pojašnjenje.‘ Tada sam ja pogledao lijevo i desno i vidio kako svi, pokrivajući glave krajevima svoje odjeće, plaču. Onda je (s pitanjima) započeo neki čovjek kojeg su u prepirci dozivali imenom nekog drugog čovjeka, a ne njegova oca: ‘Allahov Vjerovjesniče‘, upitao je on, ‘ko je moj otac?‘ — ‘Tvoj je otac Huzafa‘, odgovorio mu je (Vjerovjesnik, a.s.). Tada Omer reče: ‘Zadovoljni smo Allahom kao Stvoriteljem, islamom kao vjerom i Muhammedom kao poslanikom. Utječemo se Allahu od smutnji!‘ — ‘Nikada dosad‘, reče na to Vjerovjesnik, a.s., ‘nisam vidio toliko dobra i toliko zla kao danas. Ukazali su mi se ispred zida i Džennet i Džehennem, tako da sam ih vidio.‘“ Katada ovaj hadis spominje u vezi s riječima Uzvišenog Allaha: ‘O vjernici, ne zapitkujte o onome što će vam pričiniti neprijatnosti ako vam se objasni…‘”


 

وَقَالَ عَبَّاسٌ النَّرْسِيُّ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، أَنَّ أَنَسًا، حَدَّثَهُمْ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا وَقَالَ كُلُّ رَجُلٍ لاَفًّا رَأْسَهُ فِي ثَوْبِهِ يَبْكِي‏.‏ وَقَالَ عَائِذًا بِاللَّهِ مِنْ سُوءِ الْفِتَنِ‏.‏ أَوْ قَالَ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنْ سُوءِ الْفِتَنِ‏.‏

 

Abbas Nersi veli: “PRIČAO NAM JE Jezid b. Zurej, njemu Seid, a ovom Katada, prenoseći od Enesa da je Allahov Vjerovjesnik, a.s., rekao…” (isto onako kako se navodi u prethodnom hadisu). Enes je također kazivao: “… svi su umotali svoje glave u krajeve odjeće i plakali…”, dodavši: “… utječući se Allahu od zla koje u sebi nose smutnje” (a možda je rekao: “Utječem se Allahu od zla koje u sebi nose smutnje!”).


 

وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، وَمُعْتَمِرٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسًا، حَدَّثَهُمْ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا وَقَالَ عَائِذًا بِاللَّهِ مِنْ شَرِّ الْفِتَنِ‏.‏

 

PRIČAO MI JE Halifa, njemu Jezid b. Zurej, a ovom Seid i Mu‘temir, prenoseći od svoga oca, on od Katade, a ovaj od Enesa da je Vjerovjesnik, a.s., uz navedeno, rekao i: “… utječući se Allahu od zla koje u sebi nose smutnje.”


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَامَ إِلَى جَنْبِ الْمِنْبَرِ فَقَالَ ‏”‏ الْفِتْنَةُ هَا هُنَا الْفِتْنَةُ هَا هُنَا مِنْ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنُ الشَّيْطَانِ ‏”‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏”‏ قَرْنُ الشَّمْسِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Abdullah b. Muhammed, njemu Hišam b. Jusuf, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, on od Salima, a ovaj od svoga oca da je kazivao: “Vjerovjesnik, a.s. je, stao pored minbera i rekao: ‘Smutnja će doći otuda! Smutnja će doći otuda otkuda se pojavljuje šejtanov rog!‘ (ili sunčev rog).”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ مُسْتَقْبِلٌ الْمَشْرِقَ يَقُولُ ‏ “‏ أَلاَ إِنَّ الْفِتْنَةَ هَا هُنَا مِنْ حَيْثُ يَطْلُعُ قَرْنُ الشَّيْطَانِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, njemu Lejs, prenoseći od Nafija, a on od Ibn-Omera, radijallahu anhu, da je kazivao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, a.s., kad je, okrenuvši se u pravcu istoka, rekao: ‘Doista, smutnja će doći otuda otkuda se pojavljuje šejtanov rog!‘”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَزْهَرُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ ذَكَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي شَأْمِنَا، اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي يَمَنِنَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا وَفِي نَجْدِنَا‏.‏ قَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي شَأْمِنَا، اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي يَمَنِنَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَفِي نَجْدِنَا فَأَظُنُّهُ قَالَ فِي الثَّالِثَةَ ‏”‏ هُنَاكَ الزَّلاَزِلُ وَالْفِتَنُ، وَبِهَا يَطْلُعُ قَرْنُ الشَّيْطَانِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, njemu Ezher b. Sa‘d, prenoseći od Ibn-Avna, ovaj od Nafija, a on od Ibn-Omera da je kazivao: “Vjerovjesnik, a.s. je, učio sljedeću dovu: ‘Gospodaru naš, učini nam blagoslovljenim naš Šam! Gospodaru naš, učini nam blagoslovljenim naš Jemen!‘ — ‘Allahov Poslaniče‘, rekli su, ‘i naš Nedžd!‘ On je ponovo rekao: ‘Gospodaru naš, učini nam blagoslovljenim naš Šam! Gospodaru naš, učini nam blagoslovljenim naš Jemen!‘ — ‘Allahov Poslaniče‘, rekli su još jedanput, ‘i naš Nedžd!‘ Mislim da je on treći put rekao: ‘Tamo će biti zemljotresi i smutnje, a pojavit će se i šejtanov rog.‘”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ بَيَانٍ، عَنْ وَبَرَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ خَرَجَ عَلَيْنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ فَرَجَوْنَا أَنْ يُحَدِّثَنَا، حَدِيثًا حَسَنًا ـ قَالَ ـ فَبَادَرَنَا إِلَيْهِ رَجُلٌ فَقَالَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ حَدِّثْنَا عَنِ الْقِتَالِ فِي الْفِتْنَةِ وَاللَّهُ يَقُولُ ‏{‏وَقَاتِلُوهُمْ حَتَّى لاَ تَكُونَ فِتْنَةٌ‏}‏ فَقَالَ هَلْ تَدْرِي مَا الْفِتْنَةُ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ، إِنَّمَا كَانَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم يُقَاتِلُ الْمُشْرِكِينَ، وَكَانَ الدُّخُولُ فِي دِينِهِمْ فِتْنَةً، وَلَيْسَ كَقِتَالِكُمْ عَلَى الْمُلْكِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak b. Šahin Vasiti, njemu Halid, prenoseći od Bejana, ovaj od Vebere b. Abdur-Rahmana, a on od Seida b.Džubejra da je kazivao: “Pojavio se pred nama Abdullah b. Omer, te smo se ponadali da će nam ispričati koji hadis što govori o nečemu lijepom, ali nas je preduhitrio neki čovjek koji je rekao: ‘Ebu-Abdur-Rahmane, ispričaj nam nešto o borbi u vrijeme smutnje, jer Uzvišeni Allah veli: ‘I borite se protiv njih sve dok mnogoboštva ne nestane…‘‘ — ‘Znaš li ti — majka te ne izgubila! — značenje riječi fitnet? Zaista je Vjerovjesnik, a.s., vodio borbu protiv mnogobožaca, a ulazak je u njihovu vjeru smutnja. To nipošto nije jednako vašem nastojanju da se borbom dokopate vlasti‘, odgovorio mu je on.”


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، سَمِعْتُ حُذَيْفَةَ، يَقُولُ بَيْنَا نَحْنُ جُلُوسٌ عِنْدَ عُمَرَ قَالَ أَيُّكُمْ يَحْفَظُ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْفِتْنَةِ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ فِتْنَةُ الرَّجُلِ فِي أَهْلِهِ وَمَالِهِ وَوَلَدِهِ وَجَارِهِ، تُكَفِّرُهَا الصَّلاَةُ وَالصَّدَقَةُ وَالأَمْرُ بِالْمَعْرُوفِ وَالنَّهْىُ عَنِ الْمُنْكَرِ ‏”‏‏.‏ قَالَ لَيْسَ عَنْ هَذَا أَسْأَلُكَ، وَلَكِنِ الَّتِي تَمُوجُ كَمَوْجِ الْبَحْرِ‏.‏ قَالَ لَيْسَ عَلَيْكَ مِنْهَا بَأْسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، إِنَّ بَيْنَكَ وَبَيْنَهَا بَابًا مُغْلَقًا‏.‏ قَالَ عُمَرُ أَيُكْسَرُ الْبَابُ أَمْ يُفْتَحُ قَالَ بَلْ يُكْسَرُ‏.‏ قَالَ عُمَرُ إِذًا لاَ يُغْلَقَ أَبَدًا‏.‏ قُلْتُ أَجَلْ‏.‏ قُلْنَا لِحُذَيْفَةَ أَكَانَ عُمَرُ يَعْلَمُ الْبَابَ قَالَ نَعَمْ كَمَا أَعْلَمُ أَنَّ دُونَ غَدٍ لَيْلَةً، وَذَلِكَ أَنِّي حَدَّثْتُهُ حَدِيثًا لَيْسَ بِالأَغَالِيطِ‏.‏ فَهِبْنَا أَنْ نَسْأَلَهُ مَنِ الْبَابُ فَأَمَرْنَا مَسْرُوقًا فَسَأَلَهُ فَقَالَ مَنِ الْبَابُ قَالَ عُمَرُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs b. Gijas, njemu njegov otac, prenoseći od A‘meša, a on od Šekika da je kazivao: “Dok smo jedne prilike sjedili kod Omera, on nas je upitao: ‘Je li iko od vas upamtio Vjerovjesnikove, a.s., riječi koje govore o smutnji?‘ Tada (Huzejfa) reče: ‘Čovjekovu smutnju, kad su u pitanju njegova porodica, imetak, djeca i komšije — brišu namaz i zekat te naređivanje dobra i odvraćanje od zla.‘ — ‘Ja te nisam pitao o tome‘, reče mu Omer, ‘već sam te pitao o smutnji koja uzburkava kao morski val.‘ — ‘Nemoj ti strahovati od toga, vladaru pravovjernih‘, odgovori mu ovaj, ‘zaista su vrata između tebe i toga zatvorena.‘ — ‘A hoće li se ta vrata polomiti ili otvoriti?‘, upitao je Omer. ‘Razbit će se!‘, odgovori Huzejfa. ‘To onda znači da se ona nikada neće zatvoriti!?‘, reče Omer. ‘Da!‘, odgovorio je (Huzejfa). Upitali smo (poslije toga) Huzejfu: ‘Da li je Omer znao o kojim je vratima riječ?‘ — ‘Da, znao je kao što zna da poslije dana dolazi noć, kao i to da sam mu ja ispričao hadis koji nije zabluda.‘ Bojali smo se upitati koja su to vrata, te smo naredili Mesruku da ga upita, što je on i učinio rekavši: ‘Koja su to vrata?‘ — ‘Omer!‘, odgovorio je Huzejfa.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شَرِيكِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى حَائِطٍ مِنْ حَوَائِطِ الْمَدِينَةِ لِحَاجَتِهِ، وَخَرَجْتُ فِي إِثْرِهِ، فَلَمَّا دَخَلَ الْحَائِطَ جَلَسْتُ عَلَى بَابِهِ وَقُلْتُ لأَكُونَنَّ الْيَوْمَ بَوَّابَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَأْمُرْنِي فَذَهَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَضَى حَاجَتَهُ، وَجَلَسَ عَلَى قُفِّ الْبِئْرِ، فَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ، فَجَاءَ أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْهِ لِيَدْخُلَ فَقُلْتُ كَمَا أَنْتَ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ لَكَ، فَوَقَفَ فَجِئْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَبُو بَكْرٍ يَسْتَأْذِنُ عَلَيْكَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ ائْذَنْ لَهُ، وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏ فَدَخَلَ فَجَاءَ عَنْ يَمِينِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ وَدَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ، فَجَاءَ عُمَرُ فَقُلْتُ كَمَا أَنْتَ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ لَكَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ ائْذَنْ لَهُ، وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏ فَجَاءَ عَنْ يَسَارِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ فَدَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ، فَامْتَلأَ الْقُفُّ فَلَمْ يَكُنْ فِيهِ مَجْلِسٌ، ثُمَّ جَاءَ عُثْمَانُ فَقُلْتُ كَمَا أَنْتَ حَتَّى أَسْتَأْذِنَ لَكَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ ائْذَنْ لَهُ، وَبَشِّرْهُ بِالْجَنَّةِ، مَعَهَا بَلاَءٌ يُصِيبُهُ ‏”‏‏.‏ فَدَخَلَ فَلَمْ يَجِدْ مَعَهُمْ مَجْلِسًا، فَتَحَوَّلَ حَتَّى جَاءَ مُقَابِلَهُمْ عَلَى شَفَةِ الْبِئْرِ، فَكَشَفَ عَنْ سَاقَيْهِ ثُمَّ دَلاَّهُمَا فِي الْبِئْرِ‏.‏ فَجَعَلْتُ أَتَمَنَّى أَخًا لِي وَأَدْعُو اللَّهَ أَنْ يَأْتِيَ‏.‏ قَالَ ابْنُ الْمُسَيَّبِ فَتَأَوَّلْتُ ذَلِكَ قُبُورَهُمُ اجْتَمَعَتْ هَا هُنَا وَانْفَرَدَ عُثْمَانُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Merjem, njemu Muhammed b. Džafer, a ovom Šurejk b. Abdullah, prenoseći od Seida b. Musejjeba, a on od Ebu-Musaa Eš‘arija da je kazivao: “Vjerovjesnik, a.s. je, izišao u jednu medinsku bašču da obavi neku svoju potrebu, a i ja sam izišao za njim. Kada je ušao u bašču, stao sam na vratima i rekao: ‘Danas ću biti Vjerovjesnikov, a.s., vratar, mada mi on to nije naredio.‘ Vjerovjesnik, a.s. je, otišao i obavio svoju potrebu, a potom sjeo na zid bunara, podigao odjeću do koljena i spustio noge u vodu. Tada je došao Ebu-Bekr i zatražio dopuštenje da uđe kod njega. Rekao sam mu da ostane na svome mjestu dok ne upitam (Vjerovjesnika, a.s.) za dopuštenje. Otišao sam do Vjerovjesnika, a.s., i rekao mu: ‘Allahov Vjerovjesniče, Ebu-Bekr traži dopuštenje da uđe kod tebe.‘ — ‘Dopusti mu da uđe i obraduj ga Džennetom!‘, odgovorio mi je on. Nakon što je ušao, Ebu-Bekr je stao s Vjerovjesnikove desne strane, podigao odjeću do koljena i spustio noge u vodu. Domalo zatim došao je Omer, pa sam i njemu rekao da pričeka dok ne upitam za dopuštenje. ‘Dopusti mu da uđe i obraduj ga Džennetom!‘, reče mi Vjerovjesnik, a.s. Tada je Omer ušao, stao s Vjerovjesnikove lijeve strane, podigao odjeću do koljena i stavio noge u vodu. Zid bunara bijaše tako popunjen da više niko nije mogao sjesti. Stigao je potom Osman, pa sam i njemu rekao da pričeka dok ne upitam za dopuštenje. ‘Dopusti i njemu da uđe i obraduj ga Džennetom, do kojeg se dolazi kroz iskušenja što će ga zadesiti!‘, reče Vjerovjesnik, a.s. Tako je ušao i Osman, ali nije mogao sjesti pored njih, pa je otišao na suprotnu stranu, na ivicu bunara, zadigao svoju odjeću i spustio noge u vodu. Zaželio sam da dođe i moj brat i zamolio Uzvišenog Allaha da mi ispuni tu želju.” Ibn-Musejjeb veli: “Protumačio sam ovo činjenicom da su njihovi kaburi na jednom mjestu, dok je Osmanov kabur odvojen.”


 

حَدَّثَنِي بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، قَالَ قِيلَ لأُسَامَةَ أَلاَ تُكَلِّمُ هَذَا‏.‏ قَالَ قَدْ كَلَّمْتُهُ مَا دُونَ أَنْ أَفْتَحَ بَابًا، أَكُونُ أَوَّلَ مَنْ يَفْتَحُهُ، وَمَا أَنَا بِالَّذِي أَقُولُ لِرَجُلٍ بَعْدَ أَنْ يَكُونَ أَمِيرًا عَلَى رَجُلَيْنِ أَنْتَ خَيْرٌ‏.‏ بَعْدَ مَا سَمِعْتُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ يُجَاءُ بِرَجُلٍ فَيُطْرَحُ فِي النَّارِ، فَيَطْحَنُ فِيهَا كَطَحْنِ الْحِمَارِ بِرَحَاهُ، فَيُطِيفُ بِهِ أَهْلُ النَّارِ فَيَقُولُونَ أَىْ فُلاَنُ أَلَسْتَ كُنْتَ تَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ، وَتَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ فَيَقُولُ إِنِّي كُنْتُ آمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَلاَ أَفْعَلُهُ، وَأَنْهَى عَنِ الْمُنْكَرِ وَأَفْعَلُهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Bišr b. Halid, njemu Muhammed b. Džafer, prenoseći od Šu‘be, ovaj od Sulejmana, a on od Ebu-Vaila da je kazivao: “Upitali su Usamu: ‘Zar nećeš razgovarati s ovim?‘, pa je on odgovorio: ‘Već sam s njim razgovarao, ne otvarajući vrata (raspravi), jer ne želim biti prvi koji će ih otvoriti! Ja nisam od onih koji nekom čovjeku, nakon što bude postavljen za zapovjednika dvojici ljudi, kažu: ‘Ti si bolji!‘ Nisam takav jer sam čuo Allahovog Poslanika, a.s., kad je rekao: ‘Dovest će nekog čovjeka i baciti ga u vatru u kojoj će biti smrvljen kao u žrvnju što ga magarac vuče. Okružit će ga stanovnici Džehennema i reći mu: ‘Čovječe, zar ti nisi naređivao da se čini dobro, a odvraćao od zla?!‘ — ‘Jesam! Naređivao sam da se čini dobro, ali sâm nisam dobro činio, i odvraćao sam od zla, ali sam zlo sâm činio!‘, odgovorit će on.‘”


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ الْهَيْثَمِ، حَدَّثَنَا عَوْفٌ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، قَالَ لَقَدْ نَفَعَنِي اللَّهُ بِكَلِمَةٍ أَيَّامَ الْجَمَلِ لَمَّا بَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ فَارِسًا مَلَّكُوا ابْنَةَ كِسْرَى قَالَ ‏ “‏ لَنْ يُفْلِحَ قَوْمٌ وَلَّوْا أَمْرَهُمُ امْرَأَةً ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Osman b. Hejsem, njemu Avf, prenoseći od Hasana, a on od Ebu-Bekre da je govorio: “Uzvišeni mi je Allah dao da se prije Bitke kod deve okoristim jednom riječju. Kada je Vjerovjesnik, a.s., čuo da su Perzijanci na vlast postavili Kisrinu kćerku, rekao je: ‘Neće uspjeti nijedan narod koji postavi ženu za svoga vladara.‘”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، حَدَّثَنَا أَبُو حَصِينٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مَرْيَمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ زِيَادٍ الأَسَدِيُّ، قَالَ لَمَّا سَارَ طَلْحَةُ وَالزُّبَيْرُ وَعَائِشَةُ إِلَى الْبَصْرَةِ بَعَثَ عَلِيٌّ عَمَّارَ بْنَ يَاسِرٍ وَحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ، فَقَدِمَا عَلَيْنَا الْكُوفَةَ فَصَعِدَا الْمِنْبَرَ، فَكَانَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ فَوْقَ الْمِنْبَرِ فِي أَعْلاَهُ، وَقَامَ عَمَّارٌ أَسْفَلَ مِنَ الْحَسَنِ، فَاجْتَمَعْنَا إِلَيْهِ فَسَمِعْتُ عَمَّارًا يَقُولُ إِنَّ عَائِشَةَ قَدْ سَارَتْ إِلَى الْبَصْرَةِ، وَوَاللَّهِ إِنَّهَا لَزَوْجَةُ نَبِيِّكُمْ صلى الله عليه وسلم فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ، وَلَكِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَتَعَالَى ابْتَلاَكُمْ، لِيَعْلَمَ إِيَّاهُ تُطِيعُونَ أَمْ هِيَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, njemu Jahja b. Adem, a ovom Ebu-Bekr b. Ajjaš, prenoseći od Ebu-Hasina, a on od Ebu-Merjema Abdullaha b. Zijada Esedija da je kazivao: “Kada su Talha, Zubejr i Aiša otišli u Basru, Alija je u Kufu poslao Ammara b. Jasira i Hasana b. Alija. Oni su se popeli na minber tako da je Hasan b. Ali bio na gornjem, a Ammar na donjem dijelu minbera. Mi smo se okupili ispred mihraba, te sam čuo Ammara kako govori: ‘Aiša je došla u Basru. Tako mi Allaha, ona je supruga vašeg Vjerovjesnika, a.s., i na ovom i na budućem svijetu, a vas je Uzvišeni Allah iskušao kako bi se potvrdilo da li se pokoravate Njemu ili njoj!‘”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي غَنِيَّةَ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَامَ عَمَّارٌ عَلَى مِنْبَرِ الْكُوفَةِ، فَذَكَرَ عَائِشَةَ وَذَكَرَ مَسِيرَهَا وَقَالَ إِنَّهَا زَوْجَةُ نَبِيِّكُمْ صلى الله عليه وسلم فِي الدُّنْيَا وَالآخِرَةِ، وَلَكِنَّهَا مِمَّا ابْتُلِيتُمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Ibn-Ebu-Ganijja, prenoseći od Hakema, a on od Ebu-Vaila da je kazivao: “Ammar se doista popeo na minber u Kufi i, spominjući Aišine postupke, rekao: ‘Zaista je ona supruga vašeg Vjerovjesnika, a.s., i na ovom i na budućem svijetu, i ona je vaša kušnja!‘“


 

حَدَّثَنَا بَدَلُ بْنُ الْمُحَبَّرِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، سَمِعْتُ أَبَا وَائِلٍ، يَقُولُ دَخَلَ أَبُو مُوسَى وَأَبُو مَسْعُودٍ عَلَى عَمَّارٍ حَيْثُ بَعَثَهُ عَلِيٌّ إِلَى أَهْلِ الْكُوفَةِ يَسْتَنْفِرُهُمْ فَقَالاَ مَا رَأَيْنَاكَ أَتَيْتَ أَمْرًا أَكْرَهَ عِنْدَنَا مِنْ إِسْرَاعِكَ فِي هَذَا الأَمْرِ مُنْذُ أَسْلَمْتَ‏.‏ فَقَالَ عَمَّارٌ مَا رَأَيْتُ مِنْكُمَا مُنْذُ أَسْلَمْتُمَا أَمْرًا أَكْرَهَ عِنْدِي مِنْ إِبْطَائِكُمَا عَنْ هَذَا الأَمْرِ‏.‏ وَكَسَاهُمَا حُلَّةً حُلَّةً، ثُمَّ رَاحُوا إِلَى الْمَسْجِدِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Bedel b. Muhabbir, njemu Šu‘ba, a ovom Amr, prenoseći od Ebu-Vaila da je kazivao: “Ebu-Musa i Ebu-Mesud došli su kod Ammara, nakon što ga je Alija poslao u Kufu da podigne svijet u borbu, i rekli mu: ‘Otkad si primio islam, nismo kod tebe vidjeli ništa ružnije od tvoje današnje žurbe!‘ Na to im on odgovori: ‘Otkako ste primili islam, ni ja kod vas nisam vidio ništa ružnije od vaše današnje neodlučnosti!‘ Ogrnuo ih je potom plaštom, pa su otišli u džamiju.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقِ بْنِ سَلَمَةَ، كُنْتُ جَالِسًا مَعَ أَبِي مَسْعُودٍ وَأَبِي مُوسَى وَعَمَّارٍ فَقَالَ أَبُو مَسْعُودٍ مَا مِنْ أَصْحَابِكَ أَحَدٌ إِلاَّ لَوْ شِئْتُ لَقُلْتُ فِيهِ غَيْرَكَ، وَمَا رَأَيْتُ مِنْكَ شَيْئًا مُنْذُ صَحِبْتَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَعْيَبَ عِنْدِي مِنِ اسْتِسْرَاعِكَ فِي هَذَا الأَمْرِ‏.‏ قَالَ عَمَّارٌ يَا أَبَا مَسْعُودٍ وَمَا رَأَيْتُ مِنْكَ وَلاَ مِنْ صَاحِبِكَ هَذَا شَيْئًا مُنْذُ صَحِبْتُمَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَعْيَبَ عِنْدِي مِنْ إِبْطَائِكُمَا فِي هَذَا الأَمْرِ‏.‏ فَقَالَ أَبُو مَسْعُودٍ وَكَانَ مُوسِرًا يَا غُلاَمُ هَاتِ حُلَّتَيْنِ‏.‏ فَأَعْطَى إِحْدَاهُمَا أَبَا مُوسَى وَالأُخْرَى عَمَّارًا وَقَالَ رُوحَا فِيهِ إِلَى الْجُمُعَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njemu Ebu-Hamza, a ovom A‘meš, prenoseći od Šekika b. Seleme da je kazivao: “Sjedio sam s Ebu-Mesudom, Ebu-Musaom i Ammarom, kad je Ebu-Mesud rekao (Ammaru): ‘Nema nijednog tvog prijatelja kome ja ne bih mogao nešto prigovoriti, samo tebi ne. Otkako si u Vjerovjesnikovu, a.s., društvu, pa do danas, kod tebe nisam vidio ništa ružnije od tvoje današnje žurbe u ovoj stvari!‘ — ‘A ja, Ebu-Mesude, otkad ste vi u Vjerovjesnikovu, a.s., društvu pa do danas, kod tebe, a ni kod ovoga tvog druga, nisam vidio ništa ružnije od vaše neodlučnosti u ovoj stvari!‘, odgovorio mu je Ammar. Tada Ebu-Mesud, koji bijaše bogat čovjek, reče: ‘Momče, daj mi dva ogrtača!‘ Jednim je ogrtačem ogrnuo Ebu-Musaa, a drugim Ammara. ‘Idite na džuma-namaz!‘, rekao im je.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي حَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا أَنْزَلَ اللَّهُ بِقَوْمٍ عَذَابًا، أَصَابَ الْعَذَابُ مَنْ كَانَ فِيهِمْ، ثُمَّ بُعِثُوا عَلَى أَعْمَالِهِمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Osman, njemu Abdullah, a ovom Junus, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Hamze b. Abdullaha b. Omera, a on od Ibn-Omera, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Kada Allah kazni neki narod, ta kazna zadesi i sve one koji se nađu u tom narodu; a svako će biti proživljen (i nagrađen ili kažnjen) prema svojim djelima.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ أَبُو مُوسَى، وَلَقِيتُهُ، بِالْكُوفَةِ جَاءَ إِلَى ابْنِ شُبْرُمَةَ فَقَالَ أَدْخِلْنِي عَلَى عِيسَى فَأَعِظَهُ‏.‏ فَكَأَنَّ ابْنَ شُبْرُمَةَ خَافَ عَلَيْهِ فَلَمْ يَفْعَلْ‏.‏ قَالَ حَدَّثَنَا الْحَسَنُ قَالَ لَمَّا سَارَ الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنهما ـ إِلَى مُعَاوِيَةَ بِالْكَتَائِبِ‏.‏ قَالَ عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ لِمُعَاوِيَةَ أَرَى كَتِيبَةً لاَ تُوَلِّي حَتَّى تُدْبِرَ أُخْرَاهَا‏.‏ قَالَ مُعَاوِيَةُ مَنْ لِذَرَارِيِّ الْمُسْلِمِينَ‏.‏ فَقَالَ أَنَا‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرٍ وَعَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَمُرَةَ نَلْقَاهُ فَنَقُولُ لَهُ الصُّلْحَ‏.‏ قَالَ الْحَسَنُ وَلَقَدْ سَمِعْتُ أَبَا بَكْرَةَ قَالَ بَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ جَاءَ الْحَسَنُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ ابْنِي هَذَا سَيِّدٌ وَلَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُصْلِحَ بِهِ بَيْنَ فِئَتَيْنِ مِنَ الْمُسْلِمِينَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, prenoseći od Sufjana, a on od Israila Ebu-Musaa, kojeg je (Sufjan) sreo u Kufi, a bio je došao kod Ibn-Šubrume. “Uvedi me kod Isaa da ga posavjetujem!”, zamolio je (Israil Ibn-Šubrumu). Izgleda da se Ibn-Šubruma pobojao za njegovu (Israilovu) sigurnost, pa to nije učinio. Israil pripovijeda da je Hasan kazivao: “Kada su vojne jedinice pod zapovjedništvom Hasana b. Alije krenule protiv Muavije, Amr b. As rekao je Muaviji: ‘Nijedna se jedinica neće povući sve dok se protivnička jedinica ne povuče!‘ — ‘Ko će ostati da se brine o muslimanskoj djeci?‘,upitao je Muavija. ‘Ja!‘, odgovori on. Abdullah b. Amir i Abdur-Rahman b. Semura rekli su: ‘Srest ćemo se s njim i predložiti mu mirovno rješenje.‘“ Hasan dalje pripovijeda da je čuo Ebu-Bekru kako priča: “Za vrijeme dok je Vjerovjesnik, a.s., držao govor, došao je Hasan (sin Alijin), pa je Vjerovjesnik, a.s., rekao: ‘Ovaj je moj sin prvak; možda će Allah pomoću njega izmiriti dvije skupine muslimana.‘”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ قَالَ عَمْرٌو أَخْبَرَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيٍّ، أَنَّ حَرْمَلَةَ، مَوْلَى أُسَامَةَ أَخْبَرَهُ قَالَ عَمْرٌو وَقَدْ رَأَيْتُ حَرْمَلَةَ قَالَ أَرْسَلَنِي أُسَامَةُ إِلَى عَلِيٍّ وَقَالَ إِنَّهُ سَيَسْأَلُكَ الآنَ فَيَقُولُ مَا خَلَّفَ صَاحِبَكَ فَقُلْ لَهُ يَقُولُ لَكَ لَوْ كُنْتَ فِي شِدْقِ الأَسَدِ لأَحْبَبْتُ أَنْ أَكُونَ مَعَكَ فِيهِ، وَلَكِنَّ هَذَا أَمْرٌ لَمْ أَرَهُ، فَلَمْ يُعْطِنِي شَيْئًا، فَذَهَبْتُ إِلَى حَسَنٍ وَحُسَيْنٍ وَابْنِ جَعْفَرٍ فَأَوْقَرُوا لِي رَاحِلَتِي‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, njemu Sufjan, a ovom Amr, prenoseći od Muhammeda b. Alija, a on od Harmele, roba Usaminog, da je kazivao: “Poslao me je Usama Aliji i rekao mi: ‘On će te pitati: ‘Šta je spriječilo tvoga gospodara da mi se pridruži?‘, pa mu odgovori: ‘On ti poručuje da bi volio biti s tobom čak i da si u čeljustima lava, ali ne i u ovoj prilici!‘‘ (Kada sam mu došao) nije mi ništa dao, pa sam otišao Hasanu, Husejnu i Ibn-Džaferu, i oni su mi dali devu s tovarom.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ لَمَّا خَلَعَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ يَزِيدَ بْنَ مُعَاوِيَةَ جَمَعَ ابْنُ عُمَرَ حَشَمَهُ وَوَلَدَهُ فَقَالَ إِنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ يُنْصَبُ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏”‏‏.‏ وَإِنَّا قَدْ بَايَعْنَا هَذَا الرَّجُلَ عَلَى بَيْعِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَإِنِّي لاَ أَعْلَمُ غَدْرًا أَعْظَمَ مِنْ أَنْ يُبَايَعَ رَجُلٌ عَلَى بَيْعِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ، ثُمَّ يُنْصَبُ لَهُ الْقِتَالُ، وَإِنِّي لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا مِنْكُمْ خَلَعَهُ، وَلاَ بَايَعَ فِي هَذَا الأَمْرِ، إِلاَّ كَانَتِ الْفَيْصَلَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Ejjuba, a on od Nafija da je kazivao: “Kada su stanovnici Medine odbili priznati Jezida b. Muaviju za halifu, Ibn-Omer sakupio je sve svoje prvake i djecu i rekao im: ‘Čuo sam Vjerovjesnika, a.s., kad je rekao: ‘Svakom će varalici na Sudnjem danu biti dodijeljena zastava (kao znak prijevare).‘ Mi smo, prema uvjetima koje traži Uzvišeni Allah i Njegov Poslanik, ovom čovjeku dali prisegu. Ja ne znam za veću izdaju od one kada neko, prema uvjetima koje traži Allah i Njegov Poslanik, da prisegu nekome, a zatim povede rat protiv njega. Ja doista ne znam nikoga od vas ko odbije priznanje ili se ustegne od davanja prisege, a da između mene i njega neće biti jaz.‘”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنْ عَوْفٍ، عَنْ أَبِي الْمِنْهَالِ، قَالَ لَمَّا كَانَ ابْنُ زِيَادٍ وَمَرْوَانُ بِالشَّأْمِ، وَوَثَبَ ابْنُ الزُّبَيْرِ بِمَكَّةَ، وَوَثَبَ الْقُرَّاءُ بِالْبَصْرَةِ، فَانْطَلَقْتُ مَعَ أَبِي إِلَى أَبِي بَرْزَةَ الأَسْلَمِيِّ حَتَّى دَخَلْنَا عَلَيْهِ فِي دَارِهِ وَهْوَ جَالِسٌ فِي ظِلِّ عُلِّيَّةٍ لَهُ مِنْ قَصَبٍ، فَجَلَسْنَا إِلَيْهِ فَأَنْشَأَ أَبِي يَسْتَطْعِمُهُ الْحَدِيثَ فَقَالَ يَا أَبَا بَرْزَةَ أَلاَ تَرَى مَا وَقَعَ فِيهِ النَّاسُ فَأَوَّلُ شَىْءٍ سَمِعْتُهُ تَكَلَّمَ بِهِ إِنِّي احْتَسَبْتُ عِنْدَ اللَّهِ أَنِّي أَصْبَحْتُ سَاخِطًا عَلَى أَحْيَاءِ قُرَيْشٍ، إِنَّكُمْ يَا مَعْشَرَ الْعَرَبِ كُنْتُمْ عَلَى الْحَالِ الَّذِي عَلِمْتُمْ مِنَ الذِّلَّةِ وَالْقِلَّةِ وَالضَّلاَلَةِ، وَإِنَّ اللَّهَ أَنْقَذَكُمْ بِالإِسْلاَمِ وَبِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَلَغَ بِكُمْ مَا تَرَوْنَ، وَهَذِهِ الدُّنْيَا الَّتِي أَفْسَدَتْ بَيْنَكُمْ، إِنَّ ذَاكَ الَّذِي بِالشَّأْمِ وَاللَّهِ إِنْ يُقَاتِلُ إِلاَّ عَلَى الدُّنْيَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Junus, njemu Ebu-Šihab, prenoseći od Avfa, a on od Ebu-Minhala da je kazivao: “Za vrijeme dok su Ibn-Zijad i Mervan bili u Šamu, Ibn-Zubejr se osamostalio u Meki, a haridžije u Basri. Ja sam sa svojim ocem krenuo Ebu-Berzi Eslemiju, i kad smo došli kod njega, sjeli smo u hladovinu prostorije napravljene od trske. Moj je otac otpočeo razgovor, žedno upijajući svaki njegov hadis: ‘Ebu-Berza‘, reče on, ‘vidiš li u šta je zapao svijet?‘ Prvo što je (Ebu-Berza) rekao bilo je: ‘Nadam se Allahovoj nagradi zbog toga što sam se naljutio na neke pripadnike Kurejša. Znate, o skupino Arapa, da ste bili u jednom bijednom stanju, malobrojni i zalutali, pa vas je Uzvišeni Allah, šaljući vam islam i Muhammeda, a.s., spasio. Time ste postigli ovo što vidite, ali su ovosvjetski interesi poremetili odnose među vama. Zaista se onaj u Šamu, tako mi Allaha, ne bori ni radi čega drugog osim ovosvjetske koristi. Tako mi Allaha, ni ovi koji se nalaze među vama ne bore se ni radi čega drugog osim ovosvjetskih interesa.‘”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ وَاصِلٍ الأَحْدَبِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ، قَالَ إِنَّ الْمُنَافِقِينَ الْيَوْمَ شَرٌّ مِنْهُمْ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَانُوا يَوْمَئِذٍ يُسِرُّونَ وَالْيَوْمَ يَجْهَرُونَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem b. Ebu-Ijas, njemu Šu‘ba, a ovom Vasil Ahdeb, prenoseći od Ebu-Vaila, a on od Huzejfe b. Jemana da je rekao: “Današnji su licemjeri gori od onih koji su bili u vrijeme Vjerovjesnika, a.s. Oni su krili svoje postupke, a ovi danas otvoreno rade.”


 

حَدَّثَنَا خَلاَّدٌ، حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنْ حُذَيْفَةَ، قَالَ إِنَّمَا كَانَ النِّفَاقُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَمَّا الْيَوْمَ فَإِنَّمَا هُوَ الْكُفْرُ بَعْدَ الإِيمَانِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hallad b. Jahja, njemu Mis‘ar, a ovom Habib b. Ebu-Sabit, prenoseći od Ebu-Ša‘saa, a on od Huzejfe da je rekao: “U doba Vjerovjesnika, a.s., bilo je licemjerstva, ali ovo danas — to je nevjerovanje nakon vjerovanja.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَمُرَّ الرَّجُلُ بِقَبْرِ الرَّجُلِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي مَكَانَهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, njemu Malik, a ovom Ebu-Zinad, prenoseći od A‘redža, a on od Ebu-Hurejre da je Vjerovjesnik, a.s., rekao; “Neće nastupiti Sudnji dan sve dok čovjek, prolazeći pored nečijeg kabura, ne kaže: ‘Eh, da sam ja na tvom mjestu!‘


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ قَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَخْبَرَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَضْطَرِبَ أَلَيَاتُ نِسَاءِ دَوْسٍ عَلَى ذِي الْخَلَصَةِ ‏”‏‏.‏ وَذُو الْخَلَصَةَ طَاغِيَةُ دَوْسٍ الَّتِي كَانُوا يَعْبُدُونَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, njemu Šuajb, a ovom Zuhri, prenoseći od Seida b. Musejjeba, a on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Neće nastupiti Sudnji dan sve dok se žene Devsa ne poguraju svojim zadnjicama oko Zul-Halase, a Zul-Halasa je kip kojem su se klanjali u doba neznaboštva.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ ثَوْرٍ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى يَخْرُجَ رَجُلٌ مِنْ قَحْطَانَ يَسُوقُ النَّاسَ بِعَصَاهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz b. Abdullah, njemu Sulejman, a ovom Sevr, prenoseći od Ebu-Gajsa, a on od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Neće nastupiti Sudnji dan sve dok se u plemenu Kahtan ne pojavi čovjek koji će svojim štapom tjerati ljude.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ أَخْبَرَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَخْرُجَ نَارٌ مِنْ أَرْضِ الْحِجَازِ، تُضِيءُ أَعْنَاقَ الإِبِلِ بِبُصْرَى ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, njemu Šuajb, a ovom Zuhri, prenoseći od Seida b. Musejjeba, a on od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Neće nastupiti Sudnji dan sve dok se u Hidžazu ne pojavi vatra koja će osvjetljavati vratove deva u Busri.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ الْكِنْدِيُّ، حَدَّثَنَا عُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ خُبَيْبِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ جَدِّهِ، حَفْصِ بْنِ عَاصِمٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ يُوشِكُ الْفُرَاتُ أَنْ يَحْسِرَ عَنْ كَنْزٍ مِنْ ذَهَبٍ، فَمَنْ حَضَرَهُ فَلاَ يَأْخُذْ مِنْهُ شَيْئًا ‏”‏‏.‏ قَالَ عُقْبَةُ وَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ ‏”‏ يَحْسِرُ عَنْ جَبَلٍ مِنْ ذَهَبٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Seid Kindi, njemu Ukba b. Halid, a ovom Ubejdullah, prenoseći od Hubejba b. Abdur-Rahmana, ovaj od svoga djeda Hafsa b. Asima, a on od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Uskoro će nastupiti vrijeme kada će rijeka Eufrat otkriti riznicu zlata, ali neka onaj koji tu bude prisutan iz nje ništa ne uzima!” Ukba veli da mu je isti hadis pričao Ubejdullah, prenoseći od Ebu-Zinada, on od A‘redža, ovaj od Ebu-Hurejre, a on od Vjerovjesnika, a.s. Razlika je samo u riječima: “… otkriti brdo zlata…”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، حَدَّثَنَا مَعْبَدٌ، سَمِعْتُ حَارِثَةَ بْنَ وَهْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ تَصَدَّقُوا، فَسَيَأْتِي عَلَى النَّاسِ زَمَانٌ يَمْشِي الرَّجُلُ بِصَدَقَتِهِ، فَلاَ يَجِدُ مَنْ يَقْبَلُهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ مُسَدَّدٌ حَارِثَةُ أَخُو عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ لأُمِّهِ‏ قَالَهُ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ.

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Ma‘beda, a on od Harise b. Vehba da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Udjeljujte milostinju! Zaista će doći vrijeme kada će čovjek tražiti kome će udijeliti svoju milostinju, ali neće moći naći nikoga ko bi je uzeo od njega.” Musedded veli: “Harisa je brat Abdullaha b. Omera po majci, kao što kaže Ebu-Abdullah.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تَقْتَتِلَ فِئَتَانِ عَظِيمَتَانِ، يَكُونُ بَيْنَهُمَا مَقْتَلَةٌ عَظِيمَةٌ، دَعْوَتُهُمَا وَاحِدَةٌ، وَحَتَّى يُبْعَثَ دَجَّالُونَ كَذَّابُونَ، قَرِيبٌ مِنْ ثَلاَثِينَ، كُلُّهُمْ يَزْعُمُ أَنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ، وَحَتَّى يُقْبَضَ الْعِلْمُ، وَتَكْثُرَ الزَّلاَزِلُ، وَيَتَقَارَبَ الزَّمَانُ، وَتَظْهَرَ الْفِتَنُ، وَيَكْثُرَ الْهَرْجُ وَهْوَ الْقَتْلُ، وَحَتَّى يَكْثُرَ فِيكُمُ الْمَالُ فَيَفِيضَ، حَتَّى يُهِمَّ رَبَّ الْمَالِ مَنْ يَقْبَلُ صَدَقَتَهُ، وَحَتَّى يَعْرِضَهُ فَيَقُولَ الَّذِي يَعْرِضُهُ عَلَيْهِ لاَ أَرَبَ لِي بِهِ‏.‏ وَحَتَّى يَتَطَاوَلَ النَّاسُ فِي الْبُنْيَانِ، وَحَتَّى يَمُرَّ الرَّجُلُ بِقَبْرِ الرَّجُلِ فَيَقُولُ يَا لَيْتَنِي مَكَانَهُ‏.‏ وَحَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ مِنْ مَغْرِبِهَا، فَإِذَا طَلَعَتْ وَرَآهَا النَّاسُ ـ يَعْنِي ـ آمَنُوا أَجْمَعُونَ، فَذَلِكَ حِينَ لاَ يَنْفَعُ نَفْسًا إِيمَانُهَا لَمْ تَكُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ، أَوْ كَسَبَتْ فِي إِيمَانِهَا خَيْرًا، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَقَدْ نَشَرَ الرَّجُلاَنِ ثَوْبَهُمَا بَيْنَهُمَا، فَلاَ يَتَبَايَعَانِهِ وَلاَ يَطْوِيَانِهِ، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَقَدِ انْصَرَفَ الرَّجُلُ بِلَبَنِ لِقْحَتِهِ فَلاَ يَطْعَمُهُ، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَهْوَ يُلِيطُ حَوْضَهُ فَلاَ يَسْقِي فِيهِ، وَلَتَقُومَنَّ السَّاعَةُ وَقَدْ رَفَعَ أُكْلَتَهُ إِلَى فِيهِ فَلاَ يَطْعَمُهَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, njemu Šuajb, a ovom Ebu-Zinad, prenoseći od Abdur-Rahmana, a on od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Neće nastupiti Sudnji dan sve dok se ne sukobe dvije ogromne skupine koje će pripadati istoj vjeri, ali će se među njima odigrati velika bitka, te dok se ne pojavi blizu trideset lažova — zavodljivaca, od kojih će svaki za sebe tvrditi da je poslanik. Neće nastupiti Sudnji dan sve dok se ne podigne znanje i ne učestaju zemljotresi, dok vrijeme ne počne strahovito brzo prolaziti, dok se ne pojave smutnje i ne prošire ubistva. Neće nastupiti Sudnji dan sve dok se imetak ne namnoži u tolikoj mjeri da njegovi vlasnici počnu brinuti veliku brigu kome će dati milostinju. Kada je budu nekome ponudili, ovaj će im reći: ‘Ja za tim nemam nikakve potrebe!‘ Neće nastupiti Sudnji dan sve dok se ljudi ne počnu natjecati u podizanju građevina te dok čovjek ne prođe pored nečijeg kabura i ne uzvikne: ‘Eh, da sam ja na njegovom mjestu!‘ Neće nastupiti Sudnji dan sve dok sunce ne iziđe sa zapada. A kada ono iziđe sa zapada, i to ljudi vide, svi će povjerovati, ali tada nikome neće koristiti to što će povjerovati ako prije toga nije vjerovao i, vjerujući, činio dobročinstvo. Doista će Sudnji dan nastupiti tako da dvojica ljudi koji budu razastrli svoju odjeću između sebe niti će je uspjeti prodati niti pokupiti. Doista će Sudnji dan nastupiti tako da čovjek koji se bude udaljavao od pomuzene deve neće uspjeti popiti mlijeko. Doista će Sudnji dan nastupiti tako da čovjek koji bude popravio svoj rezervoar za vodu neće uspjeti napiti se iz njega. Doista će Sudnji dan nastupiti tako da čovjek koji bude prinio zalogaj svojim ustima neće ga uspjeti pojesti.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي قَيْسٌ، قَالَ قَالَ لِي الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ مَا سَأَلَ أَحَدٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الدَّجَّالِ مَا سَأَلْتُهُ وَإِنَّهُ قَالَ لِي ‏”‏ مَا يَضُرُّكَ مِنْهُ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لأَنَّهُمْ يَقُولُونَ إِنَّ مَعَهُ جَبَلَ خُبْزٍ وَنَهَرَ مَاءٍ‏.‏ قَالَ ‏”‏ هُوَ أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ ذَلِكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, a ovom Ismail, prenoseći od Kajsa, a on od Mugire b. Šu‘be da je kazivao: “Niko nije o Dedžalu pitao Vjerovjesnika, a.s., ono što sam ga ja pitao. ‘Kakvu ti štetu on može nanijeti?!‘, upitao me je. ‘Zaista neki govore‘, rekoh, ‘da će on imati hljeba koliko brdo i vode koliko rijeka.‘ — ‘Allah ga je učinio mnogo slabijim da bi sve to mogao imati‘, reče mi on.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أُرَاهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أَعْوَرُ عَيْنِ الْيُمْنَى، كَأَنَّهَا عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Vuhejb, a ovom Ejjub, prenoseći od Nafija, ovaj od Ibn-Omera, a on, mislim, od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “On je slijep u desno oko, a ono je nalik plutajućem zrnu grožđa.”


 

حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يَجِيءُ الدَّجَّالُ حَتَّى يَنْزِلَ فِي نَاحِيَةِ الْمَدِينَةِ، ثُمَّ تَرْجُفُ الْمَدِينَةُ ثَلاَثَ رَجَفَاتٍ، فَيَخْرُجُ إِلَيْهِ كُلُّ كَافِرٍ وَمُنَافِقٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sa‘d b. Hafs, njemu Šejban, a ovom Jahja, prenoseći od Ishaka b. Abdullaha b. Ebu-Talhe, a on od Enesa b. Malika da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Dedžal će doći nadomak Medine: ona će se zatresti tri puta, a onda će mu ususret otići svi nevjernici i licemjeri.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ يَدْخُلُ الْمَدِينَةَ رُعْبُ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ، وَلَهَا يَوْمَئِذٍ سَبْعَةُ أَبْوَابٍ، عَلَى كُلِّ باب مَلَكَانِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz b. Abdullah, njemu Ibrahim b. Sa‘d, a ovom njegov otac, prenoseći od svoga djeda, a on od Ebu-Bekre da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Medinu neće pogoditi strahote Mesiha Dedžala. Medina će tada imati sedam kapija, a na svakoj će kapiji stajati po dva meleka.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ يَدْخُلُ الْمَدِينَةَ رُعْبُ الْمَسِيحِ، لَهَا يَوْمَئِذٍ سَبْعَةُ أَبْوَابٍ، عَلَى كُلِّ باب مَلَكَانِ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَقَالَ ابْنُ إِسْحَاقَ عَنْ صَالِحِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَدِمْتُ الْبَصْرَةَ فَقَالَ لِي أَبُو بَكْرَةَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِهَذَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, njemu Muhammed b. Bišr, a ovom Mis‘ar, prenoseći od Sa‘da b. Ibrahima, ovaj od svoga oca, a on od Ebu-Bekre da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Medinu neće pogoditi strahote Mesiha. Ona će tada imati sedam kapija, a na svakoj će kapiji stajati po dva meleka.” Rekao je: “Ibn-Ishak prenosi od Saliha b. Ibrahima, a on od svoga oca da je kazivao: “Došao sam u Basru, pa mi je Ebu-Bekra rekao: “Ovo sam čuo od Vjerovjesnika, a.s.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ ذَكَرَ الدَّجَّالَ فَقَالَ ‏ “‏ إِنِّي لأُنْذِرُكُمُوهُ، وَمَا مِنْ نَبِيٍّ إِلاَّ وَقَدْ أَنْذَرَهُ قَوْمَهُ، وَلَكِنِّي سَأَقُولُ لَكُمْ فِيهِ قَوْلاً لَمْ يَقُلْهُ نَبِيٌّ لِقَوْمِهِ، إِنَّهُ أَعْوَرُ وَإِنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِأَعْوَرَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz b. Abdullah, njemu Ibrahim, a ovom Salih, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Salima b. Abdullaha, a on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhu, da je kazivao: “Allahov je Poslanik, a.s., ustao — a bilo je mnoštvo svijeta — pa je iskazao sve hvale i pohvale Uzvišenom Allahu, onako kako to Njemu dolikuje, a zatim spomenuo Dedžala riječima: ‘Ja vas doista upozoravam na njega! Nije bilo nijednog vjerovjesnika koji nije upozorio svoj narod na njega. Ali ja ću vama kazati ono što nijedan vjerovjesnik nije rekao svome narodu: on je slijep, a Allah nije slijep!‘”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ بَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ آدَمُ سَبْطُ الشَّعَرِ يَنْطُفُ ـ أَوْ يُهَرَاقُ ـ رَأْسُهُ مَاءً قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالُوا ابْنُ مَرْيَمَ‏.‏ ثُمَّ ذَهَبْتُ أَلْتَفِتُ، فَإِذَا رَجُلٌ جَسِيمٌ أَحْمَرُ جَعْدُ الرَّأْسِ أَعْوَرُ الْعَيْنِ، كَأَنَّ عَيْنَهُ عِنَبَةٌ طَافِيَةٌ قَالُوا هَذَا الدَّجَّالُ‏.‏ أَقْرَبُ النَّاسِ بِهِ شَبَهًا ابْنُ قَطَنٍ ‏”‏‏.‏ رَجُلٌ مِنْ خُزَاعَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, a ovom Ukajl, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Salima, a on od Abdullaha b. Omera da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Spavajući jednom, usnio sam kako obilazim oko Kabe. Uto vidjeh nekog tamnoputog čovjeka duge kose s koje je kapala voda, te upitah: ‘Ko je ovaj?‘ — ‘Sin Merjemin‘, odgovoriše mi. Osvrćući se, krenuo sam dalje, kad ugledah nekog krupnog crvenog čovjeka razbarušene kose, slijepog u jedno oko, koje je bilo nalik plutajućem zrnu grožđa. ‘Ovo je Dedžal!‘, rekoše mi, a najsličniji mu je Ibn-Katan iz plemena Huzaa.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَعِيذُ فِي صَلاَتِهِ مِنْ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz b. Abdullah, njemu Ibrahim b. Sa‘d, a ovom Salih, prenoseći od Ibn-Šihaba, a on od Urve da je Aiša, radijallahu anhu, rekla: “Čula sam Allahovog Poslanika, a.s., kako u namazu kod Allaha traži utočište od Dedžalovih smutnji.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَبْدِ الْمَلِكِ، عَنْ رِبْعِيٍّ، عَنْ حُذَيْفَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ فِي الدَّجَّالِ ‏ “‏ إِنَّ مَعَهُ مَاءً وَنَارًا، فَنَارُهُ مَاءٌ بَارِدٌ، وَمَاؤُهُ نَارٌ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو مَسْعُودٍ أَنَا سَمِعْتُهُ مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njemu njegov otac, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Abdul-Melika, on od Ribija, ovaj od Huzejfe, a on od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Zaista je s Dedžalom i vatra i voda: njegova je vatra hladna voda, a njegova je voda — vatra.” Ebu-Mesud veli: “Ovo sam čuo od Vjerovjesnika, a.s.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، رضى الله عنه قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَا بُعِثَ نَبِيٌّ إِلاَّ أَنْذَرَ أُمَّتَهُ الأَعْوَرَ الْكَذَّابَ، أَلاَ إِنَّهُ أَعْوَرُ، وَإِنَّ رَبَّكُمْ لَيْسَ بِأَعْوَرَ، وَإِنَّ بَيْنَ عَيْنَيْهِ مَكْتُوبٌ كَافِرٌ ‏”‏‏.‏ فِيهِ أَبُو هُرَيْرَةَ وَابْنُ عَبَّاسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, njemu Šu‘ba, a ovom Katada, prenoseći od Enesa, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Nije došao nijedan vjerovjesnik, a da nije upozoravao svoj narod na slijepog lažova. Zaista je on slijep, a vaš Gospodar nije slijep; između njegovih je očiju napisano ‘nevjernik‘ (kafir).” U ovo poglavlje spadaju i hadisi koje od Vjerovjesnika, a.s., prenose Ebu-Hurejra i Ibn-Abbas.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا حَدِيثًا طَوِيلاً عَنِ الدَّجَّالِ، فَكَانَ فِيمَا يُحَدِّثُنَا بِهِ أَنَّهُ قَالَ ‏ “‏ يَأْتِي الدَّجَّالُ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْهِ أَنْ يَدْخُلَ نِقَابَ الْمَدِينَةِ، فَيَنْزِلُ بَعْضَ السِّبَاخِ الَّتِي تَلِي الْمَدِينَةَ، فَيَخْرُجُ إِلَيْهِ يَوْمَئِذٍ رَجُلٌ وَهْوَ خَيْرُ النَّاسِ أَوْ مِنْ خِيَارِ النَّاسِ، فَيَقُولُ أَشْهَدُ أَنَّكَ الدَّجَّالُ الَّذِي حَدَّثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدِيثَهُ، فَيَقُولُ الدَّجَّالُ أَرَأَيْتُمْ إِنْ قَتَلْتُ هَذَا ثُمَّ أَحْيَيْتُهُ، هَلْ تَشُكُّونَ فِي الأَمْرِ فَيَقُولُونَ لاَ‏.‏ فَيَقْتُلُهُ ثُمَّ يُحْيِيهِ فَيَقُولُ وَاللَّهِ مَا كُنْتُ فِيكَ أَشَدَّ بَصِيرَةً مِنِّي الْيَوْمَ‏.‏ فَيُرِيدُ الدَّجَّالُ أَنْ يَقْتُلَهُ فَلاَ يُسَلَّطُ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, njemu Šuajb, a ovom Zuhri, prenoseći od Ubejdullaha b. Abdullaha b. Utbe b. Mesuda, a on od Ebu-Seida da je kazivao: “Pripovijedajući poduži hadis o Dedžalu, Allahov nam je Poslanik, a.s., između ostalog, rekao: ‘Pojavit će se Dedžal! Bit će mu zabranjeno hodati medinskim putevima, a pojavit će se u pustinji nadomak Medine. Do njega će otići najbolji (čovjek), ili jedan od najboljih ljudi (tog vremena), i reći mu: ‘Svjedočim da si ti Dedžal, o kojem nam je pripovijedao Allahov Poslanik, a.s.‘ Dedžal će na to reći: ‘Šta mislite: kada bih ja ubio ovog čovjeka, a zatim ga oživio, biste li sumnjali u mene?‘ — ‘Ne!‘, odgovorit će ovaj. On će onda ubiti jednog čovjeka, a potom ga oživiti. ‘Tako mi Allaha‘, reći će tada ovaj, ‘danas je moja spoznaja o tebi još jača nego što je bila!‘ Tada će ga Dedžal htjeti ubiti, ali mu neće moći ništa učiniti.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نُعَيْمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ الْمُجْمِرِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ عَلَى أَنْقَابِ الْمَدِينَةِ مَلاَئِكَةٌ، لاَ يَدْخُلُهَا الطَّاعُونُ وَلاَ الدَّجَّالُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Meslema, ovom Malik, a njemu Nuajm b. Abdullah Mudžmir, prenoseći od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Na medinskim se putevima nalaze meleci, pa u nju neće doći ni kuga ni Dedžal.”


 

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الْمَدِينَةُ يَأْتِيهَا الدَّجَّالُ، فَيَجِدُ الْمَلاَئِكَةَ يَحْرُسُونَهَا، فَلاَ يَقْرَبُهَا الدَّجَّالُ ـ قَالَ ـ وَلاَ الطَّاعُونُ، إِنْ شَاءَ اللَّهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO MI JE Jahja b. Musa, njemu Jezid b. Harun, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Katade, ovaj od Enesa b. Malika, a on od Allahovog Poslanika, a.s., da je rekao: “Do Medine će doći Dedžal, ali kada vidi da je čuvaju meleci, neće joj se, Allahovom voljom, moći primaknuti — ni on ni kuga.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح وَحَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّ زَيْنَبَ ابْنَةَ أَبِي سَلَمَةَ، حَدَّثَتْهُ عَنْ أُمِّ حَبِيبَةَ بِنْتِ أَبِي سُفْيَانَ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ جَحْشٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيْهَا يَوْمًا فَزِعًا يَقُولُ ‏”‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَيْلٌ لِلْعَرَبِ مِنْ شَرٍّ قَدِ اقْتَرَبَ، فُتِحَ الْيَوْمَ مِنْ رَدْمِ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مِثْلُ هَذِهِ ‏”‏‏.‏ وَحَلَّقَ بِإِصْبَعَيْهِ الإِبْهَامِ وَالَّتِي تَلِيهَا‏.‏ قَالَتْ زَيْنَبُ ابْنَةُ جَحْشٍ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَنَهْلِكُ وَفِينَا الصَّالِحُونَ قَالَ ‏”‏ نَعَمْ إِذَا كَثُرَ الْخُبْثُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Jeman, a njemu Šuajb, prenoseći od Zuhrija…; a PRIČAO NAM JE i Ismail, njemu njegov brat, a ovom Sulejman, prenoseći od Muhammeda b. Ebu-Atika, ovaj od Ibn-Šihaba, on od Urve b. Zubejra, ovaj od Zejnebe, kćerke Ebu-Selemine, a ona od Umm-Habibe b. Ebu-Sufjan da je kazivala: “Zejneb b. Džahš pričala je kako je jednog dana Allahov Poslanik, a.s., ušao kod nje uplašen, izgovarajući: ‘Nema Boga osim Allaha! Teško Arapima od zla koje im se približilo! Danas se otvorila brana Jedžudžu i Medžudžu, i to ovako!‘, reče on, praveći sa svoja dva prsta, velikim i onim do njega, krug. ‘Allahov Poslaniče‘, upitala je Zejneb, ‘zar ćemo biti uništeni, a među nama ima i dobrih ljudi?!‘ — ‘Da, kada se raširi zloba‘, odgovorio je on.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ يُفْتَحُ الرَّدْمُ رَدْمُ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ مِثْلَ هَذِهِ ‏”‏‏.‏ وَعَقَدَ وُهَيْبٌ تِسْعِينَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Vuhejb, a ovom Ibn-Tavus, prenoseći od svoga oca, ovaj od Ebu-Hurejre, a on od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Otvorit će se brana, brana Jedžudža i Medžudža, ovako!” (Vuhejb je pokazao prstima broj devedeset.)