Nasljedno pravo

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ مَرِضْتُ فَعَادَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ وَهُمَا مَاشِيَانِ، فَأَتَانِي وَقَدْ أُغْمِيَ عَلَىَّ فَتَوَضَّأَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَصَبَّ عَلَىَّ وَضُوءَهُ فَأَفَقْتُ‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَيْفَ أَصْنَعُ فِي مَالِي، كَيْفَ أَقْضِي فِي مَالِي فَلَمْ يُجِبْنِي بِشَىْءٍ حَتَّى نَزَلَتْ آيَةُ الْمَوَارِيثِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, a njemu Sufjan, prenoseći od Muhammeda b. Munkedira, a on od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhu, da je kazivao: “Razbolio sam se, pa su me posjetili Allahov Poslanik, a.s., i Ebu-Bekr, a došli su pješice. Kad su stigli, ja sam bio pao u nesvijest. Tada je Allahov Poslanik, a.s., uzeo abdest i polio me vodom od svoga abdesta. Došao sam k svijesti i rekao: ‘Allahov Poslaniče, kako da postupim sa svojim imetkom, kako da raspodijelim svoj imetak?‘ On mi nije ništa odgovorio dok nije objavljen ajet o nasljedstvu.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِيَّاكُمْ وَالظَّنَّ فَإِنَّ الظَّنَّ أَكْذَبُ الْحَدِيثِ، وَلاَ تَحَسَّسُوا، وَلاَ تَجَسَّسُوا، وَلاَ تَبَاغَضُوا، وَلاَ تَدَابَرُوا، وَكُونُوا عِبَادَ اللَّهِ إِخْوَانًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Vuhejb, a ovom Ibn-Tavus, prenoseći od svoga oca, a on od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Čuvajte se pretpostavki, jer su pretpostavke najveće laži. Nemojte prisluškivati, nemojte uhoditi, nemojte se međusobno mrziti, nemojte se svađati niti jedni drugima okretati leđa: budite Allahovi robovi kao braća.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ فَاطِمَةَ، وَالْعَبَّاسَ ـ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ ـ أَتَيَا أَبَا بَكْرٍ يَلْتَمِسَانِ مِيرَاثَهُمَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُمَا حِينَئِذٍ يَطْلُبَانِ أَرْضَيْهِمَا مِنْ فَدَكَ، وَسَهْمَهُمَا مِنْ خَيْبَرَ‏.‏ فَقَالَ لَهُمَا أَبُو بَكْرٍ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ لاَ نُورَثُ، مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ، إِنَّمَا يَأْكُلُ آلُ مُحَمَّدٍ مِنْ هَذَا الْمَالِ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَاللَّهِ لاَ أَدَعُ أَمْرًا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَصْنَعُهُ فِيهِ إِلاَّ صَنَعْتُهُ‏.‏ قَالَ فَهَجَرَتْهُ فَاطِمَةُ، فَلَمْ تُكَلِّمْهُ حَتَّى مَاتَتْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, njemu Hišam, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, on od Urve, a ovaj od Aiše (da je kazivala): “Fatima i Abbas — mir neka je s njima! — došli kod Ebu-Bekra da pitaju za svoje nasljedstvo od Allahovog Poslanika, a.s. Tražili su svoju zemlju u Fedeku i svoj dio (ratnog plijena) iz Hajbera, pa im je Ebu-Bekr rekao: ‘Čuo sam Allahovog Poslanika, a.s., kad je rekao: ‘Mi se ne nasljeđujemo: što smo ostavili — to je sadaka. Porodica Muhammedova zaista se izdržava iz ovog imetka.‘Ja neću‘, reče Ebu-Bekr, ‘ostaviti nešto što sam vidio da ga Allahov Poslanik, a.s., radi, a da i ja to ne uradim.‘ Fatima je (poslije toga) prestala s njim govoriti, i umrla je, a da s njim nije progovorila.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبَانَ، أَخْبَرَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail b. Eban, a njemu Ibn-Mubarek, prenoseći od Junusa, on od Zuhrija, ovaj od Urve, a on od Aiše da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: ”Mi se ne nasljeđujemo: što ostavimo — to je sadaka.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَالِكُ بْنُ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ،، وَكَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ ذَكَرَ لِي مِنْ حَدِيثِهِ ذَلِكَ، فَانْطَلَقْتُ حَتَّى دَخَلْتُ عَلَيْهِ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ انْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ فَأَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَأُ فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ، ثُمَّ قَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا‏.‏ قَالَ أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏”‏‏.‏ يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَفْسَهُ‏.‏ فَقَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ‏.‏ فَأَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ هَلْ تَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ذَلِكَ قَالاَ قَدْ قَالَ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الأَمْرِ، إِنَّ اللَّهَ قَدْ كَانَ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْفَىْءِ بِشَىْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ، فَقَالَ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏مَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏قَدِيرٌ‏}‏ فَكَانَتْ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ، وَلاَ اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ، لَقَدْ أَعْطَاكُمُوهُ وَبَثَّهَا فِيكُمْ، حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ، فَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ مِنْ هَذَا الْمَالِ نَفَقَةَ سَنَتِهِ، ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ، فَعَمِلَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَيَاتَهُ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ‏.‏ فَتَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَضَهَا فَعَمِلَ بِمَا عَمِلَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ فَقُلْتُ أَنَا وَلِيُّ وَلِيِّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ أَعْمَلُ فِيهَا مَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ جِئْتُمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا وَاحِدَةٌ، وَأَمْرُكُمَا جَمِيعٌ، جِئْتَنِي تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ، وَأَتَانِي هَذَا يَسْأَلُنِي نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا فَقُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ، فَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ، فَوَاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، لاَ أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ حَتَّى تَقُومَ السَّاعَةُ، فَإِنْ عَجَزْتُمَا فَادْفَعَاهَا إِلَىَّ، فَأَنَا أَكْفِيكُمَاهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, a njemu Lejs, prenoseći od Ukajla, on od Ibn-Šihaba, a ovaj od Malika b. Evsa b. Hadesana (a Muhammed b. Džubejr b. Mut‘im ispričao mi je dio tog njegova govora: ”… pa sam krenuo i ušao kod njega, te sam ga upitao…”) da je kazivao: ”Krenuo sam (s namjerom) da uđem kod Omera. Kod njega je pažljivo ušao njegov vratar i upitao: ‘Mogu li ući Osman, Abdur-Rahman, Zubejr i Sa‘d?‘ — ‘Da‘, odgovorio je. On im je dopustio da uđu, a zatim upitao: ‘Mogu li ući Alija i Abbas?‘ — ‘Da‘, odgovorio je (Omer). (Nakon što je ušao), Abbas reče: ‘O vladaru pravovjernih, presudi između mene i ovoga!‘ — ‘Zaklinjem vas Allahom, čijom voljom opstoje nebesa i Zemlja, da li znate da je Allahov Poslanik rekao: ‘Mi se ne nasljeđujemo: što ostavimo — to je sadaka‘? Poslanik, a.s., mislio je (tada) na sebe.‘ — ‘Da, rekao je to‘, potvrdiše ljudi u skupini, a zatim se okrenuše Aliji i Abbasu i upitaše: ‘Da li vas dvojica znate da je Allahov Poslanik, a.s, to rekao?‘ — ‘Da, rekao je to‘, odgovoriše. Tada Omer poče govoriti: ‘Ja ću vas (sada) obavijestiti o tome. Allah je, zaista, odredio Svome Poslaniku, a.s., (udio) u ovom plijenu dobivenom bez borbe, što nije dao nikome drugom. Uzvišeni je Allah rekao: ‘A šta je od njih Allah dao Poslaniku Svome kao plijen…‘ — sve do Njegovih riječi: ‘… moć.‘ I to je (dato) samo Allahovom Poslaniku, a.s., Tako mi Allaha, on to nije uzeo sebi, niti je to samo za sebe zadržao. On vam je to dao, raspodijelivši ga među vama, tako da je od toga ostao samo ovaj imetak. Vjerovjesnik, a.s., izdržavao je svoju porodicu iz ovog imetka godinu dana, a zatim bi uzeo ono što preostane i podijelio ga tamo gdje se Allahov imetak dijeli. To je Allahov Poslanik, a.s., radio cijeli svoj život. Zaklinjem vas Allahom, jeste li ovo razumjeli?‘ — ‘Da‘, odgovorili su. Zatim se on obratio Aliji i Abbasu rekavši: ‘Zaklinjem vas dvojicu Allahom, da li ste to shvatili?‘ — ‘Da‘, odgovorila su njih dvojica. (Potom je Omer nastavio govoriti:) ‘Onda je Allah dao smrt Svome Vjerovjesniku, a.s. ‘Ja sam nasljednik Allahovog Poslanika, a.s.‘, reče tada Ebu-Bekr. Uzeo je taj imetak i radio s njim isto ono što je radio i Allahov Poslanik, a.s. Zatim je Allah dao da umre i Ebu-Bekr, te rekoh: ‘Ja sam nasljednik Allahovog Poslanika, a.s. Uzeo sam ga (taj imetak) i radio s njim dvije godine ono što su radili Allahov Poslanik, a.s., i Ebu-Bekr. A sada ste mi došli vas dvojica govoreći isto i slažući se. Došao si da me pitaš o svom udjelu u nasljedstvu od svoga bratića, a on je došao da me pita o dijelu koji pripada njegovoj ženi od njenog oca. Rekao sam (vam): ‘Ako hoćete, ja ću vam to platiti na osnovu toga‘, a vi od mene (sada) tražite drugačiju presudu?! Tako mi Allaha, čijom voljom opstoje nebesa i Zemlja, ja o tome neću donijeti drugačiju presudu do Sudnjeg dana. Ako vas dvojica niste u stanju tako postupiti, dajte ga (taj imetak) meni i ja ću vas u tome zamijeniti!‘”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ يَقْتَسِمُ وَرَثَتِي دِينَارًا، مَا تَرَكْتُ بَعْدَ نَفَقَةِ نِسَائِي وَمُؤْنَةِ عَامِلِي فَهْوَ صَدَقَةٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, a njemu Malik, prenoseći od Ebu-Zinada, ovaj od A‘redža, a on od Ebu-Hurejre, da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: ”Moji nasljednici neće podijeliti ni dinara. Sve što sam ostavio, osim opskrbe za svoje žene i sredstava za izdržavanje svoga sluge, jeste sadaka.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّ أَزْوَاجَ، النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم حِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرَدْنَ أَنْ يَبْعَثْنَ عُثْمَانَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ يَسْأَلْنَهُ مِيرَاثَهُنَّ‏.‏ فَقَالَتْ عَائِشَةُ أَلَيْسَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Meslema, a njemu Malik, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Urve, a on od Aiše, radijallahu anhu (da je kazivala): “Kada je na ahiret preselio Allahov Poslanik, a.s., njegove su supruge namjeravale poslati Osmana da upita Ebu-Bekra za Poslanikovo, a.s., naslijedstvo. Tada sam ja rekla: ‘Zar Allahov Poslanik, a.s., nije rekao: ‘Mi se ne nasljeđujemo: što smo ostavili — to je sadaka!‘”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أَنَا أَوْلَى، بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، فَمَنْ مَاتَ وَعَلَيْهِ دَيْنٌ، وَلَمْ يَتْرُكْ وَفَاءً، فَعَلَيْنَا قَضَاؤُهُ، وَمَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njemu Abdullah, a ovom Junus, prenoseći od Ibn-Šihaba, ovaj od Ebu-Seleme, on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: ”Ja sam vjernicima preči od njih samih. Ko god od njih umre pod dugom, a ne ostavi ništa čime bi se dugovanje moglo podmiriti, mi ćemo ga izmiriti. Onaj ko ostavi neki imetak — taj imetak pripada njegovim nasljednicima.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أَلْحِقُوا الْفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا، فَمَا بَقِيَ فَهْوَ لأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Vuhejb, a ovom Ibn-Tavus, prenoseći od svoga oca, ovaj od Ibn-Abbasa, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: ”Određene dijelove nasljedstva (fardove) prvo dodijelite onima kojima pripadaju, a ono što preostane pripada najbližem muškom srodniku.”


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَامِرُ بْنُ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَرِضْتُ بِمَكَّةَ مَرَضًا، فَأَشْفَيْتُ مِنْهُ عَلَى الْمَوْتِ، فَأَتَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ لِي مَالاً كَثِيرًا، وَلَيْسَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَتِي، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏”‏ لاَ ‏”‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ فَالشَّطْرُ قَالَ ‏”‏ لاَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ الثُّلُثُ قَالَ ‏”‏ الثُّلُثُ كَبِيرٌ إِنَّكَ إِنْ تَرَكْتَ وَلَدَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَتْرُكَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً إِلاَّ أُجِرْتَ عَلَيْهَا، حَتَّى اللُّقْمَةَ تَرْفَعُهَا إِلَى فِي امْرَأَتِكَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَأُخَلَّفُ عَنْ هِجْرَتِي فَقَالَ ‏”‏ لَنْ تُخَلَّفَ بَعْدِي فَتَعْمَلَ عَمَلاً تُرِيدُ بِهِ وَجْهَ اللَّهِ، إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ رِفْعَةً وَدَرَجَةً، وَلَعَلَّ أَنْ تُخَلَّفَ بَعْدِي حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ ‏”‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَسَعْدُ بْنُ خَوْلَةَ رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Humejdi, njemu Sufjan, a ovom Zuhri, prenoseći od Amira b. Sa‘da b. Ebu-Vekkasa, a on od svoga oca da je kazivao: ”Razbolio sam se u Meki tako teško da sam se radovao smrti. U posjetu mi je došao Vjerovjesnik, a.s., te sam ga upitao: ‘Allahov Poslaniče, ja imam mnogo imetka, a nema nikoga, osim moje kćerke, ko će me naslijediti. Hoću li podijeliti kao sadaku dvije trećine svoga imetka?‘ — ‘Ne‘, odgovorio je. ‘A polovinu?‘, upitao sam. ‘Ne‘, kazao je. ‘A trećinu?‘, upitah. ‘I trećina je velika, jer bolje je da svoje nasljednike ostaviš bogatim nego siromašnim, pa da prose od svijeta. Ti nećeš nikoga opskrbiti, a da za to nećeš biti nagrađen, pa čak i za zalogaj hrane koji pojede tvoja žena‘, reče mi on. ‘Allahov Poslaniče‘, rekoh mu, ‘spriječen sam učiniti hidžru.‘ — ‘Ti nećeš izostati iza mene‘, reče on, ‘a da ti, kad učiniš dobro djelo zarad lica Allahovog, neće biti povećan ugled i stupanj (deredža). Možda će, kad ostaneš iza mene, neki od tebe još imati koristi, a neki štete! Ali, siromah je Sa‘d b. Havla — Allahovom je Poslaniku, a.s., žao što je on umro u Meki.‘” Sufjan kaže: ”Sa‘d b. Havla jest čovjek iz Benu-Amira b. Luejja.


 

حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، شَيْبَانُ عَنْ أَشْعَثَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ أَتَانَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ بِالْيَمَنِ مُعَلِّمًا وَأَمِيرًا، فَسَأَلْنَاهُ عَنْ رَجُلٍ، تُوُفِّيَ وَتَرَكَ ابْنَتَهُ وَأُخْتَهُ، فَأَعْطَى الاِبْنَةَ النِّصْفَ وَالأُخْتَ النِّصْفَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mahmud b. Gejlan, njemu Ebu-Nadr, a ovom Ebu-Muavija Šejban, prenoseći od Eš‘asa, a on od Esveda b. Jezida da je kazivao: ”Došao nam je Muaz b. Džebel u Jemen kao učitelj i emir, pa smo ga upitali o čovjeku koji umre i iza sebe ostavi svoju kćerku i sestru. On je kćerci dao pola, a sestri pola.”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أَلْحِقُوا الْفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا فَمَا بَقِيَ فَهْوَ لأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muslim b. Ibrahim, njemu Vuhejb, a ovom Ibn-Tavus, prenoseći od svoga oca, a on od Ibn-Abbasa da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: ”Određene dijelove nasljedstva (fardove) prvo dodijelite onima kojima pripadaju, a ono što ostane — to pripada najbližem muškaracu (po srodstvu).”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو قَيْسٍ، سَمِعْتُ هُزَيْلَ بْنَ شُرَحْبِيلَ، قَالَ سُئِلَ أَبُو مُوسَى عَنِ ابْنَةٍ وَابْنَةِ ابْنٍ وَأُخْتٍ، فَقَالَ لِلاِبْنَةِ النِّصْفُ وَلِلأُخْتِ النِّصْفُ، وَأْتِ ابْنَ مَسْعُودٍ فَسَيُتَابِعُنِي‏.‏ فَسُئِلَ ابْنُ مَسْعُودٍ وَأُخْبِرَ بِقَوْلِ أَبِي مُوسَى، فَقَالَ لَقَدْ ضَلَلْتُ إِذًا وَمَا أَنَا مِنَ الْمُهْتَدِينَ،، أَقْضِي فِيهَا بِمَا قَضَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لِلاِبْنَةِ النِّصْفُ، وَلاِبْنَةِ ابْنٍ السُّدُسُ تَكْمِلَةَ الثُّلُثَيْنِ، وَمَا بَقِيَ فَلِلأُخْتِ ‏”‏‏.‏ فَأَتَيْنَا أَبَا مُوسَى فَأَخْبَرْنَاهُ بِقَوْلِ ابْنِ مَسْعُودٍ، فَقَالَ لاَ تَسْأَلُونِي مَا دَامَ هَذَا الْحَبْرُ فِيكُمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu‘ba, a ovom Ebu-Kajs, prenoseći od Huzejla b. Šurahbila (da je kazivao): “Upitali su Ebu-Musaa o (nasljedstvu koje pripada) kćerci, sinovljevoj kćerci i sestri, pa je on odgovorio: ‘Kćerci i sestri pripada po jedna polovina. Otiđi Ibn-Mesudu (i upitaj ga o tome), pa će ti i on kazati isto.‘ Potom su Ibn-Mesuda upitali, obavijestivši ga o riječima Ebu-Musaa, pa je on odgovorio: ‘Zalutao sam, i ne spadam među upućene! Ali, ja ću presuditi onako kako je presudio Vjerovjesnik, a.s.: kćerci polovina, sinovljevoj kćerci šestina, kao dopuna dvjema trećinama, a ono što ostane — to pripada sestri.‘ Poslije toga došli smo Ebu-Musau i obavijestili ga o tome šta je rekao Ibn-Mesud, te nam on reče: ‘Nemojte više mene pitati sve dok je ovaj učenjak među vama!‘“


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أَلْحِقُوا الْفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا فَمَا بَقِيَ فَلأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, a njemu Vuhejb, prenoseći od Ibn-Tavusa, on od svoga oca, ovaj od Ibn-Abbasa, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: ”Određene dijelove nasljedstva (fardove) prvo dodijelite onima kojima oni pripadaju, a ono što ostane — to pripada najbližem muškaracu (po srodstvu).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ أَمَّا الَّذِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لَوْ كُنْتُ مُتَّخِذًا مِنْ هَذِهِ الأُمَّةِ خَلِيلاً لاَتَّخَذْتُهُ، وَلَكِنْ خُلَّةُ الإِسْلاَمِ أَفْضَلُ ‏”‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏”‏ خَيْرٌ ‏”‏‏.‏ فَإِنَّهُ أَنْزَلَهُ أَبًا‏.‏ أَوْ قَالَ قَضَاهُ أَبًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Ma‘mer, njemu Abdul-Varis, prenoseći od Ejjuba, on od Ikrime, a ovaj od Ibn-Abbasa da je rekao: ”A kad je riječ o onome što je rekao Allahov Poslanik, a.s.: ‘Kada bih iz ovog ummeta uzimao (sebi) najdražeg prijatelja, uzeo bih njega, ali je prijateljstvo islama vrednije (ili je rekao: bolje) — on ga je postavio na očevo mjesto” (ili je rekao: presudio je da bude kao otac).


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ وَرْقَاءَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ الْمَالُ لِلْوَلَدِ، وَكَانَتِ الْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ، فَنَسَخَ اللَّهُ مِنْ ذَلِكَ مَا أَحَبَّ، فَجَعَلَ لِلذَّكَرِ مِثْلَ حَظِّ الأُنْثَيَيْنِ، وَجَعَلَ لِلأَبَوَيْنِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ، وَجَعَلَ لِلْمَرْأَةِ الثُّمُنَ وَالرُّبُعَ، وَلِلزَّوْجِ الشَّطْرَ وَالرُّبُعَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Jusuf, prenoseći od Verkaa, a on od Ibn-Abbasa, radijallahu anhu, da je rekao: ”Djetetu je davana četvrtina, a roditeljima je (ostavljana) oporuka, pa je Allah ukinuo od toga ono što je htio. Dao je muškom (djetetu) koliko dvome ženske (djece), a roditeljima, svakom od njeh, šestinu. Ženi je odredio osminu i četvrtinu, a mužu polovinu i četvrtinu.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّهُ قَالَ قَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي جَنِينِ امْرَأَةٍ مِنْ بَنِي لَحْيَانَ سَقَطَ مَيِّتًا بِغُرَّةٍ عَبْدٍ أَوْ أَمَةٍ‏.‏ ثُمَّ إِنَّ الْمَرْأَةَ الَّتِي قَضَى عَلَيْهَا بِالْغُرَّةِ تُوُفِّيَتْ، فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ بِأَنَّ مِيرَاثَهَا لِبَنِيهَا وَزَوْجِهَا، وَأَنَّ الْعَقْلَ عَلَى عَصَبَتِهَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba, njemu Lejs, prenoseći od Ibn-Šihaba, on od Ibn-Musejjeba, a ovaj od Ebu-Hurejre da je rekao: ”Allahov je Poslanik, a.s., presudio da se ženi iz Benu-Lehjana koja je pobacila dijete da odšteta u vrijednosti roba ili robinje. Potom je žena kojoj je bilo naloženo da plati odštetu umrla, te je Allahov Poslanik, a.s., njenu ostavštinu podijelo među njenim sinovima i suprugom, dok je obaveza (isplate) krvarine pala na njenu rodbinu po ocu.”


 

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، قَالَ قَضَى فِينَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النِّصْفُ لِلاِبْنَةِ وَالنِّصْفُ لِلأُخْتِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ سُلَيْمَانُ قَضَى فِينَا‏.‏ وَلَمْ يَذْكُرْ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Bišr b. Halid, a njemu Muhammed b. Džafer, prenoseći od Šu‘be, on od Sulejmana, ovaj od Ibrahima, a on od Esveda da je kazivao: ”Muaz b. Džebel presudio je u vrijeme Allahovog Poslanika, a.s., među nama: polovina kćerci i polovina sestri.” Sulejman kaže: ”Presudio je među nama…”, ne spomenuvši da je to bilo u vrijeme Allahovog Poslanika, a.s.


 

حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ، عَنْ هُزَيْلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ لأَقْضِيَنَّ فِيهَا بِقَضَاءِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لِلاِبْنَةِ النِّصْفُ، وَلاِبْنَةِ الاِبْنِ السُّدُسُ، وَمَا بَقِيَ فَلِلأُخْتِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Amr b. Abbas, njemu Abdur-Rahman, a ovom Sufjan, prenoseći od Ebu-Kajsa, a on od Huzejla (da je kazivao): “Abdullah je rekao: ‘Presudit ću o tome Vjerovjesnikovom, a.s., presudom‘, ili je rekao: ‘Allahov je Poslanik, a.s, rekao: ‘Kćerci (pripada) polovina, sinovljevoj kćerci šestina, a ono što ostane — to (pripada) sestri.‘‘”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُثْمَانَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ قَالَ دَخَلَ عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا مَرِيضٌ، فَدَعَا بِوَضُوءٍ فَتَوَضَّأَ، ثُمَّ نَضَحَ عَلَىَّ مِنْ وَضُوئِهِ فَأَفَقْتُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّمَا لِي أَخَوَاتٌ‏.‏ فَنَزَلَتْ آيَةُ الْفَرَائِضِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Osman, njemu Abdullah, a ovom Šu‘ba, prenoseći od Muhammeda b. Munkedira, a on od Džabira, radijallahu anhu, da je kazivao: ”Dok sam bio bolestan, ušao je kod mene Vjerovjesnik, a.s., i zatražio vodu; uzeo je njome abdest, a zatim me tom abdestnom vodom polio, te sam došao k svjesti. ‘Allahov Poslaniče‘, rekoh mu, ‘ja imam sestara…‘ Tada je objavljen ajet o nasljedstvu.”


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ آخِرُ آيَةٍ نَزَلَتْ خَاتِمَةُ سُورَةِ النِّسَاءِ ‏{‏يَسْتَفْتُونَكَ قُلِ اللَّهُ يُفْتِيكُمْ فِي الْكَلاَلَةِ‏}‏

 

PRIČAO NAM JE Ubejdullah b. Musa, prenoseći od Israila, on od Ebu-Ishaka, a ovaj od Beraa, radijallahu anhu, da je rekao: ”Posljednji ajet koji je objavljen jest onaj s kraja sure En-Nisa: ‘Oni traže od tebe tumačenje. Reci: ‘Allah će vam kazati propis o kelali…‘‘“


 

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أَنَا أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ، فَمَنْ مَاتَ وَتَرَكَ مَالاً فَمَالُهُ لِمَوَالِي الْعَصَبَةِ، وَمَنْ تَرَكَ كَلاًّ أَوْ ضَيَاعًا، فَأَنَا وَلِيُّهُ فَلأُدْعَى لَهُ ‏”‏‏.‏ لكل: العيال

 

PRIČAO NAM JE Mahmud, a njemu Abdullah, prenoseći od Israila, on od Ebu-Husajna, ovaj od Ebu-Saliha, a on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: ”Ja sam preči vjernicima od njih samih. Ko umre, a ostavi (iza sebe) imetka — njegov imetak pripada njegovoj rodbini po muškoj krvi. A onaj koji ostavi porodicu ili čeljad — ja sam im skrbnik, pa me pozovite (da se o njima pobrinem).”


 

حَدَّثَنَا أُمَيَّةُ بْنُ بِسْطَامٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ رَوْحٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أَلْحِقُوا الْفَرَائِضَ بِأَهْلِهَا، فَمَا تَرَكَتِ الْفَرَائِضُ فَلأَوْلَى رَجُلٍ ذَكَرٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Umejja b. Bistam, a njemu Jezid b. Zurej, prenoseći od Revha, on od Abdullaha b. Tavusa, ovaj od svoga oca, on od Ibn-Abbasa, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: ”Određene dijelove nasljedstva (fardove) prvo dodijelite onima kojima oni pripadaju, a ono što preostane — to pripada najbližem muškarcu (po srodstvu).”


 

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قُلْتُ لأَبِي أُسَامَةَ حَدَّثَكُمْ إِدْرِيسُ، حَدَّثَنَا طَلْحَةُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، ‏{‏وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ‏}‏ ‏{‏وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ‏}‏ قَالَ كَانَ الْمُهَاجِرُونَ حِينَ قَدِمُوا الْمَدِينَةَ يَرِثُ الأَنْصَارِيُّ الْمُهَاجِرِيَّ دُونَ ذَوِي رَحِمِهِ لِلأُخُوَّةِ الَّتِي آخَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمْ فَلَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏جَعَلْنَا مَوَالِيَ‏}‏ قَالَ نَسَخَتْهَا ‏{‏وَالَّذِينَ عَقَدَتْ أَيْمَانُكُمْ‏}‏

 

PRIČAO MI JE Ishak b. Ibrahim, njemu Ebu-Usama, ovom Idris, a njemu Talha, prenoseći od Seida b. Džubejra (da je kazivao): “Ibn-Abbas je — tumačeći ajet: ‘Mi smo odredili nasljednike svemu… A onima s kojima ste sklopili ugovore…‘ — rekao kako su muhadžiri, kad su došli u Medinu, nasljeđivali ensarije, a ne njihova rodbina po ženskoj krvi, zbog bratstva koje je Vjerovjesnik, a.s., između nih uspostavio. Ali kada je objavljeno: ‘Mi smo odredili nasljednike svemu…‘, to je stavilo van snage (dio ajeta): ‘A onima s kojima ste sklopili ugovore…‘”


 

حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما أَنَّ رَجُلاً، لاَعَنَ امْرَأَتَهُ فِي زَمَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَانْتَفَى مِنْ وَلَدِهَا فَفَرَّقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمَا، وَأَلْحَقَ الْوَلَدَ بِالْمَرْأَةِ‏.‏

 

PRIČAO MI JE Jahja b. Kazea, njemu Malik, prenoseći od Nafija, a on od Ibn-Omera (da je kazivao): “Neki je čovjek za Vjerovjesnikova, a.s., života, optuživši svoju ženu za blud, položio zakletvu, zazivajući prokletstvo na sebe ako laže (lian), a i ona je učinila isto. On je zanijekao njeno dijete. Potom ih je Vjerovjesnik, a.s., rastavio, a dijete pripisao ženi.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ عُتْبَةُ عَهِدَ إِلَى أَخِيهِ سَعْدٍ أَنَّ ابْنَ وَلِيدَةِ زَمْعَةَ مِنِّي، فَاقْبِضْهُ إِلَيْكَ‏.‏ فَلَمَّا كَانَ عَامَ الْفَتْحِ أَخَذَهُ سَعْدٌ فَقَالَ ابْنُ أَخِي عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ‏.‏ فَقَامَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فَقَالَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ‏.‏ فَتَسَاوَقَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي قَدْ كَانَ عَهِدَ إِلَىَّ فِيهِ‏.‏ فَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ أَخِي وَابْنُ وَلِيدَةِ أَبِي، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ بْنَ زَمْعَةَ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِسَوْدَةَ بِنْتِ زَمْعَةَ ‏”‏ احْتَجِبِي مِنْهُ ‏”‏‏.‏ لِمَا رَأَى مِنْ شَبَهِهِ بِعُتْبَةَ، فَمَا رَآهَا حَتَّى لَقِيَ اللَّهَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Malik, prenoseći od Ibn-Šihaba, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anhu, da je kazivala: “Utba je svome bratu Sa‘du povjerio da je sin robinje (u vlasništvu) Zem‘e njegov i preporučio mu da ga uzme. U godini osvojenja Meke Sa‘d ga je uzeo (sebi) i rekao: ‘Ovo je sin moga brata, i on mi ga je povjerio!‘ Na to je odgovorio Abd b. Zem‘a rekavši: ‘Sin je robinje moj brat: rođen je na postelji moga oca!‘ Potom su njih dvojica u isto vrijeme otišli Allahovom Poslaniku, a.s. (Kad su došli), Sa‘d mu reče: ‘Allahov Poslaniče, to je sin moga brata! On mi ga je povjerio.‘ — ‘Sin je robinje moj brat: rođen je na postelji moga oca!‘, reče Abd b. Zem‘a. ‘On pripada tebi, Abde b. Zem‘o!‘, reče Vjerovjesnik, a.s., dodavši: ‘Dijete pripada postelji, a preljubniku razočarenje.‘ Poslije toga on je, kada je vidio njegovu sličnost s Utbom, rekao Sevdi b. Zem‘i: ‘Sklanjaj se od njega!‘, tako da je on nije vidio sve do svoje smrti.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الْوَلَدُ لِصَاحِبِ الْفِرَاشِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, prenoseći od Jahje, on od Šu‘be, ovaj od Muhammeda b. Zijada, on od Ebu-Hurejre, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: ”Dijete pripada vlasniku postelje (na kojoj je rođeno).”


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اشْتَرِيهَا، فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏”‏‏.‏ وَأُهْدِيَ لَهَا شَاةٌ فَقَالَ ‏”‏ هُوَ لَهَا صَدَقَةٌ، وَلَنَا هَدِيَّةٌ ‏”‏‏.‏ قَالَ الْحَكَمُ وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا، وَقَوْلُ الْحَكَمِ مُرْسَلٌ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رَأَيْتُهُ عَبْدًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hafs b. Omer, a njemu Šu‘ba, prenoseći od Hakema, on od Ibrahima, ovaj od Esveda, a on od Aiše da je kazivala: ”Kupila sam Beriru. Vjerovjesnik, a.s. je, rekao: ‘Kupi je, starateljstvo zaista pripada onome koji oslobodi (roba), i pokloni joj ovcu. To će njoj biti sadaka, a nama poklon.‘“ Hakem kaže: ”Njen je muž bio slobodan.” (Ove riječi Hakemove prenesene su s prekinutim lancem prenosilaca.) Ibn-Abbas kaže: ”Ja sam ga (njenog muža) vidio kao roba.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail b. Abdullah, njemu Malik, prenoseći od Nafija, a on od Ibn-Omera da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: ”Starateljstvo zaista pripada onome koji oslobodi (roba/robinju).”


 

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ، عَنْ هُزَيْلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ إِنَّ أَهْلَ الإِسْلاَمِ لا يُسَيِّبُونَ، وَإِنَّ أَهْلَ الْجَاهِلِيَّةِ كَانُوا يُسَيِّبُونَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kubejsa b. Ukba, a njemu Sufjan, prenoseći od Ebu-Kajsa, on od Huzejla, a ovaj od Abdullaha da je rekao: “Pripadnici islama ne mogu biti oslobođeni kao saibe; ljudi u džahilijetu bili su oslobađani kao saibe.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ اشْتَرَتْ بَرِيرَةَ، لِتُعْتِقَهَا، وَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ لأُعْتِقَهَا، وَإِنَّ أَهْلَهَا يَشْتَرِطُونَ وَلاَءَهَا‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَعْتِقِيهَا فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏”‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏”‏ أَعْطَى الثَّمَنَ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَاشْتَرَتْهَا فَأَعْتَقَتْهَا‏.‏ قَالَ وَخُيِّرَتْ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا وَقَالَتْ لَوْ أُعْطِيتُ كَذَا وَكَذَا مَا كُنْتُ مَعَهُ‏.‏ قَالَ الأَسْوَدُ وَكَانَ زَوْجُهَا حُرًّا‏.‏ قَوْلُ الأَسْوَدِ مُنْقَطِعٌ، وَقَوْلُ ابْنِ عَبَّاسٍ رَأَيْتُهُ عَبْدًا‏.‏ أَصَحُّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa, a njemu Ebu-Avana, prenoseći od Mensura, on od Ibrahima, a ovaj od Esveda (da je kazivao): “Aiša, radijallahu anhu, kupila je Beriru (u namjeri) da je oslobodi, ali je njen muž postavio uvjet da (pravo na) starateljstvo pripadne njemu. ‘Allahov Poslaniče‘, upitala je ona, ‘ja sam, zaista, kupila Beriru da bih je oslobodila, a njen muž uvjetuje starateljstvo nad njom?‘ — ‘Oslobodi je‘, reče on, ‘jer starateljstvo pripada onome koji oslobodi (roba)‘ (ili je rekao: plati). Ona ju je kupila, a potom oslobodila. Dato joj je (Beriri) da izabere, i ona je odabrala da ostane sama. ‘Kad bi mi dali toliko i toliko‘, rekla je, ‘ne bih bila s njim (mužem)!‘“ Esved dodaje: “Njen je muž bio slobodan.” Ove su Esvedove riječi, međutim, prenesene prekinutim lancem prenosilaca. Riječi su Ibn-Abbasa da ga je vidio kao roba vjerodostojnije.


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه مَا عِنْدَنَا كِتَابٌ نَقْرَؤُهُ إِلاَّ كِتَابُ اللَّهِ، غَيْرَ هَذِهِ الصَّحِيفَةِ‏.‏ قَالَ فَأَخْرَجَهَا فَإِذَا فِيهَا أَشْيَاءُ مِنَ الْجِرَاحَاتِ وَأَسْنَانِ الإِبِلِ‏.‏ قَالَ وَفِيهَا الْمَدِينَةُ حَرَمٌ مَا بَيْنَ عَيْرٍ إِلَى ثَوْرٍ، فَمَنْ أَحْدَثَ فِيهَا حَدَثًا، أَوْ آوَى مُحْدِثًا، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ، وَمَنْ وَالَى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ، وَذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ، يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, a njemu Džerir b. A‘meš, prenoseći od Ibrahima Tejmija, on od svoga oca (da je kazivao): “Alija je rekao: ‘Mi nemamo druge knjige koju čitamo osim Allahove knjige i ove stranice.‘ On ju je izvadio, a u njoj je bilo nešto o (nadoknadama za) povrede i nešto o vidarstvu. U njoj je (pisalo da je) Medina zaštićeno područje (harem), (smješteno) između Ajra i Sevra. Ko u njoj učini zlodjelo ili primi nevjernika — na njega je Allahovo prokletstvo, prokletstvo meleka i svih ljudi. Od njega na Kijametskom danu neće biti primljen iskup niti pokajanje. (U njoj je također stajalo da) onaj koji prihvati zaštitu nekog naroda bez dopuštenja svojih zaštitnika — na njega je Allahovo prokletstvo, prokletstvo meleka i svih ljudi. Od njega na Kijametskom danu neće biti primljen iskup niti pokajanje. Jamstvo i sigurnost muslimana jesu jedinstveni (i opći): njih ostvaruje i najniži među njima. Ko prevari muslimana i ostavi ga na cjedilu — na njega je Allahovo prokletstvo, prokletstvo meleka i svih ljudi. Od njega na Kijametskom danu neće biti primljen iskup niti pokajanje.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ بَيْعِ الْوَلاَءِ وَعَنْ هِبَتِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, a njemu Sufjan, prenoseći od Abdullaha b. Dinara, a on od Ibn-Omera, radijallahu anhu, da je rekao: “Vjerovjesnik, a.s., zabranio je prodaju prava na skrbništvo i njegovo poklanjanje.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ عَائِشَةَ أُمَّ الْمُؤْمِنِينَ، أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ جَارِيَةً تُعْتِقُهَا فَقَالَ أَهْلُهَا نَبِيعُكِهَا عَلَى أَنَّ وَلاَءَهَا لَنَا‏.‏ فَذَكَرَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ لاَ يَمْنَعُكِ ذَلِكِ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, prenoseći od Malika, on od Nafija, a ovaj od Ibn-Omera (da je kazivao): “Aiša, majka pravovjernih, namjeravala je kupiti robinju i osloboditi je. Njeni su rekli (Aiši) da će joj je prodati, s tim da (pravo na) skrbništvo ostane njima. Ona (Aiša) je o tome obavijestila Allahovog Poslanika, a.s., pa joj je on rekao: ‘Nemoj da te to spriječi, jer, zaista, skrbništvo pripada onome koji oslobodi (roba).‘”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتِ اشْتَرَيْتُ بَرِيرَةَ فَاشْتَرَطَ أَهْلُهَا وَلاَءَهَا، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ أَعْتِقِيهَا فَإِنَّ الْوَلاَءَ لِمَنْ أَعْطَى الْوَرِقَ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَأَعْتَقْتُهَا ـ قَالَتْ ـ فَدَعَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَيَّرَهَا مِنْ زَوْجِهَا فَقَالَتْ لَوْ أَعْطَانِي كَذَا وَكَذَا مَا بِتُّ عِنْدَهُ‏.‏ فَاخْتَارَتْ نَفْسَهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed, njemu Džerir, prenoseći od Mensura, on od Ibrahima, a ovaj od Esveda (da je rekao): “Aiše radijallahu anhu je, kazivala: ‘Kupila sam Beriru, ali je njen muž postavio uvjet da (pravo na) starateljstvo pripadne njemu…‘ Ona je o tome obavijestila Vjerovjesnika, a.s., pa je on rekao: ‘Oslobodi je, jer skrbništvo pripada onome koji da novac.‘ — ‘Ja sam je oslobodila‘, kaže (Aiša), ‘pa ju je Allahov Poslanik pozvao i prepustio joj da se odluči hoće li ostati sa svojim mužem.‘ Ona je (Berira) tada rekla: ‘Kad bi dao toliko i toliko, ne bih prespavala kod njega!‘, odabravši da bude sama.”


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَرَادَتْ عَائِشَةُ أَنْ تَشْتَرِيَ بَرِيرَةَ فَقَالَتْ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّهُمْ يَشْتَرِطُونَ الْوَلاَءَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ اشْتَرِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hafs b. Omer, njemu Hemmam, prenoseći od Nafija, a on od Ibn-Omera, radijallahu anhu, da je kazivao: “Aiša je namjeravala kupiti Beriru i požalila se Vjerovjesniku, a.s., da joj oni uvjetuju (zadržavanje prava na) starateljstvo. Tada (joj) je Vjerovjesnik, a.s., rekao: ‘Kupi je, jer, zaista, starateljstvo pripada onome koji oslobodi (roba).‘”


 

حَدَّثَنَا ابْنُ سَلاَمٍ، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْطَى الْوَرِقَ، وَوَلِيَ النِّعْمَةَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibn-Selam, a njemu Veki‘, prenoseći od Sufjana, on od Mensura, ovaj od Ibrahima, on od Esveda, a ovaj od Aiše da je rekla: “Allahov je Poslanik, a.s., rekao: ‘Starateljstvo pripada onome koji je dao srebro i učinio to dobro.‘“


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ قُرَّةَ، وَقَتَادَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَوْلَى الْقَوْمِ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ‏”‏‏.‏ أَوْ كَمَا قَالَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu‘ba, a ovom Muavija b. Kurra i Katada, prenoseći od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Oslobođeni rob u nekom narodu pripada njemu (tom narodu)” (ili kako je već rekao).


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ ابْنُ أُخْتِ الْقَوْمِ مِنْهُمْ ‏”‏‏.‏ أَوْ ‏”‏ مِنْ أَنْفُسِهِمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Velid, njemu Šu‘ba, prenoseći od Katade, on od Enesa, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Sestrin je sin jedan od njih, ili pripada njima.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيٍّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ تَرَكَ مَالاً فَلِوَرَثَتِهِ، وَمَنْ تَرَكَ كَلاًّ فَإِلَيْنَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Velid, a njemu Šu‘ba, prenoseći od Adija, on od Ebu-Hazima, ovaj od Ebu-Hurejre, a on od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Ko (iza sebe) ostavi neki imetak — on pripada njegovim nasljednicima, a ko ostavi neki teret — to pripada nama.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ يَرِثُ الْمُسْلِمُ الْكَافِرَ، وَلاَ الْكَافِرُ الْمُسْلِمَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Asim, prenoseći od Ibn-Džurejdža, on od Ibn-Šihaba, ovaj od Alija b. Husejna, on od Amra b. Osmana, a ovaj od Usame b. Jezida, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, a.s., rekao: “Musliman ne nasljeđuje nevjernika niti nevjernik muslimana.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتِ اخْتَصَمَ سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ فِي غُلاَمٍ فَقَالَ سَعْدٌ هَذَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْنُ أَخِي عُتْبَةَ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ عَهِدَ إِلَىَّ أَنَّهُ ابْنُهُ، انْظُرْ إِلَى شَبَهِهِ‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ بْنُ زَمْعَةَ هَذَا أَخِي يَا رَسُولَ اللَّهِ، وُلِدَ عَلَى فِرَاشِ أَبِي مِنْ وَلِيدَتِهِ‏.‏ فَنَظَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى شَبَهِهِ فَرَأَى شَبَهًا بَيِّنًا بِعُتْبَةَ فَقَالَ ‏ “‏ هُوَ لَكَ يَا عَبْدُ، الْوَلَدُ لِلْفِرَاشِ وَلِلْعَاهِرِ الْحَجَرُ، وَاحْتَجِبِي مِنْهُ يَا سَوْدَةُ بِنْتَ زَمْعَةَ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَلَمْ يَرَ سَوْدَةَ قَطُّ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, njemu Lejs, prenoseći od Ibn-Šihaba, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anhu, da je kazivala: “Prepirali su se Sa‘d b. Ebu-Vekkas i Abd b. Zem‘a oko jednog dječaka. Sa‘d je rekao: ‘Allahov Poslaniče, ovo je sin moga brata Utbe b. Ebu-Vekkasa. On mi je povjerio da je to njegov sin.‘ — ‘Allahov Poslaniče‘, rekao je Abd b. Zem‘a, ‘ovo je moj brat: rodila ga je robinja moga oca na njegovoj postelji.‘ Allahov Poslanik, a.s., tada ga je pogledao i jasno prepoznao da je sličan Utbi, ali reče: ‘On pripada tebi, Abde b. Zem‘o, jer dijete pripada postelji, a preljubniku pripada razočarenje. ‘Skrivaj se od njega, o Sevdo b. Zem‘o!‘, (rekao je potom Poslanik, a.s., svojoj supruzi).” Aiša kaže da on Sevdu od tada više nikad nije vidio.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ ـ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ ـ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ مَنِ ادَّعَى إِلَى غَيْرِ أَبِيهِ، وَهْوَ يَعْلَمُ أَنَّهُ غَيْرُ أَبِيهِ، فَالْجَنَّةُ عَلَيْهِ حَرَامٌ ‏”‏‏.‏ فَذَكَرْتُهُ لأَبِي بَكْرَةَ فَقَالَ وَأَنَا سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ، وَوَعَاهُ، قَلْبِي مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Halid, sin Abdullahov, a ovom Halid, prenoseći od Ebu-Osmana, a od Sa‘da, radijallahu anhu, da je čuo Vjerovjesnika, a.s., kad je rekao: “Ko za sebe ustvrdi da pripada nekome ko mu nije otac, znajući da to nije njegov otac — zabranjen (haram) mu je Džennet.” Spomenuo sam ga (ovaj hadis) Ebu-Bekri, pa mi je on rekao: “I ja sam ga čuo svojim ušima i zapamtilo ga je moje srce od Allahovog Poslanika, a.s.”


 

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ بْنُ الْفَرَجِ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنْ عِرَاكٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ، فَمَنْ رَغِبَ عَنْ أَبِيهِ فَهُوَ كُفْرٌ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Asbeg b. Feredž, njemu Ibn-Vehb, a ovom Amr, prenoseći od Džafera b. Rebije, on od Iraka, ovaj od Ebu-Hurejre, a on od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: “Nemojte se odricati svojih očeva! Onaj koji se odrekne svoga oca ušao je u nevjerstvo.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ كَانَتِ امْرَأَتَانِ مَعَهُمَا ابْنَاهُمَا، جَاءَ الذِّئْبُ فَذَهَبَ بِابْنِ إِحْدَاهُمَا فَقَالَتْ لِصَاحِبَتِهَا إِنَّمَا ذَهَبَ بِابْنِكِ‏.‏ وَقَالَتِ الأُخْرَى إِنَّمَا ذَهَبَ بِابْنِكِ‏.‏ فَتَحَاكَمَتَا إِلَى دَاوُدَ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ فَقَضَى بِهِ لِلْكُبْرَى، فَخَرَجَتَا عَلَى سُلَيْمَانَ بْنِ دَاوُدَ ـ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ ـ فَأَخْبَرَتَاهُ فَقَالَ ائْتُونِي بِالسِّكِّينِ أَشُقُّهُ بَيْنَهُمَا‏.‏ فَقَالَتِ الصُّغْرَى لاَ تَفْعَلْ يَرْحَمُكَ اللَّهُ‏.‏ هُوَ ابْنُهَا‏.‏ فَقَضَى بِهِ لِلصُّغْرَى ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَاللَّهِ إِنْ سَمِعْتُ بِالسِّكِّينِ قَطُّ إِلاَّ يَوْمَئِذٍ، وَمَا كُنَّا نَقُولُ إِلاَّ الْمُدْيَةَ‏.‏

 

PRIČAO MI JE Ebu-Jeman, njemu Šuajb, a ovom Ebu-Zinad, prenoseći od Abdur-Rahmana, a on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, a.s., kazivao: “Bile su dvije žene koje su imale po jednog sina. Došao je vuk i pojeo sina jedne od njih, te ona reče: ‘Vuk je, zaista, pojeo tvoga sina!‘ Druga na to odgovori: ‘On je, zaista, pojeo tvoga!‘ Potom su njih dvije otišle da riješe spor kod Davuda, a.s., pa je on presudio da dijete pripadne starijoj. Nakon toga otišle su Sulejmanu, sinu Davudovom, i obavijestile ga (o svome sporu). ‘Dajte mi nož‘, reče on, ‘da im ga prepolovim!‘ — ‘Nemoj to raditi, Allah ti se smilovao‘, reče mlađa (od njih), ‘on je njen sin.‘ Tako je on presudio da dijete pripadne mlađoj.”Rekao je Ebu-Hurejre: ‘‘Tako mi Allaha, sve do tada nisam uopće čuo riječ es-sikkin. Mi smo samo upotrebljavali riječ el-mudje.‘‘


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَىَّ مَسْرُورًا تَبْرُقُ أَسَارِيرُ وَجْهِهِ فَقَالَ ‏ “‏ أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ مُجَزِّزًا نَظَرَ آنِفًا إِلَى زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ الأَقْدَامَ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, njemu Lejs, prenoseći od Ibn-Šihaba, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anhu, da je kazivala: “Allahov je Poslanik, a.s., ušao kod mene veseo — lice mu je sjalo radošću — rekavši: ‘Znaš li da je Mudžezziz nedavno pogledao Zejda b. Harisu i Usamu b. Zejda i rekao: ‘Ova su stopala, zaista, jedna od drugih!‘‘“


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَاتَ يَوْمٍ وَهْوَ مَسْرُورٌ فَقَالَ ‏ “‏ يَا عَائِشَةُ أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ مُجَزِّزًا الْمُدْلِجِيَّ دَخَلَ فَرَأَى أُسَامَةَ وَزَيْدًا وَعَلَيْهِمَا قَطِيفَةٌ، قَدْ غَطَّيَا رُءُوسَهُمَا وَبَدَتْ أَقْدَامُهُمَا، فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ الأَقْدَامَ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, a njemu Sufjan, prenoseći od Zuhrija, on od Urve, a ovaj od Aiše da je kazivala: “Ušao je, jednog dana, Allahov Poslanik, a.s, kod mene — a bio je veseo — rekavši: ‘Aiša, znaš li da je Mudžezzez Mudlidži ušao kod mene i vidio Usamu i Zejda? Njih dvojica bili su pokriveni kadifom po glavi, a stopala su im bila otkrivena. ‘Ova su stopala, zaista, jedna od drugih!‘, rekao je on.‘”