Napajanje i navodnjavanje

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِقَدَحٍ فَشَرِبَ مِنْهُ، وَعَنْ يَمِينِهِ غُلاَمٌ أَصْغَرُ الْقَوْمِ، وَالأَشْيَاخُ عَنْ يَسَارِهِ فَقَالَ ‏ “‏ يَا غُلاَمُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أُعْطِيَهُ الأَشْيَاخَ ‏”‏‏.‏ قَالَ مَا كُنْتُ لأُوثِرَ بِفَضْلِي مِنْكَ أَحَدًا يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهُ‏.‏

 

2351. PRIČAO NAM JE Seid ibn Ebu Merjem, njemu Ebu Gassan, a ovome Ebu Hazim prenoseći od Saliha ibn Sa‘da, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, donesena je čaša (mlijeka) i on se iz nje napio. S desne strane mu je bio jedan dječak, najmlađi od (prisutnog) svijeta, a s lijeve strane stariji ljudi. „Dječače, dozvoljavaš li mi da je dam starijima?“ – upitao je (Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem). „Za moj udio od tvog ostatka nikoga nad sobom ne preferiram.“, kazao je (dječak), pa je dade njemu.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهَا حُلِبَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَاةٌ دَاجِنٌ وَهْىَ فِي دَارِ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، وَشِيبَ لَبَنُهَا بِمَاءٍ مِنَ الْبِئْرِ الَّتِي فِي دَارِ أَنَسٍ، فَأَعْطَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْقَدَحَ فَشَرِبَ مِنْهُ، حَتَّى إِذَا نَزَعَ الْقَدَحَ مِنْ فِيهِ، وَعَلَى يَسَارِهِ أَبُو بَكْرٍ وَعَنْ يَمِينِهِ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ عُمَرُ وَخَافَ أَنْ يُعْطِيَهُ الأَعْرَابِيَّ أَعْطِ أَبَا بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ عِنْدَكَ‏.‏ فَأَعْطَاهُ الأَعْرَابِيَّ الَّذِي عَلَى يَمِينِهِ، ثُمَّ قَالَ ‏ “‏ الأَيْمَنَ فَالأَيْمَنَ ‏”‏‏.‏

 

2352. PRIČAO NAM JE Ebu Jeman, njega obavijestio Šu‘ajb, prenoseći od Zuhrija kojem je pričao Enes ibn Malik, radijallahu ‘anhu, da je Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, pomužena jedna ovca koja je pripadala porodici Enesa ibn Malika i mlijeko pomiješano s vodom iz bunara kuće Enesove. Potom je čaša data Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i on je iz nje pio sve dok je nije odmakao od svojih usta. Lijevo mu je bio Ebu Bekr, a desno jedan beduin, pa Omer, bojeći se da je on ne dadne tom beduinu, reče: „Allahov Poslaniče, podaj Ebu Bekru, kod tebe!” Međutim, on je dade beduinu koji mu je bio na desnoj strani i reče: „Držite se desna i desna!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ يُمْنَعُ فَضْلُ الْمَاءِ لِيُمْنَعَ بِهِ الْكَلأُ ‏”‏‏.‏

 

2353. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, da ga je obavijestio Malik prenoseći od Ebu Zinada, on od A‘redža, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Ne zabranjuje se višak vode, pa da se zbog toga spriječi (iskorištavanje) trave.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ تَمْنَعُوا فَضْلَ الْمَاءِ لِتَمْنَعُوا بِهِ فَضْلَ الْكَلإِ ‏”‏‏.‏

 

2354. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, njemu Lejs prenoseći od Ukajla, on od Ibn Šihaba, ovaj od ibn Musejjeba i Ebu Seleme, a on, opet, od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Ne zabranjujte višak vode, pa da time zabranite i višak trave!”


 

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الْمَعْدِنُ جُبَارٌ، وَالْبِئْرُ جُبَارٌ، وَالْعَجْمَاءُ جُبَارٌ، وَفِي الرِّكَازِ الْخُمُسُ ‏”‏‏.‏

 

2355. PRIČAO NAM JE Mahmud, njega obavijestio Ubejdullah prenoseći od Israila, on od Ebu Hasina, ovaj od Ebu Saliha, a on, opet, od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Rudnik je bez dažbine, bunar je bez odgovornosti (za tuđu nesreću u njemu), za nagonski prestup životinje nema obeštećenja, a na (nađeno) zakopano blago je petina (državi).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ شَقِيقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ مَنْ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ يَقْتَطِعُ بِهَا مَالَ امْرِئٍ، هُوَ عَلَيْهَا فَاجِرٌ، لَقِيَ اللَّهَ وَهْوَ عَلَيْهِ غَضْبَانُ‏”‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏ الآيَةَ‏.‏ فَجَاءَ الأَشْعَثُ فَقَالَ مَا حَدَّثَكُمْ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فِيَّ أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ، كَانَتْ لِي بِئْرٌ فِي أَرْضِ ابْنِ عَمٍّ لِي فَقَالَ لِي ‏”‏ شُهُودَكَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ مَا لِي شُهُودٌ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَيَمِينَهُ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذًا يَحْلِفَ‏.‏ فَذَكَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم هَذَا الْحَدِيثَ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ ذَلِكَ تَصْدِيقًا لَهُ‏.‏

 

2356, 2357. PRIČAO NAM JE Abdan prenoseći od Ebu Hamze, on od A‘meša, ovaj od Šekika, on, opet, od Abdullaha, radijallahu ‘anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: „Ko se lažno, krivo zakune da bi oteo nečiju imovinu, susrest će Allaha (na Sudnjem danu) a On će biti na njega ljut.” Potom je Allah objavio: Zaista oni koji s Allahovom obavezom i svojim zakletvama kupuju malu vrijednost… (do kraja ajeta)! Kasnije je došao Eš‘as i upitao: „Šta vam je pričao Ebu Abdu­r-Rahman? „ „Taj je ajet objavljen zbog mene. Imao sam bunar na zemljištu moga amidžića, pa mi je (Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem) rekao: ‘(Dovedi) svoje svjedoke!’ ‘Nemam svjedoka.’ – odgovorio sam. ‘Pa njegova je zakletva?’ – rekao je. ‘Allahov Poslaniče – rekao sam – a tada, kada se on zakune (izgubih ja bunar)?’ Tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dao gornju izjavu, a Allah mu objavio gornji ajet kao potvrdu.’”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، عَنِ الأَعْمَشِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا صَالِحٍ، يَقُولُ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ ثَلاَثَةٌ لاَ يَنْظُرُ اللَّهُ إِلَيْهِمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَلاَ يُزَكِّيهِمْ، وَلَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ رَجُلٌ كَانَ لَهُ فَضْلُ مَاءٍ بِالطَّرِيقِ، فَمَنَعَهُ مِنِ ابْنِ السَّبِيلِ، وَرَجُلٌ بَايَعَ إِمَامًا لاَ يُبَايِعُهُ إِلاَّ لِدُنْيَا، فَإِنْ أَعْطَاهُ مِنْهَا رَضِيَ، وَإِنْ لَمْ يُعْطِهِ مِنْهَا سَخِطَ، وَرَجُلٌ أَقَامَ سِلْعَتَهُ بَعْدَ الْعَصْرِ، فَقَالَ وَاللَّهِ الَّذِي لاَ إِلَهَ غَيْرُهُ لَقَدْ أَعْطَيْتُ بِهَا كَذَا وَكَذَا، فَصَدَّقَهُ رَجُلٌ‏”‏ ثُمَّ قَرَأَ هَذِهِ الآيَةَ ‏{‏إِنَّ الَّذِينَ يَشْتَرُونَ بِعَهْدِ اللَّهِ وَأَيْمَانِهِمْ ثَمَنًا قَلِيلاً‏}‏

 

2358. PRIČAO NAM JE Musa ibn Isma‘il, njemu Abdul-Vahid ibn Zijad prenoseći od A‘meša, koji je rekao da je čuo Ebu Saliha, kako kaže: – Čuo sam od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da nam kaže: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Tri su (vrste ljudi) na koje Allah neće (blagonaklono) gledati na Sudnjem danu, niti će ih od grijeha očistiti i za njih je (pripremljena) bolna kazna: čovjek koji je na putu imao višak vode, pa je nije dao putniku; čovjek koji je dao zakletvu vjernosti starješini, i to samo iz ovozemaljskog interesa, pa ako mu od sebe štogod dadne, on je zadovoljan, a ako mu ne dadne, srdi se, i čovjek koji postavi svoju robu iza ikindije (pred mrak) i govori: ‘Kunem se Allahom pored koga nema drugog boga, za nju sam dao toliko i toliko!’, pa mu koji čovjek povjeruje. Potom je on citirao: ‘Zaista oni koji kupuju neznatnu vrijednost za Allahovu obavezu i svoje zakletve…’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي شِرَاجِ الْحَرَّةِ الَّتِي يَسْقُونَ بِهَا النَّخْلَ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ سَرِّحِ الْمَاءَ يَمُرُّ فَأَبَى عَلَيْهِ، فَاخْتَصَمَا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِلزُّبَيْرِ ‏”‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ أَرْسِلِ الْمَاء إِلَى جَارِكَ ‏”‏‏.‏ فَغَضِبَ الأَنْصَارِيُّ، فَقَالَ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ‏.‏ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏”‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ احْبِسِ الْمَاءَ، حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنِّي لأَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏فَلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏‏.‏

 

2359, 2360. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu Lejs, a ovome ibn Šihab, prenoseći od Urve, on od Abdullaha ibn Zubejra, radijallahu ‘anhu, koji mu je saopćio da se jedan ensarija sporio sa Zubejrom pred Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, o jednom rukavcu vode iz krša kojom je on natapao palmovik. Tom prilikom mu je ensarija rekao: „Pusti vodu da prođe dalje!” On to nije htio učiniti i oni su se parničili pred Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao Zubejru: „Zubejre, natopi, a potom pusti vodu do svoga susjeda!” Tada se ensarija rasrdio i kazao: “Je li to što je on tvoj tečić (po ocu)?” Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, pocrvenio je u licu i rekao: „Zubejre, natopi i zadrži vodu sve dok se ne vrati do na zid (među)!” Zubejr je kasnije rekao: „Mislim da je u vezi s ovim objavljen ovaj ajet: Ne, tako mi tvoga Gospodara, oni neće biti vjernici sve dok te ne budu uzeli za sudiju u svom međusobnom sporenju.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، قَالَ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ يَا زُبَيْرُ اسْقِ ثُمَّ أَرْسِلْ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ إِنَّهُ ابْنُ عَمَّتِكَ‏.‏ فَقَالَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ‏”‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ، ثُمَّ يَبْلُغُ الْمَاءُ الْجَدْرَ، ثُمَّ أَمْسِكْ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ فَأَحْسِبُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏َلاَ وَرَبِّكَ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَبَّاسِ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ لَيْسَ أَحَدٌ يَذْكُرُ عُرْوَةَ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، إِلاَّ اللَّيْثُ فَقَطْ‏.‏

 

2361. PRIČAO NAM JE Abdan, da ga je obavijestio Abdullah, a njega Ma‘mer prenoseći od Zuhrija, on od Urve, koji je rekao: – Jedan ensarija sporio se sa Zubejrom, pa mu je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Zubejre, natopi, zatim pusti (vodu)!” „Zato što je on tvoj tečić!“ – rekao je ensarija. „Zubejre, natapaj sve dok voda ne stigne prema zidu – kazao je Alejhisselam – i još je malo zadrži!“ „Mislim – rekao je Zubejr – da je zbog toga sišao ovaj ajet: Ne, tako mi tvoga Gospodara, oni neće biti vjernici sve dok te ne budu uzeli za suca u svom međusobnom sporenju.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا مَخْلَدٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّ رَجُلاً مِنَ الأَنْصَارِ خَاصَمَ الزُّبَيْرَ فِي شِرَاجٍ مِنَ الْحَرَّةِ يَسْقِي بِهَا النَّخْلَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اسْقِ يَا زُبَيْرُ ـ فَأَمَرَهُ بِالْمَعْرُوفِ ـ ثُمَّ أَرْسِلْ إِلَى جَارِكَ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ الأَنْصَارِيُّ أَنْ كَانَ ابْنَ عَمَّتِكَ‏.‏ فَتَلَوَّنَ وَجْهُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ قَالَ ‏”‏ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَرْجِعَ الْمَاءُ إِلَى الْجَدْرِ ‏”‏‏.‏ وَاسْتَوْعَى لَهُ حَقَّهُ‏.‏ فَقَالَ الزُّبَيْرُ وَاللَّهِ إِنَّ هَذِهِ الآيَةَ أُنْزِلَتْ فِي ذَلِكَ ‏{‏َلاَ وَرَبِّكِ لاَ يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ‏}‏‏.‏ قَالَ لِي ابْنُ شِهَابٍ فَقَدَّرَتِ الأَنْصَارُ وَالنَّاسُ قَوْلَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اسْقِ ثُمَّ احْبِسْ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى الْجَدْرِ ‏”‏‏.‏ وَكَانَ ذَلِكَ إِلَى الْكَعْبَيْنِ‏.‏

 

2362. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Selam, njega obavijestio Mahled ibn Jezid Harrani, ovoga ibn Džurejdž, a njemu kazao Ibn Šihab prenoseći od Urve ibn Zubejra, koji mu je saopćio da se jedan ensarija sporio sa Zubejrom za rukavac vode iz krša, kojom je on natapao palmovik, pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Zubejre, natopi, a potom je pusti do svoga susjeda!” On mu je to naredio prema običaju. Tada je ensarija kazao: „Je li zato što je on tvoj tečić?” Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, pocrvenio je u licu i rekao: „Natopi i zadrži je toliko da voda stigne prema zidu!” Tako je on sačuvao Zubejru njegovo pravo. Zubejr je kasnije kazao: „Bogami, zbog toga je objavljen ovaj ajet: Ne, tako mi tvoga Gospodara, oni neće biti vjernici sve dok te ne uzmu za suca u svom međusobnom sporenju.” Ibnu Šihab mi je rekao: „Ensarije i ostali svijet tumačili su gornju izjavu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: ‘Natopi i zadrži je sve dok ne dospije prema zidu (međa ili korijen), tj. do članka.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ بَيْنَا رَجُلٌ يَمْشِي فَاشْتَدَّ عَلَيْهِ الْعَطَشُ، فَنَزَلَ بِئْرًا فَشَرِبَ مِنْهَا، ثُمَّ خَرَجَ فَإِذَا هُوَ بِكَلْبٍ يَلْهَثُ، يَأْكُلُ الثَّرَى مِنَ الْعَطَشِ، فَقَالَ لَقَدْ بَلَغَ هَذَا مِثْلُ الَّذِي بَلَغَ بِي فَمَلأَ خُفَّهُ ثُمَّ أَمْسَكَهُ بِفِيهِ، ثُمَّ رَقِيَ، فَسَقَى الْكَلْبَ فَشَكَرَ اللَّهُ لَهُ، فَغَفَرَ لَهُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَإِنَّ لَنَا فِي الْبَهَائِمِ أَجْرًا قَالَ ‏”‏ فِي كُلِّ كَبِدٍ رَطْبَةٍ أَجْرٌ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ وَالرَّبِيعُ بْنُ مُسْلِمٍ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ‏.‏

 

2363. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njega obavijestio Malik prenoseći od Sumejja, on od Ebu Saliha, a ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Išao jedan čovjek pa je previše ožednio. Tada siđe u jedan bunar i iz njega se napi. Kada je izašao, vidio je da pas isplaženog jezika od žeđi jede zemlju.“ „Ovoga je stiglo – pomisli on – isto ono što je bilo stiglo i mene.“ „On je tada napunio svoju mestvu (vodom), pridržao je svojim ustima, ispeo se i napojio psa. Allah mu je za to zahvalio (učinio dobro) i oprostio mu grijehe.“ „Allahov Poslaniče – upitali su (prisutni) – ima li nam nagrada i za životinje?“ „Za napajanje svake vlažne džigerice (sve što je živo) ima nagrada.“ – odgovorio je on. U drugom senedu Malika slijedi Hammad ibn Seleme i Rebi‘ ibn Muslim, prenoseći od Muhammeda ibn Zijada.


 

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا نَافِعُ بْنُ عُمَرَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى صَلاَةَ الْكُسُوفِ، فَقَالَ ‏ “‏ دَنَتْ مِنِّي النَّارُ حَتَّى قُلْتُ أَىْ رَبِّ، وَأَنَا مَعَهُمْ فَإِذَا امْرَأَةٌ ـ حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ ـ تَخْدِشُهَا هِرَّةٌ قَالَ مَا شَأْنُ هَذِهِ قَالُوا حَبَسَتْهَا حَتَّى مَاتَتْ جُوعًا ‏”‏‏.‏

 

2364. PRIČAO NAM JE Ibn Ebu Merjem, njemu Nafi‘ ibn Omer, prenoseći od Ibn Ebu Mulejke, on od Esme, kćerke Ebu Bekra, radijallahu ‘anhuma, koja je izjavila da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao namaz pri pomračenju Sunca i potom rekao: „Približen mi je Džehennem i ja sam rekao: ‘O moj Bože, pa zar dok sam ja među njima?’ Tu je bila i jedna žena – mislim, kaže Esma, da je rekao – koju grebe mačka.“ „Šta joj je?“, upitao je on. „Ona ju je držala zatvorenu – rekli su (meleki) – pa je od gladi krepala.“


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ عُذِّبَتِ امْرَأَةٌ فِي هِرَّةٍ حَبَسَتْهَا، حَتَّى مَاتَتْ جُوعًا، فَدَخَلَتْ فِيهَا النَّارَ ـ قَالَ فَقَالَ وَاللَّهُ أَعْلَمُ ـ لاَ أَنْتِ أَطْعَمْتِهَا وَلاَ سَقَيْتِهَا حِينَ حَبَسْتِيهَا، وَلاَ أَنْتِ أَرْسَلْتِيهَا فَأَكَلَتْ مِنْ خَشَاشِ الأَرْضِ ‏”‏‏.‏

 

2365. PRIČAO NAM JE Isma‘il, njemu Malik prenoseći od Nafija, on od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Kažnjena je žena zbog mačke koju je zatvorila, pa je od gladi krepala i tako je ta žena dospjela u Džehennem. Čuvar je rekao – a to Allah najbolje zna: “Kada si je zatvorila nisi je hranila, nisi je pojila, a nisi je ni pustila da pojede što od zemaljskog bilja.“


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِقَدَحٍ فَشَرِبَ وَعَنْ يَمِينِهِ غُلاَمٌ، هُوَ أَحْدَثُ الْقَوْمِ، وَالأَشْيَاخُ عَنْ يَسَارِهِ قَالَ ‏ “‏ يَا غُلاَمُ أَتَأْذَنُ لِي أَنْ أُعْطِيَ الأَشْيَاخَ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ مَا كُنْتُ لأُوثِرَ بِنَصِيبِي مِنْكَ أَحَدًا يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَأَعْطَاهُ إِيَّاهُ‏.‏

 

2366. PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu Abdul-Aziz prenoseći od Ebu Hazima, on od Sehla ibn Sa‘da, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: „Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, donesena je čaša (mlijeka) i on se iz nje napio. Na desnoj strani mu je bio jedan dječak, on je bio najmlađi od (prisutnog) svijeta, a sa lijeve stariji.“ „Dečko, rekao je on, dozvoljavaš li mi da je dadnem starijima?“ „Allahov Poslaniče, reče on, svoj dio od tebe ne dopuštam nikom. I on je dadne njemu.“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لأَذُودَنَّ رِجَالاً عَنْ حَوْضِي كَمَا تُذَادُ الْغَرِيبَةُ مِنَ الإِبِلِ عَنِ الْحَوْضِ ‏”‏‏.‏

 

2367. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Gunder, a ovome Šu‘be prenoseći od Muhammeda ibn Zijada, koji kaže da je čuo Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, kako prenosi od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da kaže: „Tako mi Onog u Čijoj je moći moja duša, odbijat ću ljude od svoga havda kao što se odbija nepoznata deva od pojilišta.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ أَيُّوبَ، وَكَثِيرِ بْنِ كَثِيرٍ ـ يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى الآخَرِ ـ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يَرْحَمُ اللَّهُ أُمَّ إِسْمَاعِيلَ، لَوْ تَرَكَتْ زَمْزَمَ ـ أَوْ قَالَ لَوْ لَمْ تَغْرِفْ مِنَ الْمَاءِ ـ لَكَانَتْ عَيْنًا مَعِينًا، وَأَقْبَلَ جُرْهُمُ فَقَالُوا أَتَأْذَنِينَ أَنْ نَنْزِلَ عِنْدَكِ قَالَتْ نَعَمْ وَلاَ حَقَّ لَكُمْ فِي الْمَاءِ‏.‏ قَالُوا نَعَمْ ‏”‏‏.‏

 

2368. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, da ga je obavijestio Abdur-Rezzak, a njega Ma‘mer, prenoseći od Ejjuba i Kesira ibn Kesira,s tim da jedan u odnosu na drugog dodaju ponešto, njima Seid ibn Džubejr, koji je rekao da je Ibn Abbas kazao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio je: ‘Allah se smilovao Isma‘ilovoj majci! Da je ostavila Zemzem“, ili je rekao: „da nije grabila vodu (Zemzema), ona bi bila stvarno jaka tekuća voda.’ Tu je kasnije došlo pleme Džumhur i pitalo: ‘Dozvoljavaš li nam da se nastanimo kod tebe?” „Da – odgovorila je ona – ali nemate pravo na ovu vodu.“ „Dobro.“ – odgovorili su oni.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ ثَلاَثَةٌ لاَ يُكَلِّمُهُمُ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ، وَلاَ يَنْظُرُ إِلَيْهِمْ رَجُلٌ حَلَفَ عَلَى سِلْعَةٍ لَقَدْ أَعْطَى بِهَا أَكْثَرَ مِمَّا أَعْطَى وَهْوَ كَاذِبٌ، وَرَجُلٌ حَلَفَ عَلَى يَمِينٍ كَاذِبَةٍ بَعْدَ الْعَصْرِ لِيَقْتَطِعَ بِهَا مَالَ رَجُلٍ مُسْلِمٍ، وَرَجُلٌ مَنَعَ فَضْلَ مَاءٍ، فَيَقُولُ اللَّهُ الْيَوْمَ أَمْنَعُكَ فَضْلِي، كَمَا مَنَعْتَ فَضْلَ مَا لَمْ تَعْمَلْ يَدَاكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ عَلِيٌّ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ غَيْرَ مَرَّةٍ عَنْ عَمْرٍو سَمِعَ أَبَا صَالِحٍ يَبْلُغُ بِهِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2369. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, a njemu Sufjan prenoseći od Amra, on od Ebu Saliha Semmana, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio: „Trojica su s kojima Allah neće razgovarati na Sudnjem danu i neće ih (blagonaklono) gledati, a to su: čovjek koji se lažno zaklinjao na robu da je za nju dao više od onoga što je stvarno dao; čovjek koji je učinio lažnu zakletvu, da bi s njom oteo imovinu čovjeka muslimana i čovjek koji nije dao (žednom) višak vode. Allah će reći: ‘Sustežem ti danas Svoje dobročinstvo kao što si ti sustegao dobročinstvo koje nisi izradio svojom rukom.’“ Ali je rekao da je Sufjan prenosio više puta od Amra koji je čuo Ebu Saliha da ovaj hadis veže za Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ الصَّعْبَ بْنَ جَثَّامَةَ، قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ حِمَى إِلاَّ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ بَلَغَنَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حَمَى النَّقِيعَ، وَأَنَّ عُمَرَ حَمَى السَّرَفَ وَالرَّبَذَةَ‏.‏

 

2370. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, a njemu Lejs prenoseći od Junusa, on od ibn Šihaba, ovaj od Abdullaha ibn Abdullaha ibn Utbe, a on od ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je Sa‘b ibn Džessame rekao, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio: „Ničija zemlja pripada samo Allahu i Njegovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem.” A ibn Šihab je rekao: „Preneseno nam je da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, uzeo u zaštitu Neki‘, a Omer zaštitio Seref i Rebezu.“


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ الْخَيْلُ لِرَجُلٍ أَجْرٌ، وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ، وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ، فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَأَطَالَ بِهَا فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ، فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ مِنَ الْمَرْجِ أَوِ الرَّوْضَةِ كَانَتْ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَلَوْ أَنَّهُ انْقَطَعَ طِيَلُهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ آثَارُهَا وَأَرْوَاثُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ، وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَ كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ لَهُ، فَهِيَ لِذَلِكَ أَجْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا تَغَنِّيًا وَتَعَفُّفًا ثُمَّ لَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي رِقَابِهَا وَلاَ ظُهُورِهَا، فَهِيَ لِذَلِكَ سِتْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِيَاءً وَنِوَاءً لأَهْلِ الإِسْلاَمِ، فَهِيَ عَلَى ذَلِكَ وِزْرٌ ‏”‏‏.‏ وَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحُمُرِ فَقَالَ ‏”‏ مَا أُنْزِلَ عَلَىَّ فِيهَا شَىْءٌ إِلاَّ هَذِهِ الآيَةُ الْجَامِعَةُ الْفَاذَّةُ ‏{‏َمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ‏}‏‏”‏

 

2371. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njega obavijestio Malik ibn Enes prenoseći od Zejda ibn Esleme, on od Ebu Saliha Semmana, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Konj nekada čovjeku donosi nagradu, nekada mu je zaštita, a nekada je grijeh. Što se tiče slučaja kada mu je nagrada, to je onda kada ga čovjek drži za Allahov put i napasa ga na svojoj livadi ili bašči, pa što god on popase na svom užetu na toj livadi ili bašči, čovjek ima za to nagradu. Ukoliko mu se uže prekine i on preskoči korak-dva (ili brežuljak-dva), njemu se za njegove stope i njegovu balegu računaju posebna dobra djela. Ako ga čovjek provede pokraj rijeke, pa se on iz nje napije, a on nije posebno namjeravao da ga napoji, njemu se i to računa dobrim djelom i za to će imati posebnu nagradu. Čovjek koji ga drži radi rada (da nije drugom potreban) i skromnosti, i nije zaboravio obavezu prema Allahu u njihovim vratovima (zekat) i njihovim leđima, on mu je tako zaštita (od siromaštva). Čovjek koji ga drži radi ponosa, licemjerstva i neprijateljstva protiv muslimana, on mu je zbog toga samo grijeh.” Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, upitan za magarca, odgovorio je: „O tome mi nije ništa posebno objavljeno osim ovog općeg jedinstvenog ajeta. Ko uradi koliko trun težine dobra, vidjet će ga, a ko uradi koliko trun zla, vidjet će ga.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ، فَقَالَ ‏”‏ اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا، ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً، فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ فَشَأْنَكَ بِهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ ‏”‏ هِيَ لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ ‏”‏ مَالَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا، تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ، حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا ‏”‏‏.‏

 

2372. PRIČAO NAM JE Isma‘il, a njemu Malik prenoseći od Rebija ibn Ebu Abdurrahmana, on od Jezida, oslobođenog roba Munbe‘isa, ovaj od Zejda ibn Halida Džuhenija, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, došao je jedan čovjek i pitao ga za nađenu stvar, pa je on odgovorio: „Zapamti njenu uzicu i njenu kesu (u kojoj je nađena), pa je obznanjuj godinu dana i ako dođe njen vlasnik (podaj mu je), inače je tvoja.” „A zalutalo (izgubljeno) bravče?“ – upita on. „Ono je tvoje ili tvoga brata, ili vuka.“ – odgovori on. „A izgubljena deva?.“ – upita čovjek. „Šta ti imaš s tim – rekao je Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem – ona ima svoj rezervoar (za vodu), svoje papke, dođe na vodu i jede (lišće) drveća dok je ne susretne njen vlasnik.“


 

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لأَنْ يَأْخُذَ أَحَدُكُمْ أَحْبُلاً، فَيَأْخُذَ حُزْمَةً مِنْ حَطَبٍ فَيَبِيعَ، فَيَكُفَّ اللَّهُ بِهِ وَجْهَهُ، خَيْرٌ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ النَّاسَ أُعْطِيَ أَمْ مُنِعَ ‏”‏‏.‏

 

2373. PRIČAO NAM JE Mu‘alla ibn Esed, njemu Vuhejb prenoseći od Hišama, on od svoga oca, ovaj od Zubejra ibn Avvama, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Da neko od vas uzme uže, pa donese breme drva i proda, i Allah mu tim očuva njegov obraz, bolje je nego da prosi od svijeta, dalo mu se što ili ne dalo.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي عُبَيْدٍ، مَوْلَى عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لأَنْ يَحْتَطِبَ أَحَدُكُمْ حُزْمَةً عَلَى ظَهْرِهِ خَيْرٌ لَهُ مِنْ أَنْ يَسْأَلَ أَحَدًا فَيُعْطِيَهُ أَوْ يَمْنَعَهُ ‏”‏‏.‏

 

2374. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, a njemu Lejs prenoseći od Ukajla, on od ibn Šihaba, ovaj od Ebu Ubejda, oslobođenog roba Abdurrahmana ibn Aufa, da je on čuo Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, gdje kaže: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Da neko od vas uprti breme drva na svoja leđa, bolje mu je nego da traži pomoć od drugog, dao mu je on ili ne.”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، حُسَيْنِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ ـ رضى الله عنهم ـ أَنَّهُ قَالَ أَصَبْتُ شَارِفًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَغْنَمٍ يَوْمَ بَدْرٍ قَالَ وَأَعْطَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَارِفًا أُخْرَى، فَأَنَخْتُهُمَا يَوْمًا عِنْدَ باب رَجُلٍ مِنَ الأَنْصَارِ، وَأَنَا أُرِيدُ أَنْ أَحْمِلَ عَلَيْهِمَا إِذْخِرًا لأَبِيعَهُ، وَمَعِي صَائِغٌ مِنْ بَنِي قَيْنُقَاعَ فَأَسْتَعِينَ بِهِ عَلَى وَلِيمَةِ فَاطِمَةَ، وَحَمْزَةُ بْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ يَشْرَبُ فِي ذَلِكَ الْبَيْتِ مَعَهُ قَيْنَةٌ، فَقَالَتْ أَلاَ يَا حَمْزَ لِلشُّرُفِ النِّوَاءِ‏.‏ فَثَارَ إِلَيْهِمَا حَمْزَةُ بِالسَّيْفِ، فَجَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا، وَبَقَرَ خَوَاصِرَهُمَا، ثُمَّ أَخَذَ مِنْ أَكْبَادِهِمَا‏.‏ قُلْتُ لاِبْنِ شِهَابٍ وَمِنَ السَّنَامِ قَالَ قَدْ جَبَّ أَسْنِمَتَهُمَا فَذَهَبَ بِهَا‏.‏ قَالَ ابْنُ شِهَابٍ قَالَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ فَنَظَرْتُ إِلَى مَنْظَرٍ أَفْظَعَنِي فَأَتَيْتُ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدَهُ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ فَأَخْبَرْتُهُ الْخَبَرَ فَخَرَجَ وَمَعَهُ زَيْدٌ، فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ، فَدَخَلَ عَلَى حَمْزَةَ فَتَغَيَّظَ عَلَيْهِ فَرَفَعَ حَمْزَةُ بَصَرَهُ وَقَالَ هَلْ أَنْتُمْ إِلاَّ عَبِيدٌ لآبَائِي فَرَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُقَهْقِرُ حَتَّى خَرَجَ عَنْهُمْ، وَذَلِكَ قَبْلَ تَحْرِيمِ الْخَمْرِ‏.‏

 

2375. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Musa, da ga je obavijestio Hišam, njega Ibn Džurejdž, ovoga Ibn Šihab prenoseći od Alija ibn Husejna ibn Alija, on od svoga oca Husejna ibn Alija, a on od svoga oca Alije ibn Ebu Taliba, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: „Bio sam s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, i dobio na Dan Bedra od ratne dobiti jednu staru devu. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem – kaže Alija – dao mi je još jednu staru devu, pa sam ih jednog dana povalio pred vrata jednog ensarije i htio na njih natovariti rogozine da je prodam i time se pomognem za Fatiminu svadbu. Sa mnom je bio jedan kovač iz plemena Benu-Kajnuka‘, a u njegovoj kući pio je Hamza ibn Abdul-Muttalib s jednom pjevačicom, koja mu je rekla: ‘Hamza, gle, debelih deva!’ Tada je Hamza na njih jurnuo sa sabljom, posjekao im grbe, prorezao njihove slabine i izvalio im crne džigerice. „I grbe?“, upitao sam Ibn Šihaba, a on reče: „Prorezao im je obadvjema grbe i odnio ih.” „Alija je kazao: ‘Gledao sam taj prizor koji me je zaprepastio, pa sam otišao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem. Kod njega bijaše Zejd ibn Haris. Ja sam ga obavijestio o gornjem slučaju. On je tada izašao sa Zejdom, a s njim sam krenuo i ja. Potom je ušao Hamzi i rasrdio se na njega, a Hamza podiže svoj pogled (glavu) i reče: ‘Pa vi ste samo robovi mojih predaka?’ Tada se Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, vratio idući natraške, sve dok nije od njih izašao, a to je bilo prije zabrane vina (alkohola).”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَرَادَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُقْطِعَ مِنَ الْبَحْرَيْنِ، فَقَالَتِ الأَنْصَارُ حَتَّى تُقْطِعَ لإِخْوَانِنَا مِنَ الْمُهَاجِرِينَ مِثْلَ الَّذِي تُقْطِعُ لَنَا قَالَ ‏ “‏ سَتَرَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي ‏”‏‏.‏

 

2376. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu Hammad prenoseći od Jahjaa ibn Seida, koji je kazao: – Čuo sam Enesa, radijallahu ‘anhu, da je rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, htio je rasparčati (razdijeliti) Bahrejn.” „Da dodijeliš parcele i našoj braći muhadžirima kao što ćeš dodijeliti i nama!“ – rekli su ensarije. „Vidjet ćete poslije mene sebičnost, pa se strpite dok se ne sastanete sa mnom!“


 

وَقَالَ اللَّيْثُ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ دَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الأَنْصَارَ لِيُقْطِعَ لَهُمْ بِالْبَحْرَيْنِ، فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنْ فَعَلْتَ فَاكْتُبْ لإِخْوَانِنَا مِنْ قُرَيْشٍ بِمِثْلِهَا، فَلَمْ يَكُنْ ذَلِكَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ بَعْدِي أَثَرَةً فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي ‏”‏‏.‏

 

2377. Lejs je prenio od Jahjaa ibn Seida, on od Enesa, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pozvao ensarije da im dodijeli zemljišta u Bahrejnu. „Allahov Poslaniče, ako to činiš, onda to isto propiši i našoj braći Kurejšijama!“, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije imao više. On reče: „Vidjet ćete poslije mene sebičnost, pa strpite se dok se ne susretnete sa mnom (na Sudnjem danu)!”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مِنْ حَقِّ الإِبِلِ أَنْ تُحْلَبَ عَلَى الْمَاءِ ‏”‏‏.‏

 

2378. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Munzir, njemu Muhammed ibn Fulejh, a ovome njegov otac prenoseći od Hilala ibn Alija, on od Abdurrahmana ibn Ebu Amre, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Devino je pravo da bude mužena kod vode.”


 

أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ مَنِ ابْتَاعَ نَخْلاً بَعْدَ أَنْ تُؤَبَّرَ فَثَمَرَتُهَا لِلْبَائِعِ، إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ، وَمَنِ ابْتَاعَ عَبْدًا وَلَهُ مَالٌ فَمَالُهُ لِلَّذِي بَاعَهُ إِلاَّ أَنْ يَشْتَرِطَ الْمُبْتَاعُ ‏”‏‏.‏ وَعَنْ مَالِكٍ عَنْ نَافِعٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ عَنْ عُمَرَ فِي الْعَبْدِ‏.‏

 

2379. OBAVIJESTIO NAS JE Abdullah ibn Jusuf, da mu je pričao Lejs, ovome ibn Šihab, prenoseći od Salima ibn Abdullaha, on od svoga oca, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako govori: „Ko kupi palmu pošto se otrijebila, njen plod pripada prodavcu, osim ako kupac ne uvjetuje što drugo. Ko kupi roba i on bude imao imovine, njegova imovina pripada onom koji ga je prodao, osim da kupac uvjetuje što drugo.” Ovo o robu preneseno je još od Malika, koji je prenio od Nafija, ovaj od ibn Omera, a on od Omera.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ رَخَّصَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ تُبَاعَ الْعَرَايَا بِخَرْصِهَا تَمْرًا‏.‏

 

2380. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Jusuf, njemu Sufjan, prenoseći od Jahjaa ibn Seida, on od Nafija, ovaj od ibn Omera, a on od Zejda ibn Sabita, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dozvolio je da se proda plod samo nekoliko poklonjenih palmi (u palmoviku) uz procjenu (i zamjenu) za suhe datule.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ نَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْمُخَابَرَةِ، وَالْمُحَاقَلَةِ، وَعَنِ الْمُزَابَنَةِ، وَعَنْ بَيْعِ الثَّمَرِ حَتَّى يَبْدُوَ صَلاَحُهَا، وَأَنْ لاَ تُبَاعَ إِلاَّ بِالدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ، إِلاَّ الْعَرَايَا‏.‏

 

2381. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhamme, njemu Ibn Ujejne, prenoseći od Ibn Džurejdža, on od Ataa koji je čuo Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhuma: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio je: kupoprodaju putem opipa (robe), zamjenjivanje žita u klasu za suho, zamjenjivanje suhog grožđa za ono na lozi i prodaju ploda sve dok ne sazrije i da se vrši kupoprodaja samo za dinar i dirhem osim kupoprodaje ploda nekoliko poklonjenih palmi.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ قَزَعَةَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ دَاوُدَ بْنِ حُصَيْنٍ، عَنْ أَبِي سُفْيَانَ، مَوْلَى أَبِي أَحْمَدَ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ رَخَّصَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْعِ الْعَرَايَا بِخَرْصِهَا مِنَ التَّمْرِ فِيمَا دُونَ خَمْسَةِ أَوْسُقٍ أَوْ فِي خَمْسَةِ أَوْسُقٍ، شَكَّ دَاوُدُ فِي ذَلِكَ‏.‏

 

2382. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Kaze‘, da ga je obavijestio Malik prenoseći od Davuda ibn Husajna, on od Ebu Sufjana, oslobođenog roba Ibn Ebu Ahmeda, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dozvolio je u kupoprodaji (i poklonu) ploda nekoliko poklonjenih palmi da se procijene (i zamijene) za suhe datule ispod pet veskova ili pet veskova; sumnjao je Davud u to (kako je tačno rečeno).”


 

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْوَلِيدُ بْنُ كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ، مَوْلَى بَنِي حَارِثَةَ أَنَّ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ، وَسَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ، حَدَّثَاهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنِ الْمُزَابَنَةِ بَيْعِ الثَّمَرِ بِالتَّمْرِ، إِلاَّ أَصْحَابَ الْعَرَايَا فَإِنَّهُ أَذِنَ لَهُمْ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ وَقَالَ ابْنُ إِسْحَاقَ حَدَّثَنِي بُشَيْرٌ مِثْلَهُ‏.‏

 

2383, 2384. PRIČAO NAM JE Zekerija ibn Jahja, da ga je obavijestio Ebu Usame, njega Velid ibn Kesir, a ovoga Bušejr ibn Jesar, oslobođeni rob Beni-Harise, da su mu Rafi‘ ibn Hadidž i Sehl ibn Ebu Hasme pričali da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio muzabenet, tj. zamjenjivanje sirovog ploda palme za suhe datule, izuzimajući vlasnike kupljenog (ili poklonjenog) ploda nekoliko palmi. Njima je to on dozvolio. Ebu Abdullah (Buharija) je rekao: – Ibn Ishak je kazao: “Ovo isto prenio mi je Bušejr.”