O pomračenju sunca

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَانْكَسَفَتِ الشَّمْسُ، فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَجُرُّ رِدَاءَهُ حَتَّى دَخَلَ الْمَسْجِدَ، فَدَخَلْنَا فَصَلَّى بِنَا رَكْعَتَيْنِ، حَتَّى انْجَلَتِ الشَّمْسُ فَقَالَ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَصَلُّوا، وَادْعُوا، حَتَّى يُكْشَفَ مَا بِكُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Amr b. Avn, njemu Halid, prenoseći od Junusa, on od Hasana, a ovaj od Ebu-Bekra, koji je rekao: “Bili smo kod Allahovovg Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kad je nastupilo pomračenje Sunca. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, usta i krenu, vukući svoju odoru, dok ne uđe u džamiju. Ušli smo i mi. On nam je klanjao dva rekata. U tom se Sunce ukazalo i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, objasni: ‘Pomračenje Sunca i Mjeseca nije zbog nečije smrti. Kad primijetite takvo stanje, klanjajte i molite se dok vam se to pomračenje ne rastupi!’”


 

حَدَّثَنَا شِهَابُ بْنُ عَبَّادٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا مَسْعُودٍ، يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ مِنَ النَّاسِ، وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَقُومُوا فَصَلُّوا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Šihab b. Abdullah, njemu Ibrahim b. Humejd, prenoseći od Ismaila, on od Kajsa, ovaj čuo od Ebu-Mes’uda koji kaže da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Pomračenje Sunca i Mjeseca ne dolazi zbog nečije smrti. To su dva Allahova znaka. Kada vidite pomračenje Sunca ili Mjeseca, ustanite i klanjajte!”


 

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ كَانَ يُخْبِرُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ ‏ “‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهَا فَصَلُّوا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Esbeg (b. Ferdž), njega obavijestio Ibni-Vehb, ovog Amr, prenoseći od Abdurrahmana b. Kasima, a njemu pričao njegov otac, prenoseći od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, a on čuo od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “Pomračenje Sunca i Mjeseca ne nastupa zbog smrti nekoga, niti radi nečijeg života, nego su to dva Allahova znaka, pa kada ih vidite, klanjajte!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ زِيَادِ بْنِ عِلاَقَةَ، عَنِ الْمُغِيرَةِ بْنِ شُعْبَةَ، قَالَ كَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ، فَقَالَ النَّاسُ كَسَفَتِ الشَّمْسُ لِمَوْتِ إِبْرَاهِيمَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ فَصَلُّوا وَادْعُوا اللَّهَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, njemu Hašim b. Kasim, ovome Šejban Ebu-Muavije, prenoseći od Zijada b. Ilaka, on od Mugire b. Šu’be koji je rekao: “Za vrijeme Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, a na dan smrti Ibrahima, došlo je do pomračenja Sunca, pa je svijet govorio: ‘Do pomračenja Sunca je došlo zbog smrti Ibrahima.’ Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, (čuvši) to objasnio je (svijetu): ‘Do pomračenja Sunca i Mjeseca ne dolazi zbog smrti nekoga, a niti radi nečijeg života. Kada to vidite, klanjajte i Allahu se molite!’ ”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا قَالَتْ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فِي عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالنَّاسِ، فَقَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ، ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ، ثُمَّ قَامَ فَأَطَالَ الْقِيَامَ وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ فَأَطَالَ السُّجُودَ، ثُمَّ فَعَلَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ مَا فَعَلَ فِي الأُولَى، ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدِ انْجَلَتِ الشَّمْسُ، فَخَطَبَ النَّاسَ، فَحَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَنْخَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَادْعُوا اللَّهَ وَكَبِّرُوا، وَصَلُّوا وَتَصَدَّقُوا ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ، وَاللَّهِ مَا مِنْ أَحَدٍ أَغْيَرُ مِنَ اللَّهِ أَنْ يَزْنِيَ عَبْدُهُ أَوْ تَزْنِيَ أَمَتُهُ، يَا أُمَّةَ مُحَمَّدٍ، وَاللَّهِ لَوْ تَعْلَمُونَ مَا أَعْلَمُ لَضَحِكْتُمْ قَلِيلاً وَلَبَكَيْتُمْ كَثِيرًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Mesleme, prenoseći od Malika, on od Hišama b. Urva, ovaj od svoga oca, a on od Aiše koja je rekla: “U doba Allahovovg Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, došlo je do pomračenja Sunca, pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, sa svijetom klanjao namaz. Stajao je na nogama i to stajanje se oduljilo, sageo se na ruku’ i taj se ruku’ oduljio, ispravio se i dugo stajao, ali kraće od prvog stajanja, opet se sageo na ruku’ i oduljio, ali se zadržao nešto kraće od prvog, spustio se na sedždu i oduljio tu sedždu. Na drugom rekatu je postupio kao i na prvom i onda se okrenuo (predao selam), a Sunce se već bilo pokazalo. Tada je svijetu održao govor, zahvalivši se Allahu i pohvalivši Ga, a potom je rekao: ‘Sunce i Mjesec su dva Allahova znaka. Do njihova pomračenja ne dolazi zbog nečije smrti, niti radi nečijeg života. Kada to primijetite, obratite se Allahu dovom, izgovarajte tekbire, klanjajte i podijelite milostinju’, i nastavi, kaže pripovjedač: ‘Sljedbenici Muhammedovi! Tako mi Allaha, niko više od Allaha nije ljubomoran da mu rob ili robinja ne učine blud. Sljedbenici Muhammedovi! Tako mi Allaha, kada biste znali ono što ja znam, vi biste se malo smijali, a mnogo biste, zaista, plakali.’”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ سَلاَّمِ بْنِ أَبِي سَلاَّمٍ الْحَبَشِيُّ الدِّمَشْقِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ الزُّهْرِيُّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا كَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نُودِيَ إِنَّ الصَّلاَةَ جَامِعَةٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak, njega obavijestio Jahja b. Salih, ovome ispričao Muavija b. Sellam b. Ebi-Sellam Habešija iz Damaska, njemu Jahja b. Ebi-Kesir, ovoga obavijestio Ebu-Selem b. Abdurrahman b. Avf-Zuhrija, prenoseći od Abdullaha b. Amra, radijallahu anhu, koji je rekao: “Kada je za vrijeme Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, došlo do pomračenja Sunca, oglašeno je: ‘Klanjanje namaza je kolektivno! – Es-salatu džamia’.’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، ح وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَنْبَسَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عُرْوَةُ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ خَسَفَتِ الشَّمْسُ فِي حَيَاةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ إِلَى الْمَسْجِدِ فَصَفَّ النَّاسُ وَرَاءَهُ، فَكَبَّرَ فَاقْتَرَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قِرَاءَةً طَوِيلَةً، ثُمَّ كَبَّرَ فَرَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ‏.‏ فَقَامَ وَلَمْ يَسْجُدْ، وَقَرَأَ قِرَاءَةً طَوِيلَةً، هِيَ أَدْنَى مِنَ الْقِرَاءَةِ الأُولَى، ثُمَّ كَبَّرَ وَرَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ أَدْنَى مِنَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ‏.‏ ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ قَالَ فِي الرَّكْعَةِ الآخِرَةِ مِثْلَ ذَلِكَ، فَاسْتَكْمَلَ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي أَرْبَعِ سَجَدَاتٍ، وَانْجَلَتِ الشَّمْسُ قَبْلَ أَنْ يَنْصَرِفَ، ثُمَّ قَامَ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏ “‏ هُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَافْزَعُوا إِلَى الصَّلاَةِ ‏”‏‏.‏ وَكَانَ يُحَدِّثُ كَثِيرُ بْنُ عَبَّاسٍ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ يُحَدِّثُ يَوْمَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ بِمِثْلِ حَدِيثِ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ‏.‏ فَقُلْتُ لِعُرْوَةَ إِنَّ أَخَاكَ يَوْمَ خَسَفَتْ بِالْمَدِينَةِ لَمْ يَزِدْ عَلَى رَكْعَتَيْنِ مِثْلَ الصُّبْحِ‏.‏ قَالَ أَجَلْ لأَنَّهُ أَخْطَأَ السُّنَّةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, prenoseći od Ukajla, a on od Ibni-Šihaba, a (preko drugog seneda): pričao nam je Ahmed b. Salih, njemu Anbese, ovome rekao Junus, prenoseći od Ibni-Šihaba, njemu pričao Urve, prenoseći od Aiše, supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koja je rekla: “Za života Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, došlo je do pomračenja Sunca. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao je u džamiju, svijet se iza njega poredao, i on je izgovorio tekbir. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, učio je Kur’an dugo, izgovorio tekbir, pregeo se na ruku’, na ruku’u ostao dugo, a onda izgovorio: ‘Semiallahu li men hamideh!’, zadržao se ne čineći sedždu, nego učio podugo, ali nešto kraće od prvog učenja, izgovorio tekbir i pregeo se na ruku’ ostajući duže, ali nešto kraće od prvog zadržavanja, izgovorio: ‘Semiallahu li men hamideh. Rabbena lekel hamd!’, i spustio se na sedždu. Tako je postupio i na drugom rekatu. Klanjao je četiri rekata sa četiri sedžde. Sunce se ukazalo prije nego se on okrenuo (svijetu). Tada je ustao, pohvalio Allaha sa atributima koji Mu dolikuju i dodao: ‘Ovo su dva Allahova znaka. Pomračenje Sunca i Mjeseca ne dolaze zbog nečije smrti niti zbog nečijeg života. Kada to vidite, potražite utočište u namazu!’” Kesir b. Abbas pričaše da bi Abdullah b. Abbas, radijallahu anhuma, pričao o danu, u kome je došlo do pomračenja Sunca, a slična je i izjava (Urve koju prenosi od Aiše. Ja sam rekao (kaže Barija) Urvi: “Tvoj brat (Abdullah b. Zubejr) na dan pomračenja Sunca u Medini nije ništa dodao na dva obavljena rekata, nego je klanjao slično sabahu.” “Da” – odgovorio je Urve, jer nije postupio po sunnetu.


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ عَائِشَةَ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ‏.‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى يَوْمَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ، فَقَامَ فَكَبَّرَ، فَقَرَأَ قِرَاءَةً طَوِيلَةً، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ، فَقَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ‏.‏ وَقَامَ كَمَا هُوَ، ثُمَّ قَرَأَ قِرَاءَةً طَوِيلَةً، وَهْىَ أَدْنَى مِنَ الْقِرَاءَةِ الأُولَى، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْىَ أَدْنَى مِنَ الرَّكْعَةِ الأُولَى، ثُمَّ سَجَدَ سُجُودًا طَوِيلاً، ثُمَّ فَعَلَ فِي الرَّكْعَةِ الآخِرَةِ مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ سَلَّمَ وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ، فَخَطَبَ النَّاسَ، فَقَالَ فِي كُسُوفِ الشَّمْسِ وَالْقَمَرِ ‏ “‏ إِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَافْزَعُوا إِلَى الصَّلاَةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Ufejr, njemu Lejs, ovome Ukajl, prenoseći od Ibni-Šihaba da je njega obavijestio Urve b. ez-Zubejr, da je Aiša, supruga Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, rekla da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, na dan pomračenja – “Hasefe” Sunca klanjao, i to: stao na noge, izgovorio početni namaski tekbir, a potom dugo učio Kur’an; onda je učinio ruku’ i dugo se zadržao na ruku’u, zatim je podigao glavu i ruke: “Semiallahu li men hamideh!” Potom je ponovo stajao i dugo učio Kur’an, ali nešto kraće od prvog učenja, ponovno činio ruku’, zadržavaše se dugo, ali nešto kraće od prvog, i učinio sedždu, zadržavši se dugo. Isto je postupio i na drugom rekatu i onda predao selam. Sunce se već pokazalo. Držao je svijetu predavanje i govorio o pomračenju Sunca i Mjeseca – “Kusuf”, rekavši: “To su dva Allahova znaka. Do pomračenja ne dolazi zbog nečije smrti niti nečijeg života. Kada ih takve vidite, potražište utočište u namazu!”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ، وَلَكِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُخَوِّفُ بِهَا عِبَادَهُ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ لَمْ يَذْكُرْ عَبْدُ الْوَارِثِ وَشُعْبَةُ وَخَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَحَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يُونُسَ ‏”‏ يُخَوِّفُ بِهَا عِبَادَهُ ‏”‏‏.‏ وَتَابَعَهُ مُوسَى عَنْ مُبَارَكٍ عَنِ الْحَسَنِ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ ‏”‏ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى يُخَوِّفُ بِهِمَا عِبَادَهُ ‏”‏‏.‏ وَتَابَعَهُ أَشْعَثُ عَنِ الْحَسَنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe b. Seid, njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Junusa, on od Hasana, ovaj od Ebu-Bekra, koji kaže: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Sunce i Mjesec su dva Božija znaka. Do njihova pomračenja ne dolazi zbog nečije smrti niti nečijeg života, nego Uzvišeni Allah tako zastrašuje svoje robove.’” Abdul-Varis, Šu’be, Halid b. Abdullah i Hammad b. Seleme, prenoseći gornji hadis od Junusa, nisu spomenuli riječi: “Allah tako zastrašuje svoje robove”, dopunjuje Ebu-Abdullah, Buharija. U drugom senedu, Junusa slijedi Musa, prenoseći od Mubareka, on od Hasana Basrije; Basriju obavijestio Ebu-Bekr, prenoseći od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem “Uzvišeni Allah tako (pomračenjem Sunca i Mjeseca) zastrašuje svoje robove.” U jednom drugom senedu, Mubareka (b. Fedale) slijedi Eš’as, prenoseći ovaj hadis od Hasana Basrije.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ، زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ يَهُودِيَّةً جَاءَتْ تَسْأَلُهَا فَقَالَتْ لَهَا أَعَاذَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ‏.‏ فَسَأَلَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَيُعَذَّبُ النَّاسُ فِي قُبُورِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَائِذًا بِاللَّهِ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ غَدَاةٍ مَرْكَبًا، فَخَسَفَتِ الشَّمْسُ، فَرَجَعَ ضُحًى، فَمَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ ظَهْرَانَىِ الْحُجَرِ، ثُمَّ قَامَ يُصَلِّي، وَقَامَ النَّاسُ وَرَاءَهُ، فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ فَسَجَدَ، ثُمَّ قَامَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ فَسَجَدَ وَانْصَرَفَ، فَقَالَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ، ثُمَّ أَمَرَهُمْ أَنْ يَتَعَوَّذُوا مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Mesleme, prenoseći od Malika, on od Jahjaa b. Seida, ovaj od Amre, kćeri Abdurrahmanove, ona od Aiše, supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da joj je došla jedna Jevrejka i pitala je nešto, rekavši joj: “Allah te zaštitio od patnje u grobu! Tražiš li ti utočište kod Allaha od kazne u grobu?” Aiša, radijallahu anha, obratila se Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i pitala ga: “Kažnjava li se svijet u svojim grobovima?” Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odgovorio je: “Tražim zaštitu kod Allaha od te kazne!” Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ujutru uzjaha jahaću životinju (i ode), a nešto kasnije dođe do pomračenja Sunca. Povratio se u ručanice, prošao iza stanova (svojih supruga) u džamiju, stao na noge te klanjao namaz. Iza njega je stajao prisutni svijet. Stajao je dugo, pregeo se na ruku’ i ostao na ruku’u dugo, podigao se i stajao na nogama dugo, ali nešto kraće od prvog stajanja, pregeo se opet na ruku’ i ostao dugo, ali nešto kraće od prvog ruku’a, podigao se pa spustio na sedždu, ustao i stajao na nogama dugo, ali nešto kraće od prvog stajanja, pa se pregeo na ruku’, ostao na ruku’u dugo, ali nešto kraće od prvog preginjanja, pa se podigao i ostao na kijamu duže, ali kraće nego kod prvog stajanja, pregeo se na ruku’ i ostao dugo na ruku’u, ali kraće nego u prvom, pa se podigao i zatim ispravio, pa onda spustio na sedždu, pa se okrenuo svijetu i rekao ono što je Allah htio da on kaže. Na koncu je ashabima zapovjedio da traže utočište (kod Allaha) od kaburske patnje.


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّهُ قَالَ لَمَّا كَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نُودِيَ إِنَّ الصَّلاَةَ جَامِعَةٌ فَرَكَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ فِي سَجْدَةٍ ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ فِي سَجْدَةٍ، ثُمَّ جَلَسَ، ثُمَّ جُلِّيَ عَنِ الشَّمْسِ‏.‏ قَالَ وَقَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ مَا سَجَدْتُ سُجُودًا قَطُّ كَانَ أَطْوَلَ مِنْهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Šejban, prenoseći od Jahjaa, on od Ebu-Selema, a ovaj od Abdullaha b. Amra: “Pošto je u doba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, došlo do pomračenja Sunca oglašeno je: ‘I klanjanje namaza je kolektivno, es-salatu džamia’. I Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obavio je dva ruku’a na jednom rekatu, ustao na noge i obavio opet dva ruku’a na jednom rekatu i sjeo. Tada se Sunce ukazalo.” “Nisam nikad učinila sedždu dužu od ove”, rekla je Aiša.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ انْخَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً نَحْوًا مِنْ قِرَاءَةِ سُورَةِ الْبَقَرَةِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ، ثُمَّ انْصَرَفَ وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ، فَقَالَ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَاذْكُرُوا اللَّهَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، رَأَيْنَاكَ تَنَاوَلْتَ شَيْئًا فِي مَقَامِكَ، ثُمَّ رَأَيْنَاكَ كَعْكَعْتَ‏.‏ قَالَ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنِّي رَأَيْتُ الْجَنَّةَ، فَتَنَاوَلْتُ عُنْقُودًا، وَلَوْ أَصَبْتُهُ لأَكَلْتُمْ مِنْهُ مَا بَقِيَتِ الدُّنْيَا، وَأُرِيتُ النَّارَ، فَلَمْ أَرَ مَنْظَرًا كَالْيَوْمِ قَطُّ أَفْظَعَ، وَرَأَيْتُ أَكْثَرَ أَهْلِهَا النِّسَاءَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا بِمَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ بِكُفْرِهِنَّ ‏”‏‏.‏ قِيلَ يَكْفُرْنَ بِاللَّهِ قَالَ ‏”‏ يَكْفُرْنَ الْعَشِيرَ، وَيَكْفُرْنَ الإِحْسَانَ، لَوْ أَحْسَنْتَ إِلَى إِحْدَاهُنَّ الدَّهْرَ كُلَّهُ، ثُمَّ رَأَتْ مِنْكَ شَيْئًا قَالَتْ مَا رَأَيْتُ مِنْكَ خَيْرًا قَطُّ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Eslem, prenoseći od Malika, on od Zejda b. Eslema, ovaj od Ataa b. Jesara, Ata od Abdullaha b. Abbasa da je rekao: “U doba Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, došlo je do pomračenja Sunca, pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao. Dugo je na (kijamu) stajao; stajao je koliko bi se moglo proučiti poglavlje ‘Bekara’, pregeo se na ruku’ i ostao na ruku’u dugo, ispravio se i stajao na nogama dugo, ali kraće od onog prvog stajanja, pregeo se opet na ruku’ i stajao dugo, ali nešto kraće od onog prvog ruku’a i onda učinio sedždu, ustao i stajao ponovo na nogama dugo, ali kraće od prvog stajanja, pregeo se na ruku’ i ostao dugo, ali kraće nego kod prvog ruku’a, ispravio se i stajao na nogama dugo, ali kraće od prvog stajanja, pregeo se na ruku’ i ostao dugo na ruku’u, ali kraće od prvog ruku’a, pa obavio sedždu i okrenuo se (ljudima). Sunce se već bilo ukazalo i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: ‘Sunce i Mjesec su dva Božija znaka! Njihova pomračenja ne dolaze zbog nečije smrti, niti nečijeg rođenja (života). Kad god to vidite, spominjite Allaha!’ ‘Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem’, rekoše prisutni, ‘mi smo te vidjeli, kako stojeći u namazu nešto dohvataš, a potom, kako se natrag povlačiš?’ Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odgovorio je: ‘Vidio sam Džennet i htio sam dohvatiti jedan grozd, a da sam ga uzeo, i vi biste ga jeli dok postoji ovoga svijeta. Prikazan mi je bio i Džehennem, i strašniji prizor do danas nisam nikad vidio. Primijetio sam da su žene najveći dio njegovog stanovništva.’ ‘Zašto, Allahov Poslaniče?’ – upitaše (ashabi). ‘Zbog njihova nevjerovanja.’ ‘Ne vjeruju u Allaha?’ – neko upita. ‘Niječu dobročinstvo muža i nezahvalne su na učinjenom dobročinstvu. Kad bi nekoj od njih uvijek činio dobro, i potom osjetila od tebe bilo kakvu (neprijatnost), rekla bi: Nisam od tebe nikad ni vidjela nikakva dobra!’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنِ امْرَأَتِهِ، فَاطِمَةَ بِنْتِ الْمُنْذِرِ عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهَا قَالَتْ أَتَيْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ، فَإِذَا النَّاسُ قِيَامٌ يُصَلُّونَ، وَإِذَا هِيَ قَائِمَةٌ تُصَلِّي فَقُلْتُ مَا لِلنَّاسِ فَأَشَارَتْ بِيَدِهَا إِلَى السَّمَاءِ، وَقَالَتْ سُبْحَانَ اللَّهِ‏.‏ فَقُلْتُ آيَةٌ فَأَشَارَتْ أَىْ نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ فَقُمْتُ حَتَّى تَجَلاَّنِي الْغَشْىُ، فَجَعَلْتُ أَصُبُّ فَوْقَ رَأْسِي الْمَاءَ، فَلَمَّا انْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَمِدَ اللَّهَ وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏ “‏ مَا مِنْ شَىْءٍ كُنْتُ لَمْ أَرَهُ إِلاَّ قَدْ رَأَيْتُهُ فِي مَقَامِي هَذَا حَتَّى الْجَنَّةَ وَالنَّارَ، وَلَقَدْ أُوحِيَ إِلَىَّ أَنَّكُمْ تُفْتَنُونَ فِي الْقُبُورِ مِثْلَ ـ أَوْ قَرِيبًا مِنْ ـ فِتْنَةِ الدَّجَّالِ ـ لاَ أَدْرِي أَيَّتَهُمَا قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ يُؤْتَى أَحَدُكُمْ فَيُقَالُ لَهُ مَا عِلْمُكَ بِهَذَا الرَّجُلِ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ ـ أَوِ الْمُوقِنُ لاَ أَدْرِي أَىَّ ذَلِكَ قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ فَيَقُولُ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَنَا بِالْبَيِّنَاتِ وَالْهُدَى، فَأَجَبْنَا وَآمَنَّا وَاتَّبَعْنَا‏.‏ فَيُقَالُ لَهُ نَمْ صَالِحًا، فَقَدْ عَلِمْنَا إِنْ كُنْتَ لَمُوقِنًا‏.‏ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ ـ أَوِ الْمُرْتَابُ لاَ أَدْرِي أَيَّتَهُمَا قَالَتْ أَسْمَاءُ ـ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، سَمِعْتُ النَّاسَ يَقُولُونَ شَيْئًا فَقُلْتُهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njega obavijestio Malik, prenoseći od Hišama b. Urve, on od svoje žene Fatime, b. Munzir, a ona od Esme, kćerke Ebu-Bekra, kako je rekla: “Došla sam Aiši, radijallahu anha, supruzi Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kada je bilo pomračenje Sunca, kad tamo svijet već stoji (na nogama) i klanja, pa i Aiša je stajala i klanjala. ‘Šta je to svijetu?’ – upitala sam. Pokazala je rukom prema nebu i rekla: ‘Subhanallah!’‘Znak neki?’ – upitala sam je. (Naišaretila je potvrdno.)‘Potom sam ja pristupila u namaz’, kaže Esma, ‘i ostala u namazu dok nisam počela osjećati nesvjesticu. Počela sam polivati glavu vodom.’Kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, završio namaz, zahvalio je Allahu i pohvalio Ga, pa rekao: ‘Nema ništa što nisam ranije vidio, a da to sa ovog mjesta nisam u cijelosti vidio, pa čak i Džennet i Džehennem. Objavljeno mi je da ćete u kaburima biti iskušavani poput, odnosno približno, dedžalskog iskušenja.’ ‘Ne znam’, kaže Esma, ‘koji je od ta dva izraza rekao.’ ‘Doći će se svakom od vas i pitati: Šta ti znaš o ovom čovjeku (Muhammedu)?’Pravovjernik, odnosno, iskreni vjernik, reći će: ‘Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, Allahov je poslanik, donio nam je jasne dokaze i uputu i mi smo mu se odazvali, vjerovali i slijedili ga.’ Potom će mu se reći: ‘Spavaj ugodno! Mi smo znali da si ti zaista siguran u vjeri i vjernik’, a dvoličnjak, odnosno osoba koja je sumnjala (u Objavu)’, ‘ne znam’, kaže Esma, ‘koji je od ta dva izraza upotrijebio’, reći će: ‘Ne znam ništa. Čuo sam da je svijet nešto govorio, pa sam i ja to govorio.’”


 

حَدَّثَنَا رَبِيعُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ فَاطِمَةَ، عَنْ أَسْمَاءَ، قَالَتْ لَقَدْ أَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْعَتَاقَةِ فِي كُسُوفِ الشَّمْسِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Rebi’ b. Jahja, njemu Zaide, prenoseći od Hišama, on od Fatime, a ova od Esme koja je rekla: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio je oslobađanje robova prilikom pomračenja Sunca.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّ يَهُودِيَّةً، جَاءَتْ تَسْأَلُهَا فَقَالَتْ أَعَاذَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ‏.‏ فَسَأَلَتْ عَائِشَةُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَيُعَذَّبُ النَّاسُ فِي قُبُورِهِمْ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَائِذًا بِاللَّهِ مِنْ ذَلِكَ‏.‏ ثُمَّ رَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ غَدَاةٍ مَرْكَبًا، فَكَسَفَتِ الشَّمْسُ فَرَجَعَ ضُحًى، فَمَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ ظَهْرَانَىِ الْحُجَرِ، ثُمَّ قَامَ فَصَلَّى، وَقَامَ النَّاسُ وَرَاءَهُ، فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، ثُمَّ رَفَعَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ فَسَجَدَ سُجُودًا طَوِيلاً ثُمَّ قَامَ فَقَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ قَامَ قِيَامًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الْقِيَامِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَكَعَ رُكُوعًا طَوِيلاً، وَهْوَ دُونَ الرُّكُوعِ الأَوَّلِ، ثُمَّ سَجَدَ وَهْوَ دُونَ السُّجُودِ الأَوَّلِ، ثُمَّ انْصَرَفَ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَقُولَ، ثُمَّ أَمَرَهُمْ أَنْ يَتَعَوَّذُوا مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ

 

PRIČAO NAM JE Ismail, njemu Malik, prenoseći od Jahja’a b. Seida, on od Amre, kćerke Abdurrahmanove, a ova od Aiše, radijallahu anha, kako joj je došla jedna Jevrejka i upitala: Pitala je nešto rekavši joj: “Allah ti dao utočište od kazne u grobu!” Aiša je upitala Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem: “Da li će svijet biti kažnjavan u svojim grobovima?” Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odgovorio je: “Tražim i sam od toga Allahovu zaštitu.” Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, jednog dana uzjaha jahaću životinju, kad nastupi pomračenje Sunca. Povratio se oko ručanica i prošao (u džamiju) iza stanova (svojih supruga), stao i klanjao, a prisutni svijet stao iza njega (u redove). Stajao je dugo, zatim se pregeo na ruku’ i ostao dugo, ispravio se i stajao dugo, ali nešto kraće od prvog stajanja, opet se pregeo i ostao dugo, ali nešto kraće od prvog, pa se ispravio i spustio na sedždu, na kojoj se dugo zadržao, ustao sa sedžde i na nogama se dugo zadržao, ali nešto kraće od prvog stajanja, učinio ruku’ i ostao na ruku’u dugo, ali nešto kraće od prvog ruku’a, ispravio se i stajao dugo, ali kraće od prvog stajanja, opet pregeo na ruku’ i ostao duže na ruku’u, nešto kraće od prvog, onda je učinio sedždu, koja je bila kraća od prethodne sedžde i okrenuo se (svijetu). Potom je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao što je Allah htio da on rekne, a zatim naredio ashabima da traže Allahovu zaštitu od patnje u grobu.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسٌ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَصَلُّوا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, prenoseći od Ismaila, ovome pričao Kajs, prenoseći od Ebu-Mes’uda da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Do pomračenja Sunca i Mjeseca ne dolazi zbog nečije smrti niti zbog nečijeg života, nego su to dva očita Allahova znaka i kada to primijetite, klanjajte namaz!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، وَهِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى بِالنَّاسِ، فَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ، ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَأَطَالَ الْقِرَاءَةَ، وَهْىَ دُونَ قِرَاءَتِهِ الأُولَى، ثُمَّ رَكَعَ فَأَطَالَ الرُّكُوعَ دُونَ رُكُوعِهِ الأَوَّلِ، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَسَجَدَ سَجْدَتَيْنِ، ثُمَّ قَامَ فَصَنَعَ فِي الرَّكْعَةِ الثَّانِيَةِ مِثْلَ ذَلِكَ، ثُمَّ قَامَ فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، وَلَكِنَّهُمَا آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ يُرِيهِمَا عِبَادَهُ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ ذَلِكَ فَافْزَعُوا إِلَى الصَّلاَةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, njemu Hišam (b. Jusuf), Hišama je obavijestio Ma’mer, prenoseći od Zuhrije i Hišama b. Urve, oni od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anha: “U doba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, došlo je do pomračenja Sunca, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao i sa svijetom klanjao namaz, učenje Kur’ana oduljio, pa se sageo na ruku’ i oduljio ga, podigao glavu, i Kur’an, opet, učio dugo, ali kraće od učenja na prvom stajanju, opet se sageo na ruku’ i ostao dugo na ruku’u, ali nešto kraće od prvog ruku’a, ispravio glavu, učinio dvije sedžde, ustao na noge i na drugom rekatu činio to isto. Na koncu (namaza) ustao je na noge i rekao: ‘Do pomračenja Sunca i Mjeseca ne dolazi zbog nečije smrti, a niti radi nečijeg života, nego su to dva očita Allahova znaka koje pokazuje svojim robovima, pa kada to vidite, tražite utočište u namazu!’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى، قَالَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ، فَقَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَزِعًا، يَخْشَى أَنْ تَكُونَ السَّاعَةُ، فَأَتَى الْمَسْجِدَ، فَصَلَّى بِأَطْوَلِ قِيَامٍ وَرُكُوعٍ وَسُجُودٍ رَأَيْتُهُ قَطُّ يَفْعَلُهُ وَقَالَ ‏ “‏ هَذِهِ الآيَاتُ الَّتِي يُرْسِلُ اللَّهُ لاَ تَكُونُ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، وَلَكِنْ يُخَوِّفُ اللَّهُ بِهِ عِبَادَهُ، فَإِذَا رَأَيْتُمْ شَيْئًا مِنْ ذَلِكَ فَافْزَعُوا إِلَى ذِكْرِهِ وَدُعَائِهِ وَاسْتِغْفَارِهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. A’la, njemu prenio Ebu-Usame od Burejda b. Abdullaha, on od Ebu-Burda, a ovaj od Ebu-Musaa: “Došlo je do pomračenja Sunca i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao je prestrašen, bojeći se da to nije Sudnji dan. Došao je u džamiju i klanjao namaz sa dužim kijamom, ruku’om i sedždom, nego ikada što sam vidio. Iza toga reče: ‘Ovi znaci koje Allah šalje nisu zbog nečije smrti niti radi nečijeg (rođenja) života, nego Allah njima zastrašuje svoje robove, pa kada primijetite nešto od toga, tražite spas u spominjanju Allaha, u molbi i traženju Njegova oprosta!’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ عِلاَقَةَ، قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ شُعْبَةَ، يَقُولُ انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ يَوْمَ مَاتَ إِبْرَاهِيمُ، فَقَالَ النَّاسُ انْكَسَفَتْ لِمَوْتِ إِبْرَاهِيمَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، لاَ يَنْكَسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ وَلاَ لِحَيَاتِهِ، فَإِذَا رَأَيْتُمُوهُمَا فَادْعُوا اللَّهَ وَصَلُّوا حَتَّى يَنْجَلِيَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu el-Velid, njemu Zaide, ovome Zijad b. Ilaka, on čuo od Mugira b. Šu’be, koji kaže: “Na dan kada je umro Ibrahim, došlo je do pomračenja Sunca i svijet je govorio da je došlo do pomračenja zbog smrti Ibrahima. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, (čuvši to), reče: ‘Sunce i Mjesec su dva Allahova znaka i ne dolazi do njihova pomračenja zbog nečije smrti niti radi nečijeg života. Kad ih takve vidite, učite dove i klanjajte namaz dok se (pomračenje) ne rastupi.”


 

وَقَالَ أَبُو أُسَامَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي فَاطِمَةُ بِنْتُ الْمُنْذِرِ، عَنْ أَسْمَاءَ، قَالَتْ فَانْصَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ تَجَلَّتِ الشَّمْسُ فَخَطَبَ، فَحَمِدَ اللَّهَ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ ثُمَّ قَالَ ‏ “‏ أَمَّا بَعْدُ ‏”‏‏.‏

 

Ebu-Usame kaže: “Pričao mi je Hišam, njega obavijestila Fatima, kćerka Munzira, prenoseći od Esme koja je rekla: ‘…I Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, okrenuo se (svijetu, završio namaz), Sunce se već bilo ukazalo. On je tada održao govor i Allahu zahvalio onako kako to Njemu dolikuje i dodao: A zatim!’”


 

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mahmud, njemu Seid b. Amir, prenoseći od Ša’ba, on od Junusa, ovaj od Hasana, Hasan od Ebu-Bekra, radijallahu anhu, koji je rekao: “U doba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, bilo je pomračenje Sunca i on je klanjao dva rekata.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ، قَالَ خَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ يَجُرُّ رِدَاءَهُ حَتَّى انْتَهَى إِلَى الْمَسْجِدِ، وَثَابَ النَّاسُ إِلَيْهِ فَصَلَّى بِهِمْ رَكْعَتَيْنِ، فَانْجَلَتِ الشَّمْسُ فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ آيَتَانِ مِنْ آيَاتِ اللَّهِ، وَإِنَّهُمَا لاَ يَخْسِفَانِ لِمَوْتِ أَحَدٍ، وَإِذَا كَانَ ذَاكَ فَصَلُّوا وَادْعُوا حَتَّى يُكْشَفَ مَا بِكُمْ ‏”‏‏.‏ وَذَاكَ أَنَّ ابْنًا لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَاتَ، يُقَالُ لَهُ إِبْرَاهِيمُ، فَقَالَ النَّاسُ فِي ذَاكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Ma’mer, njemu Abdul-Varis, ovome Junus, prenoseći od Hasana, on od Ebu-Bekra koji je rekao: “U doba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, došlo je do pomračenja Sunca i on je, vukući svoju odoru, izašao u džamiju. Svijet se okupio oko njega i on je sa njim klanjao dva rekata. U tom se i Sunce pojavilo, pa je rekao: ‘Sunce i Mjesec su dva Allahova znaka i do njihovog pomračenja ne dolazi zbog nečije smrti, pa, kada se to desi, klanjajte i molite se sve dok vam se to ne rastupi!’” “To je bilo”, rekao je Enes, “kada je umro sin Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji se zvao Ibrahim, pa je svijet to dvoje povezao.”


 

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى بِهِمْ فِي كُسُوفِ الشَّمْسِ أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي سَجْدَتَيْنِ، الأَوَّلُ الأَوَّلُ أَطْوَلُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed, njemu Ebu-Ahmed, ovome Sufjan, prenoseći od Jahjaa, on od Amra, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao s njima, prilikom pomračenja Sunca, čineći četiri ruku’a na dva rekata. Prvi i kod jednog i kod drugoga je bio duži od drugoga (ruku’a).


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ نَمِرٍ، سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ جَهَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي صَلاَةِ الْخُسُوفِ بِقِرَاءَتِهِ، فَإِذَا فَرَغَ مِنْ قِرَاءَتِهِ كَبَّرَ فَرَكَعَ، وَإِذَا رَفَعَ مِنَ الرَّكْعَةِ قَالَ سَمِعَ اللَّهُ لِمَنْ حَمِدَهُ، رَبَّنَا وَلَكَ الْحَمْدُ‏.‏ ثُمَّ يُعَاوِدُ الْقِرَاءَةَ فِي صَلاَةِ الْكُسُوفِ، أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ‏.‏ وَقَالَ الأَوْزَاعِيُّ وَغَيْرُهُ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ الشَّمْسَ، خَسَفَتْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثَ مُنَادِيًا بِالصَّلاَةُ جَامِعَةٌ، فَتَقَدَّمَ فَصَلَّى أَرْبَعَ رَكَعَاتٍ فِي رَكْعَتَيْنِ وَأَرْبَعَ سَجَدَاتٍ‏.‏ وَأَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ نَمِرٍ سَمِعَ ابْنَ شِهَابٍ مِثْلَهُ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ فَقُلْتُ مَا صَنَعَ أَخُوكَ ذَلِكَ، عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الزُّبَيْرِ مَا صَلَّى إِلاَّ رَكْعَتَيْنِ مِثْلَ الصُّبْحِ إِذْ صَلَّى بِالْمَدِينَةِ‏.‏ قَالَ أَجَلْ، إِنَّهُ أَخْطَأَ السُّنَّةَ‏.‏ تَابَعَهُ سُفْيَانُ بْنُ حُسَيْنٍ وَسُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ عَنِ الزُّهْرِيِّ فِي الْجَهْرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Mihran, njemu El-Velid, ovoga obavijestio Ibni-Nemir, on čuo Ibni-Šihaba kako prenosi od Urve, Urve od Aiše, radijallahu anha: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, učio je naglas Kur’an u namazu pri pomračenju Sunca i kada bi završio svoje učenje izgovorio bi tekbir i sageo se na ruku’. Kada bi se ispravio s ruku’a, izgovorio bi: ‘Semiallahu li men hamideh. Rabbena lekel-hamd!’ i povratio se opet na učenje Kur’ana, u namazu kod pomračenja Sunca sa četiri ruku’a u dva rekata, i četiri sedžde.” Evazija, radijallahu anhu, a i drugi kažu: “Čuo sam Zuhriju, on prenosio od Urve, Urve od Aiše, radijallahu anhu, da je u doba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, bilo pomračenje Sunca i on je poslao jednog koji je oglasio: ‘Es-salatu džamia’ – Namaz je kolektivan!, i Poslanik je stupio naprijed, klanjao dva rekata sa četiri ruku’a i četiri sedžde.” Velid kaže: “Obavijestio me Abdurrahman b. Nemir, da je i on to isto čuo od Ibni-Šihaba”, a Zuhrija dodaje: “Pitao sam (Urve b. Zubejra): ‘Šta je to učinio tvoj brat Abdullah b. Zubejr? On je, kada je klanjao taj namaz u Medini, klanjao dva rekata poput sabaha!’ ‘Da!’, potvrdi Urve, ‘nije postupio po sunnetu.’” U drugom senedu, Ibni-Nemira slijedi Sufjan b. Husein i Sulejman b. Kesir, prenoseći (hadis) od Zuhrije o glasnom učenju Kur’ana.