O hadžu

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ الْفَضْلُ رَدِيفَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَتِ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمَ، فَجَعَلَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا وَتَنْظُرُ إِلَيْهِ، وَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَصْرِفُ وَجْهَ الْفَضْلِ إِلَى الشِّقِّ الآخَرِ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ فِي الْحَجِّ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا، لاَ يَثْبُتُ عَلَى الرَّاحِلَةِ، أَفَأَحُجُّ عَنْهُ قَالَ ‏ “‏ نَعَمْ ‏”‏‏.‏ وَذَلِكَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, rekavši da mu je saopćio Malik, prenoseći od Ibni-Šihaba, on od Sulejmana b. Jesara, ovaj od Abdullaha b. Abbasa, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Iza Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, jahao je (na istoj devi) Fadl (b. Abbas). Utom je došla jedna žena iz plemena Has’am. Fadl je počeo u nju gledati, a i ona je gledala u njega, pa je Vjerovjesnik, s.a.v.s, okrenuo Fadlovo lice na drugu stranu. ‘Allahov Poslaniče!’, rekla je žena, ‘Allah je, uistinu, stavio hadž u dužnost Svojim robovima. Moj otac je dostigao veliku starost; on ne može jahati, pa mogu li ja za njega obaviti hadž? ‘Da, možeš – odgovorio je Vjerovjesnik. ‘To je bilo’, kaže Ibni-Abbas, ‘na Oprosnom hadžu.’”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَرْكَبُ رَاحِلَتَهُ بِذِي الْحُلَيْفَةِ ثُمَّ يُهِلُّ حَتَّى تَسْتَوِيَ بِهِ قَائِمَةً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Isa i rekao da mu je ispričao Ibni-Vehb, prenoseći od Junusa, on od Ibni-Šihaba, a on od Salima b. Abdullaha da je (Abdullah) Ibni-Omer, radijallahu anhuma, rekao: “Vidio sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, glasno je obznanio ulazak u hadžske obrede, kada je jahaća životinja bila uspravno stala (na noge).”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، سَمِعَ عَطَاءً، يُحَدِّثُ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ إِهْلاَلَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ حِينَ اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ‏.‏ رَوَاهُ أَنَسٌ وَابْنُ عَبَّاسٍ رضى الله عنهم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim, njemu saopćio Velid da mu je pričao Evzaija koji je čuo Ataa kako prenosi od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, glasno obznanio ulazak u hadžske obrede kod Zul-Hulejfe tek kada se sa njim ispravila (na noge) njegova deva. Ovo su prenijeli još Enes i Ibni-Abbas, radijallahu anhuma.


 

وَقَالَ أَبَانُ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ، رضى الله عنها أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ مَعَهَا أَخَاهَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ، فَأَعْمَرَهَا مِنَ التَّنْعِيمِ، وَحَمَلَهَا عَلَى قَتَبٍ‏.‏ وَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ شُدُّوا الرِّحَالَ فِي الْحَجِّ، فَإِنَّهُ أَحَدُ الْجِهَادَيْنِ‏.‏

 

Eban je izjavio da mu je rekao Malik b. Dinar, prenoseći od Kasima b. Muhammeda, on od Aiše, radijallahu anha, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao s njom njenog brata Abdurrahmana i ona se odlučila na obavljanje umre od Tenima, a on ju je podigao na devu. Omer, radijallahu anhu, rekao je: “Pritegnite sedla u vrijeme obavljanja hadža, jer je hadž jedna od dviju borbi.”


 

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا عَزْرَةُ بْنُ ثَابِتٍ، عَنْ ثُمَامَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَنَسٍ، قَالَ حَجَّ أَنَسٌ عَلَى رَحْلٍ، وَلَمْ يَكُنْ شَحِيحًا، وَحَدَّثَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَجَّ عَلَى رَحْلٍ وَكَانَتْ زَامِلَتَهُ‏.‏

 

Muhammed b. Ebu-Bekr kaže da mu je rekao Jezid b. Zurej, kome je prenio Azret b. Sabit od Sumama b. Abdullaha b. Enesa: “Enes je obavio hadž na sedlu deve (umjesto u hevdedžu), a nije bio škrtica. On je pričao da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obavio hadž na sedlu koje mu je bilo i prtljažnica.”


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا أَيْمَنُ بْنُ نَابِلٍ، حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، اعْتَمَرْتُمْ وَلَمْ أَعْتَمِرْ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ يَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ اذْهَبْ بِأُخْتِكَ فَأَعْمِرْهَا مِنَ التَّنْعِيمِ ‏”‏‏.‏ فَأَحْقَبَهَا عَلَى نَاقَةٍ فَاعْتَمَرَتْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Amr b. Ali, rekavši da mu je prenio Ebu-Asim od Ejmena b. Naila, ovome je rekao Kasim b. Muhammed da je Aiša, radijallahu anha, zaista rekla: “Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, vi ste (nijet učinili) naumili umru, a ja nisam?” “Abdurrahmanu!, rekao je (Muhammed), “idi sa svojom sestrom i omogući joj da nijet učini za umru od Ten’ima.” On ju je postavio iza sebe na devu i ona je učinila odluku za umru.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَىُّ الأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ ‏”‏ إِيمَانٌ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ ‏”‏‏.‏ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ‏”‏ جِهَادٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ قِيلَ ثُمَّ مَاذَا قَالَ ‏”‏ حَجٌّ مَبْرُورٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz b. Abdullah i rekao da mu je prenio Ibrahim b. Sa’d od Zuhrije, on od Seida b. Musejjeba, ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, upitan je: ‘Koji su poslovi najvredniji?’ ‘Vjerovanje u Allaha i Njegova Poslanika’ – odgovorio je on. ‘A koji onda?’ – upitan je. ‘Borba na Božijem putu’ – rekao je on. ‘A koji onda?’ – ponovo je upitan. ‘Propisano (bez griješenja) obavljen i kod Allaha primljen hadž.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، أَخْبَرَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، نَرَى الْجِهَادَ أَفْضَلَ الْعَمَلِ، أَفَلاَ نُجَاهِدُ قَالَ ‏ “‏ لاَ، لَكِنَّ أَفْضَلَ الْجِهَادِ حَجٌّ مَبْرُورٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdurrahman b. Mubarek, njemu Halid, kome je saopćio Habib b. Ebu-A’mre, prenoseći od Aiše b. Talha, ona od Aiše, radijallahu anha, majke pravovjernih da je rekla: “Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, mi smatramo džihad najvrednijim poslom, pa zašto i mi ne idemo boriti se na Božijem putu?” “Ne!”, odgovorio je on, “najbolji džihad za vas je obavljen bez griješenja, i kod Allaha primljen hadž.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا سَيَّارٌ أَبُو الْحَكَمِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ مَنْ حَجَّ لِلَّهِ فَلَمْ يَرْفُثْ وَلَمْ يَفْسُقْ رَجَعَ كَيَوْمِ وَلَدَتْهُ أُمُّهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, prenoseći od Šu’ba, kome je rekao Sejjar Ebu-Hakem, da je čuo Ebu-Hazma, kako kaže da je čuo Ebu-Hurejru, radijallahu anhu, kada je rekao: “Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: ‘Ko obavi hadž, u ime Allaha, i ne bude (u vrijeme hadža) imao spolnog općenja sa ženom, niti učinio neki drugi ispad (grijeh), vratit će se (svome domu bez grijeha), kao na dan kada ga je njegova majka rodila.’”


 

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ جُبَيْرٍ، أَنَّهُ أَتَى عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ فِي مَنْزِلِهِ وَلَهُ فُسْطَاطٌ وَسُرَادِقٌ، فَسَأَلْتُهُ مِنْ أَيْنَ يَجُوزُ أَنْ أَعْتَمِرَ قَالَ فَرَضَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا، وَلأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ، وَلأَهْلِ الشَّأْمِ الْجُحْفَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Malik b. Ismail, rekavši da mu je prenio Zuhejr od Zejda b. Džubejra, koji je pričao da mu je u stan došao Abdullah b. Omer, radijallahu anhuma, a on je tada imao šator od kostrijeti i zastor. Ja sam ga upitao: “Odakle je dozvoljeno da učinim naum (ogrnem ihrame) za obavljanje umre?” “Allahov Poslanik , sallallahu alejhi ve sellem”, rekao je on, “odredio je za to Karn za stanovnike Nedžda, Zul-Hulejfu za Medinelije, a Džuhfu za stanovnike Sirije.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بِشْرٍ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ، عَنْ وَرْقَاءَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ أَهْلُ الْيَمَنِ يَحُجُّونَ وَلاَ يَتَزَوَّدُونَ وَيَقُولُونَ نَحْنُ الْمُتَوَكِّلُونَ، فَإِذَا قَدِمُوا مَكَّةَ سَأَلُوا النَّاسَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى‏}‏‏.‏ رَوَاهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو عَنْ عِكْرِمَةَ مُرْسَلاً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bišr, njemu prenio Šebab od Verka’a, on od Amra b. Dinara, ovaj od Ikrime, a on opet od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je rekao: “Stanovnici Jemena su obavljali hadž, a nisu se opskrbljivali (za putovanje), nego su govorili: ‘Mi se oslanjamo na Allaha.’ Kada bi stigli u Mekku, tražili su (hranu) od svijeta, pa je Uzvišeni Allah objavio: ‘Opskrbite se! A uistinu, najbolja opskrba je bogobojaznost.’” Ovu izjavu je prenio i Ibni-Ujejne od Amra, on od Ikrime, ne spominjući Ibni-Abbasa.


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَقَّتَ لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ، وَلأَهْلِ الشَّأْمِ الْجُحْفَةَ، وَلأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنَ الْمَنَازِلِ، وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ، هُنَّ لَهُنَّ وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِهِنَّ، مِمَّنْ أَرَادَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ، وَمَنْ كَانَ دُونَ ذَلِكَ فَمِنْ حَيْثُ أَنْشَأَ، حَتَّى أَهْلُ مَكَّةَ مِنْ مَكَّةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, rekavši da mu je prenio Vuhejb od Ibni-Tavusa, on od svoga oca, a ovaj od Ibni-Abbasa: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, odredio je vrijeme i mjesto glasnog otpočinjanja veličanja Allaha i oblačenja ihrama: Zul-Hulejfu za Medinelije, Džuhfu za stanovnike Šama, Karnul-Menazil za stanovnike Nedžda, a Jelemlem za stanovnike Jemena. Ova su mjesta za njih i za svakog onog koji preko njih naiđe, namjeravajući obaviti hadž i(li) umru. Za onog koji je iza toga mjesta unutra (između mikata i Mekke), on stupa u ihram ondje gdje je donio odluku za hadž. Tako će Mekkelija stupiti u ihram iz same Mekke (od Harema Kabe).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ يُهِلُّ أَهْلُ الْمَدِينَةِ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ، وَأَهْلُ الشَّأْمِ مِنَ الْجُحْفَةِ، وَأَهْلُ نَجْدٍ مِنْ قَرْنٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَبَلَغَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ وَيُهِلُّ أَهْلُ الْيَمَنِ مِنْ يَلَمْلَمَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, rekavši da mu je saopćio Malik, prenoseći od Nafija, on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Medinelije počinju glasno učiti telbijju (i oblače ihrame) od Zul-Hulejfe, stanovnici Šama od Džuhfe, a stanovnici Nedžda od Karna.” “Saopćeno mi je”, rekao je Abdullah, “da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, još rekao: ‘A stanovnici Jemena stupaju u ihram od Jelemlema.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ وَقَّتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ، وَلأَهْلِ الشَّأْمِ الْجُحْفَةَ، وَلأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنَ الْمَنَازِلِ، وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ، فَهُنَّ لَهُنَّ وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِ أَهْلِهِنَّ، لِمَنْ كَانَ يُرِيدُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ، فَمَنْ كَانَ دُونَهُنَّ فَمُهَلُّهُ مِنْ أَهْلِهِ، وَكَذَاكَ حَتَّى أَهْلُ مَكَّةَ يُهِلُّونَ مِنْهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Hammad, prenoseći od Amra b. Dinara, on od Tavusa, ovaj od Ibni-Abbasa: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odredio je Medinelijama mjesto i vrijeme stupanja u ihram Zul-Hulejfu, stanovnicima Šama Džuhfu, stanovnicima Nedžda Karnu-Menazil, a stanovnicima Jemena Jelemlem. To su mjesta za njih i za svakog ko preko njih ide, osim njihovog stanovništva, ko namjerava obaviti hadž i umru. Onaj ko stanuje unutra iza njih, ulazi u obrede od svoga doma (naselja). Tako Mekkelije stupaju u ihram u samoj Mekki (od Harema Ka’be).”


 

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَفِظْنَاهُ مِنَ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، وَقَّتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija, njemu Sufjan: “Zapamtili smo hadis od Zuhrije koji je prenio od Salima, a on od svoga oca da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, odredio mjesto ulaska u obrede…


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ مُهَلُّ أَهْلِ الْمَدِينَةِ ذُو الْحُلَيْفَةِ، وَمُهَلُّ أَهْلِ الشَّأْمِ مَهْيَعَةُ وَهِيَ الْجُحْفَةُ، وَأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنٌ ‏”‏‏.‏ قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ زَعَمُوا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَلَمْ أَسْمَعْهُ ‏”‏ وَمُهَلُّ أَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمُ ‏”‏‏.‏

 

Preko drugog seneda, pričao nam je Ahmed, njemu Ibni-Vehb, kazavši da mu je saopćio Junus, prenoseći od Ibni-Šihaba, on od Salima b. Abdilaha, a ovaj od svoga oca, radijallahu anhu, da je rekao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako govori: ‘Mjesto stupanja Medinlija u ihram je Zul-Hulejfa, a mjesto stupanja u obrede stanovnika Šama je Mehje’a, a to je Džuhfa, a za stanovnike Nedžda je Karn.’” Ibni-Omer, radijallahu anhuma, rekao je: “Ashabi su govorili da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, još rekao (a ja ga nisam lično čuo): ‘…a mjesto stupanja u obrede Jemenlija je Jelemlem.’”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَقَّتَ لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ، وَلأَهْلِ الشَّأْمِ الْجُحْفَةَ، وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ، وَلأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا، فَهُنَّ لَهُنَّ وَلِمَنْ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِ أَهْلِهِنَّ، مِمَّنْ كَانَ يُرِيدُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَمَنْ كَانَ دُونَهُنَّ فَمِنْ أَهْلِهِ حَتَّى إِنَّ أَهْلَ مَكَّةَ يُهِلُّونَ مِنْهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe, kome je prenio Hammad od Amra, on od Tavusa, ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, za Medinlije odredio mjesto i vrijeme stupanja u ihram Zul-Hulejfu, za stanovnike Šama Džuhfu, za Jemenlije Jelemlem, a za stanovnike Nedžda Karn. To su mjesta za njih i za svakog drugog ko bude preko njih dolazio i namjeravao obaviti hadž i umru, a onaj ko je unutra iza tih mjesta, on stupa u ihram od svoga doma (porodice). Tako stanovnici Mekke stupaju u ihram iz same Mekke.


 

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، رضى الله عنهما أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَقَّتَ لأَهْلِ الْمَدِينَةِ ذَا الْحُلَيْفَةِ، وَلأَهْلِ الشَّأْمِ الْجُحْفَةَ، وَلأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنَ الْمَنَازِلِ، وَلأَهْلِ الْيَمَنِ يَلَمْلَمَ، هُنَّ لأَهْلِهِنَّ وَلِكُلِّ آتٍ أَتَى عَلَيْهِنَّ مِنْ غَيْرِهِمْ مِمَّنْ أَرَادَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَمَنْ كَانَ دُونَ ذَلِكَ، فَمِنْ حَيْثُ أَنْشَأَ حَتَّى أَهْلُ مَكَّةَ مِنْ مَكَّةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mualla b. Esed i rekao da mu je prenio Vuhejb od Abdullaha b. Tavusa, on od svoga oca, ovaj od Ibn-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, odredio Medinelijama mjesto i vrijeme stupanja u ihram Zul-Hulejfu, za stanovnike Šama Džuhfu, za Nedždance Karnul-Menazil, a za stanovnike Jemena Jelemlem. To su mjesta za njih i za svakog drugog ko bude preko njih naišao i namjeravao obaviti hadž i umru. Ko bude iz tih mjesta unutra, on stupa u ihram od mjesta gdje je donio odluku za hadž. Tako je za stanovnike Mekke (mikat) iz same Mekke (od Harema Ka’be).


 

حَدَّثَنِي عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا فُتِحَ هَذَانِ الْمِصْرَانِ أَتَوْا عُمَرَ فَقَالُوا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَدَّ لأَهْلِ نَجْدٍ قَرْنًا، وَهُوَ جَوْرٌ عَنْ طَرِيقِنَا، وَإِنَّا إِنْ أَرَدْنَا قَرْنًا شَقَّ عَلَيْنَا‏.‏ قَالَ فَانْظُرُوا حَذْوَهَا مِنْ طَرِيقِكُمْ‏.‏ فَحَدَّ لَهُمْ ذَاتَ عِرْقٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Muslim, rekavši da mu je prenio Abdullah b. Numejr, njemu Ubejdullah od Nafija, on od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je rekao: “Kada su zauzeta (naseljena) ova dva grada (Basra i Kufa), došli su njihovi stanovnici i rekli Omeru: ‘Vladaru pravovjernih! Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odredio je za stanovnike Nedžda granično mjesto za stupanje u obrede Karn – koji je po strani našeg puta i nama je teško da idemo zaobilazno na Karn!’ ‘Pa pogledajte na vašem putu spram njega neko drugo mjesto’, rekao je Omer. Tako im je on odredio Zatu-I’rk.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَاخَ بِالْبَطْحَاءِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ فَصَلَّى بِهَا‏.‏ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَفْعَلُ ذَلِكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu prenio Malik od Nafija, on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik , sallallahu alejhi ve sellem, natjerao devu da legne (odsjeo) u ravnici u Zul-Hulejfi i tu klanjao, pa je to isto činio i Abdullah b. Omer, radijallahu anhuma.


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَخْرُجُ مِنْ طَرِيقِ الشَّجَرَةِ، وَيَدْخُلُ مِنْ طَرِيقِ الْمُعَرَّسِ، وَأَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا خَرَجَ إِلَى مَكَّةَ يُصَلِّي فِي مَسْجِدِ الشَّجَرَةِ، وَإِذَا رَجَعَ صَلَّى بِذِي الْحُلَيْفَةِ بِبَطْنِ الْوَادِي، وَبَاتَ حَتَّى يُصْبِحَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, da je njemu prenio Enes b. Ijad od Ubejdullaha, on od Nafija, ovaj od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izlazio iz Medine putem Šedžereta, a ulazio putem Muarresa i da je, kada je išao u Mekku, klanjao u džamiji Šedžereta, a kada se vraćao, klanjao je u sredini doline Zul-Hulejfa i tu proboravio (prenoćio) do svanuća.


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، وَبِشْرُ بْنُ بَكْرٍ التِّنِّيسِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي عِكْرِمَةُ، أَنَّهُ سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ إِنَّهُ سَمِعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِوَادِي الْعَقِيقِ يَقُولُ ‏ “‏ أَتَانِي اللَّيْلَةَ آتٍ مِنْ رَبِّي فَقَالَ صَلِّ فِي هَذَا الْوَادِي الْمُبَارَكِ وَقُلْ عُمْرَةً فِي حَجَّةٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Humejdija, njemu Velid i Bišr b. Bekr Tinnisi, (a sva trojica) su rekli da im je prenio Evzaija Jahja, kome je saopćio Ikrime koji je čuo Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, kako priča da je Omer, radijallahu anhu, rekao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako za dolinu Akik kaže: ‘Sinoć mi je od moga Gospodara došao posjetilac i rekao: Klanjaj u ovoj blagoslovljenoj dolini i reci: Umra s hadžom!’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ رُئِيَ وَهُوَ فِي مُعَرَّسٍ بِذِي الْحُلَيْفَةِ بِبَطْنِ الْوَادِي قِيلَ لَهُ إِنَّكَ بِبَطْحَاءَ مُبَارَكَةٍ‏.‏ وَقَدْ أَنَاخَ بِنَا سَالِمٌ، يَتَوَخَّى بِالْمُنَاخِ الَّذِي كَانَ عَبْدُ اللَّهِ يُنِيخُ، يَتَحَرَّى مُعَرَّسَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ أَسْفَلُ مِنَ الْمَسْجِدِ الَّذِي بِبَطْنِ الْوَادِي، بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الطَّرِيقِ وَسَطٌ مِنْ ذَلِكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ebi-Bekr, rekavši da mu je prenio Fudajl b. Sulejman od Mu-saa b. Ukbe, njemu Salim b. Abdillah, prenoseći od svoga oca, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da mu je u snu prikazano kada je bio na konaku u sredini doline u Zul-Hulejfi i rečeno: “Ti se nalaziš, zaista, u blagoslovljenom Bathau.” “Salim je sa nama”, kaže Musa b. Ukbe, “odsjedao, tražeći ono mjesto, u kome je odsjedao Abdullah, koji je uvijek konačio ondje, gdje je konačio i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a to je niže od džamije koja se nalazi u sredini doline. Između njih i tog puta, upravo je sredina te doline.”


 

قَالَ أَبُو عَاصِمٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ صَفْوَانَ بْنَ يَعْلَى، أَخْبَرَهُ أَنَّ يَعْلَى قَالَ لِعُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ أَرِنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حِينَ يُوحَى إِلَيْهِ قَالَ فَبَيْنَمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْجِعْرَانَةِ، وَمَعَهُ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِهِ، جَاءَهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ تَرَى فِي رَجُلٍ أَحْرَمَ بِعُمْرَةٍ، وَهْوَ مُتَضَمِّخٌ بِطِيبٍ فَسَكَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَاعَةً فَجَاءَهُ الْوَحْىُ، فَأَشَارَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ إِلَى يَعْلَى، فَجَاءَ يَعْلَى، وَعَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَوْبٌ قَدْ أُظِلَّ بِهِ فَأَدْخَلَ رَأْسَهُ، فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مُحْمَرُّ الْوَجْهِ، وَهُوَ يَغِطُّ ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ فَقَالَ ‏”‏ أَيْنَ الَّذِي سَأَلَ عَنِ الْعُمْرَةِ ‏”‏ فَأُتِيَ بِرَجُلٍ فَقَالَ ‏”‏ اغْسِلِ الطِّيبَ الَّذِي بِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، وَانْزِعْ عَنْكَ الْجُبَّةَ، وَاصْنَعْ فِي عُمْرَتِكَ كَمَا تَصْنَعُ فِي حَجَّتِكَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَرَادَ الإِنْقَاءَ حِينَ أَمَرَهُ أَنْ يَغْسِلَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏

 

Ebu-Asim kaže da mu je saopćio Ibni-Džurejdž, od Ataa, koga je Safan b. Ja’la obavijestio, da je Ja’la rekao Omeru, radijallahu anhu: “Pokaži mi Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, u času kada mu bude isporučivana Objava!” I dok je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je Ja’la, bio još u Dži’ranu sa nekoliko ashaba, došao mu je jedan čovjek i rekao: “Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, šta misliš o čovjeku koji je stupio u ihram za umru i previše se namirisao miomirisom (u kome je ponajviše šafrana)?” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, šutio je jedan časak. Potom je došla Objava, pa je Omer, radijallahu anhu, pokazao na Ja’-laa i Ja’la je prišao, a nad Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, bila je haljinka koja mu je pravila hlad. On je proturio glavu, kadli Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bijaše jako pocrvenjelog lica i teško disaše. Zatim se smirio i upitao: “Gdje je onaj što je pitao za umru?” Kada mu je priveden taj čovjek, rekao je: “Pretjerani miomiris, koji je na tebi, saperi tri puta, skini sa sebe ogrtač i čini u svojoj umri ono što bi činio u svom hadžu!” “Upitao sam”, kaže Ibni-Džurejdž, “Ataa: ‘Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kada mu je naredio da to opere tri puta, podrazumijevao je uklanjanje mirisa?’” “Da” – potvrdio je on.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَدَّهِنُ بِالزَّيْتِ‏.‏ فَذَكَرْتُهُ لإِبْرَاهِيمَ قَالَ مَا تَصْنَعُ بِقَوْلِهِ حَدَّثَنِي الأَسْوَدُ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى وَبِيصِ الطِّيبِ فِي مَفَارِقِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُحْرِمٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Jusuf i rekao da mu je prenio Sufjan od Mensura, on od Seida b. Džubejra koji je rekao: “Ibni-Omer, radijallahu anhuma, mazao se uljem, pa sam to spomenuo Ibrahim (Nehaiji) i on reče: ‘Šta da činiš sa njegovim slučajem?’ Meni je Esved prenio od Aiše, radijallahu anha, da je ona rekla: ‘Kao da sada gledam odsjev mirisa po razdiocima kose Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, dok je još bio muhrim.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ كُنْتُ أُطَيِّبُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لإِحْرَامِهِ حِينَ يُحْرِمُ، وَلِحِلِّهِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بِالْبَيْتِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, rekavši da mu je saopćio Malik, prenoseći od Abdurrahmana b. Kasima, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “Namirisala sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, radi njegovog stupanja u ihram i radi njegovog izlaska iz ihrama, i to prije nego je izvršio tavaf oko Ka’be.”


 

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهِلُّ مُلَبِّدًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Esbeg, da mu je prenio Ibni-Vehb od Junusa, on od Ibni-Šihaba, ovaj od Salima, a on od svoga oca, radijallahu anhu, da je rekao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako glasno uči telbijju, slijepljene kose na glavi.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ‏.‏ وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ، يَقُولُ مَا أَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ مِنْ عِنْدِ الْمَسْجِدِ يَعْنِي مَسْجِدَ ذِي الْحُلَيْفَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan kome je saopćio Musa b. Ukbe, da je čuo Salima b. Abdillaha, kako kaže da je čuo Ibni-Omera, radijallahu anhuma, a preko drugog seneda, pričao nam je Abdullah b. Mesleme, prenoseći od Malika, on od Muaza b. Ukbe, ovaj od Salima b. Abdillaha da je on čuo svoga oca kako kaže: “Allahov Poslanik je ušao u obrede kod džamije.” “Mišljaše Abdullah”, kaže Musa, “na džamiju u Zul-Hulejfi.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَجُلاً، قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا يَلْبَسُ الْمُحْرِمُ مِنَ الثِّيَابِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لاَ يَلْبَسُ الْقُمُصَ وَلاَ الْعَمَائِمَ وَلاَ السَّرَاوِيلاَتِ وَلاَ الْبَرَانِسَ وَلاَ الْخِفَافَ، إِلاَّ أَحَدٌ لاَ يَجِدُ نَعْلَيْنِ فَلْيَلْبَسْ خُفَّيْنِ، وَلْيَقْطَعْهُمَا أَسْفَلَ مِنَ الْكَعْبَيْنِ، وَلاَ تَلْبَسُوا مِنَ الثِّيَابِ شَيْئًا مَسَّهُ الزَّعْفَرَانُ أَوْ وَرْسٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf da mu je prenio Malik od Nafija, on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da je neki čovjek rekao: “Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, šta je muhrimu od odjeće dozvoljeno obući?” “Neće oblačiti”, rekao je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, “košulje, turbane, gaće, ogrtače sa kukuljicom i mestve. Međutim, ako neko ne nađe (druge) obuće, neka obuče mestve, ali neka ih prethodno podreže do ispod gležnjeva. I ne oblačite ništa od haljinke koju je dohvatio šafran ili vers.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ يُونُسَ الأَيْلِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ أُسَامَةَ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ رِدْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَةَ إِلَى الْمُزْدَلِفَةِ، ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ مِنَ الْمُزْدَلِفَةِ إِلَى مِنًى‏.‏ قَالَ فَكِلاَهُمَا قَالَ لَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي، حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, njemu Vuhejb b. Džerir, kome je prenio njegov otac od Junusa el-Eljlije, on od Zuhrije, ovaj od Ubejdullaha b. Abdullaha, a on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Usame, radijallahu anhu, jahao iza Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, na istoj jahaćoj životinji od Arefata do Muzdelife, a od Muzdelife iza sebe je stavio i Fadla i do Mine bili obojica (na sapima) – rekao je Abdullah. “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije prestajao”, izjavio je Abdullah, “sa učenjem telbijje dok nije počeo bacati kamenčiće na Akabi.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الْمُقَدَّمِيُّ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ انْطَلَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ، بَعْدَ مَا تَرَجَّلَ وَادَّهَنَ وَلَبِسَ إِزَارَهُ وَرِدَاءَهُ، هُوَ وَأَصْحَابُهُ، فَلَمْ يَنْهَ عَنْ شَىْءٍ مِنَ الأَرْدِيَةِ وَالأُزْرِ تُلْبَسُ إِلاَّ الْمُزَعْفَرَةَ الَّتِي تَرْدَعُ عَلَى الْجِلْدِ، فَأَصْبَحَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، رَكِبَ رَاحِلَتَهُ حَتَّى اسْتَوَى عَلَى الْبَيْدَاءِ، أَهَلَّ هُوَ وَأَصْحَابُهُ وَقَلَّدَ بَدَنَتَهُ، وَذَلِكَ لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ، فَقَدِمَ مَكَّةَ لأَرْبَعِ لَيَالٍ خَلَوْنَ مِنْ ذِي الْحَجَّةِ، فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَلَمْ يَحِلَّ مِنْ أَجْلِ بُدْنِهِ لأَنَّهُ قَلَّدَهَا، ثُمَّ نَزَلَ بِأَعْلَى مَكَّةَ عِنْدَ الْحَجُونِ، وَهْوَ مُهِلٌّ بِالْحَجِّ، وَلَمْ يَقْرَبِ الْكَعْبَةَ بَعْدَ طَوَافِهِ بِهَا حَتَّى رَجَعَ مِنْ عَرَفَةَ، وَأَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَطَّوَّفُوا بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ثُمَّ يُقَصِّرُوا مِنْ رُءُوسِهِمْ ثُمَّ يَحِلُّوا، وَذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ بَدَنَةٌ قَلَّدَهَا، وَمَنْ كَانَتْ مَعَهُ امْرَأَتُهُ فَهِيَ لَهُ حَلاَلٌ، وَالطِّيبُ وَالثِّيَابُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ebi-Bekr Mukaddemi, rekavši da mu je prenio Fudajl b. Sulejman od Musaa b. Ukbe, kome je prenio Kurejb od Abdullaha b. Abbasa, radijallahu anhuma: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, krenuo je (u Mekku) iz Medine, pošto se začešljao, namazao, obukao donju haljinu i svoj ogrtač; on i njegovi drugovi, i nije ništa zabranio od ogrtača i donjih zastirača što se oblači, izuzev onoga što je obojeno šafranom koji se zadržava na koži. Kada je osvanuo u Zul-Hulejfi, uzjahao je, i kada je stao na Bejda’u, otpočeo glasno učenje telbijje sa ashabima i stavio privjesak na vrat svoje deve-kurbana. To je bilo kada je ostalo još pet dana od zul-kadeta. U Mekku je stigao pošto su prošle četiri noći zul-hidžeta, izvršio tavaf oko Ka’be, sa’j (ubrzano hodanje) između Safe i Merve i iz ihrama nije istupao radi svojih deva, jer je svakoj bio već stavio privjesak. Kasnije je odsjeo kod Hadžuna, u gornjem dijelu Mekke, izgovarajući telbijju za hadž. Ka’bi se nije približavao poslije izvršenog tavafa oko nje, sve dok se nije vratio sa Arefata. Svojim drugovima (koji nisu imali kurban) naredio je da tavafe oko Ka’be i čine sa’j između Safe i Merve, zatim obriju svoje glave i potom skinu ihrame. To je tako onome, koji nije imao sa sobom devu (kurbana), kojoj bi stavio privjesak. Ko je imao kod sebe svoju suprugu, ona mu je bila dozvoljena. Dozvoljeno mu je bilo namirisavanje i (ranija) odjeća.”


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا، وَبِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ بَاتَ حَتَّى أَصْبَحَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ، فَلَمَّا رَكِبَ رَاحِلَتَهُ وَاسْتَوَتْ بِهِ أَهَلَّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, njemu Hišam b. Jusuf, da mu je prenio Ibni-Džurejdž, njemu Muhammed b. Munkedir od Enesa b. Malika, radijallahu anhu: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je u Medini četiri rekata (podne), a u Zul-Hulejfi dva rekata (ikindije). On je tu zanoćio i tako u Zul-Hulejfi osvanuo, a kada je uzjahao svoju devu i ona ustala, otpočeo je glasno učenje telbijje.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا، وَصَلَّى الْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ، قَالَ وَأَحْسِبُهُ بَاتَ بِهَا حَتَّى أَصْبَحَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu Abdul-Vehhab od Ejuba, a on od Ebu-Kilabe, ovaj od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao u Medini četiri rekata podne, a dva rekata ikindije u Zul-Hulejfi. “Mislim”, kaže Ebu-Kilabe, “da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, u njoj zanoćio i osvanuo.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ الظُّهْرَ أَرْبَعًا، وَالْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ، وَسَمِعْتُهُمْ يَصْرُخُونَ بِهِمَا جَمِيعًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, da mu je prenio Hammad b. Zejd od Ejuba, on od Ebu-Kilabe, a ovaj od Enesa, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je četiri rekata podne u Medini, a dva rekata ikindije u Zul-Hulejfi i čuo sam ih kako svi skupa glasno izgovaraju telbijju za hadž i umru.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ تَلْبِيَةَ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ وَالْمُلْكَ، لاَ شَرِيكَ لَكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, da mu je saopćio Malik, prenoseći od Nafija, on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da je telbijja Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, glasila ovako: “Lebbejkellahumme, lebbejk, lebbejke la šerike leke lebbejk! Innel hamde ven-ni’amete leke, vel mulk! La šerike lek!” “Odazivam Ti se, Allahu moj, odazivam! Odazivam se Tebi, Koji nemaš sudruga. Odazivam Ti se! Tebi pripada svaka hvala, blagodati i vlast i nemaš sudruga!”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عُمَارَةَ، عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ إِنِّي لأَعْلَمُ كَيْفَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ، لَبَّيْكَ لاَ شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ، إِنَّ الْحَمْدَ وَالنِّعْمَةَ لَكَ‏.‏ تَابَعَهُ أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الأَعْمَشِ‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ، سَمِعْتُ خَيْثَمَةَ، عَنْ أَبِي عَطِيَّةَ، سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Jusuf da mu je prenio Sufjan od A’meša, on od Ummare, ovaj od Ebu-Atijja, a on od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Ja stvarno najbolje znam kako je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, učio telbijju: ‘Lebbejkellahumme, lebbejk, lebbejke la šerike leke lebbejk! Innel hamde ven-ni’amete leke, vel mulk! – Odazivam Ti se, Allahu moj, odazivam! Odazivam Ti se. Ti nemaš sudruga! Odazivam Ti se! Tebi pripada svaka hvala i sve blagodati!’” U drugom senedu, Ebu-Sufjana slijedi Ebu-Muavija, prenoseći hadis od A’meša, a Šu’be je opet rekao da je njega obavijestio Sulejman, kako je čuo Hajsemu koji prenosi od Ebu-Atijja, da je rekao: “Čuo sam Aišu, radijallahu anha.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ مَعَهُ بِالْمَدِينَةِ الظُّهْرَ أَرْبَعًا، وَالْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ بَاتَ بِهَا حَتَّى أَصْبَحَ، ثُمَّ رَكِبَ حَتَّى اسْتَوَتْ بِهِ عَلَى الْبَيْدَاءِ، حَمِدَ اللَّهَ وَسَبَّحَ وَكَبَّرَ، ثُمَّ أَهَلَّ بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ، وَأَهَلَّ النَّاسُ بِهِمَا، فَلَمَّا قَدِمْنَا أَمَرَ النَّاسَ فَحَلُّوا، حَتَّى كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ أَهَلُّوا بِالْحَجِّ قَالَ وَنَحَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَدَنَاتٍ بِيَدِهِ قِيَامًا، وَذَبَحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْمَدِينَةِ كَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ بَعْضُهُمْ هَذَا عَنْ أَيُّوبَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَنَسٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa ibnu Ismail, rekavši da mu je prenio Vuhejb, njemu Ejub od Ebu-Kilabe, on od Enesa, radijallahu anhu, koji je izjavio: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je u Medini, a mi sa njim, četiri rekata podne, a u Zul-Hulejfi dva rekata ikindije. U njoj se zadržao na konaku i osvanuo. Potom je uzjahao na devu i kada se sa njom zaustavio na Bejdau, zahvalio se Allahu, slavio ga i veličao, a zatim obznanio ulazak u hadžske obrede. I prisutni svijet je ušao u obrede. Kada smo stigli (u Mekku), naredio je ljudima i oni su se oslobodili ihrama. Osmi dan zul-hidžeta, stupili su u ihram za hadž. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, tu je zaklao”, kaže Enes, “stojeći, devu svojim rukama, a u Medini je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zaklao dva velika ovna.” Ebu-Abdullah (Buharija) je rekao: “Neko od njih je to rekao, prenoseći od Ejuba, on od jednog drugog čovjeka, a ovaj od Enesa.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَهَلَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حِينَ اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ قَائِمَةً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Asim, da ga je obavijestio Ibni-Džurejdž, njega Salih b. Kejsan, prenoseći od Nafija, on od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ušao je u obrede, tek kada je s njim uspravno stala (na noge) njegova deva.”


 

وَقَالَ أَبُو مَعْمَرٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ إِذَا صَلَّى بِالْغَدَاةِ بِذِي الْحُلَيْفَةِ أَمَرَ بِرَاحِلَتِهِ فَرُحِلَتْ ثُمَّ رَكِبَ، فَإِذَا اسْتَوَتْ بِهِ اسْتَقْبَلَ الْقِبْلَةَ قَائِمًا، ثُمَّ يُلَبِّي حَتَّى يَبْلُغَ الْمَحْرَمَ، ثُمَّ يُمْسِكُ حَتَّى إِذَا جَاءَ ذَا طُوًى بَاتَ بِهِ حَتَّى يُصْبِحَ، فَإِذَا صَلَّى الْغَدَاةَ اغْتَسَلَ، وَزَعَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَعَلَ ذَلِكَ‏.‏ تَابَعَهُ إِسْمَاعِيلُ عَنْ أَيُّوبَ فِي الْغَسْلِ‏.‏

 

Ebu-Ma’mer je rekao da mu je pričao Abdul-Varis, kome je prenio Ejub od Nafija: “Ibni-Omer, radijallahu anhuma, kada bi klanjao sabah u Zul-Hulejfi, zatražio bi svoju devu. Kada bi mu ona bila privedena osedlana, on bi je uzjahao i kada bi se ona pod njim uspravila, okrenuo bi se prema kibli uspravljeno i izgovarao telbijju sve dok ne bi stigao u Harem (bliža okolina Mekke). Potom bi se sustegao, dok ne bi došao u Zu-Tuva. Tu bi zanoćio i osvanuo, a kada bi klanjao sabah, okupao bi se i tvrdio da je Poslanik tako radio.” Abdul-Varisa u drugom senedu slijedi Ismail, koji je o navedenom kupanju prenio i od Ejuba.


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو الرَّبِيعِ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ إِذَا أَرَادَ الْخُرُوجَ إِلَى مَكَّةَ ادَّهَنَ بِدُهْنٍ لَيْسَ لَهُ رَائِحَةٌ طَيِّبَةٌ، ثُمَّ يَأْتِي مَسْجِدَ الْحُلَيْفَةِ فَيُصَلِّي ثُمَّ يَرْكَبُ، وَإِذَا اسْتَوَتْ بِهِ رَاحِلَتُهُ قَائِمَةً أَحْرَمَ، ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Davud Ebu-Rebija, rekavši da mu je prenio Fulejh od Nafija: “Kada bi Ibni-Omer, radijallahu anhuma, htio izaći u Mekku, namazao bi se onim, što nema u sebi jakog mirisa, zatim otišao u džamiju Zul-Hulejfe i klanjao. Potom bi uzjahao devu, i kada bi se s njim potpuno ispravila njegova deva ušao bi u obrede i rekao: ‘Ovako sam vidio Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da radi.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَذَكَرُوا الدَّجَّالَ أَنَّهُ قَالَ ‏”‏ مَكْتُوبٌ بَيْنَ عَيْنَيْهِ كَافِرٌ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ لَمْ أَسْمَعْهُ وَلَكِنَّهُ قَالَ ‏”‏ أَمَّا مُوسَى كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ إِذِ انْحَدَرَ فِي الْوَادِي يُلَبِّي ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, njemu Ibni-Ebu-Adijj, prenoseći od Ibni-Avna, a on od Mudžahida koji mu je rekao: “Bili smo kod Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, pa su prisutni spomenuli Dedžala i da će on, kaže Mudžahid, imati između očiju napisano ‘kafir’, tj. ‘nevjernik’, a da je potom Ibni-Abbas rekao: ‘Ja od Vjerovjesnika to nisam čuo, nego sam čuo da je rekao: Što se tiče Musaa, pa kao da ga sad gledam kako naglas izgovara telbijju, kada se spuštaše u dolinu.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَأَهْلَلْنَا بِعُمْرَةٍ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُهِلَّ بِالْحَجِّ مَعَ الْعُمْرَةِ، ثُمَّ لاَ يَحِلَّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا ‏”‏ فَقَدِمْتُ مَكَّةَ وَأَنَا حَائِضٌ، وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ وَلاَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ انْقُضِي رَأْسَكِ وَامْتَشِطِي، وَأَهِلِّي بِالْحَجِّ، وَدَعِي الْعُمْرَةَ ‏”‏‏.‏ فَفَعَلْتُ فَلَمَّا قَضَيْنَا الْحَجَّ أَرْسَلَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ إِلَى التَّنْعِيمِ فَاعْتَمَرْتُ فَقَالَ ‏”‏ هَذِهِ مَكَانَ عُمْرَتِكِ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَطَافَ الَّذِينَ كَانُوا أَهَلُّوا بِالْعُمْرَةِ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ثُمَّ حَلُّوا، ثُمَّ طَافُوا طَوَافًا وَاحِدًا بَعْدَ أَنْ رَجَعُوا مِنْ مِنًى، وَأَمَّا الَّذِينَ جَمَعُوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ فَإِنَّمَا طَافُوا طَوَافًا وَاحِدًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Meslem, njemu Malik od Ibni-Šihaba, on od Urve b. Zubejra, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koja je rekla: “Izašli smo iz (Medine) s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, za vrijeme Hadžetul-Vedaa i zanijetili umru. Potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Ko ima kurban, neka nijet učini za obavljanje hadža i umre i neka se ne oslobađa ihrama, dok ne obavi oba obreda zajedno’. Potom sam otišla u Mekku i imavši menstruaciju, tavaf nisam činila oko Ka’be, a ni sa’j između Safe i Merve. Na to sam se potužila Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i on mi je rekao: ‘Raspleti svoju kosu, počešljaj se i izgovaraj telbijju samo za hadž, a ostavi umru!’ Ja sam to učinila. Kada sam obavila hadž, Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao me sa Abdurrahmanom b. Ebi-Bekrom od Ten’ima i ja sam tamo ponovo nijet učinila za obavljanje umre. Još mi je rekao: ‘To je umjesto tvoje minule umre.’ Oni koji su u ihram stupili”, rekla je Aiša, “za umru, obavili su tavaf oko Ka’be i sa’j između Safe i Merve, a potom se oslobodili ihrama i kasnije, kada su se vratili sa Mine, obavili su jedan tavaf oko Ka’be, a oni koji su spojili obavljanje hadža i umre izvršili su još jedan (drugi) tavaf.”


 

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ عَطَاءٌ قَالَ جَابِرٌ ـ رضى الله عنه ـ أَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلِيًّا ـ رضى الله عنه ـ أَنْ يُقِيمَ عَلَى إِحْرَامِهِ، وَذَكَرَ قَوْلَ سُرَاقَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mekkija b. Ibrahim, prenoseći od Ibni-Džurejdža, da je Ata kazao kako je Džabir, radijallahu anhu, rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio je Aliji, radijallahu anhu, da ostane i dalje u svom ihramu (jer je imao kurban). Džabir je spomenuo i Surakovu izjavu.”


 

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ الْهُذَلِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الصَّمَدِ، حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ، قَالَ سَمِعْتُ مَرْوَانَ الأَصْفَرَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَدِمَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْيَمَنِ فَقَالَ ‏”‏ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏”‏‏.‏ قَالَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ لَوْلاَ أَنَّ مَعِي الْهَدْىَ لأَحْلَلْتُ ‏”‏‏.‏ وَزَادَ مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ بِمَا أَهْلَلْتَ يَا عَلِيُّ ‏”‏‏.‏ قَالَ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ فَأَهْدِ وَامْكُثْ حَرَامًا كَمَا أَنْتَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hasan b. Ali Hallal-Huzeli, da mu je prenio Abdus-Samed od Selima b. Hajjana, koji je čuo Mervana el-Asfera, kako prenosi od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, da je rekao: “Došao je iz Jemena Alija, radijallahu anhu, pa mu je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Kako si stupio u obrede?’ ‘Onako kako je stupio u obrede Vjerovjesnik’ – odgovorio je on. ‘Da nemam pripremljenog kurbana, ja bih se’, rekao je Vjerovjesnik, ‘oslobodio ihrama.’” Muhammed b. Bekr je prenio od Džurejdža: “Vjerovjesnik ga je upitao: ‘Alija, kako si stupio u obrede?’ ‘Onako kako je stupio u ihram i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem’– odgovorio je on. ‘Ostani u ihramu tako, kao što si sada, i kasnije zakolji kurban!’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى قَوْمٍ بِالْيَمَنِ فَجِئْتُ وَهْوَ بِالْبَطْحَاءِ فَقَالَ ‏”‏ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ أَهْلَلْتُ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ هَلْ مَعَكَ مِنْ هَدْىٍ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لاَ‏.‏ فَأَمَرَنِي فَطُفْتُ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ثُمَّ أَمَرَنِي فَأَحْلَلْتُ فَأَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ قَوْمِي فَمَشَطَتْنِي، أَوْ غَسَلَتْ رَأْسِي، فَقَدِمَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُنَا بِالتَّمَامِ قَالَ اللَّهُ ‏{‏وَأَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ‏}‏ وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ حَتَّى نَحَرَ الْهَدْىَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Jusuf, njemu Sufjan od Kajsa b. Muslima, on od Tarika b. Šihaba, ovaj od Ebu-Musaa, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao me je stanovnicima Jemena. Ja sam se, potom, vratio, a on bijaše u Bathau, i reče mi: ‘Kako si stupio u obrede?’ ‘Stupio sam u obrede onako kako je stupio u obrede i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem’ – odgovorio sam. ‘Imaš li pripremljen kurban?’– upitao je on. ‘Nemam’ – rekao sam. Potom mi je naredio i ja sam obavio tavaf oko Ka’be, sa’j između Safe i Merve, a zatim mi je naredio, pa sam se oslobodio ihrama i otišao ženi (moga brata), od moga naroda i ona me je očešljala, odnosno, oprala mi kosu. Zatim je stupio na halifat Omer, radijallahu anhu, i rekao: ‘Ako se držimo Allahove Knjige, ona nam naređuje neposredno nastavljanje obreda, jer je Uzvišeni rekao: ‘Upotpunite obred hadža i umre, u ime Allaha!…’ Ako se držimo prakse Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, on se nije oslobađao ihrama, sve dok nije zaklao kurban (devu).’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرٍ الْحَنَفِيُّ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ بْنُ حُمَيْدٍ، سَمِعْتُ الْقَاسِمَ بْنَ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ، وَلَيَالِي الْحَجِّ وَحُرُمِ الْحَجِّ، فَنَزَلْنَا بِسَرِفَ قَالَتْ فَخَرَجَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ ‏”‏ مَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ مَعَهُ هَدْىٌ فَأَحَبَّ أَنْ يَجْعَلَهَا عُمْرَةً فَلْيَفْعَلْ، وَمَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ فَلاَ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَالآخِذُ بِهَا وَالتَّارِكُ لَهَا مِنْ أَصْحَابِهِ قَالَتْ فَأَمَّا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرِجَالٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَكَانُوا أَهْلَ قُوَّةٍ، وَكَانَ مَعَهُمُ الْهَدْىُ، فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى الْعُمْرَةِ قَالَتْ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا أَبْكِي فَقَالَ ‏”‏ مَا يُبْكِيكِ يَا هَنْتَاهْ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ سَمِعْتُ قَوْلَكَ لأَصْحَابِكَ فَمُنِعْتُ الْعُمْرَةَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ وَمَا شَأْنُكِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لاَ أُصَلِّي‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَلاَ يَضِيرُكِ، إِنَّمَا أَنْتِ امْرَأَةٌ مِنْ بَنَاتِ آدَمَ كَتَبَ اللَّهُ عَلَيْكِ مَا كَتَبَ عَلَيْهِنَّ، فَكُونِي فِي حَجَّتِكِ، فَعَسَى اللَّهُ أَنْ يَرْزُقَكِيهَا ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَخَرَجْنَا فِي حَجَّتِهِ حَتَّى قَدِمْنَا مِنًى فَطَهَرْتُ، ثُمَّ خَرَجْتُ مِنْ مِنًى فَأَفَضْتُ بِالْبَيْتِ قَالَتْ ثُمَّ خَرَجَتْ مَعَهُ فِي النَّفْرِ الآخِرِ حَتَّى نَزَلَ الْمُحَصَّبَ، وَنَزَلْنَا مَعَهُ فَدَعَا عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ ‏”‏ اخْرُجْ بِأُخْتِكَ مِنَ الْحَرَمِ، فَلْتُهِلَّ بِعُمْرَةٍ ثُمَّ افْرُغَا، ثُمَّ ائْتِيَا هَا هُنَا، فَإِنِّي أَنْظُرُكُمَا حَتَّى تَأْتِيَانِي ‏”‏‏.‏ ـ قَالَتْ ـ فَخَرَجْنَا حَتَّى إِذَا فَرَغْتُ، وَفَرَغْتُ مِنَ الطَّوَافِ ثُمَّ جِئْتُهُ بِسَحَرَ فَقَالَ ‏”‏ هَلْ فَرَغْتُمْ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَآذَنَ بِالرَّحِيلِ فِي أَصْحَابِهِ، فَارْتَحَلَ النَّاسُ فَمَرَّ مُتَوَجِّهًا إِلَى الْمَدِينَةِ‏.‏ ضَيْرُ مِنْ ضَارَ يَضِيرُ ضَيْرًا، وَيُقَالُ ضَارَ يَضُورُ ضَوْرًا وَضَرَّ يَضُرُّ ضَرًّا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar da mu je prenio Ebu-Bekr Hanefija, njemu Efleh b. Humejd da je čuo Kasima b. Muhammeda kako prenosi da je Aiša, radijallahu anha, rekla: “Izašli smo (iz Medine) sa Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, u mjesecima hadža, noćima hadža i vremenima hadža i odsjeli u Serifu. Potom je”, rekla je ona, “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao od svojih ashaba i rekao: ‘Ko od vas nema sa sobom (pripremljen) kurban, a voli da hadž učini (preokrene) umrom, neka je i obavi, a ko ima kod sebe kurban, neka je ne obavlja!’ Tako je neko od njegovih ashaba”, rekla je ona, “obavio umru, a neko je ostavio. Što se tiče Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i nekih njegovih ashaba, oni su bili snažni i svaki je imao sa sobom kurban, a nisu mogli”, rekla je ona, “obaviti umru. Potom mi je unišao Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a ja sam plakala i on mi reče: ‘Domaćice, šta te je rasplakalo?’ ‘Čula sam šta si kazao svojim ashabima’, rekla sam, ‘a ja sam spriječena od umre.’ ‘Šta ti je?’ – upitao je on. ‘Ne klanjam’ – rekla sam. ‘Neće ti to škoditi’, rekao je on. ‘Ti si žena od Ademovih kćerki. Allah ti je propisao ono što je propisao i njima. Budi u svom hadžu, a Allah će ti umru sigurno podariti (naknadno).’” “Potom smo”, rekla je Aiša, “izašli u ovom njegovom hadžu na Minu. Ja sam tu postala čista i potom izašla sa Mine i pohrlila Ka’bi. Zatim sam izašla s njim, trinaestog dana zul-hidžeta. On je odsjeo u Muhassabu. Sa njim smo odsjeli i mi i on je pozvao Abdurrahmana b. Ebi-Bekra i rekao (mu): ‘Izvedi svoju sestru iz Harema i neka stupi u ihram za umru, završite je i dođite ovamo, a ja ću vas čekati sve dok mi ne dođete.’ “Potom smo”, rekla je ona, “izašli. Ja sam završila umru, a obavila sam i tavaf oko Ka’be i došla mu pred zoru. On upita: ‘Jeste ili završili?’ ‘Da, jesmo’, odgovorila sam. Tada je on obznanio pokret, svijet je krenuo, a i on je išao okrenut prema Medini.”


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نُرَى إِلاَّ أَنَّهُ الْحَجُّ، فَلَمَّا قَدِمْنَا تَطَوَّفْنَا بِالْبَيْتِ، فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْىَ أَنْ يَحِلَّ، فَحَلَّ مَنْ لَمْ يَكُنْ سَاقَ الْهَدْىَ، وَنِسَاؤُهُ لَمْ يَسُقْنَ فَأَحْلَلْنَ، قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ فَحِضْتُ فَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ، فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، يَرْجِعُ النَّاسُ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ وَأَرْجِعُ أَنَا بِحَجَّةٍ قَالَ ‏”‏ وَمَا طُفْتِ لَيَالِيَ قَدِمْنَا مَكَّةَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَاذْهَبِي مَعَ أَخِيكِ إِلَى التَّنْعِيمِ، فَأَهِلِّي بِعُمْرَةٍ ثُمَّ مَوْعِدُكِ كَذَا وَكَذَا ‏”‏‏.‏ قَالَتْ صَفِيَّةُ مَا أُرَانِي إِلاَّ حَابِسَتَهُمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ عَقْرَى حَلْقَى، أَوَمَا طُفْتِ يَوْمَ النَّحْرِ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ قُلْتُ بَلَى‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ بَأْسَ، انْفِرِي ‏”‏‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُصْعِدٌ مِنْ مَكَّةَ، وَأَنَا مُنْهَبِطَةٌ عَلَيْهَا، أَوْ أَنَا مُصْعِدَةٌ وَهْوَ مُنْهَبِطٌ مِنْهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Osman, kome je prenio Džerir od Mensura, on od Ibrahima, ovaj od Esveda, a on od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Izašli smo sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, namjeravajući obaviti samo hadž. Pošto smo došli (u Mekku) i obavili tavaf oko Ka’be, Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio je da istupi iz ihrama ko nije dotjerao sa sobom kurban. I njegove supruge nisu sa sobom gonile kurban, pa su se i one oslobodile ihrama. Ja sam tada imala menstruaciju”, kaže Aiša, “i nisam obavila tavaf oko Ka’be.” Kada je nastupila noć u kojoj se bacaju kamenčići, ona je rekla: “Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, svijet se vraća sa obavljenom umrom i hadžom, a ja se vraćam samo sa obavljenim hadžom?” “Pa jesi li činila tavaf oko Ka’be u noćima kada smo došli u Mekku?” – upitao je on. “Nisam” – rekla sam. “Idi sa svojim bratom do Ten’ima i tamo stupi u ihram za umru, a tvoje obećano mjesto je tu i tako…” Safija je još izjavila: “Čini mi se da je moje zadržavanje uvjetovalo i njihovo zadržavanje.” “Ne imala poroda, nasrtljivice! Nisi li”, rekao je Vjerovjesnik, “obilazila oko Ka’be prvi dan Bajrama?” “Da”, rekla sam, kazala je Aiša. “Nemaš štete” – rekao je on. “Idi (dalje)!” “Potom me je”, kaže Aiša, “susreo Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kada se izlazilo iz Mekke, a ja se prema njoj spuštala, odnosno dok sam ja izlazila, on se u nju spuštao.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ، وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ، وَمِنَّا مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَأَهَلَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْحَجِّ، فَأَمَّا مَنْ أَهَلَّ بِالْحَجِّ أَوْ جَمَعَ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لَمْ يَحِلُّوا حَتَّى كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf da ga je obavijestio Malik, prenoseći od Ebul-Esveda Muhammeda b. Abdirahmana b. Nevfela, on od Urva b. Zubejra, ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je rekla: “Izašli smo (iz Medine) sa Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, godine Oprosnog hadža i neko je od nas izgovarao telbijju (stupio u ihram) za umru, a neko za hadž i za umru, dok je neko stupio u ihram samo za hadž. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, stupio je u ihram za hadž. Što se tiče onih, koji su stupili u ihram samo za hadž ili su sastavili hadž i umru, oni nisu istupali iz ihrama sve do dana klanja deva (prvog dana Bajrama).”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ مَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، قَالَ شَهِدْتُ عُثْمَانَ وَعَلِيًّا ـ رضى الله عنهما ـ وَعُثْمَانُ يَنْهَى عَنِ الْمُتْعَةِ وَأَنْ يُجْمَعَ بَيْنَهُمَا‏.‏ فَلَمَّا رَأَى عَلِيٌّ، أَهَلَّ بِهِمَا لَبَّيْكَ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ قَالَ مَا كُنْتُ لأَدَعَ سُنَّةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِقَوْلِ أَحَدٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar da mu je prenio Gunder, njemu Šu’be od Hakema, on od Alije b. Huseina, ovaj od Mervana b. Hakema koji je rekao: “Bio sam prisutan kod Osmana i Alije, radijallahu anhuma, i Osman zabranjivaše činiti mut’u i spajanje nijeta za umru i hadž. Kada je to vidio Alija, izgovorio je telbijju za oba obreda (riječima): ‘Odazivam Ti se umrom i hadžom!’ i rekao: ‘Ja neću napustiti praksu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, zbog nečije izjave!’”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانُوا يَرَوْنَ أَنَّ الْعُمْرَةَ فِي أَشْهُرِ الْحَجِّ مِنْ أَفْجَرِ الْفُجُورِ فِي الأَرْضِ، وَيَجْعَلُونَ الْمُحَرَّمَ صَفَرًا وَيَقُولُونَ إِذَا بَرَأَ الدَّبَرْ، وَعَفَا الأَثَرْ، وَانْسَلَخَ صَفَرْ، حَلَّتِ الْعُمْرَةُ لِمَنِ اعْتَمَرْ‏.‏ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ صَبِيحَةَ رَابِعَةٍ مُهِلِّينَ بِالْحَجِّ، فَأَمَرَهُمْ أَنْ يَجْعَلُوهَا عُمْرَةً فَتَعَاظَمَ ذَلِكَ عِنْدَهُمْ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الْحِلِّ قَالَ ‏ “‏ حِلٌّ كُلُّهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, da mu je prenio Vuhejb, njemu Ibni-Tavus od svoga oca, on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je kazao: “Oni (Arapi) su obavljanje umre u mjesecima hadža smatrali jednim od najvećih grijeha. Mjesec muharem su nazivali saferom i govorili: ‘Kada zacijeli sadno deve (od prenošenja hadžija), nestane traga stopala hadžija i okonča se safer mjesec, tada je dozvoljena umra onom, ko ju je naumio učiniti.’ Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i njegovi drugovi došli su u Mekku ujutro, četvrte noći (zul-hidžetu u nedjelju), izgovarajući telbijju za hadž, pa im je on naredio da ga zamijene umrom i oslobode se ihrama. Njima je to bilo jako teško, pa su rekli: ‘Allahov Poslaniče, šta nam je sve slobodno?’ ‘Slobodno vam je sve’ – odgovorio je on.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَدِمْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَمَرَهُ بِالْحِلِّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna da mu je Gunder prenio od Šu’be, on od Kajsa b. Muslima, ovaj od Tarika b. Šihaba, a ovaj od Ebu-Musaa, radijallahu anhu, koji je rekao: “Došao sam Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i on mi je naredio istupanje iz ihrama (po obavljenoj umri).”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ،‏.‏ وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ حَفْصَةَ ـ رضى الله عنهم ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا شَأْنُ النَّاسِ حَلُّوا بِعُمْرَةٍ وَلَمْ تَحْلِلْ أَنْتَ مِنْ عُمْرَتِكَ قَالَ ‏ “‏ إِنِّي لَبَّدْتُ رَأْسِي، وَقَلَّدْتُ هَدْيِي فَلاَ أَحِلُّ حَتَّى أَنْحَرَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, njemu Malik, a preko drugog seneda, pričao nam je Abdullah b. Jusuf da ga je obavijestio Malik, prenoseći od Nafija, on od Ibni-Omera, a ovaj od Hafse, supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekla: “Allahov Poslaniče, kakvo je ovo stanje svijeta? Oslobodio se ihrama sa tek obavljenom umrom, a ti se sa obavljenom umrom nisi oslobodio!” “Ja sam slijepio svoju kosu i označio svoj kurban, a ja se”, rekao je on, “ne oslobađam ihrama sve dok ne zakoljem kurban.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنَا أَبُو جَمْرَةَ، نَصْرُ بْنُ عِمْرَانَ الضُّبَعِيُّ قَالَ تَمَتَّعْتُ فَنَهَانِي نَاسٌ، فَسَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَأَمَرَنِي، فَرَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ رَجُلاً يَقُولُ لِي حَجٌّ مَبْرُورٌ وَعُمْرَةٌ مُتَقَبَّلَةٌ، فَأَخْبَرْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ سُنَّةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِي أَقِمْ عِنْدِي، فَأَجْعَلَ لَكَ سَهْمًا مِنْ مَالِي‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ فَقُلْتُ لِمَ فَقَالَ لِلرُّؤْيَا الَّتِي رَأَيْتُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem da mu je prenio Šu’be, kome je saopćio Ebu-Džemre Nasr b. Imran Dubei, i rekao: “Učinio sam istovremeno ihram za umru i za hadž. Svijet mi je to zabranjivao, pa sam zato upitao Ibn-Abbasa, radijallahu anhuma, i on mi je to naredio. Kasnije sam u snu vidio jednog čovjeka koji mi reče: ‘Ovaj hadž je kod Allaha uvažen, a i umra ti je primljena.’ Kasnije sam o ovom obavijestio Ibni-Abbasa i on mi reče: ‘To je zaista praksa Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem’ Potom mi je još rekao: ‘Ostani kod mene, dat ću ti dio svoje imovine!’ ‘A zašto?’ – kaže Šu’be. ‘Zbog sna koji sam usnio’ – odgovorio je Ebu-Džemre.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، قَالَ قَدِمْتُ مُتَمَتِّعًا مَكَّةَ بِعُمْرَةٍ فَدَخَلْنَا قَبْلَ التَّرْوِيَةِ بِثَلاَثَةِ أَيَّامٍ، فَقَالَ لِي أُنَاسٌ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ تَصِيرُ الآنَ حَجَّتُكَ مَكِّيَّةً‏.‏ فَدَخَلْتُ عَلَى عَطَاءٍ أَسْتَفْتِيهِ فَقَالَ حَدَّثَنِي جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ حَجَّ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ سَاقَ الْبُدْنَ مَعَهُ، وَقَدْ أَهَلُّوا بِالْحَجِّ مُفْرَدًا، فَقَالَ لَهُمْ ‏”‏ أَحِلُّوا مِنْ إِحْرَامِكُمْ بِطَوَافِ الْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَقَصِّرُوا ثُمَّ أَقِيمُوا حَلاَلاً، حَتَّى إِذَا كَانَ يَوْمُ التَّرْوِيَةِ فَأَهِلُّوا بِالْحَجِّ، وَاجْعَلُوا الَّتِي قَدِمْتُمْ بِهَا مُتْعَةً ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا كَيْفَ نَجْعَلُهَا مُتْعَةً وَقَدْ سَمَّيْنَا الْحَجَّ فَقَالَ ‏”‏ افْعَلُوا مَا أَمَرْتُكُمْ، فَلَوْلاَ أَنِّي سُقْتُ الْهَدْىَ لَفَعَلْتُ مِثْلَ الَّذِي أَمَرْتُكُمْ، وَلَكِنْ لاَ يَحِلُّ مِنِّي حَرَامٌ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ ‏”‏‏.‏ فَفَعَلُوا‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ أَبُو شِهَابٍ لَيْسَ لَهُ مُسْنَدٌ إِلَّا هَذَا

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm da mu je Ebu-Šihab rekao: “Došao sam u Mekku, učinivši ihram za umru u mjesecima hadža, potom u istoj godini da obavim i hadž, i unišli smo na tri dana prije dana tervijeta (osmog dana zul-hidžeta). Neki svijet od mekkanskog stanovništva mi je rekao: ‘Tvoj je hadž postao kod Mekkelije (sa manjom nagradom).’ Potom sam unišao (u šator) Atau i pitao ga za to, a on reče: ‘Pričao nam je Džabir b. Abdullah, radijallahu anhuma, da je on činio hadž sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, kada je on gonio sa sobom deve (kurbane), a ashabi su učinili ihram samo za hadž, pa im je Vjerovjesnik rekao: ‘Oslobodite se svojih ihrama po završenom tavafu oko Ka’be i sa’ju između Safe i Merve i podšišajte se, a potom ostanite kao slobodni (građani Mekke), dok ne bude nastupio osmi dan zul-hidžeta. Tada stupite opet u ihram za hadž, a ono što ste ranije uradili, učinite (okrenite) umrom!’ ‘Kako ćemo ga učiniti umrom, kada smo ga i imenovali hadžom’ – upitali su oni. ‘Činite onako kako sam vam naredio!’ – rekao je on. ‘Ja, da nisam gonio kurban, sigurno bih učinio isto to što sam i vama naredio. Meni, međutim, nije dozvoljeno ono što je zabranjeno, dok kurban ne stigne na svoje mjesto.’ Tako su oni to i uradili.’”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مُحَمَّدٍ الأَعْوَرُ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، قَالَ اخْتَلَفَ عَلِيٌّ وَعُثْمَانُ ـ رضى الله عنهما ـ وَهُمَا بِعُسْفَانَ فِي الْمُتْعَةِ، فَقَالَ عَلِيٌّ مَا تُرِيدُ إِلاَّ أَنْ تَنْهَى عَنْ أَمْرٍ فَعَلَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ عَلِيٌّ أَهَلَّ بِهِمَا جَمِيعًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe b. Seid, rekavši da mu je prenio Hadžadž b. Muhammed A’ver od Šu’be, on od Amra b. Murre, ovaj od Seida b. Musejjeba koji je rekao: “Alija i Osman, radijallahu anhuma, kada su bili u Usfanu, nisu se složili oko umre, pa je Alija rekao: ‘Zar hoćeš da zabraniš posao koji je radio Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem?’ Kada je Osman to vidio, izgovorio je telbijju za hadž i za umru skupno.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يَقُولُ حَدَّثَنَا جَابِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَدِمْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ نَقُولُ لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ بِالْحَجِّ‏.‏ فَأَمَرَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَجَعَلْنَاهَا عُمْرَةً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded da mu je rekao Hammad b. Zejd, prenoseći od Ejuba koji kaže: “Čuo sam Mudžahida kako kaže da mu je prenio Džabir b. Abdullah, radijallahu anhuma: ‘Došli smo sa Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, (u Mekku) i izgovarali: ‘Odazivam Ti se, Allahu moj! Odazivam Ti se hadžom!’, pa nam je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio da ga učinimo umrom.’”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي مُطَرِّفٌ، عَنْ عِمْرَانَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ تَمَتَّعْنَا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَزَلَ الْقُرْآنُ قَالَ رَجُلٌ بِرَأْيِهِ مَا شَاءَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, da mu je prenio Hemmam od Katade, ovaj od Mutarrifa da je Imran rekao: “Činili smo temetu’ hadž u Poslanikovo vrijeme, pa je o tome objavio i Kur’an (propis). Jedan je čovjek, (h. Osman), ipak po svom mišljenju, rekao što je htio.”


 

وَقَالَ أَبُو كَامِلٍ فُضَيْلُ بْنُ حُسَيْنٍ الْبَصْرِيُّ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْشَرٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ مُتْعَةِ الْحَجِّ، فَقَالَ أَهَلَّ الْمُهَاجِرُونَ وَالأَنْصَارُ وَأَزْوَاجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ وَأَهْلَلْنَا، فَلَمَّا قَدِمْنَا مَكَّةَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اجْعَلُوا إِهْلاَلَكُمْ بِالْحَجِّ عُمْرَةً إِلاَّ مَنْ قَلَّدَ الْهَدْىَ ‏”‏‏.‏ فَطُفْنَا بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ وَأَتَيْنَا النِّسَاءَ، وَلَبِسْنَا الثِّيَابَ وَقَالَ ‏”‏ مَنْ قَلَّدَ الْهَدْىَ فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لَهُ حَتَّى يَبْلُغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ أَمَرَنَا عَشِيَّةَ التَّرْوِيَةِ أَنْ نُهِلَّ بِالْحَجِّ، فَإِذَا فَرَغْنَا مِنَ الْمَنَاسِكِ جِئْنَا فَطُفْنَا بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَقَدْ تَمَّ حَجُّنَا، وَعَلَيْنَا الْهَدْىُ كَمَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْىِ فَمَنْ لَمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ إِذَا رَجَعْتُمْ‏}‏ إِلَى أَمْصَارِكُمْ‏.‏ الشَّاةُ تَجْزِي، فَجَمَعُوا نُسُكَيْنِ فِي عَامٍ بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ، فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَى أَنْزَلَهُ فِي كِتَابِهِ وَسَنَّهُ نَبِيُّهُ صلى الله عليه وسلم وَأَبَاحَهُ لِلنَّاسِ غَيْرَ أَهْلِ مَكَّةَ، قَالَ اللَّهُ ‏{‏ذَلِكَ لِمَنْ لَمْ يَكُنْ أَهْلُهُ حَاضِرِي الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ‏}‏ وَأَشْهُرُ الْحَجِّ الَّتِي ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى شَوَّالٌ وَذُو الْقَعْدَةِ وَذُو الْحَجَّةِ، فَمَنْ تَمَتَّعَ فِي هَذِهِ الأَشْهُرِ فَعَلَيْهِ دَمٌ أَوْ صَوْمٌ، وَالرَّفَثُ الْجِمَاعُ، وَالْفُسُوقُ الْمَعَاصِي، وَالْجِدَالُ الْمِرَاءُ‏.‏

 

Ebu-Kamil Fudajl b. Husein Basri je rekao, da mu je prenio Ebu-Ma’šer, njemu Osman b. Gijas od Ikrime, on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji je pitan za hadž i umru, pa je odgovorio: “Muhadžiri, ensarije i supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, stupili su prilikom Hadžetul-Vedaa u ihram, a mi smo stupili u ihrame. Kada smo došli u Mekku, Allahov je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Svoje odluke za hadž učinite umrom, osim onoga koji je stavio svom kurbanu ogrlicu.’ Pošto smo izvršili tavaf oko Ka’be i sa’j između Safe i Merve, došli smo svojim suprugama i obukli svoju (svakodnevnu) odjeću. ‘Onaj ko je svom kurbanu stavio ogrlicu, njemu to’, rekao je on, ‘nije dozvoljeno, sve dok mu kurban ne stigne na svoje mjesto.’ Kasnije nam je, nastupom noći, uoči osmog dana zul-hidžeta, naredio da opet stupimo u ihram za hadž. Kada smo završili obrede hadža (na Arefatu i Muzdelifi), došli smo i izvršili tavaf oko Ka’be i sa’j između Safe i Merve. Time je naš hadž bio upotpunjen (završen), i bili smo dužni još zaklati kurban, kao što je Uzvišeni Allah rekao: ‘Kurban kakav možete lahko nabaviti, a onaj ko ga nema, on će postiti tri dana u toku hadža i još sedam, kada se vratite svojim kućama.” Ovca je (na ime kurbana) dovoljna. Oni su spajali (u jednoj godini) dva vjerska obreda – hadž i umru. To je Uzvišeni Allah zaista objavio u Svojoj Knjizi, a Njegov Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, prakticirao, i svijetu to dozvolio, izuzev Mekkelijama. Allah je rekao: ‘To je samo za onoga čija porodica nije nastanjena u Mesdžidul-haramu…’ Mjeseci hadža koje je Uzvišeni Allah spomenuo su: ševal, zul-ka’de i zul-hidže, pa ko u ovim mjesecima bude mutemeti’, dužan je zaklati kurban ili postiti (deset dana).”


 

حَدَّثَنِي يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، أَخْبَرَنَا أَيُّوبُ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ إِذَا دَخَلَ أَدْنَى الْحَرَمِ أَمْسَكَ عَنِ التَّلْبِيَةِ، ثُمَّ يَبِيتُ بِذِي طُوًى، ثُمَّ يُصَلِّي بِهِ الصُّبْحَ وَيَغْتَسِلُ، وَيُحَدِّثُ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jakub b. Ibrahim da mu je prenio Ibni-Alijje koga je obavijestio Ejub, prenoseći od Nafija koji je rekao: “Kada bi Ibni-Omer, radijallahu anhuma, unišao u mjesto najbliže Haremu, sustegao bi se od izgovaranja telbijje, zatim bi prenoćio u Zu-Tuvau, klanjao sabah-namaz i okupao se. On je pričao da je to tako radio i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بَاتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِذِي طُوًى حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ دَخَلَ مَكَّةَ‏.‏ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَفْعَلُهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded da mu je prenio Jahja od Ubejdullaha, njemu Nafi, prenoseći od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, prenoćio je u Zu-Tuvau i osvanuo, a potom unišao u Mekku. Tako je radio i Ibni-Omer, radijallahu anhuma.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَعْنٌ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ مِنَ الثَّنِيَّةِ الْعُلْيَا، وَيَخْرُجُ مِنَ الثَّنِيَّةِ السُّفْلَى‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, rekavši da mu je prenio Ma’n, njemu Malik od Nafija, on od Ibni-Omera, koji je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, unišao je (u Mekku) preko Gornjeg obronka, a izašao kroz Donji obronak.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدُ بْنُ مُسَرْهَدٍ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ مَكَّةَ مِنْ كَدَاءٍ مِنَ الثَّنِيَّةِ الْعُلْيَا الَّتِي بِالْبَطْحَاءِ، وَيَخْرُجُ مِنَ الثَّنِيَّةِ السُّفْلَى‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ كَانَ يُقَالُ هُوَ مُسَدَّدٌ كَاسْمِهِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ مَعِينٍ يَقُولُ سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ سَعِيدٍ يَقُولُ لَوْ أَنَّ مُسَدَّدًا أَتَيْتُهُ فِي بَيْتِهِ فَحَدَّثْتُهُ لاَسْتَحَقَّ ذَلِكَ، وَمَا أُبَالِي كُتُبِي كَانَتْ عِنْدِي أَوْ عِنْدَ مُسَدَّدٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedd b. Muserhed Basri da mu je prenio Jahja od Ubejdullaha, on od Nafija, ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, unišao u Mekku preko Gornjeg obronka kroz Keda’, koji se nalazi na Bathau, a izašao preko Donjeg obronka. Ebu-Abdullah (Buharija) je rekao: “Govoraše se: ‘Musedded b. Musedded siguran je i čvrst kao i njegovo ime (što znači).’” Ebu-Abdullah (Buharija) još je kazao: “Čuo sam Jahjaa b. Meina gdje kaže da je on stvarno čvrst, pa sam mu otišao kući i to ispričao. On je toga stvarno dostojan i ja se ne brinem, bile moje knjige (zabilješke) kod mene ili kod Museddeda.”


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا جَاءَ إِلَى مَكَّةَ دَخَلَ مِنْ أَعْلاَهَا وَخَرَجَ مِنْ أَسْفَلِهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Humejdija i Muhammed b. Musenna da im je prenio Sufjan b. Ujejne od Hišama b. Urve, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pošto je došao do Mekke, unišao (u nju) sa njene gornje strane, a da je izašao na njenu donju stranu.


 

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ الْمَرْوَزِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَامَ الْفَتْحِ مِنْ كَدَاءٍ، وَخَرَجَ مِنْ كُدًا مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mahmud b. Gajlan, njemu Ebu-Usame kome je prenio Hišam b. Urve od svoga oca, a on od Aiše, radijallahu anha, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, Godine oslobođenja (Mekke), unišao u Mekku kroz Ked’a, a izašao kroz Kuda – gornji dio Mekke.


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا عَمْرٌو، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَامَ الْفَتْحِ مِنْ كَدَاءٍ أَعْلَى مَكَّةَ‏.‏ قَالَ هِشَامٌ وَكَانَ عُرْوَةُ يَدْخُلُ عَلَى كِلْتَيْهِمَا مِنْ كَدَاءٍ وَكُدًا، وَأَكْثَرُ مَا يَدْخُلُ مِنْ كَدَاءٍ، وَكَانَتْ أَقْرَبَهُمَا إِلَى مَنْزِلِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed kome je prenio Ibni-Vehb od Amra, ovaj od Hišama b. Urve, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, Godine oslobođenja (Mekke), unišao (u Mekku) kroz Keda’ – gornji dio Mekke.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عُرْوَةَ، دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْفَتْحِ مِنْ كَدَاءٍ مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ‏.‏ وَكَانَ عُرْوَةُ أَكْثَرَ مَا يَدْخُلُ مِنْ كَدَاءٍ وَكَانَ أَقْرَبَهُمَا إِلَى مَنْزِلِهِ‏.‏

 

Hišam je izjavio: “Urve ulazaše kroz oba mjesta: i kroz Keda’ i kroz Kuda, a najviše je ulazio kroz Keda’, jer je to bilo bliže njegovom stanu.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْفَتْحِ مِنْ كَدَاءٍ‏.‏ وَكَانَ عُرْوَةُ يَدْخُلُ مِنْهُمَا كِلَيْهِمَا وَأَكْثَرُ مَا يَدْخُلُ مِنْ كَدَاءٍ أَقْرَبِهِمَا إِلَى مَنْزِلِهِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ كَدَاءٌ وَكُدًا مَوْضِعَانِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa, njemu Vuhejb kome je prenio Hišam od svoga oca: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, unišao je, Godine oslobođenja, kroz Keda’. Urve je ulazio kroz oba mjesta, a najviše ulazaše kroz Keda’, koji je bio bliži njegovom stanu.” Ebu-Abdullah (Buharija) kaže: “Kedaun i Kuden su dva mjesta (predgrađa Mekke).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا بُنِيَتِ الْكَعْبَةُ ذَهَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَعَبَّاسٌ يَنْقُلاَنِ الْحِجَارَةَ فَقَالَ الْعَبَّاسُ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اجْعَلْ إِزَارَكَ عَلَى رَقَبَتِكَ‏.‏ فَخَرَّ إِلَى الأَرْضِ، وَطَمَحَتْ عَيْنَاهُ إِلَى السَّمَاءِ فَقَالَ ‏ “‏ أَرِنِي إِزَارِي ‏”‏‏.‏ فَشَدَّهُ عَلَيْهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, da mu je prenio Ebu-Asim, koga je obavijestio Ibni-Džurejdž, da je Amr b. Dinar rekao: ”Čuo sam Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, kako kaže: ‘Kada se ponovo gradila Ka’ba, otišao je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i Abbas da prenose kamenje, pa je Abbas rekao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: ‘Stavi svoju donju odjeću na svoj vrat!’ On je, potom, pao na zemlju ošamućen, svoje oči uperio prema nebu i rekao: ‘Daj mi (pokaži mi) moju donju odjeću!’ Potom ju je oko sebe pritegao.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، أَخْبَرَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنهم ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا ‏”‏ أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ قَوْمَكِ لَمَّا بَنَوُا الْكَعْبَةَ اقْتَصَرُوا عَنْ قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلاَ تَرُدُّهَا عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لَوْلاَ حِدْثَانُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَفَعَلْتُ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ لَئِنْ كَانَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ سَمِعَتْ هَذَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا أُرَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَرَكَ اسْتِلاَمَ الرُّكْنَيْنِ اللَّذَيْنِ يَلِيَانِ الْحِجْرَ، إِلاَّ أَنَّ الْبَيْتَ لَمْ يُتَمَّمْ عَلَى قَوَاعِدِ إِبْرَاهِيمَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Mesleme, prenoseći od Malika, on od Ibni-Šihaba, ovaj od Salima b. Abdullaha da je Abdullah b. Ebi-Bekr saopćio Abdullahu b. Omeru, prenoseći i od Aiše, radijallahu anha, supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, njoj rekao: “Zar ne znaš da su tvoje Kurejšije (narod), kada su gradili (ponovo) Ka’bu, skratili je od Ibrahimovih temelja?” “Allahov Poslaniče”, rekla sam, “zašto je ne vratiš na Ibrahimove temelje?” “Da nije vremenske blizine tvoga naroda (Kurejšija) nevjerovanju, ja bih to uradio” – rekao je on. Abdullah, radijallahu anhu, rekao je: “Aiša, radijallahu anha, ovo je stvarno čula od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i ja ne mislim da bi Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izostavio doticanje ovih dvaju uglova do (blizu) Hidžra, nego samo zato što Ka’ba nije u potpunosti (izgrađena) na Ibrahimovim temeljima.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا أَشْعَثُ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْجَدْرِ أَمِنَ الْبَيْتِ هُوَ قَالَ ‏”‏ نَعَمْ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ فَمَا لَهُمْ لَمْ يُدْخِلُوهُ فِي الْبَيْتِ قَالَ ‏”‏ إِنَّ قَوْمَكِ قَصَّرَتْ بِهِمُ النَّفَقَةُ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ فَمَا شَأْنُ بَابِهِ مُرْتَفِعًا قَالَ ‏”‏ فَعَلَ ذَلِكِ قَوْمُكِ لِيُدْخِلُوا مَنْ شَاءُوا وَيَمْنَعُوا مَنْ شَاءُوا، وَلَوْلاَ أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثٌ عَهْدُهُمْ بِالْجَاهِلِيَّةِ فَأَخَافُ أَنْ تُنْكِرَ قُلُوبُهُمْ أَنْ أُدْخِلَ الْجَدْرَ فِي الْبَيْتِ وَأَنْ أُلْصِقَ بَابَهُ بِالأَرْضِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Ebu-Ahves kome je prenio Eš’as od Esveda b. Jezida, on od Aiše, radijallahu anha, koja je izjavila: “Upitala sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, za Hidžr (Hatim): ‘Je li on od Kabe?’ ‘Da’ – odgovorio je on. ‘Pa šta im je da ga nisu uključili u Ka’bu?’ – upitala sam. ‘Tvoj (kurejšijski) narod nije imao (pošteno stečenih) sredstava’ – rekao je on. ‘A što su joj vrata uzdignuta (od zemlje)?’ – upitala sam. ‘To je uradio tvoj (kurejšijski) narod da može upustiti onoga koga hoće, a odbiti opet onoga koga hoće. Da tvoj narod nije mlad i vremenski blizu paganstvu (ja bih ga uključio u Ka’bu). Međutim, bojim se da bih povrijedio (poremetio) njihova srca, ako bih taj Hidžr uključio u Ka’bu, a njena vrata spustio na zemlju.’”


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَوْلاَ حَدَاثَةُ قَوْمِكِ بِالْكُفْرِ لَنَقَضْتُ الْبَيْتَ ثُمَّ لَبَنَيْتُهُ عَلَى أَسَاسِ إِبْرَاهِيمَ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ فَإِنَّ قُرَيْشًا اسْتَقْصَرَتْ بِنَاءَهُ ـ وَجَعَلْتُ لَهُ خَلْفًا ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ خَلْفًا يَعْنِي بَابًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ubejd b. Ismail i rekao da mu je prenio Ebu-Usame od Hišama, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: ‘Da nije tvoj narod vremenski blizu nevjerovanju, ja bih porušio Ka’bu i potom je bezuvjetno izgradio na temeljima Ibrahima, sallallahu alejhi ve sellem, pošto su Kurejšije zgradu Ka’be smanjili, i stavili joj vrata (normalno).’”


 

حَدَّثَنَا بَيَانُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا يَزِيدُ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ رُومَانَ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهَا ‏ “‏ يَا عَائِشَةُ لَوْلاَ أَنَّ قَوْمَكِ حَدِيثُ عَهْدٍ بِجَاهِلِيَّةٍ لأَمَرْتُ بِالْبَيْتِ فَهُدِمَ، فَأَدْخَلْتُ فِيهِ مَا أُخْرِجَ مِنْهُ وَأَلْزَقْتُهُ بِالأَرْضِ، وَجَعَلْتُ لَهُ بَابَيْنِ بَابًا شَرْقِيًّا وَبَابًا غَرْبِيًّا، فَبَلَغْتُ بِهِ أَسَاسَ إِبْرَاهِيمَ ‏”‏‏.‏ فَذَلِكَ الَّذِي حَمَلَ ابْنَ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ عَلَى هَدْمِهِ‏.‏ قَالَ يَزِيدُ وَشَهِدْتُ ابْنَ الزُّبَيْرِ حِينَ هَدَمَهُ وَبَنَاهُ وَأَدْخَلَ فِيهِ مِنَ الْحِجْرِ، وَقَدْ رَأَيْتُ أَسَاسَ إِبْرَاهِيمَ حِجَارَةً كَأَسْنِمَةِ الإِبِلِ‏.‏ قَالَ جَرِيرٌ فَقُلْتُ لَهُ أَيْنَ مَوْضِعُهُ قَالَ أُرِيكَهُ الآنَ‏.‏ فَدَخَلْتُ مَعَهُ الْحِجْرَ فَأَشَارَ إِلَى مَكَانٍ فَقَالَ هَا هُنَا‏.‏ قَالَ جَرِيرٌ فَحَزَرْتُ مِنَ الْحِجْرِ سِتَّةَ أَذْرُعٍ أَوْ نَحْوَهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Bejan b. Amr, rekavši da mu je prenio Jezid od Džerira b. Hazima, njemu prenio Jezid b. Ruman od Urve, a on od Aiše, radijallahu anha, da joj je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Aiša, da tvoj narod nije vremenski tako blizak paganstvu, ja bih sigurno dao naređenje (za Ka’bu) i ona bi bila porušena, a potom bih ugradio u nju ono što je odbačeno od nje (ispušteno), prilijepio je (vratima) za zemlju i stavio joj dvoja vrata: vrata prema istoku i vrata prema zapadu i sa njom bih stigao (produžio) Ibrahimove temelje.” “Pa to je ono”, rekao je Ibni-Amr, “što je podstaklo Ibnu-Zubejra da je poruši.” Jezid (b. Ruman) je rekao: “Bio sam prisutan kod Ibnu-Zubejra kada je rušio Ka’bu i (pri zidanju) uključio u nju Hidžr, i vidio u Ibrahimovim temeljima kamenje kao devine grbe.” “Potom sam ga”, kaže Džerir, “upitao: ‘Gdje mu je mjesto?’” “Pokazat ću ti ga sada” – rekao je on. Potom sam s njim unišao u prostor Hidžra. On je pokazao na jedno mjesto i rekao: “Ovdje!” “Procijenio sam”, rekao je Džerir, “dužinu Hidžra na šest aršina ili toliko.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ ‏ “‏ إِنَّ هَذَا الْبَلَدَ حَرَّمَهُ اللَّهُ، لاَ يُعْضَدُ شَوْكُهُ، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهُ، وَلاَ يَلْتَقِطُ لُقَطَتَهُ إِلاَّ مَنْ عَرَّفَهَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah da mu je prenio Džerir b. Abdil-Hamid od Mensura, on od Mudžahida, ovaj od Tavusa, a on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, na Dan oslobođenja Mekke rekao je: ‘Ovaj je grad Allah učinio svetim i neprikosnovenim i njegovo trnje (drveće) ne smije se sjeći, lov njegov razgoniti, i u njemu (po nekom) izgubljenu stvar uzeti, izuzev onoga koji će je obznaniti.’”


 

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَيْنَ تَنْزِلُ فِي دَارِكَ بِمَكَّةَ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ وَهَلْ تَرَكَ عَقِيلٌ مِنْ رِبَاعٍ أَوْ دُورٍ ‏”‏‏.‏ وَكَانَ عَقِيلٌ وَرِثَ أَبَا طَالِبٍ هُوَ وَطَالِبٌ وَلَمْ يَرِثْهُ جَعْفَرٌ وَلاَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا لأَنَّهُمَا كَانَا مُسْلِمَيْنِ، وَكَانَ عَقِيلٌ وَطَالِبٌ كَافِرَيْنِ، فَكَانَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ لاَ يَرِثُ الْمُؤْمِنُ الْكَافِرَ‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَكَانُوا يَتَأَوَّلُونَ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ آمَنُوا وَهَاجَرُوا وَجَاهَدُوا بِأَمْوَالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالَّذِينَ آوَوْا وَنَصَرُوا أُولَئِكَ بَعْضُهُمْ أَوْلِيَاءُ بَعْضٍ‏}‏ الآيَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Esbeg, rekavši da mu je prenio Ibni-Vehb od Junusa, on od Amra b. Osmana, a ovaj od Usame b. Zejda, radijallahu anhuma, da je rekao: “Allahov Poslaniče, gdje ti odsjedaš u svojoj kući u Mekki?” “Je li Akil ostavio kakvih stanova i kuća?” – upitao je on. “Akil jeste”, rekao je kasnije Usame, “a ništa nisu naslijedili ni Džafer ni Alija, jer su njih dvojica bili muslimani, dok su Akil i Talib bili nevjernici.” Omer b. Hattab, kaže Buharija, govorio je: “Pravovjernik ne nasljeđuje nevjernika.” Ibni-Šihab je rekao: “Ashabi su tako tumačili riječi Uzvišenog Allaha: ‘Zaista, oni koji vjeruju, koji su se preselili (u Medinu), koji se bore na Božijem putu svojim imetkom i sobom lično i oni koji su ih smjestili (kod sebe u Medini) i oni koji pomažu (Vjerovjesnika) preči su nasljednici jedni drugima (od rodbine po krvi).’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَرَادَ قُدُومَ مَكَّةَ ‏ “‏ مَنْزِلُنَا غَدًا إِنْ شَاءَ اللَّهُ بِخَيْفِ بَنِي كِنَانَةَ حَيْثُ تَقَاسَمُوا عَلَى الْكُفْرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu prenio Šuajb od Zuhrije, kome je pričao Ebu-Seleme, da je Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, rekao: “Kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, htio unići u Mekku, rekao je: ‘Naše odsjedanje jeste, ako Bog da, sutra u dolini (zavičaju) Benu-Kinane, gdje su se (idolopoklonici) jedni drugima zakleli na privrženost nevjerovanju.’”


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْغَدِ يَوْمَ النَّحْرِ وَهُوَ بِمِنًى ‏ “‏ نَحْنُ نَازِلُونَ غَدًا بِخَيْفِ بَنِي كِنَانَةَ حَيْثُ تَقَاسَمُوا عَلَى الْكُفْرِ ‏”‏‏.‏ يَعْنِي ذَلِكَ الْمُحَصَّبَ، وَذَلِكَ أَنَّ قُرَيْشًا وَكِنَانَةَ تَحَالَفَتْ عَلَى بَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، أَوْ بَنِي الْمُطَّلِبِ أَنْ لاَ يُنَاكِحُوهُمْ، وَلاَ يُبَايِعُوهُمْ حَتَّى يُسْلِمُوا إِلَيْهِمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ سَلاَمَةُ عَنْ عُقَيْلٍ وَيَحْيَى بْنُ الضَّحَّاكِ عَنِ الأَوْزَاعِيِّ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ وَقَالاَ بَنِي هَاشِمٍ وَبَنِي الْمُطَّلِبِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ بَنِي الْمُطَّلِبِ أَشْبَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Humejdija kome je saopćio Ebul-Vail od Evzaije, kome je prenio Zuhrija od Ebu-Seleme, on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je, a bio je još na Mini: ‘Od idućeg jutra je prvi dan Kurban-bajrama, i sutradan (drugi dan Bajrama, odsjest ćemo u dolini Benu-Kinane, gdje su nevjernici jedni drugima dali zakletvu na privrženost idolopoklonstvu.’ Mišljaše Vjerovjesnik to”, kaže Seleme, “na Muhassab. To je teren, gdje su se Kurejšije i pleme Benu-Kinane međusobno zakleli na bojkotovanje Hašimija i potomaka Abdul-Mutalibovih, odnosno, Mutalibovih, da neće sa njima sklapati brakove i trgovati sve dok im oni ne predaju Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem Selema, prenoseći od Ukajla, a Jahja od Dahhaka, ovaj od Evzaije kome je saopćio Ibni-Šihab, rekli su: ‘…protiv Hašimija i sinova Mutalibovih.’ Ebu-Abdullah (Buharija) rekao je da je priličnije: ‘…Protiv sinova Mutalibovih.’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا زِيَادُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ يُخَرِّبُ الْكَعْبَةَ ذُو السُّوَيْقَتَيْنِ مِنَ الْحَبَشَةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan, kome je prenio Zijad b. Sa’d od Zuhrije, on od Seida b. Musejjeba, ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ka’bu će razrušiti dvonoščić iz Etiopije.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ‏.‏ وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ ـ هُوَ ابْنُ الْمُبَارَكِ ـ قَالَ أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي حَفْصَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانُوا يَصُومُونَ عَاشُورَاءَ قَبْلَ أَنْ يُفْرَضَ رَمَضَانُ، وَكَانَ يَوْمًا تُسْتَرُ فِيهِ الْكَعْبَةُ، فَلَمَّا فَرَضَ اللَّهُ رَمَضَانَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنْ شَاءَ أَنْ يَصُومَهُ فَلْيَصُمْهُ، وَمَنْ شَاءَ أَنْ يَتْرُكَهُ فَلْيَتْرُكْهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr da mu je prenio Lejs od Ukajla, on od Ibni-Šihaba, ovaj od Urve, a on opet od Aiše, radijallahu anha, a preko drugog seneda, pričao mi je Muhammed b. Mukatil, da ga je obavijestio Muhammed b. Ebi-Hafsa, prenoseći od Zuhrije, on od Urve, ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je izjavila: “Muslimani su ranije postili deseti dan muharema, a to je bio i dan u kome se Ka’ba zastirala (novim ogrtačem). Kada je Allah odredio (da se posti) ramazan, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Ko hoće neka ga i dalje posti, a ko neće da ga posti, neka ga napusti!’”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الْحَجَّاجِ بْنِ حَجَّاجٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي عُتْبَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ لَيُحَجَّنَّ الْبَيْتُ وَلَيُعْتَمَرَنَّ بَعْدَ خُرُوجِ يَأْجُوجَ وَمَأْجُوجَ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ أَبَانُ وَعِمْرَانُ عَنْ قَتَادَةَ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ عَنْ شُعْبَةَ قَالَ ‏”‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى لاَ يُحَجَّ الْبَيْتُ ‏”‏‏.‏ وَالأَوَّلُ أَكْثَرُ، سَمِعَ قَتَادَةُ عَبْدَ اللَّهِ وَعَبْدُ اللَّهِ أَبَا سَعِيدٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed, njemu njegov otac, da mu je prenio Ibrahim od Hadžadža b. Hadžadža, on od Katade, ovaj od Abdullaha b. Ebi-Utbe, on od Ebu-Seida Hudrije, radijallahu anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: “Ka’ba će se zaista hodočastiti i umra činiti i poslije pojave Je’džudža i Me’džua.” U drugom senedu, Abdullaha b. Ebi-Utbu slijedi Eban i Imran koji hadis prenose od Katade. Abdurrahman je rekao, prenoseći od Šu’be da je rekao: “Propast svijeta neće biti, sve dok se ne prestane hodočastiti Ka’ba.” “Prvi prenosioci (prvog hadisa)”, kaže Buharija, “brojniji su i jači (od Šube).” Katade je čuo od Abdullaha, a Abdullah od Ebu Seida.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا وَاصِلٌ الأَحْدَبُ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ جِئْتُ إِلَى شَيْبَةَ‏.‏ وَحَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ وَاصِلٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ جَلَسْتُ مَعَ شَيْبَةَ عَلَى الْكُرْسِيِّ فِي الْكَعْبَةِ فَقَالَ لَقَدْ جَلَسَ هَذَا الْمَجْلِسَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ لاَ أَدَعَ فِيهَا صَفْرَاءَ وَلاَ بَيْضَاءَ إِلاَّ قَسَمْتُهُ‏.‏ قُلْتُ إِنَّ صَاحِبَيْكَ لَمْ يَفْعَلاَ‏.‏ قَالَ هُمَا الْمَرْآنِ أَقْتَدِي بِهِمَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Abdul-Vehab i rekao da mu je prenio Halid b. Haris, njemu Sufjan, kome je prenio Vasil-Ahdeb od Ebu-Vaila, koji je kazao: “Došao sam Šejbu…”, a preko drugog seneda, pričao nam je Kabise i rekao da je njemu prenio Sufjan od Vasila, on od Ebu-Vaila: “Sjeo sam na govornicu (tribinu) sa Ebu-Šejbom pred Ka’bom, pa on reče: ‘Ranije je na ovom mjestu sjeo Omer i kazao: Odlučio sam da u Ka’bi ne ostavim ni žuta (zlata) ni bijela (srebra), nego da to podijelim.’ ‘Tvoja dva druga (Muhammed, a.s., i Ebu-Bekr)’, rekao sam mu, kaže Šejbe, ‘nisu tako radili!’ ‘To su, zaista, dva popularna čovjeka’, rekao je Omer, ‘i povodim se za njima.’”


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الأَخْنَسِ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ كَأَنِّي بِهِ أَسْوَدَ أَفْحَجَ، يَقْلَعُهَا حَجَرًا حَجَرًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Amr b. Ali, da mu je prenio Jahja b. Seid od Ubejdullaha b. Ahnesa, kome je prenio Ibni-Ebi-Mulejke, od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Kao da gledam crna, na stranu izbačenih nogu (neprijatelja), kako joj kopa kamen po kamen.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يُخَرِّبُ الْكَعْبَةَ ذُو السُّوَيْقَتَيْنِ مِنَ الْحَبَشَةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu prenio Lejs od Junusa, od Ibni-Šihaba, ovaj od Seida b. Musejjeba, da je Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: ‘Ka’bu će porušiti dvonoščić iz Etiopije.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَابِسِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ جَاءَ إِلَى الْحَجَرِ الأَسْوَدِ فَقَبَّلَهُ، فَقَالَ إِنِّي أَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لاَ تَضُرُّ وَلاَ تَنْفَعُ، وَلَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُقَبِّلُكَ مَا قَبَّلْتُكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Kesir, da mu je prenio Sufjan od A’meša, on od Ibrahima, ovaj od A’bisa b. Rebija, a on od Omera, radijallahu anhu, da je došao do Hadžerul-Esveda, poljubio ga i rekao: “Ja, uistinu, znam da si ti kamen koji ne može ni štetiti ni koristiti i da nisam vidio Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da te ljubi, ne bih te ni ja ljubio.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْبَيْتَ هُوَ وَأُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ، وَبِلاَلٌ، وَعُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ، فَأَغْلَقُوا عَلَيْهِمْ فَلَمَّا فَتَحُوا، كُنْتُ أَوَّلَ مَنْ وَلَجَ، فَلَقِيتُ بِلاَلاً فَسَأَلْتُهُ هَلْ صَلَّى فِيهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ، بَيْنَ الْعَمُودَيْنِ الْيَمَانِيَيْنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe b. Seid, njemu prenio Lejs od Ibni-Šihaba, on od Salima, ovaj od svoga oca da je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, unišao je u Ka’bu (prilikom oslobođenja Mekke) i Usame b. Zejd, Bilal i Osman b. Talha i zaključali (vrata) za sobom. Kada su ih otvorili, bio sam prvi koji je unišao (u Ka’bu), susreo Bilala i upitao: ‘Je li Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u Ka’bi klanjao?’ ‘Da’, rekao je on, ‘između ona dva (prednja) stupa od jemenske strane.’”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ كَانَ إِذَا دَخَلَ الْكَعْبَةَ مَشَى قِبَلَ الْوَجْهِ حِينَ يَدْخُلُ، وَيَجْعَلُ الْبَابَ قِبَلَ الظَّهْرِ، يَمْشِي حَتَّى يَكُونَ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْجِدَارِ الَّذِي قِبَلَ وَجْهِهِ قَرِيبًا مِنْ ثَلاَثِ أَذْرُعٍ، فَيُصَلِّي يَتَوَخَّى الْمَكَانَ الَّذِي أَخْبَرَهُ بِلاَلٌ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى فِيهِ، وَلَيْسَ عَلَى أَحَدٍ بَأْسٌ أَنْ يُصَلِّيَ فِي أَىِّ نَوَاحِي الْبَيْتِ شَاءَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Muhammed, rekavši da ga je obavijestio Abdullah, a njemu je prenio Musa b. Ukbe od Nafija, on od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je on, unišavši u Ka’bu, išao naprijed, ostavivši joj vrata iza leđa. Išao je naprijed, sve dok između njega i zida ispred njega, nije bilo otprilike tri aršina. Potom je, pomaknuvši se malo ustranu, klanjao na onom mjestu za koje ga je Bilal obavijestio da je na njemu klanjao Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem Nije nikom (štetno) da klanja, na kojoj god strani Ka’be on bude to htio.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى، قَالَ اعْتَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، وَمَعَهُ مَنْ يَسْتُرُهُ مِنَ النَّاسِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ أَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْكَعْبَةَ قَالَ لاَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Halid b. Abdullah, rekavši da mu je prenio Ismail b. Ebi-Halid, od Abdullaha b. Ebi-Evfa koji je izjavio: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obavio je umru, učinio tavaf oko Ka’be i klanjao dva rekata iza Mekkami-Ibrahima, a s njim je bio onaj, koji ga zaklanjaše (zastiraše) od svijeta.” Tada jedan čovjek upita: “Je li Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ulazio u Ka’bu?” “Nije” – odgovorio je on. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Halid b. Abdullah, rekavši da mu je prenio Ismail b. Ebi-Halid, od Abdullaha b. Ebi-Evfa koji je izjavio: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obavio je umru, učinio tavaf oko Ka’be i klanjao dva rekata iza Mekkami-Ibrahima, a s njim je bio onaj, koji ga zaklanjaše (zastiraše) od svijeta.” Tada jedan čovjek upita: “Je li Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ulazio u Ka’bu?” “Nije” – odgovorio je on.


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا قَدِمَ أَبَى أَنْ يَدْخُلَ الْبَيْتَ وَفِيهِ الآلِهَةُ فَأَمَرَ بِهَا فَأُخْرِجَتْ فَأَخْرَجُوا صُورَةَ إِبْرَاهِيمَ وَإِسْمَاعِيلَ فِي أَيْدِيهِمَا الأَزْلاَمُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ قَاتَلَهُمُ اللَّهُ أَمَا وَاللَّهِ قَدْ عَلِمُوا أَنَّهُمَا لَمْ يَسْتَقْسِمَا بِهَا قَطُّ ‏”‏‏.‏ فَدَخَلَ الْبَيْتَ، فَكَبَّرَ فِي نَوَاحِيهِ، وَلَمْ يُصَلِّ فِيهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Ma’mer, njemu Abdul-Varis kome je saopćio Ejjub, prenoseći od Ikrime, on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, došao (u Mekku), nije htio da uniđe u Ka’bu. U njoj su tada bili mnogi kipovi, pa je naredio i oni su izbačeni. Potom su izbacili sliku Ibrahima i Ismaila, a u rukama obojice bile su strelice. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, potom je rekao: ‘Allah ih ubio! Allaha mi, oni sigurno znaju da Ibrahim i Ismail nisu nikada s njima tražili spoznaju sudbine.’ Tada je unišao u Ka’bu, izgovorio tekbir na njenim stranama, a u njoj nije klanjao.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ـ هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ فَقَالَ الْمُشْرِكُونَ إِنَّهُ يَقْدَمُ عَلَيْكُمْ، وَقَدْ وَهَنَهُمْ حُمَّى يَثْرِبَ‏.‏ فَأَمَرَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَرْمُلُوا الأَشْوَاطَ الثَّلاَثَةَ، وَأَنْ يَمْشُوا مَا بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ، وَلَمْ يَمْنَعْهُ أَنْ يَأْمُرَهُمْ أَنْ يَرْمُلُوا الأَشْوَاطَ كُلَّهَا إِلاَّ الإِبْقَاءُ عَلَيْهِمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, rekavši da mu je prenio Hammed b. Zejd od Ejuba, on od Seida b. Džubejra, ovaj od Ibni-Abbasa koji je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, došao je u Mekku sa svojim drugovima, pa su idolopoklonici govorili: ‘Onaj vam je stigao, a iscrpila ih je jesribska (medinska) groznica!’ Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, potom, naredio je ashabima da tri prva obilaska oko Ka’be čine poskakujući uz pokrete ramenima, a da između dva jemenska ugla Ka’be idu običnim hodom. Njega je spriječilo da im naredi da poskakuju u svim obilascima, ništa drugo, nego samo samilost prema njima.”


 

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ بْنُ الْفَرَجِ، أَخْبَرَنِي ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ يَقْدَمُ مَكَّةَ، إِذَا اسْتَلَمَ الرُّكْنَ الأَسْوَدَ أَوَّلَ مَا يَطُوفُ يَخُبُّ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ مِنَ السَّبْعِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Esbeg b. Feredž, da ga je obavijestio Ibnu-Vehb, prenoseći od Junusa, on od Ibni-Šihaba, ovaj od Salima, a on, opet, od svoga oca, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vidio sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kada je došao u Mekku i kada je dotakao Hadžerul-Esved. Prvo što je učinio bio je tavaf oko Ka’be, kasajući u prva tri, od sedam obilaženja.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا سُرَيْجُ بْنُ النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَعَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَةَ أَشْوَاطٍ وَمَشَى أَرْبَعَةً فِي الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ‏.‏ تَابَعَهُ اللَّيْثُ قَالَ حَدَّثَنِي كَثِيرُ بْنُ فَرْقَدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed, njemu Surejdž b. Nu’man, kome je prenio Fulejh od Nafija, on od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je kazao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, u tri prva obilaženja oko Ka’be je žurio (pokrećući ramenima), a normalno išao u posljednja četiri i u hadžu i u umri.” U drugom senedu, Surejdža slijedi Lejs koji je kazao da je njemu hadis prenio Kesir b. Ferkad od Nafija, on od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لِلرُّكْنِ أَمَا وَاللَّهِ إِنِّي لأَعْلَمُ أَنَّكَ حَجَرٌ لاَ تَضُرُّ وَلاَ تَنْفَعُ، وَلَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اسْتَلَمَكَ مَا اسْتَلَمْتُكَ‏.‏ فَاسْتَلَمَهُ، ثُمَّ قَالَ فَمَا لَنَا وَلِلرَّمَلِ إِنَّمَا كُنَّا رَاءَيْنَا بِهِ الْمُشْرِكِينَ، وَقَدْ أَهْلَكَهُمُ اللَّهُ‏.‏ ثُمَّ قَالَ شَىْءٌ صَنَعَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلاَ نُحِبُّ أَنْ نَتْرُكَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Ebi-Merjem, rekavši da mu je saopćio Muhammed b. Džafer, kome je prenio Zejd b. Eslem od svoga oca, da je Omer b. Hattab, radijallahu anhu, Crnom kamenu rekao: “Tako mi Allaha, ja sigurno znam da si ti kamen koji ne može štetiti, a ni koristiti i da nisam vidio Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da te dotiče, ne bih te ni ja doticao”, a zatim ga je dotakao (poljubio). Potom je opet rekao: “A šta mi imamo sa kasanjem! Mi smo se njime svojevremeno samo prikazivali idolopoklonicima, a njih je Allah već uništio.” Zatim je rekao: “To je nešto (postupak) što je činio Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i ja ne volim da to ostavljam.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ مَا تَرَكْتُ اسْتِلاَمَ هَذَيْنِ الرُّكْنَيْنِ فِي شِدَّةٍ وَلاَ رَخَاءٍ، مُنْذُ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُمَا‏.‏ قُلْتُ لِنَافِعٍ أَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَمْشِي بَيْنَ الرُّكْنَيْنِ قَالَ إِنَّمَا كَانَ يَمْشِي لِيَكُونَ أَيْسَرَ لاِسْتِلاَمِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, prenoseći od Ubejdullaha, on od Nafija, ovaj od (Abdullaha) Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je rekao: “Nisam izostavio doticanje ova dva jemenska ugla ni u poteškoći ni u pogodnosti, otkako sam vidio Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da ih dotiče.” “Potom sam”, kaže Ubejdullah, “upitao Nafija: ‘Je li (Abdullah) Ibni-Omer normalno išao između ta dva ugla?’ ‘On je išao običnim hodom, samo da bi mu bilo lakše da se dotakne svakog od njih’ – odgovorio je Nafi.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ صَالِحٍ، وَيَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ عَلَى بَعِيرٍ، يَسْتَلِمُ الرُّكْنَ بِمِحْجَنٍ‏.‏ تَابَعَهُ الدَّرَاوَرْدِيُّ عَنِ ابْنِ أَخِي الزُّهْرِيِّ عَنْ عَمِّهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Salih i Jahja b. Sulejman, rekavši da im je prenio Ibnu-Vehb od Junusa, on od Ibni-Šihaba, ovaj od Ubejdullaha b. Abdullaha, on opet od Ibni-Abbasa, radijallahu anhu, da je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, prilikom Oprosnog hadža, obilazio je oko Ka’be na devi, dotičući Crni kamen štapom savijene ručke.” U drugom senedu, Junusa slijedi Deraverdi, prenoseći hadis od Ibni-Abdulaha, Zuhrijinog bratića, a on od svoga strica.


 

وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي الشَّعْثَاءِ، أَنَّهُ قَالَ وَمَنْ يَتَّقِي شَيْئًا مِنَ الْبَيْتِ، وَكَانَ مُعَاوِيَةُ يَسْتَلِمُ الأَرْكَانَ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ إِنَّهُ لاَ يُسْتَلَمُ هَذَانِ الرُّكْنَانِ‏.‏ فَقَالَ لَيْسَ شَىْءٌ مِنَ الْبَيْتِ مَهْجُورًا، وَكَانَ ابْنُ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ يَسْتَلِمُهُنَّ كُلَّهُنَّ‏.‏

 

Muhammed b. Bekr je rekao da mu je saopćio Ibni-Džurejdž, kome je prenio Amr b. Dinara od Ebu-Ša’sa da je rekao: “Ko se čuva ma čega od Ka’be?” Muavija je doticao (Crni kamen) i sve uglove Ka’be, pa mu je Ibni-Abbas, radijallahu anhu, rekao: “Ova dva ugla Ka’be od strane Sirije se ne dotiču.” “Od Ka’be nema ništa da se odbaci (zanemari)” – odgovorio je Muavija. “Ibni-Zubejr”, kaže Buharija, “doticaše se svega toga.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمْ أَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُ مِنَ الْبَيْتِ إِلاَّ الرُّكْنَيْنِ الْيَمَانِيَيْنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, njemu Lejs, prenoseći od Ibni-Šihaba, on od Salima b. Abdullaha, ovaj od svoga oca, radijallahu anhu, da je rekao: “Nisam vidio Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da se dotiče ma kog dijela Ka’be osim ona dva ugla od strane Jemena.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا وَرْقَاءُ، أَخْبَرَنَا زَيْدُ بْنُ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَبَّلَ الْحَجَرَ وَقَالَ لَوْلاَ أَنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبَّلَكَ مَا قَبَّلْتُكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Sinan, rekavši da je prenio Jezid b. Harun, njemu Verka’ i prenoseći od Zejda b. Eslema, on od svoga oca koji je kazao: “Vidio sam Omera b. Hattaba, radijallahu anhu, kada je poljubio Crni kamen i rekao: ‘Da nisam vidio Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da te je ljubio, ne bih te ni ja ljubio.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَرَبِيٍّ، قَالَ سَأَلَ رَجُلٌ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ اسْتِلاَمِ الْحَجَرِ،‏.‏ فَقَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ‏.‏ قَالَ قُلْتُ أَرَأَيْتَ إِنْ زُحِمْتُ أَرَأَيْتَ إِنْ غُلِبْتُ قَالَ اجْعَلْ أَرَأَيْتَ بِالْيَمَنِ، رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu prenio Hammad od Zubejra b. Arebije koji je kazao: “Jedan čovjek (iz Jemena) upitao je (Abdullaha) Ibn-Omera, radijallahu anhuma, za doticanje Crnog kamena, pa je odgovorio: ‘Vidio sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako ga dotiče i ljubi.’ ‘Upitao sam’, kazao je isti čovjek: ‘Jesi li vidio da sam bio stiješnjen? Jesi li vidio da sam bio savladan (narodom)?’ ‘Ostavi to. – Jesi li vidio…? – za Jemen!’ ‘Ja sam vidio Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da ga dotiče i da ga ljubi’ – odgovorio je Ibni-Omer.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْبَيْتِ عَلَى بَعِيرٍ، كُلَّمَا أَتَى عَلَى الرُّكْنِ أَشَارَ إِلَيْهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, da mu je prenio Abdurrahman, njemu Halid od Ikrime, on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je rekao: “Vjerovjesnik je obilazio oko Ka’be na devi i kada god je došao prema Crnom kamenu, pokazao je na njega (rukom ili štapom).”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ طَافَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْبَيْتِ عَلَى بَعِيرٍ، كُلَّمَا أَتَى الرُّكْنَ أَشَارَ إِلَيْهِ بِشَىْءٍ كَانَ عِنْدَهُ وَكَبَّرَ‏.‏ تَابَعَهُ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Halid b. Abdullah, kome je prenio Halid Hazzaija od Ikrime, on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obilazio je oko Ka’be na devi i kada je god došao do Crnog kamena, pokazao je na njega nečim što je bilo uz njega i izgovarao tekbir.” U drugom senedu, Halida b. Abdullaha slijedi Ibrahim b. Tahman, prenoseći hadis od Halida Hazzaije.


 

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ،، ذَكَرْتُ لِعُرْوَةَ، قَالَ فَأَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ أَوَّلَ، شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ حِينَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ تَوَضَّأَ، ثُمَّ طَافَ، ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةً، ثُمَّ حَجَّ أَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ ـ رضى الله عنهما ـ مِثْلَهُ، ثُمَّ حَجَجْتُ مَعَ أَبِي الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنه ـ فَأَوَّلُ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ، ثُمَّ رَأَيْتُ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارَ يَفْعَلُونَهُ، وَقَدْ أَخْبَرَتْنِي أُمِّي أَنَّهَا أَهَلَّتْ هِيَ وَأُخْتُهَا وَالزُّبَيْرُ وَفُلاَنٌ وَفُلاَنٌ بِعُمْرَةٍ، فَلَمَّا مَسَحُوا الرُّكْنَ حَلُّوا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Esbeg, prenoseći od Ibni-Šihaba, rekavši da mu je prenio Amr od Muhammeda b. Abdurrahmana koji je kazao: “Izložio sam Urvu gornji postupak.” “Mene je obavijestila”, rekao je on, “Aiša, radijallahu anha: ‘Prvo što je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, učinio kada je došao (u Mekku), bilo je da je uzeo abdest i potom obišao oko Ka’be, a to mu nije bila umra.’” “Kasnije su to isto činili”, kaže Urve, “kod hadža, Ebu-Bekr i Omer, radijallahu anhuma. Činio sam, potom, hadž sa svojim ocem Zubejrom, radijallahu anhu, i prvi posao, kojim ga je počeo bilo je obilaženje oko Ka’be. Poslije sam vidio muhadžire i ensarije da to čine, a saopćila mi je i moja majka (Esma, kćerka Ebi-Bekra), da je stupila u ihram za umru ona i njena sestra (h. Aiša), Zubejr i još neki i tek kada su potrali Crni kamen (po obilasku oko Ka’be i trčanju između Safe i Merve), istupili su iz ihrama.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، أَنَسٌ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا طَافَ فِي الْحَجِّ أَوِ الْعُمْرَةِ أَوَّلَ مَا يَقْدَمُ سَعَى ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ، وَمَشَى أَرْبَعَةً، ثُمَّ سَجَدَ سَجْدَتَيْنِ، ثُمَّ يَطُوفُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir i rekao da mu je prenio Ebu-Damre Enes, njemu Musa b. Ukbe od Nafija, on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma: “Prvo što bi Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, učinio kada je obilazio oko Ka’be prilikom hadža ili umre, bilo je to, da je poskakujući, obavio prva tri obilaska oko Ka’be, a u zadnja četiri išao običnim hodom, potom klanjao dva rekata namaza, a zatim trčao između Safe i Merve.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ الطَّوَافَ الأَوَّلَ يَخُبُّ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ، وَيَمْشِي أَرْبَعَةً، وَأَنَّهُ كَانَ يَسْعَى بَطْنَ الْمَسِيلِ إِذَا طَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, rekavši da mu je prenio Enes b. Ijad od Ubejdullaha, on od Nafija, ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obilazeći oko Ka’be, i to u onom prvom obilaženju (po dolasku u Mekku), kasao u prva tri obilaska, u posljednja četiri išao umjereno, a kada je išao između Safe i Merve, trčao je Mesil dolinom.


 

وَقَالَ لِي عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنَا قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، إِذْ مَنَعَ ابْنُ هِشَامٍ النِّسَاءَ الطَّوَافَ مَعَ الرِّجَالِ قَالَ كَيْفَ يَمْنَعُهُنَّ، وَقَدْ طَافَ نِسَاءُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَعَ الرِّجَالِ قُلْتُ أَبَعْدَ الْحِجَابِ أَوْ قَبْلُ قَالَ إِي لَعَمْرِي لَقَدْ أَدْرَكْتُهُ بَعْدَ الْحِجَابِ‏.‏ قُلْتُ كَيْفَ يُخَالِطْنَ الرِّجَالَ قَالَ لَمْ يَكُنَّ يُخَالِطْنَ كَانَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ تَطُوفُ حَجْرَةً مِنَ الرِّجَالِ لاَ تُخَالِطُهُمْ، فَقَالَتِ امْرَأَةٌ انْطَلِقِي نَسْتَلِمْ يَا أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ قَالَتْ ‏{‏انْطَلِقِي‏}‏ عَنْكِ‏.‏ وَأَبَتْ‏.‏ ‏{‏وَكُنَّ‏}‏ يَخْرُجْنَ مُتَنَكِّرَاتٍ بِاللَّيْلِ، فَيَطُفْنَ مَعَ الرِّجَالِ، وَلَكِنَّهُنَّ كُنَّ إِذَا دَخَلْنَ الْبَيْتَ قُمْنَ حَتَّى يَدْخُلْنَ وَأُخْرِجَ الرِّجَالُ، وَكُنْتُ آتِي عَائِشَةَ أَنَا وَعُبَيْدُ بْنُ عُمَيْرٍ وَهِيَ مُجَاوِرَةٌ فِي جَوْفِ ثَبِيرٍ‏.‏ قُلْتُ وَمَا حِجَابُهَا قَالَ هِيَ فِي قُبَّةٍ تُرْكِيَّةٍ لَهَا غِشَاءٌ، وَمَا بَيْنَنَا وَبَيْنَهَا غَيْرُ ذَلِكَ، وَرَأَيْتُ عَلَيْهَا دِرْعًا مُوَرَّدًا‏.‏

 

REKAO MI JE, kaže Buharija, Amr b. Ali, rekavši da mu je prenio Ebu-Asim od Ibni-Džuredža, njemu Ata saopćio, da je on, kada je Ibni-Hišam zabranio ženama obilaženje oko Ka’be zajedno sa ljudima, rekao: “Zašto im zabranjuješ, a žene Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, obilazile su oko Ka’be zajedno sa ljudima?” “Je li to bilo poslije naredbe o pokrivanju ili prije?”– upitao sam (rekao je Ibni-Džurejdž). “Da, le amri!” – rekao je Ata. “Zapamtio sam da je to bilo sigurno poslije objavljene naredbe o pokrivanju.” “Kako su se one miješale sa muškarcima?” – upitao sam. “One se nisu miješale sa ljudima” – rekao je Ata. “Aiša, radijallahu anha, obilazila je oko Ka’be po strani iza ljudi i nije se s njima miješala. Jedna joj je žena, potom, rekla: ‘Majko pravovjernih, da dotaknemo (Crni kamen)?’ ‘Idi od mene!’ – rekla je Aiša i nije htjela to učiniti.” “Žene su”, rekao je Ata, “izlazile noću pokrivene i obilazile oko Ka’be sa ljudima. Samo kada su htjele unići u Harem, stajale su (tako pokrivene), sve dok ne bi unišle, a ljudi izašli. Došao sam Aiši, Ubejd b. Umejr i ja, dok je ona boravila (iz pobožnosti) usred (brda) Sebira (na Muzdelifi). ‘Kakav je tada bio Aišin zaklon (šator)?’ – upitao sam, kaže Ibni-Džurejdž. ‘Ona je bila u turskom šatoru koji je imao zastor i osim njega, između nas i nje nije bilo ništa drugo. Vidio sam na njoj’, rekao je Ata, ‘košulju ružičaste boje.’”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي أَشْتَكِي‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ، وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ ‏”‏‏.‏ فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَئِذٍ يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ، وَهْوَ يَقْرَأُ ‏{‏وَالطُّورِ * وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ‏}‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, kome je prenio Malik od Muhammeda b. Abdirahmana b. Nevfela, on od Urve b. Zubejra, ovaj od Zejnebe b. Ebi-Seleme, a ona od Umm-Seleme, supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koja je rekla: “Potužila sam se Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, da sam slaba.” “Obilazi iza svijeta!”, rekao je on, “na devi.” “Ja sam, potom, obilazila oko Ka’be, a Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjaše tada sabah-namaz pokraj Ka’be i učaše (poglavlja): ‘Vetturi. Ve kitabin mesturin!’”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ الأَحْوَلُ، أَنَّ طَاوُسًا، أَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّ وَهُوَ يَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ بِإِنْسَانٍ رَبَطَ يَدَهُ إِلَى إِنْسَانٍ بِسَيْرٍ، أَوْ بِخَيْطٍ، أَوْ بِشَىْءٍ غَيْرِ ذَلِكَ، فَقَطَعَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ، ثُمَّ قَالَ ‏ “‏ قُدْهُ بِيَدِهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Musa, njemu Hišam kome je saopćio Ibni-Džurejdž, rekavši da ga je obavijestio Sulejman Ahval da mu je saopćio Tavus, prenoseći od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obilazeći oko Ka’be, prošao pokraj jednog čovjeka, koji je svoju ruku bio svezao kaišem ili nekim koncem ili nečim drugim za drugog čovjeka, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, to prekinuo svojom rukom rekavši: “Vodi ga za ruku!”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً يَطُوفُ بِالْكَعْبَةِ بِزِمَامٍ أَوْ غَيْرِهِ فَقَطَعَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Asim, prenoseći od Ibni-Džureja, on od Sulejmana Ahvela, ovaj od Tavusa, a on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, vidio jednog čovjeka kako obilazi oko Ka’be, uzdom (vezan) ili nečim drugim, pa mu je Vjerovjesnik to prekinuo.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ يُونُسُ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ حَدَّثَنِي حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ الصِّدِّيقَ ـ رضى الله عنه ـ بَعَثَهُ فِي الْحَجَّةِ الَّتِي أَمَّرَهُ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْلَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ يَوْمَ النَّحْرِ فِي رَهْطٍ يُؤَذِّنُ فِي النَّاسِ ‏ “‏ أَلاَ لاَ يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ، وَلاَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, rekavši da mu je prenio Lejs od Junusa, da je Ibni-Šihab rekao, da mu je pričao Humejd b. Abdirrahman, da mu je saopćio Ebu-Hurejre, da ga je Ebu-Bekr, radijallahu anhu, poslao u vrijeme onoga hadža u kome ga je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, postavio zapovjednikom, prije Oprosnog hadža, i to prvog dana Bajrama u jednoj grupi (ashaba) da svijetu obznani: “Znajte! Od slijedeće godine ne može obavljati hadž idolopoklonik, a ni gola osoba obilaziti oko Ka’be!”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَيَقَعُ الرَّجُلُ عَلَى امْرَأَتِهِ فِي الْعُمْرَةِ قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ قَالَ قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، ثُمَّ صَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، وَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَقَالَ ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏‏.‏ قَالَ وَسَأَلْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ لاَ يَقْرَبِ امْرَأَتَهُ حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe b. Seid da mu je prenio Sufjan od Amra (b. Dinara), a pitali smo i Ibni-Omera, radijallahu anhuma: “Da li je dozvoljeno čovjeku da spolno opći sa svojom suprugom kada je na umri, prije nego izvrši sa’j između Safe i Merve?” “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, došao je u Mekku”, rekao je on, “obišao Ka’bu sedam puta, potom klanjao dva rekata iza Mekkami-Ibrahima i obavio ophođenje između Safe i Merve, a vi zaista imate u Allahovom Poslaniku idealan primjer” – rekao je Ibni-Omer. “A pitao sam”, rekao je Amr (b. Dinar), “i Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, pa je on rekao: ‘Neka se ne približava svojoj ženi dok ne obavi ophođenje između Safe i Merve!’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا فُضَيْلٌ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ، فَطَافَ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَلَمْ يَقْرَبِ الْكَعْبَةَ بَعْدَ طَوَافِهِ بِهَا حَتَّى رَجَعَ مِنْ عَرَفَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ebi-Bekr da mu je prenio Fudajl, njemu Musa b. Ukbe, ovome Kurejb, prenoseći od Abdullaha b. Abbasa, radijallahu anhuma, da je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, došao je u Mekku, obavio obilaženje oko Ka’be, trčao između Safe i Merve i nakon sveg tog obilaska oko nje, nije se više približavao Ka’bi, sve dok se nije vratio sa Arefata.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ يَحْيَى بْنُ أَبِي زَكَرِيَّاءَ الْغَسَّانِيُّ عَنْ هِشَامٍ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَهْوَ بِمَكَّةَ، وَأَرَادَ الْخُرُوجَ، وَلَمْ تَكُنْ أُمُّ سَلَمَةَ طَافَتْ بِالْبَيْتِ وَأَرَادَتِ الْخُرُوجَ، فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا أُقِيمَتْ صَلاَةُ الصُّبْحِ فَطُوفِي عَلَى بَعِيرِكِ، وَالنَّاسُ يُصَلُّونَ ‏”‏‏.‏ فَفَعَلَتْ ذَلِكَ، فَلَمْ تُصَلِّ حَتَّى خَرَجَتْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, rekavši da ga je obavijestio Malik, prenoseći od Muhammeda b. Abdirahmana, on od Urve, ovaj od Zejnebe, a ona opet od Umm-Seleme, radijallahu anha, da je rekla: “Potužila sam se Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem,” a preko drugog seneda, pričao mi je Muhammed b. Harb da mu je prenio Ebu-Mervan Jahja b. Ebi-Zekerijja Gassani od Hišama, on od Urve, ovaj od Umm-Seleme, radijallahu anha, supruge Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio još u Mekki i htio ići iz Mekke, a Umm-Selema nije bila još obavila obilaženja oko Ka’be, a htjela je izaći (s njim), pa joj je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Kada se bude počeo klanjati sabah-namaz, svijet će klanjati, a ti obavi tavaf oko Ka’be na svojoj devi.” “Ona je to učinila”, kaže Urve, “i nije klanjala (dva tavafska rekata) dok nije izašla (iz dvorišta Ka’be).”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ خَرَجَ إِلَى الصَّفَا، وَقَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu’be da je Amr b. Dinar rekao: “Čuo sam (Abdullaha) Ibni-Omera, radijallahu anhuma, kako kaže: ‘Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, došao je u Mekku, obišao oko Ka’be sedam puta i klanjao dva rekata iza Mekkami-Ibrahima. Potom je on, sallallahu alejhi ve sellem, izašao do Safe, a Uzvišeni Allah je rekao: Vi u Allahovom Poslaniku imate najbolji primjer.’”


 

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عُمَرَ الْبَصْرِيُّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ حَبِيبٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ نَاسًا، طَافُوا بِالْبَيْتِ بَعْدَ صَلاَةِ الصُّبْحِ، ثُمَّ قَعَدُوا إِلَى الْمُذَكِّرِ، حَتَّى إِذَا طَلَعَتِ الشَّمْسُ قَامُوا يُصَلُّونَ فَقَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ قَعَدُوا حَتَّى إِذَا كَانَتِ السَّاعَةُ الَّتِي تُكْرَهُ فِيهَا الصَّلاَةُ قَامُوا يُصَلُّونَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hasan b. Omer Basri, njemu prenio Jezid b. Zurej’ od Habiba, on od Ataa, ovaj od Urve, a on od Aiše, radijallahu anha, da je svijet obilazio oko Ka’be poslije sabah-namaza, potom sjedio kod predavača, a kada bi sunce izašlo (iznad obzorja), ustali bi i klanjali. Aiša, radijallahu anha, još je rekla: “Sjedili su sve dok je trajao čas u kome je pokuđeno klanjati, a potom bi ustali i klanjali.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَنْهَى عَنِ الصَّلاَةِ عِنْدَ طُلُوعِ الشَّمْسِ وَعِنْدَ غُرُوبِهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, njemu Ebu-Damre, kome je prenio Musa b. Ukbe od Nafija, da je Abdullah, radijallahu anhu, rekao: “Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako zabranjuje klanjanje namaza pri izlasku sunca i pri njegovom zalasku.”


 

حَدَّثَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ ـ هُوَ الزَّعْفَرَانِيُّ ـ حَدَّثَنَا عَبِيدَةُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ رُفَيْعٍ، قَالَ رَأَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ يَطُوفُ بَعْدَ الْفَجْرِ، وَيُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَرَأَيْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعَصْرِ، وَيُخْبِرُ أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ حَدَّثَتْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَدْخُلْ بَيْتَهَا إِلاَّ صَلاَّهُمَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hasan b. Muhammed, a on je iz Za’ferana, da mu je prenio Abide b. Humejd da je Abdul-Aziz b. Rufej’ rekao: “Vidio sam Abdullaha b. Zubejra, radijallahu anhu, kako obilazi oko Ka’be i poslije sabaha klanja dva rekata (tavafska).” Abdul-Aziz je još rekao: “A vidio sam Abdullaha b. Zubejra kako klanja dva tavafska rekata poslije obavljenog ikindija-namaza i saopćava kako mu je Aiša, radijallahu anha, pričala da Vjerovjesnik , sallallahu alejhi ve sellem, nije ulazio u njenu sobu, dok ih nije klanjao.”


 

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ الْوَاسِطِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَافَ بِالْبَيْتِ، وَهْوَ عَلَى بَعِيرٍ، كُلَّمَا أَتَى عَلَى الرُّكْنِ أَشَارَ إِلَيْهِ بِشَىْءٍ فِي يَدِهِ وَكَبَّرَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak Vasitija, njemu Halid (b. Abdullah), prenoseći od Halida Hazzaije, on od Ikrime, ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obilazio oko Ka’be jašući. Kad god bi došao do Hadžerul-Esveda, pokazao je na njega nečim (što je bilo) u njegovoj ruci i izgovorio bi tekbir.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أُمِّ سَلَمَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ شَكَوْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي أَشْتَكِي‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ طُوفِي مِنْ وَرَاءِ النَّاسِ وَأَنْتِ رَاكِبَةٌ ‏”‏‏.‏ فَطُفْتُ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي إِلَى جَنْبِ الْبَيْتِ، وَهْوَ يَقْرَأُ بِالطُّورِ وَكِتَابٍ مَسْطُورٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Mesleme, njemu Malik, prenoseći od Muhammeda b. Abdirahmana b. Nevfela, on od Urve, ovaj od Zejnebe b. Umm-Seleme, radijallahu anha, da je rekla: “Potužila sam se Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, da sam slaba, i on reče: ‘Obilazi oko Ka’be jašući iza svijeta!’ Tako sam izvršila obilaženje oko Ka’be, dok je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao pokraj Ka’be i učio ‘Vetturi ve kitabin mesturin’ (poglavlje).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ اسْتَأْذَنَ الْعَبَّاسُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ ـ رضى الله عنه ـ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَبِيتَ بِمَكَّةَ لَيَالِيَ مِنًى مِنْ أَجْلِ سِقَايَتِهِ، فَأَذِنَ لَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Ebil-Esved, rekavši da mu je prenio Ebu-Damre, njemu Ubejdullah od Nafija, on od Ibni-Omera, radijallahu anhu, da je rekao: “Abbas b. Abdil-Muttalib, radijallahu anhu, tražio je od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, dozvolu da u noćima Mine (jedanaestog, dvanaestog i trinaestog dana zul-hidžeta) noćiva u Mekki radi napajanja (hadžija), pa mu je on to dozvolio.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَاءَ إِلَى السِّقَايَةِ، فَاسْتَسْقَى، فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا فَضْلُ اذْهَبْ إِلَى أُمِّكَ، فَأْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِشَرَابٍ مِنْ عِنْدِهَا‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ اسْقِنِي ‏”‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُمْ يَجْعَلُونَ أَيْدِيَهُمْ فِيهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اسْقِنِي ‏”‏‏.‏ فَشَرِبَ مِنْهُ، ثُمَّ أَتَى زَمْزَمَ، وَهُمْ يَسْقُونَ وَيَعْمَلُونَ فِيهَا، فَقَالَ ‏”‏ اعْمَلُوا، فَإِنَّكُمْ عَلَى عَمَلٍ صَالِحٍ ـ ثُمَّ قَالَ ـ لَوْلاَ أَنْ تُغْلَبُوا لَنَزَلْتُ حَتَّى أَضَعَ الْحَبْلَ عَلَى هَذِهِ ‏”‏‏.‏ ـ يَعْنِي عَاتِقَهُ ـ وَأَشَارَ إِلَى عَاتِقِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak, njemu prenio Halid od Halida Hazzaije, on od Ikrime, a ovaj od (Abdullaha) b. Abbasa, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, došao do napajališta i tražio da se napije, pa mu je Abbas rekao: “Fadile, idi do svoje majke i donesi od nje Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, napitak!” “Napoj me ti!” – kazao je on. “Allahov Poslaniče”, rekao je Abbas, “oni stavljaju u vodu svoje ruke.” “Ti mene napoj!” – ponovio je on i napio se, potom, od njega. Zatim je otišao do Zemzema. Svijet je tu radio (na izvlačenju zemzem-vode) i pio. “Radite!”, rekao je on, “vi ste na dobrom putu.” Još je kazao: “Kad ne bismo bili savladani (umorom), ja bih sišao (u bunar), pa stavio uže na ovo.” “Misleći on”, kazao je Ibni-Abbas, “svoj vrat, a potom je zaista pokazao na vrat.”


 

وَقَالَ عَبْدَانُ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ كَانَ أَبُو ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ يُحَدِّثُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ فُرِجَ سَقْفِي وَأَنَا بِمَكَّةَ، فَنَزَلَ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ فَفَرَجَ صَدْرِي، ثُمَّ غَسَلَهُ بِمَاءِ زَمْزَمَ، ثُمَّ جَاءَ بِطَسْتٍ مِنْ ذَهَبٍ مُمْتَلِئٍ حِكْمَةً وَإِيمَانًا، فَأَفْرَغَهَا فِي صَدْرِي، ثُمَّ أَطْبَقَهُ، ثُمَّ أَخَذَ بِيَدِي فَعَرَجَ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا‏.‏ قَالَ جِبْرِيلُ لِخَازِنِ السَّمَاءِ الدُّنْيَا افْتَحْ‏.‏ قَالَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ ‏”‏‏.‏

 

ABDAN JE REKAO da mu je prenio Abdullah, kako mu je saopćio Junus od Zuhrije koji je kazao: “Enes b. Malik, radijallahu anhu, rekao je: ‘Ebuz-Zerr pričaše da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: Dok sam još boravio u Mekki rastupio se moj strop. Potom je sišao Džibril, otvorio mi prsa i oprao ih zemzem-vodom. Zatim je donio zlatan tas (lavor) napunjen mudrošću i vjerom i izlio ga u moje grudi; potom ih je spojio, uzeo me za ruku i ispeo na ovozemaljsko nebo. Džibril je tu rekao čuvaru neba: ‘Otvori (prolaz)!’ ‘Ko je to?’ – upitao je čuvar. ‘Džibril!’ – odgovorio je on.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ ـ هُوَ ابْنُ سَلاَمٍ ـ أَخْبَرَنَا الْفَزَارِيُّ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ حَدَّثَهُ قَالَ سَقَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ زَمْزَمَ فَشَرِبَ وَهُوَ قَائِمٌ‏.‏ قَالَ عَاصِمٌ فَحَلَفَ عِكْرِمَةُ مَا كَانَ يَوْمَئِذٍ إِلاَّ عَلَى بَعِيرٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed (b. Selam), i rekao da mu je prenio Fezarija od Asima, on od Ša’bije, kako mu je Ibni-Abbas, radijallahu anhuma, rekao: “Napojio sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, zemzemom i on je tada pio stojeći (na devi).” Asim je rekao: “Ikrime se zaklinjao: ‘On je tada bio, uistinu, samo na devi.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَأَهْلَلْنَا بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ قَالَ ‏”‏ مَنْ كَانَ مَعَهُ هَدْىٌ فَلْيُهِلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ ثُمَّ لاَ يَحِلُّ حَتَّى يَحِلَّ مِنْهُمَا ‏”‏‏.‏ فَقَدِمْتُ مَكَّةَ، وَأَنَا حَائِضٌ، فَلَمَّا قَضَيْنَا حَجَّنَا أَرْسَلَنِي مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِلَى التَّنْعِيمِ، فَاعْتَمَرْتُ، فَقَالَ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ هَذِهِ مَكَانَ عُمْرَتِكِ ‏”‏‏.‏ فَطَافَ الَّذِينَ أَهَلُّوا بِالْعُمْرَةِ، ثُمَّ حَلُّوا، ثُمَّ طَافُوا طَوَافًا آخَرَ، بَعْدَ أَنْ رَجَعُوا مِنْ مِنًى، وَأَمَّا الَّذِينَ جَمَعُوا بَيْنَ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ طَافُوا طَوَافًا وَاحِدًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu prenio Malik od Ibni-Šihaba, on od Urve, ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je rekla: “Izašli smo (iz Medine) s Božijim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, na Oprosni hadž i stupili u ihram za umru. Potom je on rekao: ‘Ko ima sa sobom kurban, neka se odluči za hadž i umru i nije mu dozvoljeno da istupi iz ihrama, sve dok ne izvrši oba obreda.’ Zatim sam došla u Mekku. Ja sam imala menstruaciju i pošto smo završili naše hodočašće, on me poslao sa Abdurrahmanom do Ten’ima i ja sam tamo stupila u ihram za umru, na što mi je on, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘To ti je umjesto tvoje izmakle umre!’ Oni koji su stupili u ihrame samo za umru i potom ih se oslobodili, oni su, pošto su se vratili sa Mine, učinili još jedno drugo obilaženje oko Ka’be, a oni koji su spojili hadž i umru, učinili su jedno obilaženje oko Ka’be.”


 

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ دَخَلَ ابْنُهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، وَظَهْرُهُ فِي الدَّارِ، فَقَالَ إِنِّي لاَ آمَنُ أَنْ يَكُونَ الْعَامَ بَيْنَ النَّاسِ قِتَالٌ، فَيَصُدُّوكَ عَنِ الْبَيْتِ، فَلَوْ أَقَمْتَ‏.‏ فَقَالَ قَدْ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَالَ كُفَّارُ قُرَيْشٍ بَيْنَهُ وَبَيْنَ الْبَيْتِ، فَإِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَهُ أَفْعَلُ كَمَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏ ثُمَّ قَالَ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ مَعَ عُمْرَتِي حَجًّا‏.‏ قَالَ ثُمَّ قَدِمَ فَطَافَ لَهُمَا طَوَافًا وَاحِدًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jakub b. Ibrahim, da mu je prenio Ibni-Alijje od Ejuba, a on od Nafija, da je (Abdullahu) Ibni-Omeru, radijallahu anhuma, unišao njegov sin Abdullah, a Ibn-Omerova jahalica je već bila u kući (pripravna), pa mu je rekao: “Nisam siguran da se ove godine neće desiti borba među ljudima, i da te neće odvratiti od obavljanja hadža, pa bi bilo dobro da ostaneš kod kuće.” On na to reče: “I Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, išao je svojevremeno, pa su nevjernici Kurejšije stavili između njega i hodočašća Ka’be zapreku, pa ako se između mene i nje stavi neka zapreka, uradit ću ono što je uradio Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a ‘vi u Allahovom Poslaniku imate lijep primjer.’” Još je rekao: “Uzimam vas za svjedoka da sam sa svojom umrom uzeo sebi u dužnost (obaviti) i hadž.” “Zatim je došao u Mekku i obavio”, rekao je Nafi, “jednom obilaženje oko Ka’be na ime oba obreda.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَرَادَ الْحَجَّ عَامَ نَزَلَ الْحَجَّاجُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ‏.‏ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّاسَ كَائِنٌ بَيْنَهُمْ قِتَالٌ، وَإِنَّا نَخَافُ أَنْ يَصُدُّوكَ‏.‏ فَقَالَ ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏ إِذًا أَصْنَعَ كَمَا صَنَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، إِنِّي أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِظَاهِرِ الْبَيْدَاءِ قَالَ مَا شَأْنُ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إِلاَّ وَاحِدٌ، أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجًّا مَعَ عُمْرَتِي‏.‏ وَأَهْدَى هَدْيًا اشْتَرَاهُ بِقُدَيْدٍ وَلَمْ يَزِدْ عَلَى ذَلِكَ، فَلَمْ يَنْحَرْ، وَلَمْ يَحِلَّ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ، وَلَمْ يَحْلِقْ وَلَمْ يُقَصِّرْ حَتَّى كَانَ يَوْمُ النَّحْرِ، فَنَحَرَ وَحَلَقَ، وَرَأَى أَنْ قَدْ قَضَى طَوَافَ الْحَجِّ، وَالْعُمْرَةِ بِطَوَافِهِ الأَوَّلِ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَذَلِكَ فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu prenio Lejs od Nafija, da je (Abdullah) Ibni-Omer, radijallahu anhuma, htio obaviti hadž godine kada je Hadžadž pošao (iz Iraka) na Ibni-Zubejra, pa mu je rečeno: “Među tamošnjim svijetom ima borba i bojim se da te ne ometu.” “‘Vi u Allahovom Poslaniku imate najbolji primjer’ i prema tome, učinit ću”, rekao je on, “onako kako je učinio i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, (na Hudejbiji). Uzimam vas za svjedoka da sam se obavezao na obavljanje umre.” Potom je izašao, i kada je bio na samom Bejda’u rekao je: “Hadž i umra nisu ništa drugo nego jedno (u slučaju odgađanja). Uzimam vas za svjedoka da sam sa ovom svojom umrom stavio sebi u dužnost i hadž.” On je pripremio kurban, koji je kupio sebi u Kudejdu. Na ovo nije ništa dodavao (protuzakonito), pa nije ni klao kurban (po kazni); nije sebi dozvoljavao ništa što mu je bilo zabranjeno, nije se brijao, a ni kosu potkraćivao, sve dok nije nastupio prvi dan Bajrama. Tada je zaklao kurban, obrijao kosu i smatrao da je obilaženje oko Ka’be za hadž i umru već izvršio sa onim svojim prvim obilaskom (kada je došao u Mekku). Ibni-Omer je još rekao: “Eto, ovako je radio Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ نَوْفَلٍ الْقُرَشِيِّ، أَنَّهُ سَأَلَ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ فَقَالَ قَدْ حَجَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَتْنِي عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهُ أَوَّلُ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ حِينَ قَدِمَ أَنَّهُ تَوَضَّأَ ثُمَّ طَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةً، ثُمَّ حَجَّ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَكَانَ أَوَّلَ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةً‏.‏ ثُمَّ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ مِثْلُ ذَلِكَ‏.‏ ثُمَّ حَجَّ عُثْمَانُ ـ رضى الله عنه ـ فَرَأَيْتُهُ أَوَّلُ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةٌ، ثُمَّ مُعَاوِيَةُ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، ثُمَّ حَجَجْتُ مَعَ أَبِي الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ، فَكَانَ أَوَّلَ شَىْءٍ بَدَأَ بِهِ الطَّوَافُ بِالْبَيْتِ، ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةٌ، ثُمَّ رَأَيْتُ الْمُهَاجِرِينَ وَالأَنْصَارَ يَفْعَلُونَ ذَلِكَ، ثُمَّ لَمْ تَكُنْ عُمْرَةٌ، ثُمَّ آخِرُ مَنْ رَأَيْتُ فَعَلَ ذَلِكَ ابْنُ عُمَرَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُضْهَا عُمْرَةً، وَهَذَا ابْنُ عُمَرَ عِنْدَهُمْ فَلاَ يَسْأَلُونَهُ، وَلاَ أَحَدٌ مِمَّنْ مَضَى، مَا كَانُوا يَبْدَءُونَ بِشَىْءٍ حَتَّى يَضَعُوا أَقْدَامَهُمْ مِنَ الطَّوَافِ بِالْبَيْتِ، ثُمَّ لاَ يَحِلُّونَ، وَقَدْ رَأَيْتُ أُمِّي وَخَالَتِي، حِينَ تَقْدَمَانِ لاَ تَبْتَدِئَانِ بِشَىْءٍ أَوَّلَ مِنَ الْبَيْتِ، تَطُوفَانِ بِهِ، ثُمَّ لاَ تَحِلاَّنِ‏.‏ وَقَدْ أَخْبَرَتْنِي أُمِّي، أَنَّهَا أَهَلَّتْ هِيَ وَأُخْتُهَا وَالزُّبَيْرُ وَفُلاَنٌ وَفُلاَنٌ بِعُمْرَةٍ، فَلَمَّا مَسَحُوا الرُّكْنَ حَلُّوا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Isa, njemu Ibni-Vuhejb kome je prenio Amr b. Haris od Muhammeda b. Abdirahmana b. Nevfela, Kurejšije, da je pitao Urva b. Zubejra i on mu odgovorio: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obavio je hadž i Aiša, radijallahu anha, obavijestila me je, da je prvo, čime ga je započeo kada je došao u Mekku, bilo to da je uzeo abdest, a potom obavio obilaženje oko Ka’be, a to mu nije bila umra. Potom je hadž činio Ebu-Bekr, radijallahu anhu, i prvo čime ga je započinjao (po uzetom abdestu) jeste obilaženje oko Ka’be i to mu nije bila samo umra. Kasnije je Omer, radijallahu anhu, činio to isto. Hadž je obavio i Osman, radijallahu anhu, i vidio sam da prvo čime ga je započeo, jeste obilazak oko Ka’be, a to mu nije bila umra. Kasnije (to činjahu) Muavija i Abdullah b. Omer. Poslije sam činio hadž sa svojim ocem Zubejrom i prvo čime ga je počinjao (po uzetom abdestu) jeste obilaženje oko Ka’be, a nije mu to bila umra. Posljednji koga sam vidio da tako radi je Ibni-Omer, a ni on, također, po obavljenoj umri nije prekidao (sa ihramom) hadž. To je (Abdullah) Ibni-Omer činio pred ashabima; oni ga nisu pitali, a niti neko drugi od onih, koji su bili (prošli) za ono čime su oni stvarno počinjali, kada bi oni tek stavili svoje noge u Harem, a prije obilaženja oko Ka’be. Poslije ovog obreda nisu se oslobađali ihrama. A vidio sam svoju majku i tetku s materine strane kada su došle u Mekku, da hodočaste, nisu počele ni s čim prije obilaženja oko Ka’be i da potom nisu istupile odmah iz ihrama. Moja mi je majka saopćila da su stupili u ihram za umru ona, njena sestra (h. Aiša), Zubejr i još neki i da su istupili iz ihrama pošto su potrali Hadžerul-Esved (i izvršili obilazak Safe i Merve).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ عُرْوَةُ سَأَلْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقُلْتُ لَهَا أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا‏}‏ فَوَاللَّهِ مَا عَلَى أَحَدٍ جُنَاحٌ أَنْ لاَ يَطُوفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏ قَالَتْ بِئْسَ مَا قُلْتَ يَا ابْنَ أُخْتِي إِنَّ هَذِهِ لَوْ كَانَتْ كَمَا أَوَّلْتَهَا عَلَيْهِ كَانَتْ لاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَتَطَوَّفَ بِهِمَا، وَلَكِنَّهَا أُنْزِلَتْ فِي الأَنْصَارِ، كَانُوا قَبْلَ أَنْ يُسْلِمُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ الطَّاغِيَةِ الَّتِي كَانُوا يَعْبُدُونَهَا عِنْدَ الْمُشَلَّلِ، فَكَانَ مَنْ أَهَلَّ يَتَحَرَّجُ أَنْ يَطُوفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَلَمَّا أَسْلَمُوا سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا كُنَّا نَتَحَرَّجُ أَنْ نَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ‏}‏ الآيَةَ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ وَقَدْ سَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الطَّوَافَ بَيْنَهُمَا، فَلَيْسَ لأَحَدٍ أَنْ يَتْرُكَ الطَّوَافَ بَيْنَهُمَا‏.‏ ثُمَّ أَخْبَرْتُ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فَقَالَ إِنَّ هَذَا لَعِلْمٌ مَا كُنْتُ سَمِعْتُهُ، وَلَقَدْ سَمِعْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ، يَذْكُرُونَ أَنَّ النَّاسَ إِلاَّ مَنْ ذَكَرَتْ عَائِشَةُ مِمَّنْ كَانَ يُهِلُّ بِمَنَاةَ، كَانُوا يَطُوفُونَ كُلُّهُمْ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَلَمَّا ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ، وَلَمْ يَذْكُرِ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ فِي الْقُرْآنِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كُنَّا نَطُوفُ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَإِنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ، فَلَمْ يَذْكُرِ الصَّفَا فَهَلْ عَلَيْنَا مِنْ حَرَجٍ أَنْ نَطَّوَّفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ‏}‏ الآيَةَ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ فَأَسْمَعُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي الْفَرِيقَيْنِ كِلَيْهِمَا فِي الَّذِينَ كَانُوا يَتَحَرَّجُونَ أَنْ يَطُوفُوا بِالْجَاهِلِيَّةِ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَالَّذِينَ يَطُوفُونَ ثُمَّ تَحَرَّجُوا أَنْ يَطُوفُوا بِهِمَا فِي الإِسْلاَمِ مِنْ أَجْلِ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى أَمَرَ بِالطَّوَافِ بِالْبَيْتِ، وَلَمْ يَذْكُرِ الصَّفَا حَتَّى ذَكَرَ ذَلِكَ بَعْدَ مَا ذَكَرَ الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, da mu je prenio Šuajb od Zuhrije, da je Urve rekao da je pitao Aišu, radijallahu anha: “Šta misliš o govoru Uzvišenog Allaha: ‘Safa i Merva su od Allahovih znakova, pa ko se odlučio hodočastiti Ka’bu ili učiniti umru, nije mu grijeh da obiđe Safu i Mervu?’” “Tako mi Allaha”, rekao je Urve, “nije nikome grijeh da ne obiđe Safu i Mervu.” “Ružno je to što si rekao, sestriću moj!” – rekla je Aiša. “Da taj ajet znači tako, kako si ga ti protumačio, bilo bi da hadžija nema grijeha da ne obavi saj između Safe i Merve. Poneko od njih odlučivao se na hodočašće i izbjegavaše da obiđe Safu i Mervu, čuvajući se grijeha. Pošto su primili islam, pitali su Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, za to i rekli: “Allahov Poslaniče! Mi smo smatrali grijehom da činimo obilazak između Safe i Merve, a Uzvišeni Allah kaže: Safa i Merva su uistinu znakovi Bogom postavljeni…” “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem”, rekla je Aiša, “uveo je stalnu praksu obilaženja između njih i nema pravo niko da ostavlja to obilaženje.” “Potom sam”, rekao je Zuhrija, “obavijestio o tome Ebu-Bekra b. Abdurrahmana i on reče: ‘To je stvarno veliko znanje što ga nisam dosad čuo. Čuo sam neke ljude od nauke da spominju da je svijet, izuzimajući one koje je spomenula Aiša, koji su činili hodočašće Menata, obilazili, i to svi od njih, Safu i Mervu. Pošto je Uzvišeni Allah u Kur’anu spomenuo potrebu obilaženja oko Ka’be, a nije spomenuo Safu i Mervu, oni su rekli: ‘Allahov Poslaniče, mi smo obilazili Safu i Mervu, a Allah je sada objavio (i naredio) obilaženje samo oko Ka’be. Pošto on nije uopće spomenuo Safu, je li nam grijeh da obilazimo Safu i Mervu?’ Potom je Uzvišeni Allah objavio: Safa i Merva su zaista od Allahovih znakova…’” “Čuo sam”, rekao je Ebu-Bekr, “da je ovaj ajet sišao u vezi s dvije grupe. Za ljude obje grupe; za one koji su se klonili u pagansko doba da obilaze Safu i Mervu i za one koji su ih ophodili, a kasnije u islamsko doba izbjegavali da ih obilaze, zbog toga što je Uzvišeni Allah naredio obilaženje Ka’be, a Safu nije uopće spomenuo. Tako je to bilo sve dok poslije, po spominjanju ophođenja Ka’be nije to spomenuo.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا طَافَ الطَّوَافَ الأَوَّلَ خَبَّ ثَلاَثًا وَمَشَى أَرْبَعًا، وَكَانَ يَسْعَى بَطْنَ الْمَسِيلِ إِذَا طَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏ فَقُلْتُ لِنَافِعٍ أَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ يَمْشِي إِذَا بَلَغَ الرُّكْنَ الْيَمَانِيَ قَالَ لاَ‏.‏ إِلاَّ أَنْ يُزَاحَمَ عَلَى الرُّكْنِ فَإِنَّهُ كَانَ لاَ يَدَعُهُ حَتَّى يَسْتَلِمَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Mejmun, njemu Isa b. Junus, prenoseći od Ubejdullaha b. Omera, on od Nafija, ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je rekao: “Kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, činio tri prva ophođenja (oko Ka’be) kasao je, a u četiri posljednja išao običnim hodom; a kada je činio sa’j između Safe i Merve, trčao je Mesil-dolinom.” “Potom sam”, kazao je Ubejdullah, “upitao Nafija: ‘Je li Abdullah išao običnim hodom kada bi stigao do jemenskog ugla (Ka’be)?’ ‘Ne, osim ako je na uglu bila stiska’, rekao je Nafi, ‘i on ga ne bi ostavio, dok ga ne bi dotakao.’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَأَلْنَا ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ عَنْ رَجُلٍ، طَافَ بِالْبَيْتِ فِي عُمْرَةٍ، وَلَمْ يَطُفْ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَيَأْتِي امْرَأَتَهُ فَقَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ سَبْعًا، وَصَلَّى خَلْفَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، فَطَافَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعًا ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏‏.‏ وَسَأَلْنَا جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالَ لاَ يَقْرَبَنَّهَا حَتَّى يَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, rekavši da mu je prenio Sufjan od Amra b. Dinara, da je rekao: “Pitali smo Ibni-Omera, radijallahu anhuma, za čovjeka koji je u umri obavio ophođenje oko Ka’be, a nije još učinio obilazak između Safe i Merve, da li on smije pristupiti svojoj supruzi (radi spolnog općenja)?” “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem”, odgovorio je on, “učinio je oko Ka’be sedam ophođenja, klanjao iza Mekkami-Ibrahima dva rekata i zatim između Safe i Merve obavio sedam ophođenja, a ‘vi u Allahovom Poslaniku, Allah mu se smilovao i spasio ga, imate najbolji primjer’.” A pitali smo Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, pa je rekao: “Neka joj se nikako ne približava sve dok ne obavi ophođenje između Safe i Merve!”


 

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ، فَطَافَ بِالْبَيْتِ، ثُمَّ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ثُمَّ تَلاَ ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mekkija b. Ibrahim, prenoseći od Ibni-Džurejdža, kome je je saopćio Amr b. Dinar: “Čuo sam Ibni-Omera, radijallahu anhuma, kada je rekao: ‘Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, došao je u Mekku i obišao oko Ka’be, potom klanjao dva rekata, a zatim trčao između Safe i Merve.’” Potom je Ibni-Omer citirao (ajet): “Vi u Allahovom Poslaniku imate najbolji primjer.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ، قَالَ قُلْتُ لأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَكُنْتُمْ تَكْرَهُونَ السَّعْىَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ لأَنَّهَا كَانَتْ مِنْ شَعَائِرِ الْجَاهِلِيَّةِ، حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا‏}‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Muhammed, da mu je saopćio Abdullah, koga je obavijestio Asim, rekavši: “Pitao sam Enesa b. Malika, radijallahu anhu: ‘Jeste li vi trčanje između Safe i Merve smatrali pokuđenim obredom?’ ‘Da, jesmo’, rekao je Enes, ‘jer je to bio jedan od simbola paganstva, i to sve dok Allah nije objavio: Safa i Merva su, uistinu, od Allaha postavljeni znakovi, pa ko hodočasti Ka’bu ili čini umru, nije mu grijeh da ih ophodi.’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ إِنَّمَا سَعَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ لِيُرِيَ الْمُشْرِكِينَ قُوَّتَهُ‏.‏ زَادَ الْحُمَيْدِيُّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، سَمِعْتُ عَطَاءً، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، مِثْلَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdulah, njemu Sufjan, prenoseći od Amra, on od Ataa, ovaj od Ibni- Abbasa, radijallahu anhuma, da je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, trčao je oko Ka’be, te između Safe i Merve, samo da bi pokazao idolopoklonicima svoju snagu (izdržljivost).” Humejdija je dodao: “Pričao nam je Sufjan, rekavši da mu je Amr kazao: ‘To isto čuo sam od Ataa kako prenosi od Ibni-Abbasa.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ قَدِمْتُ مَكَّةَ وَأَنَا حَائِضٌ، وَلَمْ أَطُفْ بِالْبَيْتِ، وَلاَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، قَالَتْ فَشَكَوْتُ ذَلِكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ افْعَلِي كَمَا يَفْعَلُ الْحَاجُّ غَيْرَ أَنْ لاَ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ حَتَّى تَطْهُرِي ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, da mu je saopćio Malik, prenoseći od Abdur-Rahmana b. Kasima, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Došla sam u Mekku i pošto sam imala menstruaciju nisam činila obilaženje oko Ka’be, a niti trčanje između Safe i Merve. Potom sam se na to”, kaže ona, “potužila Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i on reče: ‘Radi onako, kao što radi svaki hadžija, osim obilaska oko Ka’be, dok ne budeš čista.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ،‏.‏ قَالَ وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَبِيبٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَهَلَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم هُوَ وَأَصْحَابُهُ بِالْحَجِّ، وَلَيْسَ مَعَ أَحَدٍ مِنْهُمْ هَدْىٌ، غَيْرَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَطَلْحَةَ، وَقَدِمَ عَلِيٌّ مِنَ الْيَمَنِ، وَمَعَهُ هَدْىٌ فَقَالَ أَهْلَلْتُ بِمَا أَهَلَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَصْحَابَهُ أَنْ يَجْعَلُوهَا عُمْرَةً، وَيَطُوفُوا، ثُمَّ يُقَصِّرُوا وَيَحِلُّوا، إِلاَّ مَنْ كَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ، فَقَالُوا نَنْطَلِقُ إِلَى مِنًى، وَذَكَرُ أَحَدِنَا يَقْطُرُ، فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ لَوِ اسْتَقْبَلْتُ مِنْ أَمْرِي مَا اسْتَدْبَرْتُ مَا أَهْدَيْتُ، وَلَوْلاَ أَنَّ مَعِي الْهَدْىَ لأَحْلَلْتُ ‏”‏‏.‏ وَحَاضَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ فَنَسَكَتِ الْمَنَاسِكَ كُلَّهَا، غَيْرَ أَنَّهَا لَمْ تَطُفْ بِالْبَيْتِ، فَلَمَّا طَهُرَتْ طَافَتْ بِالْبَيْتِ‏.‏ قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ تَنْطَلِقُونَ بِحَجَّةٍ وَعُمْرَةٍ، وَأَنْطَلِقُ بِحَجٍّ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي بَكْرٍ أَنْ يَخْرُجَ مَعَهَا إِلَى التَّنْعِيمِ، فَاعْتَمَرَتْ بَعْدَ الْحَجِّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, njemu Abdul-Vehab, a preko drugog seneda, pričao nam je Halifa, njemu Abdul-Vehab, kome je prenio Habib-Muallim od Ataa, on od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, koji je kazao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, stupio je u ihram za hadž, on i njegovi drugovi. Niko od njih nije imao kurban osim Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i Talhe. Utom je došao Alija iz Jemena. On je imao kod sebe kurban, pa je rekao: ‘Stupio sam u ihram onako kako je stupio Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem’ Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zatim je naredio ashabima da svoj hadž učine umrom: obave ophođenje (oko Ka’be, Safe i Merve), a potom se obriju i oslobode ihrama, osim onoga, ko ima pripremljen kurban. Ashabi su izjavili: ‘Krenuli smo na Minu (mjesta), a neki od nas osjećaše neodoljiv nagon za spolnim činom.’ Ovo je čuo Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pa je rekao: ‘Da je preda mnom (da mi predstoji) ono što je iza mene (što sam već uradio), ne bih vodio sa sobom kurbana… Da ja nemam kurbana, i ja bih sigurno skinuo ihrame (obavio bi temetu’).’ Aiša, radijallahu anha, imala je menstruaciju i obavila je sve hadžske obrede osim obilaženje oko Ka’be. Kada je postala čista, izvršila je ophođenje oko Ka’be i rekla: ‘Allahov Poslaniče, vi krećete (natrag) sa obavljenim hadžom i umrom, a ja se vraćam samo s hadžom!’ Potom je Vjerovjesnik naredio Abdur-Rahmanu b. Ebi-Bekru da je izvede od Ten’ima. Tako je ona tamo stupila u ihram za umru, tek po obavljenom hadžu.”


 

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حَفْصَةَ، قَالَتْ كُنَّا نَمْنَعُ عَوَاتِقَنَا أَنْ يَخْرُجْنَ، فَقَدِمَتِ امْرَأَةٌ فَنَزَلَتْ قَصْرَ بَنِي خَلَفٍ، فَحَدَّثَتْ أَنْ أُخْتَهَا كَانَتْ تَحْتَ رَجُلٍ مِنْ أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثِنْتَىْ عَشْرَةَ غَزْوَةً، وَكَانَتْ أُخْتِي مَعَهُ فِي سِتِّ غَزَوَاتٍ، قَالَتْ كُنَّا نُدَاوِي الْكَلْمَى وَنَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى‏.‏ فَسَأَلَتْ أُخْتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ هَلْ عَلَى إِحْدَانَا بَأْسٌ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ أَنْ لاَ تَخْرُجَ قَالَ ‏”‏ لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا، وَلْتَشْهَدِ الْخَيْرَ، وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا قَدِمَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ سَأَلْنَهَا ـ أَوْ قَالَتْ سَأَلْنَاهَا ـ فَقَالَتْ وَكَانَتْ لاَ تَذْكُرُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ قَالَتْ بِأَبِي‏.‏ فَقُلْنَا أَسَمِعْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كَذَا وَكَذَا قَالَتْ نَعَمْ بِأَبِي‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ لِتَخْرُجِ الْعَوَاتِقُ ذَوَاتُ الْخُدُورِ ـ أَوِ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ ـ وَالْحُيَّضُ، فَيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ، وَدَعْوَةَ الْمُسْلِمِينَ، وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ الْحَائِضُ‏.‏ فَقَالَتْ أَوَ لَيْسَ تَشْهَدُ عَرَفَةَ، وَتَشْهَدُ كَذَا وَتَشْهَدُ كَذَا

 

PRIČAO NAM JE Muemuel b. Hišam da mu je prenio Ismail od Ejuba, on od Hafse koja je rekla: “Mi smo sprečavale starijim našim djevojakama da izlaze (iz kuće). Potom je došla jedna žena, odsjela u dvoru Benu-Halefa i pričala da je njena sestra, koja je u braku sa jednim od drugova Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je zajedno uz Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, ratovao u dvanaest vojni, a njena sestra je bila sa njim u šest vojnih pohoda, i ona je rekla: ‘Mi smo liječile ranjenike i njegovale bolesnike.’ Potom je moja sestra upitala Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem: ‘Ima li koja od nas štetu, ako ne izađe (na musalu), jer nema pokrivača?’ ‘Neka je zaogrne njena drugarica dijelom svoga pokrivača i neka tako prisustvuju dobru i dovi pravovjernih.’ Kada je došla Umm-Atijja, radijallahu anha, one su je pitale, ili je Hafsa rekla: ‘Pitale smo je, pa je ona to isto rekla, a nije spomenula Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, a da nije kazala: ‘Draži mi je od oca!’ Zatim smo upitali: ‘Jesi li čula Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da govori to i to?’ ‘Draži mi je od oca’, kazala je ona. On je zatim rekao: ‘Neka starije djevojke izađu iz svojih djevojačkih soba!’; ili je rekao: ‘…starije djevojke, one ostale iz djevojačkih soba i one sa menstruacijom i neka sve prisustvuju dobru i dovi muslimana, samo će se one sa menstruacijom povući ukraj, od mjesta gdje se klanja.’ ‘Zar i žena sa menstruacijom?’ – upitala sam. Umm-Atijja je rekla: ‘Nije li ona (prisustvovala hadžskom obredu) na Arefatu?! Nije li prisustvovala tu (na Muzdelifi) i tu (na Mini)?!’”


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ الأَزْرَقُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قُلْتُ أَخْبِرْنِي بِشَىْءٍ، عَقَلْتَهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَيْنَ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ قَالَ بِمِنًى‏.‏ قُلْتُ فَأَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ بِالأَبْطَحِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ افْعَلْ كَمَا يَفْعَلُ أُمَرَاؤُكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, rekavši da mu je prenio Ishak el-Ezrek, njemu Sufjan od Abdul-Aziza b. Rufeja, koji je rekao: “Pitao sam Enesa b. Malika, radijallahu anhu, rekavši mu: ‘Obavijesti me o onom što si zapamtio od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem Gdje je on klanjao podne i ikindiju osmog dana zul-hidžeta?” “Na Mini” – odgovorio je on. “A gdje je klanjao ikindiju, kada se vratio sa Mine?” – upitao sam. “U Ebtahu (El-Muhassabu)” – rekao je Enes. Potom je rekao: “Radi onako kao što rade tvoji zapovjednici!”


 

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، سَمِعَ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَيَّاشٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، لَقِيتُ أَنَسًا‏.‏ وَحَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبَانَ، حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، قَالَ خَرَجْتُ إِلَى مِنًى يَوْمَ التَّرْوِيَةِ فَلَقِيتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ ذَاهِبًا عَلَى حِمَارٍ فَقُلْتُ أَيْنَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْيَوْمَ الظُّهْرَ فَقَالَ انْظُرْ حَيْثُ يُصَلِّي أُمَرَاؤُكَ فَصَلِّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija da je čuo Ebu-Bekra b. Ajjaša koji je kazao da mu je saopćio Abdul-Aziz: “Susreo sam Enesa…”, a preko drugog seneda, pričao mi je Ismail b. Eban da mu je prenio Ebu-Bekr od Abdul-Aziza: “Išao sam na Minu osmog dana zul-hidžeta i susreo Enesa, radijallahu anhu, gdje ide, jašući na magarcu, pa sam (ga) upitao: ‘Gdje je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na ovaj (današnji) dan klanjao podne?’ ‘Gledaj’, rekao je on, ‘gdje klanjaju tvoji zapovjednici, pa tu klanjaj!’”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ، وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ وَعُثْمَانُ صَدْرًا مِنْ خِلاَفَتِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, njemu Ibnu-Vehb, koga je obavijestio Ubejdullah b. Abdullah b. Omer, prenoseći od svoga oca da je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je (četverorekatni namaz) na Mini dva rekata, i Ebu-Bekr i Omer, pa i Osman početkom svoga hilafeta.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الْهَمْدَانِيِّ، عَنْ حَارِثَةَ بْنِ وَهْبٍ الْخُزَاعِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى بِنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ أَكْثَرُ مَا كُنَّا قَطُّ وَآمَنُهُ بِمِنًى رَكْعَتَيْنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu prenio Šube od Ebu-Ishaka el-Hemdanije, on od Harisa b. Vehba el-Hazzaije, radijallahu anhu, da je kazao: “Klanjao nam je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na Mini dva rekata. Mi smo tada bili brojniji i sigurniji, nego ikada ranije.”


 

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ، وَمَعَ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ رَكْعَتَيْنِ وَمَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ تَفَرَّقَتْ بِكُمُ الطُّرُقُ، فَيَا لَيْتَ حَظِّي مِنْ أَرْبَعٍ رَكْعَتَانِ مُتَقَبَّلَتَانِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kabise b. Ukbe, rekavši da mu je prenio Sufjan od A’meša, on od Ibrahima, ovaj od Abdur-Rahmana b. Jezida, a on od Abdullaha (b. Mes’uda), radijallahu anhu, koji je rekao: ‘Klanjao sam sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, dva rekata, sa Ebu-Bekrom, radijallahu anhu, dva rekata, pa i sa Omerom, radijallahu anhu, dva rekata. Potom ste se podijelili po pravcima. Kamo sreće da moj nagradni udio bude od dva (kod Allaha) primljena rekata, umjesto ovakva četiri.’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا سَالِمٌ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَيْرًا، مَوْلَى أُمِّ الْفَضْلِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ، شَكَّ النَّاسُ يَوْمَ عَرَفَةَ فِي صَوْمِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَبَعَثْتُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِشَرَابٍ فَشَرِبَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, da mu je prenio Sufjan od Zuhrije, kome je Salim rekao: “Čuo sam Umejra, oslobođenog roba majke Fadlove kako prenosi od Fadlove majke: ‘Svijet je sumnjao o postu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, devetog dana zul-hidžeta, pa sam poslala Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, jedan napitak (mlijeka) i on ga je popio.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الثَّقَفِيِّ، أَنَّهُ سَأَلَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ وَهُمَا غَادِيَانِ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَةَ كَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ فِي هَذَا الْيَوْمِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ كَانَ يُهِلُّ مِنَّا الْمُهِلُّ فَلاَ يُنْكِرُ عَلَيْهِ، وَيُكَبِّرُ مِنَّا الْمُكَبِّرُ فَلاَ يُنْكِرُ عَلَيْهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, da mu je prenio Malik od Muhammeda b. Ebu-Bekra es-Sejafije, kako je on pitao Enesa b. Malika, radijallahu anhu, dok su njih dvojica išla rano ujutro (devetog dana zul-hidžeta) sa Mine prema Arefatu: “Šta ste vi na ovaj dan radili u doba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem?” “Poneko od nas”, rekao je Enes, “izgovaraše telbijju i ko je izgovarao telbijju, Vjerovjesnik mu nije to osporavao. Poneko je opet izgovarao tekbir i ko ga je izgovarao, Vjerovjesnik mu nije to osporavao.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمٍ، قَالَ كَتَبَ عَبْدُ الْمَلِكِ إِلَى الْحَجَّاجِ أَنْ لاَ يُخَالِفَ ابْنَ عُمَرَ فِي الْحَجِّ، فَجَاءَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ وَأَنَا مَعَهُ يَوْمَ عَرَفَةَ حِينَ زَالَتِ الشَّمْسُ، فَصَاحَ عِنْدَ سُرَادِقِ الْحَجَّاجِ، فَخَرَجَ وَعَلَيْهِ مِلْحَفَةٌ مُعَصْفَرَةٌ فَقَالَ مَا لَكَ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ فَقَالَ الرَّوَاحَ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ السُّنَّةَ‏.‏ قَالَ هَذِهِ السَّاعَةَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَأَنْظِرْنِي حَتَّى أُفِيضَ عَلَى رَأْسِي ثُمَّ أَخْرُجَ‏.‏ فَنَزَلَ حَتَّى خَرَجَ الْحَجَّاجُ، فَسَارَ بَيْنِي وَبَيْنَ أَبِي، فَقُلْتُ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ السُّنَّةَ فَاقْصُرِ الْخُطْبَةَ وَعَجِّلِ الْوُقُوفَ‏.‏ فَجَعَلَ يَنْظُرُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ، فَلَمَّا رَأَى ذَلِكَ عَبْدُ اللَّهِ قَالَ صَدَقَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf da mu je saopćio Malik, prenoseći od Ibni-Šihaba, on od Salima, koji kaže da je Abdul-Melik pisao Hadžadžu da ne protuslovi Ibnu-Omeru o pitanju (obreda) hadža. Potom je došao Ibnu-Omer, radijallahu anhuma, a i ja s njim, devetog dana zul-hidžeta, kada je sunce krenulo sa zenita i viknuo je pred Hadžadžovim šatorom. Hadžadž je izašao, a na njemu bijaše ogrtač žute boje, i rekao: “Oče Abdur-Rahmanov, šta ti je?” “Putovanje”, rekao je on, “ako hoćeš postupati po praksi Vjerovjesnika!” “Ovoga časa?” – upitao je Hadžadž. “Da” – rekao je Ibnu-Omer. “Sačekaj me, dok natopim glavu vodom!” – rekao je Hadžadž. Ibnu-Omer je sjahao (sa deve), (čekajući) dok je on izašao i šetao se između mene (Salima) i mog oca (Abdullaha b. Omera). Ja sam mu tada rekao: “Ako hoćeš postupati po sunnetu, skrati govor (hutbu) i požuri na stajanje (arefatsko).” Ibni-Šihab je pogledao u Abdullaha. Kada je Abdullah to primijetio, rekao mu je: “Istinu je rekao Salim.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، عَنْ عُمَيْرٍ، مَوْلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْعَبَّاسِ عَنْ أُمِّ الْفَضْلِ بِنْتِ الْحَارِثِ، أَنَّ نَاسًا، اخْتَلَفُوا عِنْدَهَا يَوْمَ عَرَفَةَ فِي صَوْمِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ بَعْضُهُمْ هُوَ صَائِمٌ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ لَيْسَ بِصَائِمٍ‏.‏ فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ بِقَدَحِ لَبَنٍ وَهْوَ وَاقِفٌ عَلَى بَعِيرِهِ فَشَرِبَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Mesleme, prenoseći od Malika, on od Ebu-Nadra, ovaj od Umejra, oslobođenog roba Abdullaha b. Abbasa, on, opet, od majke Fadla b. Harisa da su se neki kod nje razišli, devetog dana zul-hidžeta, o postu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem Jedni su govorili: “On danas posti”, a drugi: “Ne posti.” Ona mu je poslala čašu mlijeka i on ju je popio, dok je jahao na devi (na dan Arefata).


 

وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ، أَنَّ الْحَجَّاجَ بْنَ يُوسُفَ، عَامَ نَزَلَ بِابْنِ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ سَأَلَ عَبْدَ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ كَيْفَ تَصْنَعُ فِي الْمَوْقِفِ يَوْمَ عَرَفَةَ فَقَالَ سَالِمٌ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ السُّنَّةَ فَهَجِّرْ بِالصَّلاَةِ يَوْمَ عَرَفَةَ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ صَدَقَ‏.‏ إِنَّهُمْ كَانُوا يَجْمَعُونَ بَيْنَ الظُّهْرِ وَالْعَصْرِ فِي السُّنَّةِ‏.‏ فَقُلْتُ لِسَالِمٍ أَفَعَلَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ سَالِمٌ وَهَلْ تَتَّبِعُونَ فِي ذَلِكَ إِلاَّ سُنَّتَهُ

 

Lejs je rekao da mu je prenio Ukaj od Ibni-Šihaba, kome je saopćio Salim (b. Abdullah b. Omer), da je Hadžadž b. Jusuf, one godine kada se spustio (u Mekku) radi (Abdullaha) Ibnu-Zubejra, radijallahu anhu, pitao Abdullaha (b. Omera): “Ako ćeš postupiti pri stajanju po sunnetu, klanjaj (podne i ikindiju) na dan Arefata u podnevnoj vrućini!” Abdullah b. Omer je konstatirao: “Istinu je rekao Salim. Ashabi su, postupajući po sunnetu, spajali (klanjanje) podne i ikindiju.” Tada sam (kaže Ibni-Šihab) upitao Salima: “A je li tako radio Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem?” “Da li vi u tome slijedite nešto drugo mimo njegovog pravca?” – upitao je Salim.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانَ، كَتَبَ إِلَى الْحَجَّاجِ أَنْ يَأْتَمَّ، بِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ فِي الْحَجِّ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ عَرَفَةَ جَاءَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ وَأَنَا مَعَهُ حِينَ زَاغَتِ الشَّمْسُ أَوْ زَالَتْ، فَصَاحَ عِنْدَ فُسْطَاطِهِ أَيْنَ هَذَا فَخَرَحَ إِلَيْهِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ الرَّوَاحَ‏.‏ فَقَالَ الآنَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ أَنْظِرْنِي أُفِيضُ عَلَىَّ مَاءً‏.‏ فَنَزَلَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ حَتَّى خَرَجَ، فَسَارَ بَيْنِي وَبَيْنَ أَبِي‏.‏ فَقُلْتُ إِنْ كُنْتَ تُرِيدُ أَنْ تُصِيبَ السُّنَّةَ الْيَوْمَ فَاقْصُرِ الْخُطْبَةَ وَعَجِّلِ الْوُقُوفَ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ صَدَقَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Mesleme, rekavši da mu je saopćio Malik, prenoseći od Ibni-Šihaba, on od Salima b. Abdullaha, da je Abdul-Melik b. Mervan pisao Hadžadžu, da se u hadžu povodi za Abdullahom b. Omerom. I kada je nastupio deveti dan zul-hidžeta došao je (Abdullah) Ibni-Omer, radijallahu anhuma, a i ja sa njim, kada je sunce krenulo sa zenita i jako viknuo pred Hadžadžovim šatorom: “Gdje je taj!” Hadžadž je izašao i on je rekao: “Putovanje!” “Sada?” – rekao je Hadžadž. “Da” – kazao je Ibni-Omer. “Sačekaj me da se polijem vodom!” – rekao je Hadžadž. Tako je Ibni-Omer, radijallahu anhuma, sjahao (čekajući), dok on izađe i šetao između mene i moga oca. Ja sam mu, kaže Salim, rekao: “Ako hoćeš da postupiš danas po sunnetu, skrati predavanje, a požuri stajanje (arefatsko)!”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرٌو، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، كُنْتُ أَطْلُبُ بَعِيرًا لِي‏.‏ وَحَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ قَالَ أَضْلَلْتُ بَعِيرًا لِي، فَذَهَبْتُ أَطْلُبُهُ يَوْمَ عَرَفَةَ، فَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَاقِفًا بِعَرَفَةَ، فَقُلْتُ هَذَا وَاللَّهِ مِنَ الْحُمْسِ فَمَا شَأْنُهُ هَا هُنَا

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan kome je prenio Amr, ovome Muhammed b. Abdullah, njemu Sufjan, kome je prenio Amr, ovome Muhammed b. Džubejr b. Mut’im od svoga oca koji je rekao: “Tražio sam svoju devu…”, a u drugom senedu, pričao nam je Musedded kome je prenio Sufjan od Amra koji je čuo Muhammeda b. Džubejra, a on svoga oca Džubejra b. Mut’ima da je rekao: “Izgubio sam devu, pa sam devetog dana zul-hidžeta pošao da je tražim i vidio Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako stoji na Arefatu, pa sam rekao: ‘Ovaj je, Allaha mi, od Humsa (Kurejšija)! Šta on hoće ovdje?’”


 

حَدَّثَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، قَالَ عُرْوَةُ كَانَ النَّاسُ يَطُوفُونَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ عُرَاةً إِلاَّ الْحُمْسَ، وَالْحُمْسُ قُرَيْشٌ وَمَا وَلَدَتْ، وَكَانَتِ الْحُمْسُ يَحْتَسِبُونَ عَلَى النَّاسِ يُعْطِي الرَّجُلُ الرَّجُلَ الثِّيَابَ يَطُوفُ فِيهَا، وَتُعْطِي الْمَرْأَةُ الْمَرْأَةَ الثِّيَابَ تَطُوفُ فِيهَا، فَمَنْ لَمْ يُعْطِهِ الْحُمْسُ طَافَ بِالْبَيْتِ عُرْيَانًا، وَكَانَ يُفِيضُ جَمَاعَةُ النَّاسِ مِنْ عَرَفَاتٍ، وَيُفِيضُ الْحُمْسُ مِنْ جَمْعٍ‏.‏ قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي الْحُمْسِ ‏{‏ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ‏}‏ قَالَ كَانُوا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ فَدُفِعُوا إِلَى عَرَفَاتٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Fevre b. Ebil-Magra, njemu Alija b. Mushir, prenoseći od Hišama b. Urve da je rekao: “Svijet je u predislamsko doba obilazio oko Ka’be bez odjeće (go), osim Humsa. ‘El-Humsu’ su Kurejšije i njihovi potomci. Oni su, u ime Boga, činili dobro svijetu: čovjek je davao odjeću čovjeku, u kojoj će on obilaziti oko Ka’be, a onaj kome Humsi nisu pozajmili haljine, obilazio je oko Ka’be go. Grupa hadžija bi se vraćala sa Arefata, dok su se Humsi vraćali sa Muzdelife.” “Obavijestio me je”, kaže Hišam, “moj otac, prenoseći od Aiše, radijallahu anha, da je stvarno o Humsima objavljen ovaj ajet: ‘Zatim pohrlite (Humsi) odakle hrli (natrag) ostali svijet!’ On je još kazao: ‘Humsi su hrlili sa Muzdelife, pa im je naređeno da idu na Arefat (kao i ostali svijet).’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ سُئِلَ أُسَامَةُ وَأَنَا جَالِسٌ، كَيْفَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسِيرُ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ حِينَ دَفَعَ قَالَ كَانَ يَسِيرُ الْعَنَقَ، فَإِذَا وَجَدَ فَجْوَةً نَصَّ‏.‏ قَالَ هِشَامٌ وَالنَّصُّ فَوْقَ الْعَنَقِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ فَجْوَةٌ مُتَّسَعٌ، وَالْجَمِيعُ فَجَوَاتٌ وَفِجَاءٌ، وَكَذَلِكَ رَكْوَةٌ وَرِكَاءٌ‏.‏ مَنَاصٌ لَيْسَ حِينَ فِرَارٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu prenio Malik od Hišama b. Urve, a on od svoga oca koji je kazao: “Usame je upitan, gdje sam i ja sjedio: ‘Kako je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, išao na Hadžetul-Vedau, kada se vraćao (sa Arefata)?’ ‘Išao je’, odgovorio je on, ‘običnim hodom, a kada je osjetio slobodan prolaz, žurio je.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَيْثُ أَفَاضَ مِنْ عَرَفَةَ مَالَ إِلَى الشِّعْبِ فَقَضَى حَاجَتَهُ فَتَوَضَّأَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتُصَلِّي فَقَالَ ‏ “‏ الصَّلاَةُ أَمَامَكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu prenio Hammad b. Jezid od Jahjaa b. Seida, on od Mu-saa b. Ukbe, ovaj od Kurejba, oslobođenog roba Ibni-Abbasa, a on opet od Usame b. Zejda, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kada se vraćao sa Arefata, krenuo u jednu dolinu, obavio svoju potrebu i potom uzeo abdest. Ja sam ga upitao: “Allahov Poslaniče, hoćeš li klanjati namaz?” “Namaz je tek pred tobom (večeras na Muzdelifi)” – odgovorio je on.


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ كَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَجْمَعُ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِجَمْعٍ، غَيْرَ أَنَّهُ يَمُرُّ بِالشِّعْبِ الَّذِي أَخَذَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَيَدْخُلُ فَيَنْتَفِضُ وَيَتَوَضَّأُ، وَلاَ يُصَلِّي حَتَّى يُصَلِّيَ بِجَمْعٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, rekavši da mu je prenio Džuverija: “Abdullah b. Omer, r.a, spojio je na Muzdelifi klanjanje akšama i jacije. Kako bi on prolazio pokraj doline, koju je uzeo Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, (za obavljanje svoje potrebe), unišao bi u nju, očistio se, uzeo abdeset i ne bi klanjao ništa sve dok ne bi klanjao na Muzdelifi.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي حَرْمَلَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، مَوْلَى ابْنِ عَبَّاسٍ عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ قَالَ رَدِفْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَاتٍ فَلَمَّا بَلَغَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الشِّعْبَ الأَيْسَرَ الَّذِي دُونَ الْمُزْدَلِفَةِ أَنَاخَ، فَبَالَ ثُمَّ جَاءَ فَصَبَبْتُ عَلَيْهِ الْوَضُوءَ، فَتَوَضَّأَ وُضُوءًا خَفِيفًا‏.‏ فَقُلْتُ الصَّلاَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ الصَّلاَةُ أَمَامَكَ ‏”‏‏.‏ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى أَتَى الْمُزْدَلِفَةَ، فَصَلَّى ثُمَّ رَدِفَ الْفَضْلُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَدَاةَ جَمْعٍ‏.‏ قَالَ كُرَيْبٌ فَأَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ الْفَضْلِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى بَلَغَ الْجَمْرَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu Ismail b. Džafer, prenoseći od Muhammeda b. Ebi-Harmele, on od Kurejba, oslobođenog roba Ibni-Abbasa, a ovaj od Usame b. Zejda, radijallahu anhuma, da je rekao: “Jahao sam na istoj devi sa Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, sa Arefata. Kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, stigao do lijeve strane doline, koja leži ispred Muzdelife, zaustavio je devu i obavio malu nuždu. Potom je došao, ja sam mu polijevao vodu i on je brzo uzeo abdest. ‘Allahov Poslaniče’, rekao sam, ‘je li to za namaz?’ ‘Namaz je tek pred tobom’ – rekao je on. Zatim je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, uzjahao devu, došao na Muzdelifu i klanjao (odmah jedno za drugim akšam i jaciju). Ujutro, poslije dana zbora na Muzdelifi, iza Allahovog Poslanika uzjahao je Fadl (i krenuo na Minu).” Kurejb je kazao: “Saopćio mi je Abdullah (b. Abbas), radijallahu anhuma, prenoseći od Fadla da Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije prestajao sa izgovaranjem telbijje, sve dok nije stigao na Džemretul-Akabe (bacio prvi kamenčić).”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سُوَيْدٍ، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي عَمْرٍو، مَوْلَى الْمُطَّلِبِ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، مَوْلَى وَالِبَةَ الْكُوفِيُّ حَدَّثَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ دَفَعَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ عَرَفَةَ فَسَمِعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَرَاءَهُ زَجْرًا شَدِيدًا وَضَرْبًا وَصَوْتًا لِلإِبِلِ فَأَشَارَ بِسَوْطِهِ إِلَيْهِمْ وَقَالَ ‏ “‏ أَيُّهَا النَّاسُ عَلَيْكُمْ بِالسَّكِينَةِ، فَإِنَّ الْبِرَّ لَيْسَ بِالإِيضَاعِ ‏”‏‏.‏ أَوْضَعُوا أَسْرَعُوا‏.‏ خِلاَلَكُمْ مِنَ التَّخَلُّلِ بَيْنَكُمْ، وَفَجَّرْنَا خِلاَلَهُمَا‏.‏ بَيْنَهُمَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Ebi-Merjem, rekavši da mu je prenio Ibrahim b. Suvejd, njemu Amr b. Amr, oslobođeni rob Muttaliba, rekavši da ga je obavijestio Seid b. Džubejr, oslobođeni rob Valije Kufije, kome je prenio Ibni-Abbas, radijallahu anhuma, da se on sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, vraćao na dan Arefata, pa da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, čuo iza sebe žestoko suzbijanje (gužvu) i udaranje deva, te je prema njima pokazao bičem i rekao: “Ljudi, držite se tišine, jer u žurbi nema dobročinstva!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ كُرَيْبٍ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ دَفَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَةَ، فَنَزَلَ الشِّعْبَ، فَبَالَ ثُمَّ تَوَضَّأَ، وَلَمْ يُسْبِغِ الْوُضُوءَ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ الصَّلاَةُ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ الصَّلاَةُ أَمَامَكَ ‏”‏‏.‏ فَجَاءَ الْمُزْدَلِفَةَ، فَتَوَضَّأَ، فَأَسْبَغَ، ثُمَّ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ، فَصَلَّى الْمَغْرِبَ، ثُمَّ أَنَاخَ كُلُّ إِنْسَانٍ بَعِيرَهُ فِي مَنْزِلِهِ، ثُمَّ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ فَصَلَّى، وَلَمْ يُصَلِّ بَيْنَهُمَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf da mu je prenio Malik od Musa b. Ukbe, on od Kurejba, ovaj od Usame b. Zejda, radijallahu anhuma, da je čuo Usamu gdje kaže: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, vraćao se sa Arefata, pa je sišao u dolinu, obavio malu nuždu i uzeo abdest, ali nije detaljno prao svaki organ. Ja sam ga upitao: ‘Za namaz?’ ‘Namaz je tek pred tobom’ – odgovorio je on. Potom je došao na Muzdelifu, uzeo abdest i detaljno oprao sve potrebne organe. Iza toga je proučen ikamet za namaz i on je klanjao akšam. Onda je svaki čovjek – hadžija povalio svoju devu pred svojim šatorom, proučio ikamet za namaz i klanjao (uzastopno akšam i jaciju), a između njih nije klanjao (nafilu).”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جَمَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ بِجَمْعٍ، كُلُّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا بِإِقَامَةٍ، وَلَمْ يُسَبِّحْ بَيْنَهُمَا وَلاَ عَلَى إِثْرِ كُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu Ebi-Zi’b, prenoseći od Zuhrije, on od Salima b. Abdullaha, a ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, spojio je klanjanje akšama i jacije na Muzdelifi sa (proučenim) ikametom za svaki od ta dva namaza, a između njih, a ni poslije njih, nije klanjao nikave nafile.”


 

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ الْخَطْمِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو أَيُّوبَ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَمَعَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ بِالْمُزْدَلِفَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Halid b. Mahled, rekavši da mu je prenio Sulejman b. Bilal od Jahjaa b. Seid, koga je obavijestio Adij b. Sabit, prenoseći od Abdullaha b. Jezida el-Hatmije, koji kaže da mu je pričao Ebu-Ejub, ensarija, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, na Hadžetul-Vedau spojio na Muzdelifi klanjanje akšama i jacije.


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ يَزِيدَ، يَقُولُ حَجَّ عَبْدُ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ فَأَتَيْنَا الْمُزْدَلِفَةَ حِينَ الأَذَانِ بِالْعَتَمَةِ، أَوْ قَرِيبًا مِنْ ذَلِكَ، فَأَمَرَ رَجُلاً فَأَذَّنَ وَأَقَامَ، ثُمَّ صَلَّى الْمَغْرِبَ، وَصَلَّى بَعْدَهَا رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ دَعَا بِعَشَائِهِ فَتَعَشَّى، ثُمَّ أَمَرَ ـ أُرَى رَجُلاً ـ فَأَذَّنَ وَأَقَامَ ـ قَالَ عَمْرٌو لاَ أَعْلَمُ الشَّكَّ إِلاَّ مِنْ زُهَيْرٍ ـ ثُمَّ صَلَّى الْعِشَاءَ رَكْعَتَيْنِ، فَلَمَّا طَلَعَ الْفَجْرُ قَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يُصَلِّي هَذِهِ السَّاعَةَ إِلاَّ هَذِهِ الصَّلاَةَ، فِي هَذَا الْمَكَانِ، مِنْ هَذَا الْيَوْمِ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ هُمَا صَلاَتَانِ تُحَوَّلاَنِ عَنْ وَقْتِهِمَا صَلاَةُ الْمَغْرِبِ بَعْدَ مَا يَأْتِي النَّاسُ الْمُزْدَلِفَةَ، وَالْفَجْرُ حِينَ يَبْزُغُ الْفَجْرُ‏.‏ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Amr b. Halid, da mu je prenio Zuhejr, kome je Ebu-Ishak rekao: “Čuo sam Abdur-Rahmana b. Jezida kako kaže: ‘Abdullah, radijallahu anhu, obavljao je hadž, pa smo došli na Muzdelifu kad se uči ezan za jaciju ili približno u to doba i on je naredio jednom čovjeku, pa je proučio ezan i ikamet, te je on klanjao akšam, a iza njega odmah još dva rekata. Potom je zatražio svoju večeru i večerao, a zatim, čini mi se, naredio nekom čovjeku, pa je on proučio ezan i ikamet.’ Amr je rekao: ‘Ne znam da je ova sumnja potekla i od koga osim od Zuhrije.’ Zatim je Abdullah klanjao dva rekata jacije, a čim se pojavila zora, rekao je: ‘Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ovoga časa nije klanjao ništa osim ovog (sabah) namaza na ovom mjestu ovog dana.’ Abdullah je još rekao: ‘Ova dva namaza pomjerena su iz svoga vremena: akšamski namaz jeste, kada svijet dođe na Muzdelifu, a sabahski je, kada se istom pojavi zora. Vidio sam’, rekao je on, ‘Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da ih tada obavlja.’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ سَالِمٌ وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يُقَدِّمُ ضَعَفَةَ أَهْلِهِ، فَيَقِفُونَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ بِالْمُزْدَلِفَةِ بِلَيْلٍ، فَيَذْكُرُونَ اللَّهَ مَا بَدَا لَهُمْ، ثُمَّ يَرْجِعُونَ قَبْلَ أَنْ يَقِفَ الإِمَامُ، وَقَبْلَ أَنْ يَدْفَعَ، فَمِنْهُمْ مَنْ يَقْدَمُ مِنًى لِصَلاَةِ الْفَجْرِ، وَمِنْهُمْ مَنْ يَقْدَمُ بَعْدَ ذَلِكَ، فَإِذَا قَدِمُوا رَمَوُا الْجَمْرَةَ، وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ أَرْخَصَ فِي أُولَئِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibni-Bukejr, da mu je prenio Lejs od Junusa, on od Ibni-Šihaba, da je Salim kazao: “Abdullah b. Omer, radijallahu anhuma, slao je prije sebe svoje slabašne ukućane i oni bi stajali na Muzdelifi kod Meš’aril-Harema i slavili Uzvišenog Allaha, onako kako su najbolje znali, a potom se vraćali (na Minu), prije nego što imam obavi stajanje na Muzdelifi i prije nego se on lično vrati (na Minu). Neko od njih stigne na Minu na sabah-namaz, a neko dođe poslije toga vremena i kada bi došli, bacali bi kamenčiće na Džemretul-Akabi.” Ibni-Omer, radijallahu anhuma, govoraše: “Ovima je to dozvoljavao i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ جَمْعٍ بِلَيْلٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, njemu prenio Hammad b. Zejd od Ejjuba, on od Ikrime, ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je rekao: “Poslao me Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u toku noći sa Muzdelife (na Minu).”


 

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي يَزِيدَ، سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ أَنَا مِمَّنْ، قَدَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ الْمُزْدَلِفَةِ فِي ضَعَفَةِ أَهْلِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija, njemu Sufjan, kome je saopćio Ubejdullah b. Ebi-Jezid od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji kaže: “Ja sam od onih, koje je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, muzdelifanske noći poslao (na Minu), prije sebe sa slabašnim svojim ukućanima.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ، مَوْلَى أَسْمَاءَ عَنْ أَسْمَاءَ، أَنَّهَا نَزَلَتْ لَيْلَةَ جَمْعٍ عِنْدَ الْمُزْدَلِفَةِ، فَقَامَتْ تُصَلِّي، فَصَلَّتْ سَاعَةً، ثُمَّ قَالَتْ يَا بُنَىَّ هَلْ غَابَ الْقَمَرُ قُلْتُ لاَ‏.‏ فَصَلَّتْ سَاعَةً، ثُمَّ قَالَتْ هَلْ غَابَ الْقَمَرُ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ فَارْتَحِلُوا‏.‏ فَارْتَحَلْنَا، وَمَضَيْنَا حَتَّى رَمَتِ الْجَمْرَةَ، ثُمَّ رَجَعَتْ فَصَلَّتِ الصُّبْحَ فِي مَنْزِلِهَا‏.‏ فَقُلْتُ لَهَا يَا هَنْتَاهْ مَا أُرَانَا إِلاَّ قَدْ غَلَّسْنَا‏.‏ قَالَتْ يَا بُنَىَّ، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَذِنَ لِلظُّعُنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, prenoseći od Jahjaa, on od Ibni-Džubejra, koji je rekao kako mu je to prenio Abdullah, oslobođeni rob Esme, od Esme, da se ona, muzdelifanske noći, spustila (odsjela) kod Muzdelife, zatim ustala da klanja i klanjala jedan sat, a zatim upitala: “Sinko moj! Je li zašao mjesec?” “Ne” – rekao sam. Ona je, potom, klanjala još jedan sat, a zatim ponovo upitala: “Je li mjesec zašao?” “Da” – odgovorio sam. “Pa putujmo” – rekla je ona. Tako smo putovali i prolazili (teren) dok nije bacila kamenčiće. Zatim se vratila i klanjala sabah u svom šatoru na što sam joj rekao: “Domaćice! Čini nam se da smo još u sumraku?” “Sinko moj! Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ovo je dozvolio putnicima.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ ـ هُوَ ابْنُ الْقَاسِمِ ـ عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتِ اسْتَأْذَنَتْ سَوْدَةُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةَ جَمْعٍ وَكَانَتْ ثَقِيلَةً ثَبْطَةً فَأَذِنَ لَهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Kesir, rekavši da ga je obavijestio Sufjan, kome je prenio Abdur-Rahman b. Kasim od Kasima, on od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Sevda je tražila dozvolu od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, muzdelifanske noći (da ranije ode). Ona je bila sporog hoda, pa joj je on dozvolio (raniji odlazak).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ نَزَلْنَا الْمُزْدَلِفَةَ فَاسْتَأْذَنَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَوْدَةُ أَنْ تَدْفَعَ قَبْلَ حَطْمَةِ النَّاسِ، وَكَانَتِ امْرَأَةً بَطِيئَةً، فَأَذِنَ لَهَا، فَدَفَعَتْ قَبْلَ حَطْمَةِ النَّاسِ، وَأَقَمْنَا حَتَّى أَصْبَحْنَا نَحْنُ، ثُمَّ دَفَعْنَا بِدَفْعِهِ، فَلأَنْ أَكُونَ اسْتَأْذَنْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَمَا اسْتَأْذَنَتْ سَوْدَةُ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ مَفْرُوحٍ بِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Efleh b. Humejd, prenoseći od Kasima b. Mahmuda, on od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Odsjeli smo na Muzdelifi i Sevda je kasnije zatražila dozvolu od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da se vrati (na Minu) prije navale svijeta. Ona je bila sporog hoda, pa joj je on to dozvolio. Tako se ona vratila prije navale svijeta, a mi smo ostali (na Muzdelifi), sve dok nismo osvanuli. Potom smo se vratili zajedno s Vjerovjesnikom. Da sam i ja zatražila dozvolu od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kao što je to učinila Sevda, voljela bih više nego ma šta drugo, što bi me moglo obradovati.”


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُمَارَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى صَلاَةً بِغَيْرِ مِيقَاتِهَا إِلاَّ صَلاَتَيْنِ جَمَعَ بَيْنَ الْمَغْرِبِ وَالْعِشَاءِ، وَصَلَّى الْفَجْرَ قَبْلَ مِيقَاتِهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs b. Gijas i rekao da mu je prenio njegov otac od A’meša, kome je prenio Umare od Abdur-Rahmana, a on od Abdullaha, radijallahu anhu, koji je rekao: “Nisam vidio Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je klanjao ikakav namaz izvan njegovog određenog vremena, osim kada je sastavio dva namaza: akšam i jaciju, i klanjao sabah (na Muzdelifi) prije uobičajenog vremena (u sumrak).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَجَاءٍ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ خَرَجْنَا مَعَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ إِلَى مَكَّةَ، ثُمَّ قَدِمْنَا جَمْعًا، فَصَلَّى الصَّلاَتَيْنِ، كُلَّ صَلاَةٍ وَحْدَهَا بِأَذَانٍ وَإِقَامَةٍ، وَالْعَشَاءُ بَيْنَهُمَا، ثُمَّ صَلَّى الْفَجْرَ حِينَ طَلَعَ الْفَجْرُ، قَائِلٌ يَقُولُ طَلَعَ الْفَجْرُ‏.‏ وَقَائِلٌ يَقُولُ لَمْ يَطْلُعِ الْفَجْرُ‏.‏ ثُمَّ قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِنَّ هَاتَيْنِ الصَّلاَتَيْنِ حُوِّلَتَا عَنْ وَقْتِهِمَا فِي هَذَا الْمَكَانِ الْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ، فَلاَ يَقْدَمُ النَّاسُ جَمْعًا حَتَّى يُعْتِمُوا، وَصَلاَةَ الْفَجْرِ هَذِهِ السَّاعَةَ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ وَقَفَ حَتَّى أَسْفَرَ، ثُمَّ قَالَ لَوْ أَنَّ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَفَاضَ الآنَ أَصَابَ السُّنَّةَ‏.‏ فَمَا أَدْرِي أَقَوْلُهُ كَانَ أَسْرَعَ أَمْ دَفْعُ عُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ فَلَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ يَوْمَ النَّحْرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Redža, da mu je prenio Israil od Ebi-Ishaka, on od Abdur-Rahmana b. Jezida koji je kazao: “Izašli smo s Abdullahom (b. Mes’udom) do Mekke i došli na Muzdelifu. I tu je klanjao pojedinačno dva namaza, i to svaki namaz sa po jednim ezanom i po jednim ikametom, a večera je bila između njih. Sabah je klanjao kasnije, čim se zora pojavila. Neko govoraše: ‘Zora je zarudjela’, a neko: ‘Zora se nije još pojavila.’ Potom je Abdullah rekao: ‘Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: Ova dva namaza pomjerena su iz svoga određenog vremena samo na ovom mjestu, tj. akšam i jacija, i svijet ne mora stići na Muzdelifu sve do mrkle noći (jacije), a sabah-namaz klanja se u ovom času.’ I stajao je na nogama sve dok se nije razdanilo, a onda je rekao: ‘Kada bi se zapovjednik pravovjernih sada povratio (na Minu), postupio bi po sunnetu.’ ‘Ne znam’, rekao je Abdur-Rahman, ‘da li je izjava Abdullahova bila brža ili Osmanovo vraćanje (sa Muzdelife).’ Abdullah b. Mes’ud nije prestajao izgovarati telbijju sve dok nije bacio (prvi) kamenčiće na Džemretul-Akabi.”


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ مَيْمُونٍ، يَقُولُ شَهِدْتُ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ صَلَّى بِجَمْعٍ الصُّبْحَ، ثُمَّ وَقَفَ فَقَالَ إِنَّ الْمُشْرِكِينَ كَانُوا لاَ يُفِيضُونَ حَتَّى تَطْلُعَ الشَّمْسُ، وَيَقُولُونَ أَشْرِقْ ثَبِيرُ‏.‏ وَأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَالَفَهُمْ، ثُمَّ أَفَاضَ قَبْلَ أَنْ تَطْلُعَ الشَّمْسُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hadžadž b. Minhal, rekavši da mu je prenio Šu’be b. Hadžadž od Ebu-Ishaka koji je rekao: “Čuo sam Amra b. Mejmuna kako govori: ‘Bio sam prisutan kada je Omer na Muzdelifi klanjao sabah, zatim obavio stajanje i rekao: ‘Mušrici se nisu vraćali (sa Muzdelife) sve dok se ne bi pojavilo sunce i govorahu: Pojavi se, (osvijetljen) Sebiru!’ Vjerovjesnik im je proturječio i vratio se prije nego je sunce izašlo.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ الضَّحَّاكُ بْنُ مَخْلَدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَرْدَفَ الْفَضْلَ، فَأَخْبَرَ الْفَضْلُ أَنَّهُ لَمْ يَزَلْ يُلَبِّي حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Asim Dahhak b. Mahled, rekavši da mu je to prenio Ibni-Džurejdž od Ataa, on od Ibn-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, posadio iza sebe na devu, Fadla, a on je rekao da Vjerovjesnik nije prestajao izgovarati telbijju sve dok nije bacio (prvi) kamenčiće na Džemretul-Akabi.


 

حَدَّثَنَا زُهَيْرُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ يُونُسَ الأَيْلِيِّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ رِدْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ عَرَفَةَ إِلَى الْمُزْدَلِفَةِ، ثُمَّ أَرْدَفَ الْفَضْلَ مِنَ الْمُزْدَلِفَةِ إِلَى مِنًى ـ قَالَ ـ فَكِلاَهُمَا قَالاَ لَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُلَبِّي حَتَّى رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Zuhejr b. Harb, njemu prenio Vehb b. Džerir od svoga oca, on od Junusa el-Ejlije, ovaj od Zuhrije, a on od Ubejdullaha b. Abdullaha, ovaj, opet, od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Usame b. Zejd, radijallahu anhuma, jahao iza Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, na istoj devi od Arefata do Muzdelife, a od Muzdelife do Mine posadio je iza sebe Fadla i obojica njih, kaže Ibni-Abbas su izjavili: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije prestajao izgovarati telbijju sve dok nije bacio (prvi) kamenčić na Džemretul-Akabi.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا النَّضْرُ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو جَمْرَةَ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ الْمُتْعَةِ، فَأَمَرَنِي بِهَا، وَسَأَلْتُهُ عَنِ الْهَدْىِ، فَقَالَ فِيهَا جَزُورٌ أَوْ بَقَرَةٌ أَوْ شَاةٌ أَوْ شِرْكٌ فِي دَمٍ قَالَ وَكَأَنَّ نَاسًا كَرِهُوهَا، فَنِمْتُ فَرَأَيْتُ فِي الْمَنَامِ كَأَنَّ إِنْسَانًا يُنَادِي حَجٌّ مَبْرُورٌ، وَمُتْعَةٌ مُتَقَبَّلَةٌ‏.‏ فَأَتَيْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَحَدَّثْتُهُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ سُنَّةُ أَبِي الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَقَالَ آدَمُ وَوَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ وَغُنْدَرٌ عَنْ شُعْبَةَ عُمْرَةٌ مُتَقَبَّلَةٌ، وَحَجٌّ مَبْرُورٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak b. Mensur, da mu je saopćio Nadr, da je Ebu-Džemre izjavio: “Pitao sam Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, za Mut’u, pa mi ju je on naredio, a pitao sam ga i za kurban, pa mi je za njega rekao: ‘Kurban je u Mut’i deva, krava (goveče), ili ovca, ili sudioništvo u jednoj krupnoj žrtvi.’ Ebu-Džemre je rekao: ‘Svijet, kao da je Mut’u, prezirao. Kasnije sam zaspao i u snu vidio kako jedan čovjek viče: ‘Ovo je hadž obavljen bez greške i kod Allaha primljen i Mut’a uvažena.’ Otišao sam Ibnu-Abbasu, radijallahu anhuma, i to mu ispričao. On reče: Bog je najveći! To je praksa Ebul-Kasima, sallallahu alejhi ve sellem’” Ebu-Abdullah (Buharija) kaže: “Adem (b. Ebi-Ijas), Vehb b. Džerir i Gunder, prenoseći od Šu’be, rekli su: ‘Umra primljena i hadž obavljen bez prekršaja i kod Allaha uvažen, (Bogu su najdraži poslovi).’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً يَسُوقُ بَدَنَةً فَقَالَ ‏”‏ ارْكَبْهَا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ ارْكَبْهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ‏.‏ قَالَ ‏”‏ ارْكَبْهَا، وَيْلَكَ ‏”‏‏.‏ فِي الثَّالِثَةِ أَوْ فِي الثَّانِيَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu prenio Malik od Ebu-Zinada, on od A’redža, ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, vidio nekog čovjeka kako goni devu, pa mu rekao: “Uzjaši je!” “Ovo je deva (za kurban)” – rekao je čovjek. “Uzjaši je!” – rekao mu je Vjerovjesnik. “Ovo je deva (za kurban)” – ponovio je čovjek. U trećoj ili drugoj naredbi, on je rekao: “Teško tebi! Uzjaši je!”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، وَشُعْبَةُ، قَالاَ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً يَسُوقُ بَدَنَةً، فَقَالَ ‏”‏ ارْكَبْهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ‏.‏ قَالَ ‏”‏ ارْكَبْهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ‏.‏ قَالَ ‏”‏ ارْكَبْهَا ‏”‏‏.‏ ثَلاَثًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muslim b. Ibrahim da su mu prenijeli Hišam i Šu’be b. Hadžadž od Katade, a on od Enesa, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, vidio jednog čovjeka kako goni devu za kurban, pa mu je rekao: “Uzjaši je!” “Ovo je, uistinu, deva (za kurban)” – rekao je čovjek. “Uzjaši je!” – ponovio je Vjerovjesnik. “Ovo je deva (za kurban)” – odgovorio je čovjek. “Uzjaši je!” – rekao je Vjerovjesnik treći put.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ تَمَتَّعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ، وَأَهْدَى فَسَاقَ مَعَهُ الْهَدْىَ مِنْ ذِي الْحُلَيْفَةِ، وَبَدَأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ، ثُمَّ أَهَلَّ بِالْحَجِّ، فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ، فَكَانَ مِنَ النَّاسِ مَنْ أَهْدَى فَسَاقَ الْهَدْىَ، وَمِنْهُمْ مَنْ لَمْ يُهْدِ، فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ، قَالَ لِلنَّاسِ ‏ “‏ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ أَهْدَى فَإِنَّهُ لاَ يَحِلُّ لِشَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَقْضِيَ حَجَّهُ، وَمَنْ لَمْ يَكُنْ مِنْكُمْ أَهْدَى فَلْيَطُفْ بِالْبَيْتِ، وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَلْيُقَصِّرْ، وَلْيَحْلِلْ، ثُمَّ لِيُهِلَّ بِالْحَجِّ، فَمَنْ لَمْ يَجِدْ هَدْيًا فَلْيَصُمْ ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ فِي الْحَجِّ وَسَبْعَةً إِذَا رَجَعَ إِلَى أَهْلِهِ ‏”‏‏.‏ فَطَافَ حِينَ قَدِمَ مَكَّةَ، وَاسْتَلَمَ الرُّكْنَ أَوَّلَ شَىْءٍ، ثُمَّ خَبَّ ثَلاَثَةَ أَطْوَافٍ، وَمَشَى أَرْبَعًا، فَرَكَعَ حِينَ قَضَى طَوَافَهُ بِالْبَيْتِ عِنْدَ الْمَقَامِ رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ، فَانْصَرَفَ فَأَتَى الصَّفَا فَطَافَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ سَبْعَةَ أَطْوَافٍ، ثُمَّ لَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى قَضَى حَجَّهُ وَنَحَرَ هَدْيَهُ يَوْمَ النَّحْرِ، وَأَفَاضَ فَطَافَ بِالْبَيْتِ، ثُمَّ حَلَّ مِنْ كُلِّ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ، وَفَعَلَ مِثْلَ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ أَهْدَى وَسَاقَ الْهَدْىَ مِنَ النَّاسِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, rekavši da mu je prenio Lejs od Ukajla, on od Ibni-Šihaba, ovaj od Salima b. Abdullaha, da je Ibni-Omer, radijallahu anhu, rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, koristio se u Hadžetul-Vedau umrom do samog hadža, pa je i kurban pribavio. On je taj kurban gonio sa sobom od Zul-Hulejfe. Tako je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, započeo hodočašće i stupio u ihram za umru, a potom (u Mekki) učinio odluku za hadž. I svijet, koji je bio sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, koristio se umrom do samog hadža. Bilo ih je koji su pribavili sebi kurban i gonili ga sa sobom, a i onih koji ga nisu pribavili. Kada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, stigao u Mekku, rekao je svijetu: ‘Ko je od vas pribavio kurban, njemu nije dozvoljeno ništa činiti, što mu je već ranije bilo zabranjeno, sve dok ne obavi i svoj hadž, a ko nije pribavio sebi kurban, neka se obrije i oslobodi ihrama, a kasnije neka opet stupi u ihram za hadž. Ko ne nađe kurban, neka posti tri dana u toku hadža i sedam kada se vrati svojoj kući.’ Vjerovjesnik je obavio obilaženje oko Ka’be čim je prispio u Mekku i prvi od obreda bio je, da je dotakao Hadžerul-Esved, a zatim, poskakujući, kasao u prva tri ophođenja, a u četiri posljednja, išao običnim hodom. Kada je završio svoj tavaf oko Ka’be, klanjao je dva rekata kod Mekkami-Ibrahima, predao selam, okrenuo se i otišao na Safu, te učinio između Safe i Merve sedam ophodnji. Njemu nije bilo dozvoljeno činiti ništa od onoga što mu je bilo ranije zabranjeno, sve dok nije obavio sve svoje hadžske obrede; dok nije prvi dan Bajrama zaklao kurban i dok se nije vratio i obavio posljednje ophođenje oko Ka’be, poslije čega mu je bilo dozvoljeno činiti sve što mu je (u ihramu) bilo zabranjeno. Ko je god sebi pribavio kurban, radio je onako kao što je radio i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem Ovaj kurban gonio je, međutim, samo poneko od svijeta.”


 

وَعَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي تَمَتُّعِهِ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَجِّ فَتَمَتَّعَ النَّاسُ مَعَهُ بِمِثْلِ الَّذِي أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

Od Urve je preneseno kako ga je Aiša, radijallahu anha, prenoseći od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, obavijestila o njegovom obavljanju umre do hadža i da je i svijet sa njim stupio u ihram za umru, namjeravajući iza nje obaviti hadž u istoj godini. Ovo se slaže s onim o čemu nije obavijestio Salim, prenoseći od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, a on od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهم ـ لأَبِيهِ أَقِمْ، فَإِنِّي لاَ آمَنُهَا أَنْ سَتُصَدُّ عَنِ الْبَيْتِ‏.‏ قَالَ إِذًا أَفْعَلَ كَمَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ قَالَ اللَّهُ ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏ فَأَنَا أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عَلَى نَفْسِي الْعُمْرَةَ‏.‏ فَأَهَلَّ بِالْعُمْرَةِ، قَالَ ثُمَّ خَرَجَ حَتَّى إِذَا كَانَ بِالْبَيْدَاءِ أَهَلَّ بِالْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ، وَقَالَ مَا شَأْنُ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إِلاَّ وَاحِدٌ‏.‏ ثُمَّ اشْتَرَى الْهَدْىَ مِنْ قُدَيْدٍ، ثُمَّ قَدِمَ فَطَافَ لَهُمَا طَوَافًا وَاحِدًا، فَلَمْ يَحِلَّ حَتَّى حَلَّ مِنْهُمَا جَمِيعًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebun-Nu’man, njemu prenio Hammad od Ejjuba, on od Nafija koji je rekao: “Abdullah b. Abdullah b. Omer, radijallahu anhuma, kazao je svome ocu: ‘Odustani (od hadža), jer ja nisam siguran za nered, koji bi te mogao omesti od posjete Ka’bi.’ ‘Tada ću uraditi’, rekao je Abdullah, ‘kao što je uradio Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a Allah je rekao: ‘Vi u Allahovom Poslaniku imate, zaista, najbolji primjer.’ Ja vas uzimam za svjedoke, da sam nijet učinio za umru.’ Potom je on”, rekao je Abdullah, “stupio u ihram (od svoje kuće), i krenuo. Kada je bio u Bejdau, izgovorio je telbijju za hadž i umru rekavši: ‘Hadž i umra nisu nešto posebno nego jedno (međusobno povezani).’ Potom je kupio sebi kurban u Humejdu, došao (u Mekku), obavio je tavaf za oba obreda (hadž i umru) i nije se ihrama oslobodio, sve dok nije obavio obje ove dužnosti skupa (umru i hadž).”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، وَمَرْوَانَ، قَالاَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمَدِينَةِ زَمَنَ الْحُدَيْبِيَةِ فِي بِضْعَ عَشْرَةَ مِائَةً مِنْ أَصْحَابِهِ، حَتَّى إِذَا كَانُوا بِذِي الْحُلَيْفَةِ قَلَّدَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْهَدْىَ وَأَشْعَرَ وَأَحْرَمَ بِالْعُمْرَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Muhammed, rekavši da ga je obavijestio Abdullah, da mu je prenio Ma’mer od Zuhrije, on od Urve b. Zubejra, ovaj od Misvera b. Mahreme i Mervana: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao je iz Medine (godine Hudejbije) sa nešto manje od hiljadu svojih drugova i kada su bili u Zul-Hulejfi, Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, svojoj kurban-devi objesio je o vrat obuću i pomazao je krvlju iz prosječene joj grbe i stupio u ihram za umru.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ فَتَلْتُ قَلاَئِدَ بُدْنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِيَدَىَّ، ثُمَّ قَلَّدَهَا وَأَشْعَرَهَا وَأَهْدَاهَا، فَمَا حَرُمَ عَلَيْهِ شَىْءٌ كَانَ أُحِلَّ لَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Efleh, prenoseći od Kasima, on od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Splela sam svojim rukama ogrlice devama Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, a on ih je potom svakoj stavio i pomazao krvlju, iz njene, malo probodene grbe, i uputio prema Mekki, na ime kurbana i nije mu bilo zabranjeno činiti ništa što mu je do tada bilo dozvoljeno.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ حَفْصَةَ، رضى الله عنهم قَالَتْ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا شَأْنُ النَّاسِ حَلُّوا وَلَمْ تَحْلِلْ أَنْتَ قَالَ ‏ “‏ إِنِّي لَبَّدْتُ رَأْسِي، وَقَلَّدْتُ هَدْيِي، فَلاَ أَحِلُّ حَتَّى أَحِلَّ مِنَ الْحَجِّ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, prenoseći od Ubejdullaha, kome je saopćio Nafi od Ibni-Omera, on od Hafse, radijallahu anha, koja je rekla: “Allahov Poslaniče, šta je ovom svijetu? Oni su se oslobodili ihrama, a ti nisi!” “Ja sam”, rekao je on, “ulijepio svoju kosu i svom kurbanu stavio ogrlicu, i neću se osloboditi ihrama sve dok se ne oslobodim (obreda) hadža.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، وَعَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُهْدِي مِنَ الْمَدِينَةِ، فَأَفْتِلُ قَلاَئِدَ هَدْيِهِ، ثُمَّ لاَ يَجْتَنِبُ شَيْئًا مِمَّا يَجْتَنِبُهُ الْمُحْرِمُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf da mu je prenio Lejs, njemu Ibni-Šihab od Urve i od Amre b. Abdirahmana, da je Aiša, radijallahu anha, rekla: “Allahov Poslanik je uputio (jedan) kurban u Mekku iz Medine. Ja sam tom njegovom kurbanu oplela ogrlicu i on se, potom, (do mikata) nije klonio ničega čega se kloni muhrim.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا أَفْلَحُ بْنُ حُمَيْدٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ فَتَلْتُ قَلاَئِدَ هَدْىِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ أَشْعَرَهَا وَقَلَّدَهَا ـ أَوْ قَلَّدْتُهَا ـ ثُمَّ بَعَثَ بِهَا إِلَى الْبَيْتِ، وَأَقَامَ بِالْمَدِينَةِ، فَمَا حَرُمَ عَلَيْهِ شَىْءٌ كَانَ لَهُ حِلٌّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muslim, da mu je prenio Eflan b. Humejd od Kasima, on od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Oplela sam ogrlicu za kurban-devu Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i on joj je, razmazavši po njoj prokapanu krv iz prosječene joj grbe, stavio na vrat ogrlicu”, ili je, kaže Kasim, rekla: “Stavila sam joj je. Potom ju je poslao Ka’bi, a on je ostao u Medini i nije mu bilo zabranjeno ništa činiti što mu je bilo dotada dozvoljeno.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّ زِيَادَ بْنَ أَبِي سُفْيَانَ كَتَبَ إِلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ إِنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ مَنْ أَهْدَى هَدْيًا حَرُمَ عَلَيْهِ مَا يَحْرُمُ عَلَى الْحَاجِّ حَتَّى يُنْحَرَ هَدْيُهُ‏.‏ قَالَتْ عَمْرَةُ فَقَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ لَيْسَ كَمَا قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ، أَنَا فَتَلْتُ قَلاَئِدَ هَدْىِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَىَّ، ثُمَّ قَلَّدَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَيْهِ، ثُمَّ بَعَثَ بِهَا مَعَ أَبِي فَلَمْ يَحْرُمْ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَىْءٌ أَحَلَّهُ اللَّهُ حَتَّى نُحِرَ الْهَدْىُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, a rekavši da mu je prenio Malik od Abdullaha b. Ebi-Bekra b. Amra b. Hazima, on od Amre b. Abdirahmana da mu je ona saopćila da je Zijad b. Ebi-Sufjan pisao Aiši, radijallahu anha, da je Abdullah b. Abbas, radijallahu anhuma, rekao: “Ko pošalje kurban Ka’bi, njemu je zabranjeno činiti sve ono što je zabranjeno svakom hadžiji, sve dok se njegova poslana žrtva (kurban) ne zakolje.” “Potom je”, kazala je Amra, “Aiša, radijallahu anha, rekla: ‘Nije to tako kao što je Ibni-Abbas, radijallahu anha, rekao. Ja sam svojim rukama oplela ogrlice kurban-devi Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, a Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, iste joj je stavio svojim rukama i poslao (u Mekku) po mom ocu, i dok još kurban nije bio zaklan, Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, nije bilo ništa zabranjeno činiti od onoga što mu je Allah ranije dozvoljavao.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ أَهْدَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَرَّةً غَنَمًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, rekavši da je njemu prenio Ameš od Ibrahima, ovaj od Esveda, a on od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je jednom, na ime kurbana, u Mekku bravče.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كُنْتُ أَفْتِلُ الْقَلاَئِدَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَيُقَلِّدُ الْغَنَمَ، وَيُقِيمُ فِي أَهْلِهِ حَلاَلاً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebun-Nu’man, njemu Abdurrahman, prenoseći od A’meša kome je prenio Ibrahim od Esveda, a on od Aiše, radijallahu anha: “Oplela sam ogrlice kurbanu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i on ih je nataknuo bravčetu na vrat i ostao slobodan boraviti kod svojih ukućana.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ،‏.‏ وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كُنْتُ أَفْتِلُ قَلاَئِدَ الْغَنَمِ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَيَبْعَثُ بِهَا، ثُمَّ يَمْكُثُ حَلاَلاً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebun-Nu’man, njemu Hammad, prenoseći od Mensura b. Mu’temira, a preko drugog seneda, pričao nam je Muhammed b. Kesir, njemu Sufjan, prenoseći od Mensura, on od Ibrahima, ovaj od Esveda, a on opet od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Oplela sam ogrlicu kurban-bravčetu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, pa ga je on sa njim poslao (u Mekku), a potom boravio slobodno (u Medini).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ فَتَلْتُ لِهَدْىِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ـ تَعْنِي الْقَلاَئِدَ ـ قَبْلَ أَنْ يُحْرِمَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nu’ajm da mu je prenio Zekerijja od Adema, on od Mesruka, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Oplela sam za kurban Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, ogrlicu, prije nego je on stupio u ihram (prilikom Hadžetul-Vedaa).”


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ فَتَلْتُ قَلاَئِدَهَا مِنْ عِهْنٍ كَانَ عِنْدِي‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Amr b. Ali, da mu je prenio Muaz b. Muaz od Ibni-Avna, on od Kasima, ovaj od (Aiše), majke pravovjernih, radijallahu anha: “Oplela sam ogrlice kurbanu od vune, koju sam kod sebe imala.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً يَسُوقُ بَدَنَةً، قَالَ ‏”‏ ارْكَبْهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ‏.‏ قَالَ ‏”‏ ارْكَبْهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ رَاكِبَهَا يُسَايِرُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَالنَّعْلُ فِي عُنُقِهَا‏.‏ تَابَعَهُ مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed da mu je saopćio Abdul-A’la b. Abdul-A’la, prenoseći od Ma’mera, on od Jahjaa b. Ebi-Kesira, on od Ikrime, a ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, vidio jednog čovjeka kako goni devu-kurban i rekao mu: “Uzjaši je!” “Ovo je deva (za kurban)” – kazao je čovjek. “Uzjaši je!” – ponovio je Vjerovjesnik. “Kasnije sam ga već vidio”, rekao je Ebu-Hurejre, “kao njenog jahača kako putuje uz Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, a obuća (je visila) na njenom vratu.” U drugom senedu, Ma’mera slijedi Muhammed b. Beššar.


 

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَمَرَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ أَتَصَدَّقَ بِجِلاَلِ الْبُدْنِ الَّتِي نَحَرْتُ وَبِجُلُودِهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kabise, njemu prenio Sufjan od Ibni-Ebi-Nedžiha, on od Mudžahida, ovaj do Abdurrahmana b. Ebi-Lejla, a on od Alije, radijallahu anhu, koji je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio mi je da pokrivače deva, koje su poklane, kao i njihove kože, podijelim kao sadaku.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ أَرَادَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ الْحَجَّ عَامَ حَجَّةِ الْحَرُورِيَّةِ فِي عَهْدِ ابْنِ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ النَّاسَ كَائِنٌ بَيْنَهُمْ قِتَالٌ، وَنَخَافُ أَنْ يَصُدُّوكَ‏.‏ فَقَالَ ‏{‏لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِي رَسُولِ اللَّهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ‏}‏ إِذًا أَصْنَعَ كَمَا صَنَعَ، أُشْهِدُكُمْ أَنِّي أَوْجَبْتُ عُمْرَةً‏.‏ حَتَّى كَانَ بِظَاهِرِ الْبَيْدَاءِ قَالَ مَا شَأْنُ الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ إِلاَّ وَاحِدٌ، أُشْهِدُكُمْ أَنِّي جَمَعْتُ حَجَّةً مَعَ عُمْرَةٍ‏.‏ وَأَهْدَى هَدْيًا مُقَلَّدًا اشْتَرَاهُ حَتَّى قَدِمَ، فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا، وَلَمْ يَزِدْ عَلَى ذَلِكَ، وَلَمْ يَحْلِلْ مِنْ شَىْءٍ حَرُمَ مِنْهُ حَتَّى يَوْمِ النَّحْرِ، فَحَلَقَ وَنَحَرَ وَرَأَى أَنْ قَدْ قَضَى طَوَافَهُ الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ بِطَوَافِهِ الأَوَّلِ، ثُمَّ قَالَ كَذَلِكَ صَنَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, rekavši da mu je prenio Ebu-Damre, da je Musa b. Ukbe prenio od Nafija slijedeće: “(Abdullah) Ibni-Omer, radijallahu anhuma, htio je obaviti hadž godine hodočašća haridžija, u doba Ibni-Zubejra, r.a, pa mu je rečeno (od sina): ‘Borba je među tamošnjim svijetom i bojim se da te ne odbiju (odvrate od Ka’be)!’ ‘Vi’, citirao je Ibni-Omer, ‘imate u Allahovom Poslaniku zaista najbolji uzor. Ja ću, dakle, učiniti onako kao što je učinio on. Uzimam vas za svjedoke da sam nijet učinio obaviti umru.’ A kada je bio upravo na Bejdau, rekao je: ‘Hadž i umra nisu ništa drugo nego jedno (po svojoj svrsi). Uzimam vas za svjedoke da sam odlučio spojiti hadž sa umrom, a kurban sam pribavio, stavio mu ogrlicu, a kupio sam ga (u Hudejdu).’ Pošto je došao (u Mekku), obavio je tavaf oko Ka’be te obišao Safu (i Mervu) i nije na to više ništa (od obreda) dodao, a nije mu bilo slobodno učiniti ono čega je bio ranije (kao muhrim) lišen, sve do desetog dana zul-hidžeta, kada se obrijao i zaklao kurban. On je smatrao da je svoj obavezni tavaf (oko Ka’be, Safe i Merve) za umru i hadž obavio već prvim svojim tavafom.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ، لاَ نُرَى إِلاَّ الْحَجَّ، فَلَمَّا دَنَوْنَا مِنْ مَكَّةَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ، إِذَا طَافَ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَنْ يَحِلَّ، قَالَتْ فَدُخِلَ عَلَيْنَا يَوْمَ النَّحْرِ بِلَحْمِ بَقَرٍ‏.‏ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالَ نَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَزْوَاجِهِ‏.‏ قَالَ يَحْيَى فَذَكَرْتُهُ لِلْقَاسِمِ، فَقَالَ أَتَتْكَ بِالْحَدِيثِ عَلَى وَجْهِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu prenio Malik od Jahjaa b. Seida, on od Amre b. Abdirahman koja je rekla: “Čula sam Aišu, radijallahu anha, kako govori: ‘Izašli smo sa Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, kada je ostalo pet dana od zul-kadeta, naumivši obaviti samo hadž. Kada smo se’, rekla je ona, ‘približili Mekki, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio je da se oslobodi ihrama ko nema kod sebe kurban, pošto izvrši tavaf oko Ka’be i obavi trčanje (sa’j) između Safe i Merve. Kasnije, desetog dana zul-hidžeta, donesen nam je komad goveđeg mesa i ja sam upitala: ‘Šta je ovo?’ ‘Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem’, rekao je donosilac, ‘zaklao je goveče, na ime kurbana, za svoje supruge.’” Jahja je kazao: “Potom sam ovo spomenuo Kasimu, a on reče: ‘Prenijela ti je Amra slučaj vjerno.’”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، سَمِعَ خَالِدَ بْنَ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ يَنْحَرُ فِي الْمَنْحَرِ‏.‏ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ مَنْحَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak b. Ibrahim, da je čuo Halida b. Harisa, koji kaže da mu je prenio Ubejdullah b. Omer od Nafija, da je Abdullah (b. Omer), r.a, klao deve na već poznatom mjestu klanja, na mjestu, rekao je Ubejdullah, gdje je klao deve Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ عِيَاضٍ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ يَبْعَثُ بِهَدْيِهِ مِنْ جَمْعٍ مِنْ آخِرِ اللَّيْلِ، حَتَّى يُدْخَلَ بِهِ مَنْحَرُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَعَ حُجَّاجٍ فِيهِمُ الْحُرُّ وَالْمَمْلُوكُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, njemu Enes b. I’jad da mu je prenio Musa b. Ukbe od Nafija, da je Ibni-Omer, radijallahu anhuma, poslao svoj kurban iz Muzdelife krajem noći, tako da je on, umjesto gdje je klao deve Vjerovjesnik, uveden sa hadžijama, među kojima se zajedno nalaziše i slobodan i rob.


 

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ بَكَّارٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ ـ قَالَ وَنَحَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ سَبْعَ بُدْنٍ قِيَامًا، وَضَحَّى بِالْمَدِينَةِ كَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ أَقْرَنَيْنِ‏.‏ مُخْتَصَرًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sehl b. Bekkar, da mu je prenio Vuhejb od Ejjuba, on od Ebu-Kilabe, a ovaj od Enesa, radijallahu anhu, koji je rekao: i naveo je hadis, a zatim kazao: Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kasnije je zaklao svojom rukom sedam deva u stojećem stavu, a u Medini je zaklao (ranije) dva sivkasta rogata ovna.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ زِيَادِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ رَأَيْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَتَى عَلَى رَجُلٍ، قَدْ أَنَاخَ بَدَنَتَهُ يَنْحَرُهَا، قَالَ ابْعَثْهَا قِيَامًا مُقَيَّدَةً، سُنَّةَ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ عَنْ يُونُسَ أَخْبَرَنِي زِيَادٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Mesleme, njemu prenio Jezid b. Zurej od Junusa, on od Zijada b. Džubejra koji je rekao: “Vidio sam (Abdullaha) Ibni-Omera, radijallahu anhuma, kada je prišao jednom čovjeku, koji je već bio povalio svoju devu da je zakolje i rekao mu: ‘Postavi je uspravno ukoljenčenu, kako je to činio Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem’” Šu’be je, prenoseći od Junusa, rekao: “Mene je o gornjem obavijestio Zijad (b. Džubejr).”


 

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ بَكَّارٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا، وَالْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ، فَبَاتَ بِهَا، فَلَمَّا أَصْبَحَ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ، فَجَعَلَ يُهَلِّلُ وَيُسَبِّحُ، فَلَمَّا عَلاَ عَلَى الْبَيْدَاءِ لَبَّى بِهِمَا جَمِيعًا، فَلَمَّا دَخَلَ مَكَّةَ أَمَرَهُمْ أَنْ يَحِلُّوا‏.‏ وَنَحَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ سَبْعَ بُدْنٍ قِيَامًا، وَضَحَّى بِالْمَدِينَةِ كَبْشَيْنِ أَمْلَحَيْنِ أَقْرَنَيْنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sehl b. Bekkar, da mu je prenio Vuhejb od Ejjuba, on od Ebu-Kilabe, a ovaj od Enesa, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je četiri rekata podne- -namaza u Medini, a dva rekata ikindije u Zul-Hulejfi i u njoj prenoćio. Kada je svanulo, uzjahao je svoju devu i izgovarao: ‘Nema drugog Boga osim Jednog Jedinog Allaha’, i slavio je Allaha njemu dostojnim riječima, a kada je uzišao na Bejda’, izgovaraše (kao karin) telbijju za oba hodočašća (za hadž i umru) skupno. Pošto je unišao u Mekku, naredio je hadžijama (koji nisu imali kurban) da se oslobode ihrama (po izvršenom tavafu oko Ka’be, te Safe i Merve). Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kasnije je zaklao svojom rukom sedam deva u stojećem stavu, a u Medini je zaklao (ranije) dva sivkasta rogata ovna.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الظُّهْرَ بِالْمَدِينَةِ أَرْبَعًا، وَالْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ‏.‏ وَعَنْ أَيُّوبَ عَنْ رَجُلٍ عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ ثُمَّ بَاتَ حَتَّى أَصْبَحَ، فَصَلَّى الصُّبْحَ، ثُمَّ رَكِبَ رَاحِلَتَهُ حَتَّى إِذَا اسْتَوَتْ بِهِ الْبَيْدَاءَ أَهَلَّ بِعُمْرَةٍ وَحَجَّةٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu prenio Ismail od Ejuba, on od Ebu-Kilabe, ovaj od Enesa b. Malika koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je četiri rekata podne-namaza u Medini, a dva rekata ikindije u Zul-Hulejfi.” Od Ejjuba je preneseno, da je on prenio od nekog čovjeka, a ovaj od Enesa, radijallahu anhu: “…potom je tu prenoćio, a kada je svanulo, klanjao je sabah, uzjahao svoju devu i kada je s njom stigao na Bejda’, izgovorio je telbijju za umru i za hadž.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقُمْتُ عَلَى الْبُدْنِ، فَأَمَرَنِي فَقَسَمْتُ لُحُومَهَا، ثُمَّ أَمَرَنِي فَقَسَمْتُ جِلاَلَهَا وَجُلُودَهَا‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الْكَرِيمِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَمَرَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ أَقُومَ عَلَى الْبُدْنِ، وَلاَ أُعْطِيَ عَلَيْهَا شَيْئًا فِي جِزَارَتِهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Kesir, da mu je saopćio Sufjan od Ibni-Ebi-Nedžiha, on od Mudžahida, ovaj od Abdurrahmana b. Ebi-Lejla, a on od Alije, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao me je i ja sam stajao kod deva, potom mi je on, sallallahu alejhi ve sellem, naredio, pa sam razdijelio njihovo meso, a zatim mi je zapovjedio, pa sam razdijelio i njihove pokrivače i njihove kože.” Sufjan je još rekao: “…A pričao mi je Abdul-Kerim, prenoseći od Mudžahida, on od Abdurrahmana b. Ebi-Lejla, ovaj od Alije, radijallahu anhu, koji je rekao: ‘Naredio mi je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, da stojim kod njegovih deva i da ne dam od njih nikome ništa (na ime usluge) za klanje (guljenje i sječenje mesa).’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، وَعَبْدُ الْكَرِيمِ الْجَزَرِيُّ، أَنَّ مُجَاهِدًا، أَخْبَرَهُمَا أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيًّا ـ رضى الله عنه ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَمَرَهُ أَنْ يَقُومَ عَلَى بُدْنِهِ، وَأَنْ يَقْسِمَ بُدْنَهُ كُلَّهَا، لُحُومَهَا وَجُلُودَهَا وَجِلاَلَهَا، وَلاَ يُعْطِيَ فِي جِزَارَتِهَا شَيْئًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu prenio Jahja od Ibni-Džurejha kome su saopćili Hasan b. Muslim i Abdul-Kerim Džezerija, prenoseći od Mudžahida, kome je to prenio Abdurrahman b. Ebi-Lejla od Alije, radijallahu anhu, da mu je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zaista, naredio da stoji kod njegovih deva i da ih podijeli, i to sve od njih: njihovo meso, kože, pokrivače i da na ime usluge za njihovo klanje, ne daje nikome ništa od njih.


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَيْفُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ، قَالَ سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يَقُولُ حَدَّثَنِي ابْنُ أَبِي لَيْلَى، أَنَّ عَلِيًّا ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ قَالَ أَهْدَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِائَةَ بَدَنَةٍ، فَأَمَرَنِي بِلُحُومِهَا فَقَسَمْتُهَا، ثُمَّ أَمَرَنِي بِجِلاَلِهَا فَقَسَمْتُهَا، ثُمَّ بِجُلُودِهَا فَقَسَمْتُهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm da je Sejf b. Ebi-Sulejman kazao: “Čuo sam Mudžahida kako govori: ‘Pričao nam je Ibni-Ebi-Lejla da mu je Alija, radijallahu anhu, rekao: Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je stotinu deva (na Minu, na ime kurbana) i naredio mi, pa sam podijelio meso od njih, potom mi je naredio, pa sam podijelio njihove pokrivače, zatim sam po njegovom naređenju i njihove kože podijelio. ’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنَا عَطَاءٌ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ كُنَّا لاَ نَأْكُلُ مِنْ لُحُومِ بُدْنِنَا فَوْقَ ثَلاَثِ مِنًى، فَرَخَّصَ لَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ كُلُوا وَتَزَوَّدُوا ‏”‏‏.‏ فَأَكَلْنَا وَتَزَوَّدْنَا‏.‏ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَقَالَ حَتَّى جِئْنَا الْمَدِينَةَ قَالَ لاَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, da mu je prenio Jahja od Ibni-Džurejdža, da mu je Ata rekao, kako je čuo Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, kako kaže: “Mi nismo na Mini jeli meso naših deva više od tri dana, pa nam je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dozvolio, rekavši: ‘Jedite i opskrbite se (za putovanje)!’ I mi smo ga jeli i opskrbili se.” “Upitao sam”, kaže Ibni-Džurejdž, “Ataa: ‘Je li Džabir rekao: …(opskrbili smo se) toliko da smo (sa njim) došli u Medinu.’” “Ne” – odgovorio je Ata.


 

حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ مَخْلَدٍ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَتْنِي عَمْرَةُ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِخَمْسٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ، وَلاَ نَرَى إِلاَّ الْحَجَّ، حَتَّى إِذَا دَنَوْنَا مِنْ مَكَّةَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ إِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ ثُمَّ يَحِلُّ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ فَدُخِلَ عَلَيْنَا يَوْمَ النَّحْرِ بِلَحْمِ بَقَرٍ فَقُلْتُ مَا هَذَا فَقِيلَ ذَبَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَزْوَاجِهِ‏.‏ قَالَ يَحْيَى فَذَكَرْتُ هَذَا الْحَدِيثَ لِلْقَاسِمِ‏.‏ فَقَالَ أَتَتْكَ بِالْحَدِيثِ عَلَى وَجْهِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Halid b. Mahled, rekavši da mu je prenio Sulejman, kako je Jahja izjavio da mu je Amra kazala: “Čula sam Aišu, radijallahu anha, kako govori: ‘Izašli smo sa Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, (iz Medine) kada je ostalo još pet dana od zul-kadeta, naumivši obaviti samo hadž. Pošto smo se približili Mekki, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kaže Aiša, radijallahu anha, naredio je: ‘Ko nema kod sebe kurban, on će, pošto obavi tavaf oko Ka’be (Safu i Mervu), osloboditi se ihrama.’ Kasnije nam je, na dan klanja kurbana, donesen komad goveđeg mesa i ja sam upitala: ‘Šta je ovo?’ Na to je rečeno: ‘Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zaklao je goveče za svoje supruge.’” Jahja je kazao: “Spomenuo sam kasnije ovu izjavu Kasimu, pa on reče: ‘Vjerno ti je prenijela Amra taj događaj.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَمَّنْ حَلَقَ قَبْلَ أَنْ يَذْبَحَ وَنَحْوِهِ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ لاَ حَرَجَ، لاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Abdullah b. Havšeb, njemu Hušejm, rekavši da mu je prenio Mensur od Ataa, on od (Abdullaha) Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, upitan je za onog, koji se obrijao prije nego je zaklao kurban i tome slično (bacanje kamenčića), pa je rekao: ‘Nema grijeha! Nema grijeha!’”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رَجُلٌ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم زُرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏ قَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏ قَالَ ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ الرَّحِيمِ الرَّازِيُّ عَنِ ابْنِ خُثَيْمٍ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ الْقَاسِمُ بْنُ يَحْيَى حَدَّثَنِي ابْنُ خُثَيْمٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ عَفَّانُ أُرَاهُ عَنْ وُهَيْبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ خُثَيْمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ حَمَّادٌ عَنْ قَيْسِ بْنِ سَعْدٍ وَعَبَّادِ بْنِ مَنْصُورٍ عَنْ عَطَاءٍ عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Junus, da mu je prenio Ebu-Bekr od Abdul-Aziza b. Rufeja, on od Ataa, ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma: “Jedan je čovjek rekao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: ‘Izvršio sam tavaf prije nego sam bacio kamenčiće (na Džemretul-Akabi)?’ ‘Nema grijeha’ – rekao je on. ‘Obrijao sam se prije nego sam zaklao kurban?’ – dodao je ovaj. ‘Nema grijeha’ – odgovorio je Vjerovjesnik. ‘ Zaklao sam kurban prije nego sam bacio kamenčiće?’ – rekao je on. ‘Nema grijeha’ – odgovorio je Vjerovjesnik.” Abdur-Rahim Razija je isti dijalog prenio od Husejma, njemu Ata prenio od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem Kasim b. Jahja je rekao: “Meni je gornji hadis prenio Ibni-Husejm od Ataa, on od Ibni-Abbasa, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem” “Afan ga je prenio”, rekao je Buharija, “od Vuhejba, on od Ibni-Husejma, a ovaj od Seida b. Džubejra, on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji ga prenosi od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem” I Hammad je isti hadis prenio od Kajsa b. Sa’da i Abbada b. Mensura, oni od Ataa, ovaj od Džabira, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَمَيْتُ بَعْدَ مَا أَمْسَيْتُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ لاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏ قَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, da mu je saopćio Abdul-Ata, rekavši da mu je Halid prenio od Ikrime, on od Ibn-Abbasa, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, upitan je (za hadžske obrede). Potom je neko dodao: ‘Bacio sam kamenčiće pošto sam dočekao mrak?’ ‘Nema grijeha’ – rekao je Vjerovjesnik. ‘Obrijao sam se prije nego sam zaklao kurban?’ – rekao je ovaj. ‘Nema grijeha’ – odgovorio je ponovo Vjerovjesnik.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَيْسِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَارِقِ بْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَدِمْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ بِالْبَطْحَاءِ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَحَجَجْتَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ بِمَا أَهْلَلْتَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لَبَّيْكَ بِإِهْلاَلٍ كَإِهْلاَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَحْسَنْتَ، انْطَلِقْ فَطُفْ بِالْبَيْتِ وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ أَتَيْتُ امْرَأَةً مِنْ نِسَاءِ بَنِي قَيْسٍ، فَفَلَتْ رَأْسِي، ثُمَّ أَهْلَلْتُ بِالْحَجِّ، فَكُنْتُ أُفْتِي بِهِ النَّاسَ، حَتَّى خِلاَفَةِ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ فَذَكَرْتُهُ لَهُ‏.‏ فَقَالَ إِنْ نَأْخُذْ بِكِتَابِ اللَّهِ فَإِنَّهُ يَأْمُرُنَا بِالتَّمَامِ، وَإِنْ نَأْخُذْ بِسُنَّةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَحِلَّ حَتَّى بَلَغَ الْهَدْىُ مَحِلَّهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, da mu je saopćio Abdul-Ata, rekavši da mu je Halid prenio od Ikrime, on od Ibn-Abbasa, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, upitan je (za hadžske obrede). Potom je neko dodao: ‘Bacio sam kamenčiće pošto sam dočekao mrak?’ ‘Nema grijeha’ – rekao je Vjerovjesnik. ‘Obrijao sam se prije nego sam zaklao kurban?’ – rekao je ovaj. ‘Nema grijeha’ – odgovorio je ponovo Vjerovjesnik.” 1609. PRIČAO NAM JE Abdan, da mu je saopćio njegov otac, prenoseći od Šu’be, on od Kajsa b. Muslima, ovaj od Tarika b. Šihaba, a on od Ebu-Mu-saa, radijallahu anhu, koji je rekao: “Stigao sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kada je bio u Bathau i tu me je upitao: ‘Jesi li se odlučio za hadž?’ ‘Da’ – rekao sam. ‘Kako si učinio telbijju?’ – upitao je on. ‘Odazivam ti se telbijjom poput telbijje Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem’ – kazao sam. ‘Lijepo si učinio’ – rekao je on. ‘Idi i obiđi oko Ka’be, te učini sa’j između Safe i Merve!’ Kasnije sam došao jednoj ženi, plemena Benu-Kajs i ona mi je obiskala (iščeljala) glavu, pa sam onda stupio u ihram za hadž. Ovo sam (o temettuu) kazivao svijetu sve do Omerova hilafeta, pa i njemu spomenuo, a on reče: ‘Ako se držimo Božije Knjige, ona nam naređuje da hadž upotpunimo (u cijelosti), a ako se držimo prakse Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, pa i Allahov Poslanik se nije oslobađao ihrama, dok mu kurban nije stigao na svoje mjesto.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ حَفْصَةَ ـ رضى الله عنهم ـ أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا شَأْنُ النَّاسِ حَلُّوا بِعُمْرَةٍ وَلَمْ تَحْلِلْ أَنْتَ مِنْ عُمْرَتِكَ قَالَ ‏ “‏ إِنِّي لَبَّدْتُ رَأْسِي، وَقَلَّدْتُ هَدْيِي، فَلاَ أَحِلُّ حَتَّى أَنْحَرَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, rekavši da mu je prenio Malik od Nafija, on od Ibni-Omera, ovaj od Hafse, radijallahu anha, koja je rekla: “Allahov Poslaniče! Šta je ovom svijetu? Oslobodili su se ihrama umre, a ti nisi!” “Ja sam”, rekao je on, “ulijepio svoju kosu, a svom kurbanu natakao ogrlicu, pa mi nije dozvoljeno osloboditi se ihrama, sve dok ne zakoljem kurban.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبُ بْنُ أَبِي حَمْزَةَ، قَالَ نَافِعٌ كَانَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ حَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّتِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu saopćio Šuajb b. Ebi-Hamza da mu je Nafi rekao: “Ibni-Omer, radijallahu anhuma, govoraše: ‘Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, obrijao je glavu na svom (Oprosnom) hadžu.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ ارْحَمِ الْمُحَلِّقِينَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ ارْحَمِ الْمُحَلِّقِينَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا وَالْمُقَصِّرِينَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ وَالْمُقَصِّرِينَ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي نَافِعٌ ‏”‏ رَحِمَ اللَّهُ الْمُحَلِّقِينَ ‏”‏ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ‏.‏ قَالَ وَقَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ حَدَّثَنِي نَافِعٌ وَقَالَ فِي الرَّابِعَةِ ‏”‏ وَالْمُقَصِّرِينَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf da mu je prenio Malik od Nafija, on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zaista, rekao: “Allahu moj! Pokrij grijehe onima obrijanih glava!” “I onima, Allahov Poslaniče, ošišanim!” – rekli su prisutni. “Allahu moj! Pokrij grijehe onima obrijanih glava!” – rekao je on. “I onima, Allahov Poslaniče, potkraćene kose!” – rekli su prisutni. ”I onima ošišanim!” – rekao je Vjerovjesnik. Lejs je kazao: “Meni je rekao Nafi, da je Vjerovjesnik jedanput ili dvaput rekao: ‘Bog se smilovao onima obrijanih glava!’” Ubejdullah je opet rekao: “Meni je Nafi prenio da je Vjerovjesnik u četvrtom blagoslovu rekao: ‘… i onima ošišanim!’”


 

حَدَّثَنَا عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، حَدَّثَنَا عُمَارَةُ بْنُ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُحَلِّقِينَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا وَلِلْمُقَصِّرِينَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِلْمُحَلِّقِينَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا وَلِلْمُقَصِّرِينَ‏.‏ قَالَهَا ثَلاَثًا‏.‏ قَالَ ‏”‏ وَلِلْمُقَصِّرِينَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ajjaš b. Velid, njemu Muhammed b. Fudajl, prenoseći od Umare b. Ka’ba, on od Ebu-Zur’a, on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, koji je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Allahu moj! Pokrij grijehe onima, koji su se obrijali!’ ‘I onima ošišanim!’ – rekli su prisutni. ‘Allahu moj’’, rekao je on, ‘pokrij grijehe obrijanima!’ ‘I ošišanim!’ – rekli su prisutni. ‘Allahu moj’, rekao je on, ‘pokrij grijehe obrijanima!’ ‘I ošišanim!’ – rekli su opet prisutni. To je on izgovorio tri puta i (četvrti put) rekao: ‘I ošišanima!’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ أَسْمَاءَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ بْنُ أَسْمَاءَ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ، قَالَ حَلَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَطَائِفَةٌ مِنْ أَصْحَابِهِ، وَقَصَّرَ بَعْضُهُمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed b. Esma da mu je prenio Džuverija b. Esma od Nafija da je Abdullah (b. Omer) rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obrijao se, kao i jedna grupa njegovih drugova, a neki su od njih samo potkratili kosu.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ قَصَّرْتُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمِشْقَصٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Asim prenoseći od Ibni-Džurejdža, on od Hasana b. Muslima, ovaj od Tavusa, a on od Ibni-Abbasa, ovaj od Muavije, radijallahu anhu, da je rekao: “Potkratio sam (u Džiranu prilikom umre) kosu Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, vrhom mača (strijele).”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، أَخْبَرَنِي كُرَيْبٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ أَمَرَ أَصْحَابَهُ أَنْ يَطُوفُوا بِالْبَيْتِ، وَبِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، ثُمَّ يَحِلُّوا، وَيَحْلِقُوا أَوْ يُقَصِّرُوا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ebi-Bekr, rekavši da mu je prenio Fudajl b. Sulejman od Musaa b. Ukbe, koji je izjavio kako mu je Kurejb prenio da je Ibni-Abbas, radijallahu anhuma, rekao: “Kada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, došao u Mekku, naredio je svojim drugovima da obave tavaf oko Ka’be, te obilazak Safe i Merve, potom da se oslobode ihrama i obriju ili ošišaju.”


 

وَقَالَ لَنَا أَبُو نُعَيْمٍ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ طَافَ طَوَافًا وَاحِدًا، ثُمَّ يَقِيلُ ثُمَّ يَأْتِي مِنًى ـ يَعْنِي يَوْمَ النَّحْرِ ـ‏.‏ وَرَفَعَهُ عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ‏.‏

 

Ebu-Nuajm nam je kazao, da mu je Sufjan prenio od Ubejdullaha, on od Nafija, a ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik obavio jedno obilaženje Ka’be, oko podne malo spavao, a potom došao na Minu. Misli Ibni-Omer, na dan klanja kurbana (desetog dana zul-hidžeta). Abdur-Rezak povezao je ovaj slučaj, rekao je Ebu-Nuajm, neposredno sa Vjerovjesnikom i kazao da mu ga je saopćio Ubejdullah.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنِ الأَعْرَجِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ حَجَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَفَضْنَا يَوْمَ النَّحْرِ، فَحَاضَتْ صَفِيَّةُ، فَأَرَادَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْهَا مَا يُرِيدُ الرَّجُلُ مِنْ أَهْلِهِ‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهَا حَائِضٌ‏.‏ قَالَ ‏”‏ حَابِسَتُنَا هِيَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَفَاضَتْ يَوْمَ النَّحْرِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اخْرُجُوا ‏”‏‏.‏ وَيُذْكَرُ عَنِ الْقَاسِمِ وَعُرْوَةَ وَالأَسْوَدِ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَفَاضَتْ صَفِيَّةُ يَوْمَ النَّحْرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr rekavši da mu je prenio Lejs od Džafera b. Rebija, on od A’redža kome je saopćio Ebu-Seleme b. Abdul-Rahman da je Aiša, radijallahu anha, rekla: “Obavili smo hadž s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, i učinili smo taveful-ifadu (tevafuz-zijare) na dan klanja kurbana. Safija je tada dobila menstruaciju, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, htio je ono što bi htio i svaki čovjek od svoje supruge.” “Allahov Poslaniče”, rekla sam, “ona ima menstruaciju.” “Ona će nas”, rekao je on, “zadržati.” “Allahov Poslaniče”, rekli su prisutni, “ona je obavila tevafu-l-ifadu oko Ka’be na dan klanja kurbana.” “Izlazite (da putujemo)” – rekao je on. A od Aiše, radijallahu anha, prenosi se putem Kasima, Urve i Esveda: “…Safija je obavila tevafau-l-ifadu (oko Ka’be) na dan klanja kurbana.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قِيلَ لَهُ فِي الذَّبْحِ وَالْحَلْقِ وَالرَّمْىِ وَالتَّقْدِيمِ وَالتَّأْخِيرِ فَقَالَ ‏ “‏ لاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, da mu je prenio Vuhejb Ibni-Tavus, on od svoga oca, a ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, rečeno o klanju kurbana, o brijanju i bacanju kamenčića, o proturanju nekih obreda ispred drugih, pa da je on rekao: “Nema grijeha!”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُسْأَلُ يَوْمَ النَّحْرِ بِمِنًى، فَيَقُولُ ‏”‏ لاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏ فَسَأَلَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اذْبَحْ، وَلاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ رَمَيْتُ بَعْدَ مَا أَمْسَيْتُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ لاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, rekavši da mu je saopćio Jezid b. Zurej, prenoseći od Halida, on od Ikrime, da je Ibni-Abbas, radijallahu anhuma, rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na Mini, na dan pridonošenja žrtava je upitan (o poremećeno obavljenim hadžskim obredima), pa je odgovorio: ‘Nema grijeha.’ Potom mu je jedan čovjek rekao: ‘Obrijao sam se prije nego sam zaklao kurban?’ ‘Zakolji (naknadno)’ – rekao je Vjerovjesnik. ‘Bacio sam kamenčiće, pošto sam omrknuo?’ – rekao je ovaj. ‘Nema grijeha’ – odgovorio je opet Vjerovjesnik.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَفَ فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، فَجَعَلُوا يَسْأَلُونَهُ، فَقَالَ رَجُلٌ لَمْ أَشْعُرْ فَحَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَذْبَحَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اذْبَحْ وَلاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏ فَجَاءَ آخَرُ فَقَالَ لَمْ أَشْعُرْ فَنَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ ارْمِ وَلاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏ فَمَا سُئِلَ يَوْمَئِذٍ عَنْ شَىْءٍ قُدِّمَ وَلاَ أُخِّرَ إِلاَّ قَالَ افْعَلْ وَلاَ حَرَجَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu prenio Malik od Ibni-Šihaba, on od Ishaka b. Talhe, ovaj od Abdullaha b. Amra da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, vršio obred stajanja (vukuf) na Hadždžetul-Vedau, pa su ga prisutni pitali (o hadžskim obredima). Tako je jedan čovjek rekao: “Nisam znao, pa sam se obrijao, prije nego sam zaklao kurban?” “Zakolji (naknadno) i nema grijeha” – rekao je Vjerovjesnik. Potom je došao drugi i rekao: “Nisam znao, pa sam zaklao kurban, prije nego sam bacio kamenčiće?” “Baci (naknadno) i nema grijeha” – ponovio je on. I nije on tada upitan ni za šta, šta je učinjeno prije, ili odgođeno za kasnije, a da nije odgovorio sa: “Uradi (naknadno) i nema grijeha.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، شَهِدَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ يَوْمَ النَّحْرِ، فَقَامَ إِلَيْهِ رَجُلٌ، فَقَالَ كُنْتُ أَحْسِبُ أَنَّ كَذَا قَبْلَ كَذَا‏.‏ ثُمَّ قَامَ آخَرُ فَقَالَ كُنْتُ أَحْسِبُ أَنَّ كَذَا قَبْلَ كَذَا حَلَقْتُ قَبْلَ أَنْ أَنْحَرَ، نَحَرْتُ قَبْلَ أَنْ أَرْمِيَ‏.‏ وَأَشْبَاهَ ذَلِكَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ افْعَلْ وَلاَ حَرَجَ ‏”‏‏.‏ لَهُنَّ كُلِّهِنَّ، فَمَا سُئِلَ يَوْمَئِذٍ عَنْ شَىْءٍ إِلاَّ قَالَ افْعَلْ وَلاَ حَرَجَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Jahja b. Seid, da mu je prenio njegov otac od Ibni-Džurejdža, njemu saopćio Zuhrija od Isaa b. Talhe, on od Abdullaha b. Amra b. Asa, radijallahu anhu, koji kaže da je bio prisutan kod Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kada je, na dan klanja kurbana, držao hutbu i kada mu je prišao jedan čovjek i rekao: “Mislim da je taj (obred) prije toga.” Potom je ustao i drugi i rekao: “Mislio sam da je ovaj (obred), uistinu, prije ovoga; obrijao sam se, prije nego sam zaklao kurban, a kurban sam zaklao, prije nego sam bacio kamenčiće i tome slično.” Tada je Vjerovjesnik za svaki od tih obreda rekao: “Uradi ga (naknadno) i nema grijeha.” I nije on tada upitan ni za šta, a da nije odgovorio: “Uradi (naknadno) i nema grijeha.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي عِيسَى بْنُ طَلْحَةَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ وَقَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى نَاقَتِهِ‏.‏ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ‏.‏ تَابَعَهُ مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak, njemu saopćio Jakub b. Ibrahim kako mu je pričao njegov otac, prenoseći od Saliha, on od Ibni-Šihaba, ovaj od Isaa b. Talhe b. Ubejdullaha, da je on čuo Abdullaha b. Amra b. Asa, radijallahu anhu, kako kaže: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, vršio je obred stajanja na svojoj devi, a zatim spomenuo cijeli hadis (dijalog).” U drugom senedu, Saliha (b. Kejsan) slijedi Ma’mer, prenoseći isti događaj od Zuhrije.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ غَزْوَانَ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطَبَ النَّاسَ يَوْمَ النَّحْرِ فَقَالَ ‏”‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ‏.‏ أَىُّ يَوْمٍ هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا يَوْمٌ حَرَامٌ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَأَىُّ بَلَدٍ هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا بَلَدٌ حَرَامٌ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَأَىُّ شَهْرٍ هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا شَهْرٌ حَرَامٌ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا فِي شَهْرِكُمْ هَذَا ‏”‏‏.‏ فَأَعَادَهَا مِرَارًا، ثُمَّ رَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ اللَّهُمَّ هَلْ بَلَّغْتُ ‏”‏‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَوَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ إِنَّهَا لَوَصِيَّتُهُ إِلَى أُمَّتِهِ ـ ‏”‏ فَلْيُبْلِغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، لاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, rekavši da mu je saopćio Jahja b. Seid, ovome Fudajl b. Gazvan kome je prenio Ikrime od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, održao hutbu na Dan klanja kurbana rekavši: “Ljudi! Koji je ovo dan?” “Častan i svet dan (u kome je zabranjeno ratovanje)” – rekli su prisutni. “A koji je ovo grad?” – rekao je Vjerovjesnik. “Častan i svet grad” – odgovorili su oni. “Koji je ovo mjesec?” – upitao je opet Vjerovjesnik. “Svet i neprikosnoven mjesec” – rekli su oni. “Pa zaista”, nastavio je on, “vaši životi, vaša imanja i vaše časti su vam međusobno sveti, kao što vam je sveti ovaj vaš dan, u ovom vašem gradu, u ovom vašem mjesecu.” Potom je ovu izjavu ponovio nekoliko puta, a onda podigao glavu (prema nebu) i rekao: “Allahu moj! Jesam li (naredbu) saopćio? Allahu moj! Jesam li (naredbu) saopćio?” “Tako mi Onoga”, rekao je Ibni-Abbas, radijallahu anhuma, “u Čijoj je ruci moj život, Njegova oporuka, Njegovim sljedbenicima jeste: ‘Neka ovo prisutni dostavi (prenese) odsutnom! Ne vraćajte se poslije mene nevjerovanju (zabludi), pa da jedni od vas udaraju po vratovima drugih.’”


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ زَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ بِعَرَفَاتٍ‏.‏ تَابَعَهُ ابْنُ عُيَيْنَةَ عَنْ عَمْرٍو‏.‏

 


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا قُرَّةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِي بَكْرَةَ،، وَرَجُلٌ، أَفْضَلُ فِي نَفْسِي مِنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَطَبَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ، قَالَ ‏”‏ أَتَدْرُونَ أَىُّ يَوْمٍ هَذَا ‏”‏‏.‏ قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَلَيْسَ يَوْمَ النَّحْرِ ‏”‏‏.‏ قُلْنَا بَلَى‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَىُّ شَهْرٍ هَذَا ‏”‏‏.‏ قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَلَيْسَ ذُو الْحَجَّةِ ‏”‏‏.‏ قُلْنَا بَلَى‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَىُّ بَلَدٍ هَذَا ‏”‏‏.‏ قُلْنَا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ فَسَكَتَ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهُ سَيُسَمِّيهِ بِغَيْرِ اسْمِهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَلَيْسَتْ بِالْبَلْدَةِ الْحَرَامِ ‏”‏‏.‏ قُلْنَا بَلَى‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَإِنَّ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ عَلَيْكُمْ حَرَامٌ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا، إِلَى يَوْمِ تَلْقَوْنَ رَبَّكُمْ‏.‏ أَلاَ هَلْ بَلَّغْتُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ اشْهَدْ، فَلْيُبَلِّغِ الشَّاهِدُ الْغَائِبَ، فَرُبَّ مُبَلَّغٍ أَوْعَى مِنْ سَامِعٍ، فَلاَ تَرْجِعُوا بَعْدِي كُفَّارًا يَضْرِبُ بَعْضُكُمْ رِقَابَ بَعْضٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, da mu je Ebu-Amir rekao, prenoseći od Kurreta, on od Muhammeda b. Sirina, kome je saopćio Abdurrahman b. Ebi-Bekr, prenoseći, opet, od Ebu-Bekra, i još jedan čovjek po mom uvjerenju, bolji od Abdurrahmana b. Abdirahman-Humejda b. Abdurrahmana, prenoseći, također, da je Ebu-Bekr rekao: “Vjerovjesnik nam je na Dan klanja kurbana održao hutbu, rekavši: ‘Znate li koji je ovo dan?’ ‘Allah i Njegov Poslanik najbolje znaju’ – odgovorili smo. Potom je on šutio toliko, da smo mislili da će ga nazvati nekim drugim imenom osim njegovog, onda je rekao: ‘Nije li ovo Dan klanja kurbana?’ ‘Da’– rekli smo. ‘Koji je ovo mjesec?’ – upitao je on. ‘To najbolje znaju Allah i Njegov Poslanik’ – ponovili smo. On je, potom, šutio toliko, da smo mislili da će ga nazvati nekim drugim imenom, a onda rekao: ‘Nije li ovo zul-hidže?’ ‘Da’ – rekli smo. ‘Koji je ovo grad?’ – upitao je on. ‘To najbolji znaju’, rekli smo, ‘Allah i Njegov Poslanik.’ On je, potom, šutio toliko, da smo mislili da će ga imenovati nekim drugim imenom, a zatim reče: ‘Nije li ovo Sveti grad?’ ‘Da’ – rekli smo. ‘Vaše krvi (život) i vaši imeci’, reče on, ‘sveti su vam, kao što vam je svet ovaj vaš dan, u ovom vašem mjesecu, u ovom vašem gradu sve do dana u kome ćete se susresti sa vašim Stvoriteljem Allahom. Pazite! Da li sam (dovoljno) saopćio? Allahu moj!’, rekao je on, ‘budi (mi) svjedok! Neka ovo svaki prisutni doslovno prenese odsutnom, jer često onaj kome se nešto prenese, bolje shvati od onog, koji je to neposredno čuo. Ne vraćajte se poslije mene nevjerovanju, pa da jedni od vas udaraju po vratovima drugih.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمِنًى ‏”‏ أَتَدْرُونَ أَىُّ يَوْمٍ هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ فَإِنَّ هَذَا يَوْمٌ حَرَامٌ، أَفَتَدْرُونَ أَىُّ بَلَدٍ هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ بَلَدٌ حَرَامٌ، أَفَتَدْرُونَ أَىُّ شَهْرٍ هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ شَهْرٌ حَرَامٌ ـ قَالَ ـ فَإِنَّ اللَّهَ حَرَّمَ عَلَيْكُمْ دِمَاءَكُمْ وَأَمْوَالَكُمْ وَأَعْرَاضَكُمْ، كَحُرْمَةِ يَوْمِكُمْ هَذَا، فِي شَهْرِكُمْ هَذَا، فِي بَلَدِكُمْ هَذَا ‏”‏‏.‏ وَقَالَ هِشَامُ بْنُ الْغَازِ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ وَقَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ بَيْنَ الْجَمَرَاتِ فِي الْحَجَّةِ الَّتِي حَجَّ بِهَذَا، وَقَالَ ‏”‏ هَذَا يَوْمُ الْحَجِّ الأَكْبَرِ ‏”‏، فَطَفِقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ اللَّهُمَّ اشْهَدْ ‏”‏‏.‏ وَوَدَّعَ النَّاسَ‏.‏ فَقَالُوا هَذِهِ حَجَّةُ الْوَدَاعِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, njemu Jezid b. Harun, kome je prenio Asim b. Muhammed b. Zejd od svoga oca, da je Ibni-Omer, radijallahu anhuma, rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na Mini, držeći hutbu, rekao je: ‘Znate li koji je ovo dan?’ ‘To najbolje znaju’, rekli smo, ‘Allah i Njegov Poslanik.’ ‘Ovo je’, rekao je on , ‘uistinu svet i častan dan.’ ‘A znate li koji je ovo grad?’ ‘To najbolje znaju’, rekli su oni, ‘Allah i Njegov Poslanik.’ ‘Svet i častan grad’ – rekao je Vjerovjesnik. ‘A znate li koji je ovo mjesec?’ ‘To najbolje znaju’, rekli su oni, ‘Allah i Njegov Poslanik.’ ‘Ovo je svet i častan mjesec’ – rekao je Vjerovjesnik (i nastavio): ‘Allah vam je, zaista, učinio svetim vaše živote, vaše imetke i vaše obraze, kao što vam je svet i častan ovaj vaš dan, u ovom vašem mjesecu, u ovom vašem gradu.’” Hišam b. Gazi kaže, da mu je prenio Nafi od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, ovako: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na Dan klanja kurbana, stao je između džemreta u hadžu koji je učinio i rekao: ‘…Ovo je dan najvećeg hadža.’ Potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nastavio: ‘…Allahu moj! Budi (mi) svjedok!’, pa su oni govorili: ‘Ovo je Oprosni hadž.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ بْنِ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ رَخَّصَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ubejd b. Mejmun, rekavši da mu je prenio Isa b. Junus od Ubejdullaha, on od Nafija, a ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, to je odoborio”.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَكْرٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَذِنَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Musa, njemu Muhammed b. Bekr, ovome Ibni-Džurejdž, prenoseći od Ubejdullaha, on od Nafija, ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, uistinu to dozvolio.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ الْعَبَّاسَ ـ رضى الله عنه ـ اسْتَأْذَنَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لِيَبِيتَ بِمَكَّةَ لَيَالِيَ مِنًى، مِنْ أَجْلِ سِقَايَتِهِ، فَأَذِنَ لَهُ‏.‏ تَابَعَهُ أَبُو أُسَامَةَ وَعُقْبَةُ بْنُ خَالِدٍ وَأَبُو ضَمْرَةَ‏.‏

 

Preko izmijenjenog seneda, pričao nam je Muhammed b. Abdullah b. Numejr od svoga oca, kome je prenio Ubejdullah od Nafija, on od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je Abbas, radijallahu anhu, zatražio dozvolu od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da u danima Mine noćiva u Mekki, radi svoje dužnosti napajanja (hadžija) pa mu je to on dozvolio. U drugom senedu, iza Muhammeda b. Abdullaha slijedi Ebu-Usame, Ukbe b. Halid i Ebu-Damre.


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، عَنْ وَبَرَةَ، قَالَ سَأَلْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ مَتَى أَرْمِي الْجِمَارَ قَالَ إِذَا رَمَى إِمَامُكَ فَارْمِهْ‏.‏ فَأَعَدْتُ عَلَيْهِ الْمَسْأَلَةَ، قَالَ كُنَّا نَتَحَيَّنُ، فَإِذَا زَالَتِ الشَّمْسُ رَمَيْنَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu prenio Mis’ar od Vebere koji je rekao: “Upitao sam Ibn-Omera, radijallahu anhuma: ‘Kada ću baciti kamenčiće?’ ‘Bacaj ih’, rekao je on, ‘kada ih baca tvoj (hadžski) rukovodilac!’ Potom sam mu obnovio pitanje, a on reče: ‘Mi smo pazili na vrijeme i bacali kamenčiće tek kada bi sunce krenulo sa zenita.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ رَمَى عَبْدُ اللَّهِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي، فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ، إِنَّ نَاسًا يَرْمُونَهَا مِنْ فَوْقِهَا، فَقَالَ وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ هَذَا مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ بِهَذَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Kesir da mu je prenio Sufjan od A’meša, on od Ibrahima, ovaj od Abdurrahmana b. Jezida koji je rekao: “Abdullah (b. Mes’ud) bacao je kamenčiće s donje strane doline.” “O, Ebu-Abdurrahmanu”, viknuo sam, “svijet baca kamenčiće sa gornje strane.” “Tako mi Jednog Jedinog Boga”, rekao je on, “ovo je bilo mjesto onoga, kome je objavljeno poglavlje ‘Bekara’.” A Abdullah b. Velid kaže: “Nama je ovo pričao Sufjan, prenoseći od A’meša.”


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ انْتَهَى إِلَى الْجَمْرَةِ الْكُبْرَى جَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ، وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ، وَرَمَى بِسَبْعٍ، وَقَالَ هَكَذَا رَمَى الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hafs b. Omer kome je prenio Šu’be od Hakema, ovaj od Abdurrahmana b. Zejda, a on od Abdullaha b. Mes’uda, radijallahu anhu, da je on prišao Džemretul-Kubrau (Džemretul-Akabi), ostavivši Ka’bu sa lijeve, a Minu sa svoje desne strane, i bacio sedam kamenčića, a zatim rekao: “Ovako je bacao onaj, sallallahu alejhi ve sellem, kome je objavljeno poglavlje ‘Bekara’.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا الْحَكَمُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ يَزِيدَ، أَنَّهُ حَجَّ مَعَ ابْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ فَرَآهُ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الْكُبْرَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، فَجَعَلَ الْبَيْتَ عَنْ يَسَارِهِ، وَمِنًى عَنْ يَمِينِهِ، ثُمَّ قَالَ هَذَا مَقَامُ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu’be, kome je prenio Hakem od Ibrahima, on od Abdurrahmana b. Jezida koji je činio hadž sa Ibni-Mes’udom, radijallahu anhu, i vidio ga, kako je bacio na Velikom Džemretu (Džemretul-Akabi) sedam piljaka, učinivši Ka’bu sa svoje lijeve, a Minu sa svoje desne strane, a potom rekao: “Ovo je mjesto onoga, kome je objavljeno poglavlje ‘Bekare’.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ عَبْدِ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَجَّاجَ، يَقُولُ عَلَى الْمِنْبَرِ السُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا الْبَقَرَةُ، وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا آلُ عِمْرَانَ، وَالسُّورَةُ الَّتِي يُذْكَرُ فِيهَا النِّسَاءُ‏.‏ قَالَ فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لإِبْرَاهِيمَ، فَقَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ يَزِيدَ أَنَّهُ كَانَ مَعَ ابْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ حِينَ رَمَى جَمْرَةَ الْعَقَبَةِ، فَاسْتَبْطَنَ الْوَادِيَ، حَتَّى إِذَا حَاذَى بِالشَّجَرَةِ اعْتَرَضَهَا، فَرَمَى بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، يُكَبِّرُ مَعَ كُلِّ حَصَاةٍ، ثُمَّ قَالَ مِنْ هَا هُنَا وَالَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ قَامَ الَّذِي أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْبَقَرَةِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, prenoseći od Abdul-Vahida kome je Ameš rekao: “Čuo sam Hadžadža kako sa minbere citira poglavlja ‘Bekare’, ‘Ali-Imran’ i poglavlje ‘Nisa’.” “Kasnije sam to”, rekao je Ameš, “spomenuo Ibrahimu, a on reče: ‘Pričao mi je Abdurrahman b. Jezid, da je bio sa Ibni-Mes’udom, radijallahu anhu, kada je htio bacati kamenčiće na Džemretul-Akabi, da se spustio u dolinu i kada se usporedio sa jednim stablom, prišao mu je (pod grane) i bacio sedam kamenčića, izgovarajući tekbir uz svaki (bačeni) kamenčić, a zatim odatle rekao:Tako mi Jednog Jedinog Boga stajao je (ovdje) i onaj, sallallahu alejhi ve sellem, kome je objavljeno poglavlje ‘Bekare’.’”


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا طَلْحَةُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ كَانَ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الدُّنْيَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، يُكَبِّرُ عَلَى إِثْرِ كُلِّ حَصَاةٍ، ثُمَّ يَتَقَدَّمُ حَتَّى يُسْهِلَ فَيَقُومَ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ فَيَقُومُ طَوِيلاً، وَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ، ثُمَّ يَرْمِي الْوُسْطَى، ثُمَّ يَأْخُذُ ذَاتَ الشِّمَالِ فَيَسْتَهِلُ وَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ فَيَقُومُ طَوِيلاً وَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ، وَيَقُومُ طَوِيلاً، ثُمَّ يَرْمِي جَمْرَةَ ذَاتِ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي، وَلاَ يَقِفُ عِنْدَهَا ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَيَقُولُ هَكَذَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Osman b. Ebi-Šejbe, njemu Talha b. Jahja, kome je prenio Junus od Zuhrije, on od Salima, ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da je on bacao po sedam kamenčića na najbliže džemre (Mesdžidul-Hajfu) i iza svakog kamenčića izgovarao tekbir. Iza toga bi prošao naprijed, dok se ne bi spustio u dolinu, i tu stao, okrenut prema kibli. Tu je stajao dugo i činio dovu uzdignutih ruku (prema nebu). Potom je bacao kamenčiće na srednje džemre, zatim se pomakao nalijevo, spustio u dolinu i stao okrenut prema kibli. Ovdje je dugo stajao, podigao svoje ruke i tako, dugo stojeći, činio dovu. Iza toga, bacio je kamenčiće na Džemretul-Akabi, s donje strane doline. Kod njega nije nimalo stajao, nego se okrenuo i rekao: “Eto, vidio sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako ovo ovako radi.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الدُّنْيَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، ثُمَّ يُكَبِّرُ عَلَى إِثْرِ كُلِّ حَصَاةٍ، ثُمَّ يَتَقَدَّمُ فَيُسْهِلُ، فَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ قِيَامًا طَوِيلاً، فَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ، ثُمَّ يَرْمِي الْجَمْرَةَ الْوُسْطَى كَذَلِكَ، فَيَأْخُذُ ذَاتَ الشِّمَالِ فَيُسْهِلُ، وَيَقُومُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ قِيَامًا طَوِيلاً، فَيَدْعُو وَيَرْفَعُ يَدَيْهِ، ثُمَّ يَرْمِي الْجَمْرَةَ ذَاتَ الْعَقَبَةِ مِنْ بَطْنِ الْوَادِي، وَلاَ يَقِفُ عِنْدَهَا، وَيَقُولُ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail b. Abdullah, rekavši da mu je prenio njegov brat od Sulejmana, on od Junusa b. Jezida, ovaj od Ibni-Šihaba, on od Salima b. Abdullaha, da je Abdullah b. Omer, radijallahu anhuma, zaista, bacao po sedam kamenčića, prvo, na najbliže džemre (Hajf-džamiji), izgovarajući tekbir nakon svakog (bačenog) kamenčića. Potom bi se pomaknuo naprijed, spustio u dolinu i stao okrenut prema kibli. Stojeći tu dugo, digao je svoje ruke i činio dovu. Potom je isto tako bacio kamenčiće na srednje džemre, zauzeo mjesto na lijevoj strani, spustivši se u ravan, stao okrenut prema kibli i stojeći dugo, podigao svoje ruke i činio dovu. Zatim bi bacio kamenčiće na Džemretul-Akabi sa donje strane doline i ne bi (ovdje) stajao. “Eto”, govorio bi on, “vidio sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da ovako radi.”


 

وَقَالَ مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا رَمَى الْجَمْرَةَ الَّتِي تَلِي مَسْجِدَ مِنًى يَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَمَى بِحَصَاةٍ، ثُمَّ تَقَدَّمَ أَمَامَهَا فَوَقَفَ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ رَافِعًا يَدَيْهِ يَدْعُو، وَكَانَ يُطِيلُ الْوُقُوفَ، ثُمَّ يَأْتِي الْجَمْرَةَ الثَّانِيَةَ، فَيَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، يُكَبِّرُ كُلَّمَا رَمَى بِحَصَاةٍ، ثُمَّ يَنْحَدِرُ ذَاتَ الْيَسَارِ مِمَّا يَلِي الْوَادِيَ، فَيَقِفُ مُسْتَقْبِلَ الْقِبْلَةِ رَافِعًا يَدَيْهِ يَدْعُو، ثُمَّ يَأْتِي الْجَمْرَةَ الَّتِي عِنْدَ الْعَقَبَةِ فَيَرْمِيهَا بِسَبْعِ حَصَيَاتٍ، يُكَبِّرُ عِنْدَ كُلِّ حَصَاةٍ، ثُمَّ يَنْصَرِفُ وَلاَ يَقِفُ عِنْدَهَا‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ سَمِعْتُ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يُحَدِّثُ مِثْلَ هَذَا عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ يَفْعَلُهُ‏.‏

 

Muhammed je izjavio da mu je prenio Osman b. Omer od Junusa, a on od Zuhrije: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bacao je kamenčiće, prvo, na ono džemre koje se nalazi neposredno do džamije na Mini, bacivši na njega sedam piljaka, i kad god je bacio koji kamenčić, izgovorio je tekbir. Potom je prošao ispred njega, stao okrenut prema kibli, digao svoje ruke (prema nebu) i činio dovu. Ovo je stajanje činio dugo. Zatim je došao drugom džemretu i na njega bacio sedam piljaka. Kad god je bacio koji piljak, izgovorio bi tekbir. Potom se spustio na lijevu stranu do doline, stao tu okrenut prema kibli, digao svoje ruke i činio dovu. Tada je došao džemretu kod Akabe, bacio na njega sedam kamenčića, izgovarajući tekbir pri svakom (bačenom) kamenčiću. Potom se okrenuo i nije kod njega (nimalo) stajao.” Zuhrija je rekao: “Čuo sam Salima b. Abdullaha da ovo isto prenosi od svoga oca, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem” “To je (isto) činio i Ibni-Omer” – kaže Salim.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْقَاسِمِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ ـ وَكَانَ أَفْضَلَ أَهْلِ زَمَانِهِ ـ يَقُولُ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ طَيَّبْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِيَدَىَّ هَاتَيْنِ حِينَ أَحْرَمَ، وَلِحِلِّهِ حِينَ أَحَلَّ، قَبْلَ أَنْ يَطُوفَ‏.‏ وَبَسَطَتْ يَدَيْهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, da mu je prenio Sufjan od Abdurrahmana b. Kasima, da je on čuo svoga oca, a on je bio najbolji u svoje vrijeme, kako govori: “Čuo sam Aišu, radijallahu anha, kako kaže: ‘Namirisala sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, ovim rukama (i ispružila je svoje ruke), kada je htio stupiti u ihram i po njegovom istupanju iz ihrama, kada je postao slobodan, i to prije nego je obavio povratni tavaf oko Ka’be.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أُمِرَ النَّاسُ أَنْ يَكُونَ آخِرُ عَهْدِهِمْ بِالْبَيْتِ، إِلاَّ أَنَّهُ خُفِّفَ عَنِ الْحَائِضِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu prenio Sufjan od Ibni-Tavusa, on od svoga oca, a ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Ljudima je naređeno da posljednja njihova obaveza bude Ka’ba (tavaf oko nje), samo što je to olakšano (neobavezno) osobi sa menstruacijom.”


 

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ بْنُ الْفَرَجِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ، وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ، ثُمَّ رَقَدَ رَقْدَةً بِالْمُحَصَّبِ، ثُمَّ رَكِبَ إِلَى الْبَيْتِ فَطَافَ بِهِ‏.‏ تَابَعَهُ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي خَالِدٌ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Esbeg b. Feredž, kome je prenio Ibnu-Vehb od Amra b. Harisa, a on od Katade, koji je izjavio, kako mu je Enes b. Malik, radijallahu anhu, rekao da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao u Muhasaabu podne i ikindiju, akšam i jaciju, a zatim legao spavati. Kasnije je uzajahao devu, krenuo ka Ka’bi i obavio tavaf oko nje. U drugom senedu, Amra b. Harisa slijedi Lejs, rekavši da mu je ovo prenio Halid od Enesa, a on od Katade, njemu Enes b. Malik, prenoseći od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ، زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حَاضَتْ، فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ أَحَابِسَتُنَا هِيَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا إِنَّهَا قَدْ أَفَاضَتْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَلاَ إِذًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, rekavši da mu je saopćio Malik, prenoseći od Abdurrahmana b. Kasima, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha: “Safija, kćerka Hujejja, supruga Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, dobila je menstruaciju, pa sam to spomenula Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, a on reče: ‘Hoće li nas ona zadržati?’ ‘Ona je dobila’, rekli su (prisutni), ‘nakon što je obavila tevafu-l-ifadu.’ ‘Pa onda nema (zadržavanja)’ – rekao je on.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، أَنَّ أَهْلَ الْمَدِينَةِ، سَأَلُوا ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ امْرَأَةٍ، طَافَتْ ثُمَّ حَاضَتْ، قَالَ لَهُمْ تَنْفِرُ‏.‏ قَالُوا لاَ نَأْخُذُ بِقَوْلِكَ وَنَدَعَ قَوْلَ زَيْدٍ‏.‏ قَالَ إِذَا قَدِمْتُمُ الْمَدِينَةَ فَسَلُوا‏.‏ فَقَدِمُوا الْمَدِينَةَ فَسَأَلُوا، فَكَانَ فِيمَنْ سَأَلُوا أُمُّ سُلَيْمٍ، فَذَكَرَتْ حَدِيثَ صَفِيَّةَ‏.‏ رَوَاهُ خَالِدٌ وَقَتَادَةُ عَنْ عِكْرِمَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebun-Nu’man, njemu prenio Hammed od Ejjuba, on od Ikrime, da su Medinelije pitali Ibni-Abbasa, radijallahu anha, za ženu koja je obavila (posjetno) obilaženje i potom dobila menstruaciju. “Putovat će” – rekao im je on. “Nećemo”, rekli su oni, “držati se tvoje izjave, a ostaviti (suprotnu) izjavu Zejdovu.” “Kada stignete”, rekao je on, “u Medinu, pitajte (druge)!” Potom su došli u Medinu i pitali. Među onim koga su pitali bila je i Umm-Sulejm, koja im je spomenula slučaj Safijje. Ovo su još prenijeli Halid i Katade od Ikrime.


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ رُخِّصَ لِلْحَائِضِ أَنْ تَنْفِرَ إِذَا أَفَاضَتْ‏.‏ قَالَ وَسَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ إِنَّهَا لاَ تَنْفِرُ‏.‏ ثُمَّ سَمِعْتُهُ يَقُولُ بَعْدُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لَهُنَّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muslim, njemu Vuhejb, prenoseći od Ibni-Tavusa, on od svoga oca, a ovaj od Ibn-Abbasa, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Dozvoljeno je ženi sa menstruacijom da ide (vrati se kući), ako je obavila povratno (posjetno) obilaženje oko Ka’be.” “A čuo sam (rekao je Ibni-Tavus) Ibni-Omera kako govori: ‘Ona zaista neće ići (kući).’ Kasnije sam ga opet čuo kako govori: ‘Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dao im je povlasticu (odobrio povratak).’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَلاَ نُرَى إِلاَّ الْحَجَّ، فَقَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَطَافَ بِالْبَيْتِ وَبَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَلَمْ يَحِلَّ وَكَانَ مَعَهُ الْهَدْىُ، فَطَافَ مَنْ كَانَ مَعَهُ مِنْ نِسَائِهِ وَأَصْحَابِهِ، وَحَلَّ مِنْهُمْ مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ الْهَدْىُ، فَحَاضَتْ هِيَ، فَنَسَكْنَا مَنَاسِكَنَا مِنْ حَجِّنَا، فَلَمَّا كَانَ لَيْلَةُ الْحَصْبَةِ لَيْلَةُ النَّفْرِ، قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ كُلُّ أَصْحَابِكَ يَرْجِعُ بِحَجٍّ وَعُمْرَةٍ غَيْرِي‏.‏ قَالَ ‏”‏ مَا كُنْتِ تَطُوفِي بِالْبَيْتِ لَيَالِيَ قَدِمْنَا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَاخْرُجِي مَعَ أَخِيكِ إِلَى التَّنْعِيمِ فَأَهِلِّي بِعُمْرَةٍ، وَمَوْعِدُكِ مَكَانَ كَذَا وَكَذَا ‏”‏‏.‏ فَخَرَجْتُ مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِلَى التَّنْعِيمِ، فَأَهْلَلْتُ بِعُمْرَةٍ، وَحَاضَتْ صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ عَقْرَى حَلْقَى، إِنَّكِ لَحَابِسَتُنَا، أَمَا كُنْتِ طُفْتِ يَوْمَ النَّحْرِ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ بَلَى‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَلاَ بَأْسَ‏.‏ انْفِرِي ‏”‏‏.‏ فَلَقِيتُهُ مُصْعِدًا عَلَى أَهْلِ مَكَّةَ، وَأَنَا مُنْهَبِطَةٌ، أَوْ أَنَا مُصْعِدَةٌ، وَهُوَ مُنْهَبِطٌ‏.‏ وَقَالَ مُسَدَّدٌ قُلْتُ لاَ‏.‏ تَابَعَهُ جَرِيرٌ عَنْ مَنْصُورٍ فِي قَوْلِهِ لاَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebun-Nu’man, njemu Ebu-Avane, prenoseći od Mensura, on od Ibrahima, ovaj od Esveda, a on od Aiše, radijallahu anha, kako je rekla: “Izašli smo sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, (iz Medine), naumivši obaviti samo hadž. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, stigao je (u Mekku) i odmah izvršio tavaf oko Ka’be, te sa’j između Safe i Merve. Sa sobom je imao kurban, i ihrame nije skidao. To su isto učinile njegove supruge koje su bile s njim kao i njegovi drugovi. Ihram je skinuo od njih onaj, ko nije imao kod sebe kurban. Kasnije je Aiša (rekao je Esved) dobila menstruaciju. Mi smo vršili obrede našeg hadža i kada je bila noć Hasbeta – noć vraćanja sa Mine, ona je rekla: ‘Božiji Poslaniče, svi se tvoji drugovi vraćaju sa (obavljenim) hadžom i umrom osim mene?’ ‘Nisi li ti’, rekao je on,obavila tavaf oko Ka’be ovih noći od kada smo stigli? ‘Ne’ – rekla sam. ‘Pa izađi’, rekao je on, ‘sa svojim bratom do Ten’ima i stupi u ihram za umru, a mjesto (za naš sastanak), je to i to.’ Potom sam izašla sa Abdurrahmanom od Ten’ima i stupila u ihram za umru. Utom je Safijja, kćerka Hujejja dobila menstruaciju, pa joj je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Jadna ne bila! Ti ćeš nas stvanro zadržati. Jesi li obavila tavaf oko Ka’be na Dan klanja kurbana?’ ‘Da’ – odgovorila je ona. ‘Pa nema štete’, rekao je on, ‘vraćaj se (kući)!’ ‘Potom sam’, rekla je Aiša, ‘susrela Vjerovjesnika kada se uspeo iznad Mekke, a ja se spuštala ili (je rekla) ja se uspela, a on se spuštao.’” Musedded je (umjesto “da”) prenio: “‘Ne’ – rekla sam.” U drugom senedu, Museddeda slijedi Džerir u čijoj izjavi, koju prenosi od Mensura, stoji: “Ne.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ رُفَيْعٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ أَخْبِرْنِي بِشَىْءٍ، عَقَلْتَهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَيْنَ صَلَّى الظُّهْرَ يَوْمَ التَّرْوِيَةِ قَالَ بِمِنًى‏.‏ قُلْتُ فَأَيْنَ صَلَّى الْعَصْرَ يَوْمَ النَّفْرِ قَالَ بِالأَبْطَحِ‏.‏ افْعَلْ كَمَا يَفْعَلُ أُمَرَاؤُكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, kome je prenio Ishak b. Jusuf od Sufjana Sevrije, on od Abdul-Aziza b. Rufeja, koji je rekao: “Rekao sam Enesu b. Maliku: ‘Obavijesti me o onom što si zapamtio od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: Gdje je on osmog dana zul-hidžeta klanjao podne?’ ‘Na Mini’ – rekao je on. ‘A gdje je klanjao ikindiju na Dan povratka sa Mine?’ – upitao sam. ‘U Ebtahu’ – odgovorio je on. ‘Ti radi kako rade tvoji (hadžski) zapovjednici!’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمُتَعَالِ بْنُ طَالِبٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ الْحَارِثِ، أَنَّ قَتَادَةَ، حَدَّثَهُ عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ صَلَّى الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ، وَالْمَغْرِبَ وَالْعِشَاءَ، وَرَقَدَ رَقْدَةً بِالْمُحَصَّبِ، ثُمَّ رَكِبَ إِلَى الْبَيْتِ فَطَافَ بِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdul-Muteali b. Talib, da mu je prenio Ibnu-Vehb, kome je saopćio Amr b. Haris da mu je Katade rekao, kako mu je Enes b. Malik, radijallahu anhu, prenio da je Vjerovjesnk, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao podne i ikindiju, te akšam i jaciju u Muhassabu i legao spavati. Iza toga je uzjahao na devu (i krenuo) ka Ka’bi, te obavio tavaf oko nje.


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ إِنَّمَا كَانَ مَنْزِلٌ يَنْزِلُهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِيَكُونَ أَسْمَحَ لِخُرُوجِهِ‏.‏ يَعْنِي بِالأَبْطَحِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu prenio Sufjan od Hišama, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Ebtah je bio samo konačište, u kome je odsjeo Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, da bi bio odmorniji za svoj izlazak.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ لَيْسَ التَّحْصِيبُ بِشَىْءٍ، إِنَّمَا هُوَ مَنْزِلٌ نَزَلَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah da mu je prenio Sufjan od Amra, on od Ataa, ovaj od Ibni-Abbasa koji je rekao: “Noćenje na Muhassabu ne spada (u hadžske obrede). To je samo konačište, u kome je odsjeo Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ يَبِيتُ بِذِي طُوًى بَيْنَ الثَّنِيَّتَيْنِ، ثُمَّ يَدْخُلُ مِنَ الثَّنِيَّةِ الَّتِي بِأَعْلَى مَكَّةَ، وَكَانَ إِذَا قَدِمَ مَكَّةَ حَاجًّا أَوْ مُعْتَمِرًا لَمْ يُنِخْ نَاقَتَهُ إِلاَّ عِنْدَ باب الْمَسْجِدِ، ثُمَّ يَدْخُلُ فَيَأْتِي الرُّكْنَ الأَسْوَدَ فَيَبْدَأُ بِهِ، ثُمَّ يَطُوفُ سَبْعًا ثَلاَثًا سَعْيًا، وَأَرْبَعًا مَشْيًا، ثُمَّ يَنْصَرِفُ فَيُصَلِّي سَجْدَتَيْنِ، ثُمَّ يَنْطَلِقُ قَبْلَ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى مَنْزِلِهِ، فَيَطُوفُ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَكَانَ إِذَا صَدَرَ عَنِ الْحَجِّ أَوِ الْعُمْرَةِ أَنَاخَ بِالْبَطْحَاءِ الَّتِي بِذِي الْحُلَيْفَةِ الَّتِي كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُنِيخُ بِهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, njemu Ebu-Damre kome je prenio Musa b. Ukbe od Nafija da je Ibni-Omer, radijallahu anhuma, noćivao u Zu-Tuvau, između dva brežuljka. Potom bi ulazio (u Mekku) preko brežuljka koji je s gornje strane Mekke, a kada bi stigao (u Mekku) kao hadžija ili kao mu’temir, svoju je devu zaustavljao samo kod vrata (Harema) Ka’be. Potom bi unišao (u Harem), prišao Crnom kamenu (Hadžerul-Esvedu) i s tim počeo (obred); obišao bi oko Ka’be sedam puta; tri (prva obilaženja) žurno, a četiri običnim hodom. Potom bi se ošišao i klanjao dva rekata (iza Mekkami-Ibrahima), a onda, prije nego bi se vratio u svoj stan, obavio sa’j između Safe i Merve. Kada bi se vraćao sa hadža ili umre, zaustavio bi devu u Bathau, koja je u Zul-Hulejfi, gdje i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zaustavljaše devu.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، قَالَ سُئِلَ عُبَيْدُ اللَّهِ عَنِ الْمُحَصَّبِ، فَحَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ،، قَالَ نَزَلَ بِهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعُمَرُ وَابْنُ عُمَرَ‏.‏ وَعَنْ نَافِعٍ أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ يُصَلِّي بِهَا ـ يَعْنِي الْمُحَصَّبَ ـ الظُّهْرَ وَالْعَصْرَ ـ أَحْسِبُهُ قَالَ وَالْمَغْرِبَ‏.‏ قَالَ خَالِدٌ لاَ أَشُكُّ فِي الْعِشَاءِ، وَيَهْجَعُ هَجْعَةً، وَيَذْكُرُ ذَلِكَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Abdul-Vehab, rekavši da mu je Halid b. Haris kazao; Abdullah (b. Omer) upitan za Muhassab rekao je: “Ubejdullah nam je, prenoseći od Nafija, rekao: ‘U njoj su odsjedali (konačili) Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, Omer i Ibni-Omer (Abdullah).’” Od Nafija još je preneseno: “Ibni-Omer (Abdullah), radijallahu anhuma, u njoj je, mišljaše on na Muhssab, uistinu, klanjao podne i ikindiju.” Mislim (kaže Ubejdullah) da je Nafi dodao: “… i akšam.” Halid je opet izjavio: “…Ne sumnjam za jaciju i potom je dobro spavao…” Ovo (kaže Halid) spominjaše i Ibni-Omer, prenoseći od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem


 

وَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَقْبَلَ بَاتَ بِذِي طُوًى، حَتَّى إِذَا أَصْبَحَ دَخَلَ، وَإِذَا نَفَرَ مَرَّ بِذِي طُوًى وَبَاتَ بِهَا حَتَّى يُصْبِحَ، وَكَانَ يَذْكُرُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَفْعَلُ ذَلِكَ‏.‏

 

Muhammed b. Isa je rekao da mu je prenio Hammad od Ejjuba, on od Nafija, a ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, da bi on, prilikom kretanja na hadž, noćivao u Zu-Tuvau i kada bi osvanuo, unišao je u Mekku. Kada bi išao natrag, naišao bi pokraj Zu-Tuvaa i u njemu opet prenoćio, gdje bi i osvanuo. Ibni-Omer spominjaše da je to, zaista, radio i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ الْهَيْثَمِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ ذُو الْمَجَازِ وَعُكَاظٌ مَتْجَرَ النَّاسِ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، فَلَمَّا جَاءَ الإِسْلاَمُ كَأَنَّهُمْ كَرِهُوا ذَلِكَ حَتَّى نَزَلَتْ ‏{‏لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ‏}‏ فِي مَوَاسِمِ الْحَجِّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Osman b. Hejseme, da mu je saopćio Ibni-Džurej da je Amr b. Dinara, rekao: “Ibni-Abbas, radijallahu anhuma, kazao je: ‘Zul-Medžaz i Ukaz su bila mjesta u predislamsko doba. Kada je došao islam, muslimani, kao da su to prezirali, pa je objavljeno: Nije vam grijeh da tražite dobra vašeg Stvoritelja u sezoni hadža.’”


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ حَاضَتْ صَفِيَّةُ لَيْلَةَ النَّفْرِ، فَقَالَتْ مَا أُرَانِي إِلاَّ حَابِسَتَكُمْ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ عَقْرَى حَلْقَى أَطَافَتْ يَوْمَ النَّحْرِ ‏”‏‏.‏ قِيلَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَانْفِرِي ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَزَادَنِي مُحَمَّدٌ حَدَّثَنَا مُحَاضِرٌ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ نَذْكُرُ إِلاَّ الْحَجَّ، فَلَمَّا قَدِمْنَا أَمَرَنَا أَنْ نَحِلَّ، فَلَمَّا كَانَتْ لَيْلَةُ النَّفْرِ حَاضَتْ صَفِيَّةُ بِنْتُ حُيَىٍّ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ حَلْقَى عَقْرَى، مَا أُرَاهَا إِلاَّ حَابِسَتَكُمْ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ كُنْتِ طُفْتِ يَوْمَ النَّحْرِ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَانْفِرِي ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ إِنِّي لَمْ أَكُنْ حَلَلْتُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَاعْتَمِرِي مِنَ التَّنْعِيمِ ‏”‏‏.‏ فَخَرَجَ مَعَهَا أَخُوهَا، فَلَقِينَاهُ مُدَّلِجًا‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ مَوْعِدُكِ مَكَانَ كَذَا وَكَذَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, da mu je prenio njegov otac, kome je pričao A’meš, njemu Ibrahim od Esveda, da je Aiša, radijallahu anha, rekla: “One noći, kada je trebalo krenuti sa Mine, Safija je dobila menstruaciju. ‘Čini mi se’, rekla je ona, ‘da ću vas zadržati.’” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Jadna bila ona! Je li na dan klanja kurbana obavila tavaf (oko Ka’be)?’ ‘Da’ – rečeno mu je. ‘Pa putuj!’ – rekao je on.” Abdullah (Buharija) je rekao: “Muhammed mi je nadodao (na gornji dijalog), rekavši da je njemu Muhadir prenio od Ameša, on od Ibrahima, ovaj od Esveda, da je Aiša, radijallahu anha, rekla: ‘Izašli smo s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, (iz Medine), namjeravajući obaviti samo hadž. Kada smo stigli (u Mekku), naredio nam je da se (po izvršenoj ophodnji oko Ka’be, Safe i Merve) oslobodimo ihrama. Kada je nastupila noć odlaska sa Mine, Safija, kćerka Hujejja, dobila je menstruaciju, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Jadna bila!’ ‘Ne vidim’, rekla je Aiša, ‘za ovo ništa drugo, nego da se još zadržite.’ ‘Činila si obilaženje (oko Ka’be) na dan klanja kurbana?’ – upitao je on. ‘Da’ – rekla je ona. ‘Pa idi (natrag kući)!’ – rekao je on. Rekla sam: ‘Allahov Poslaniče, (kazala je Aiša)! Ja nisam obukla ihram (za umru)?’ ‘Pa stupi sada u ihram za umru od Ten’ima!’ – rekao je on. Potom je sa njom otišao (do Ten’ima) njen brat. ‘Vjerovjesnika smo, kasnije, susreli’ (kaže Aiša) ‘u poslijeponoćnom putovanju i on reče: Obećano (ugovoreno) tvoje mjesto (za sastanak) je to i to!’”