O Kur’anskim sedždama

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الأَسْوَدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَرَأَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم النَّجْمَ بِمَكَّةَ فَسَجَدَ فِيهَا، وَسَجَدَ مَنْ مَعَهُ، غَيْرَ شَيْخٍ أَخَذَ كَفًّا مِنْ حَصًى أَوْ تُرَابٍ فَرَفَعَهُ إِلَى جَبْهَتِهِ وَقَالَ يَكْفِينِي هَذَا‏.‏ فَرَأَيْتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ قُتِلَ كَافِرًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar, njemu Gunder, ovome Šu’be, prenoseći od Ebu-Ishaka, on čuo od El-Esveda kako prenosi od Abdullaha (b. Mes’uda), radijallahu anhu, koji je kazao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, proučio je suru ‘En-Nedžm’ u Mekki i kod učenja učinio sedždu, i on, i oni koji su bili s njim, osim jednog velikana, koji je uzeo šaku pijeska ili prašine, podigao to prema čelu i rekao: ‘Dovoljno mi je ovo…’ ‘Vidio sam ga kasnije’, priča Abdullah, ‘kada je ubijen kao nevjernik.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الْجُمُعَةِ فِي صَلاَةِ الْفَجْرِ ‏{‏الم * تَنْزِيلُ‏}‏ السَّجْدَةَ وَ‏{‏هَلْ أَتَى عَلَى الإِنْسَانِ‏}‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Jusuf, njemu Sufjan, prenoseći od Sa’da b. Ibrahima, on od Abdurrahmana, a ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, koji kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, učio bi petkom, na sabahu suru ‘Es-Sedžde ed-Dehr’.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، وَأَبُو النُّعْمَانِ، قَالاَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ ‏{‏ص‏}‏ لَيْسَ مِنْ عَزَائِمِ السُّجُودِ، وَقَدْ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْجُدُ فِيهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb i Ebu en-Nu’man, njima Hammad, prenoseći od Ejuba, on od Ikrime, a ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je rekao: “Sedžda u poglavlju ‘Sad’ nije obavezna dužnost. Međutim, vidio sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako čini sedždu u njemu, proučivši ga.”


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَرَأَ سُورَةَ النَّجْمِ فَسَجَدَ بِهَا، فَمَا بَقِيَ أَحَدٌ مِنَ الْقَوْمِ إِلاَّ سَجَدَ، فَأَخَذَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ كَفًّا مِنْ حَصًى أَوْ تُرَابٍ، فَرَفَعَهُ إِلَى وَجْهِهِ وَقَالَ يَكْفِينِي هَذَا، فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ بَعْدُ قُتِلَ كَافِرًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hafs b. Omer, njemu Šu’be, prenoseći od Ebi-Ishaka, on od El-Esveda, ovaj od Abdullaha, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, učio poglavlje “En-Nedžm” i učinio sedždu, a i svi (prisutni) su učinili sedždu. Jedan čovjek od prisutnih uze šaku pijeska ili prašine, podiže je prema licu i reče: “Dovoljno mi je i ovo.” “Vidio sam ga kasnije” (dodaje Abdullah), “kada je ubijen kao nevjernik.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَجَدَ بِالنَّجْمِ وَسَجَدَ مَعَهُ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْجِنُّ وَالإِنْسُ‏.‏ وَرَوَاهُ ابْنُ طَهْمَانَ عَنْ أَيُّوبَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Abdul-Varis, ovome Ejub, prenoseći od Ismaila, on od Ibni- -Abbasa, radijallahu anhuma, da se Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pri učenju “En-Nedžm” poglavlja spustio na sedždu. S njim su sedždu učinili prisutni muslimani, i idolopoklonici, i džini, i ljudi. Ovaj slučaj pripovijeda i Ibni-Tahman, prenoseći od Ejuba.


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو الرَّبِيعِ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ خُصَيْفَةَ، عَنِ ابْنِ قُسَيْطٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ، أَنَّهُ، سَأَلَ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ ـ رضى الله عنه ـ فَزَعَمَ أَنَّهُ قَرَأَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏{‏وَالنَّجْمِ‏}‏ فَلَمْ يَسْجُدْ فِيهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Davud Ebu-Rebi’a, njemu Ismail b. Džafer, Džafera obavijestio Jezid b. Husajfe, prenoseći od Ibni-Kusejta, on od Ataa b. Jasera koji je obavijestio da je pitao Zejda b. Sabita, radijallahu anhu, a on je tvrdio, kako je pred Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, proučio suru “En-Nedžm”, a nije obavio sedždu.


 

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قُسَيْطٍ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏{‏وَالنَّجْمِ‏}‏ فَلَمْ يَسْجُدْ فِيهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem b. Ebu-Ijas, njemu Ibni-Ebi-Zi’b, ovome Jezid b. Abdullah b. Kusajt, prenoseći od Ataa b. Jesara, on od Zejda b. Sabita koji je ispričao: “Pred Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, proučio sam suru ‘En-Nedžm’ i on pritom nije učinio sedždu.”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، وَمُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، قَالاَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَ رَأَيْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَرَأَ ‏{‏إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ‏}‏ فَسَجَدَ بِهَا فَقُلْتُ يَا أَبَا هُرَيْرَةَ، أَلَمْ أَرَكَ تَسْجُدُ قَالَ لَوْ لَمْ أَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْجُدُ لَمْ أَسْجُدْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muslim b. Ibrahim i Muaz b. Fedala, njih je obavijestio Hišam, prenoseći od Jahjaa, on od Ebu-Selema koji je kazao: “Vidio sam Ebu-Hurejru kada je učio suru ‘Izassemaun-šekkat’ (El-Inšikak) i pri tom učinio sedždu. Potom sam upitao: ‘Ebu-Hurejra, nisam li primijetio da činiš sedždu?’ ‘Da nisam vidio Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem’, odgovori on, ‘da je čini, ne bih je ni ja činio.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ عَلَيْنَا السُّورَةَ فِيهَا السَّجْدَةُ، فَيَسْجُدُ وَنَسْجُدُ، حَتَّى مَا يَجِدُ أَحَدُنَا مَوْضِعَ جَبْهَتِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, prenoseći od Ubejdullaha, ovome pričao Nafi, prenoseći od Ibni-Omera, radijallahu anhuma: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ponekad nam je učio suru u kojoj je bila sedžda i on je učinio sedždu. S njim smo učinili i mi sedždu, a poneki od nas nije mogao ni naći mjesto za svoje čelo (da ga spusti).”


 

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ آدَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ السَّجْدَةَ وَنَحْنُ عِنْدَهُ فَيَسْجُدُ وَنَسْجُدُ مَعَهُ فَنَزْدَحِمُ حَتَّى مَا يَجِدُ أَحَدُنَا لِجَبْهَتِهِ مَوْضِعًا يَسْجُدُ عَلَيْهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Bišr b. Adem, njemu Alija b. Mushir, Aliju obavijestio Ubejdullah, prenoseći od Nafia, a on od Ibni-Omera: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, učio je kur’ansku sedždu, a mi oko njega. On je učinio sedždu, a i mi s njim. Bilo je tijesno toliko da poneki od nas nije našao za svoje čelo ni mjesta na kome bi učinio sedždu.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عُثْمَانَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ التَّيْمِيِّ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهُدَيْرِ التَّيْمِيِّ ـ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَكَانَ رَبِيعَةُ مِنْ خِيَارِ النَّاسِ عَمَّا حَضَرَ رَبِيعَةُ مِنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَرَأَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ عَلَى الْمِنْبَرِ بِسُورَةِ النَّحْلِ حَتَّى إِذَا جَاءَ السَّجْدَةَ نَزَلَ فَسَجَدَ وَسَجَدَ النَّاسُ، حَتَّى إِذَا كَانَتِ الْجُمُعَةُ الْقَابِلَةُ قَرَأَ بِهَا حَتَّى إِذَا جَاءَ السَّجْدَةَ قَالَ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا نَمُرُّ بِالسُّجُودِ فَمَنْ سَجَدَ فَقَدْ أَصَابَ، وَمَنْ لَمْ يَسْجُدْ فَلاَ إِثْمَ عَلَيْهِ‏.‏ وَلَمْ يَسْجُدْ عُمَرُ ـ رضى الله عنه‏.‏ وَزَادَ نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما إِنَّ اللَّهَ لَمْ يَفْرِضِ السُّجُودَ إِلاَّ أَنْ نَشَاءَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Musa, njega obavijestio Hašam b. Jusuf, da im je saopćio Ibni-Džurejdž, Džurejdžu prenio Ebu-Bekr b. Ebu-Mulejke od Osmana b. Abdurrahmana Tejmije, on od Rebija b. Abdullaha b. Hudejra Tejmije za koga Ebu-Bekr kaže: “Rebi’a je bio jedan od dobrih ljudi” –(tj. pričao) o Rebijevom prisustvovanju džumi, kada je Omer b. Hattab, radijallahu anhu, na minberu jednog petka citirao suru “En-Nahl”. Kada je Omer došao do sedžde, sišao je i učinio sedždu, a i svijet je učinio sedždu. Slijedeće džume Omer je opet učio istu suru i kada je došao do sedžde, rekao je: “Ljudi, učimo ajete sedžde. Ko učini sedždu, pravilno je postupio, a ko ne učini, nije pogriješio.” Omer, radijallahu anhu, tada nije učinio sedždu. Nafi’ dodaje, prenoseći od Ibni-Omera, radijallahu anhu: “Allah nam kur’ansku sedždu nije odredio obaveznom dužnošću i mi je činimo ako hoćemo.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ، حَدَّثَنِي بَكْرٌ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ أَبِي هُرَيْرَةَ الْعَتَمَةَ فَقَرَأَ ‏{‏إِذَا السَّمَاءُ انْشَقَّتْ‏}‏ فَسَجَدَ فَقُلْتُ مَا هَذِهِ قَالَ سَجَدْتُ بِهَا خَلْفَ أَبِي الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم فَلاَ أَزَالُ أَسْجُدُ فِيهَا حَتَّى أَلْقَاهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Mu’temir: “Čuo sam svog oca, kome je prenio Bekr od Ebu-Rafija kako kaže: ‘Klanjao sam jaciju sa Ebu- -Hurejrom. On je proučio poglavlje ‘Izessemaun-šekkat i učinio sedždu.’ ‘Šta je to?’ – upitao sam.‘Činio sam ovako sedždu, klanjajući za Ebul-Kasimom, sallallahu alejhi ve sellem, i činit ću je dok se ne sretnem s njim.’”


 

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ، قَالَ أَخْبَرَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ السُّورَةَ الَّتِي فِيهَا السَّجْدَةُ فَيَسْجُدُ وَنَسْجُدُ حَتَّى مَا يَجِدُ أَحَدُنَا مَكَانًا لِمَوْضِعِ جَبْهَتِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sadeka b. El-Fadl, njega je obavijestio Jahja, prenoseći od Ubejdullaha, on od Nafija, ovaj od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, učaše poglavlje u kome je bila sedžda i tada je učinio sedždu. I mi smo učinili sedždu, tako da neki od nas nisu mogli naći ni mjesto da bi spustili čela.”