Klanjanje noćnog namaza

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ أَبِي مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَامَ مِنَ اللَّيْلِ يَتَهَجَّدُ قَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ لَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ قَيِّمُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ وَلَكَ الْحَمْدُ، لَكَ مُلْكُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَنْ فِيهِنَّ، وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ نُورُ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضِ، وَلَكَ الْحَمْدُ أَنْتَ الْحَقُّ، وَوَعْدُكَ الْحَقُّ، وَلِقَاؤُكَ حَقٌّ، وَقَوْلُكَ حَقٌّ، وَالْجَنَّةُ حَقٌّ، وَالنَّارُ حَقٌّ، وَالنَّبِيُّونَ حَقٌّ، وَمُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم حَقٌّ، وَالسَّاعَةُ حَقٌّ، اللَّهُمَّ لَكَ أَسْلَمْتُ، وَبِكَ آمَنْتُ وَعَلَيْكَ تَوَكَّلْتُ، وَإِلَيْكَ أَنَبْتُ، وَبِكَ خَاصَمْتُ، وَإِلَيْكَ حَاكَمْتُ، فَاغْفِرْ لِي مَا قَدَّمْتُ وَمَا أَخَّرْتُ، وَمَا أَسْرَرْتُ وَمَا أَعْلَنْتُ، أَنْتَ الْمُقَدِّمُ وَأَنْتَ الْمُؤَخِّرُ، لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ ـ أَوْ لاَ إِلَهَ غَيْرُكَ ـ ‏”‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَزَادَ عَبْدُ الْكَرِيمِ أَبُو أُمَيَّةَ ‏”‏ وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ أَبِي مُسْلِمٍ سَمِعَهُ مِنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan, ovome Sulejman b. Ebi-Muslim, prenoseći od Tavusa koji je čuo Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma: “Kad god bi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao noću da klanja, izgovorio bi: ‘Allahu moj! Tebi hvala! Ti si Onaj Koji uzdržava i brine o nebesima, Zemlji i svemu što je na njima. Tebi hvala! Tebi pripada vlast nebesa i zemlje i svega što je na njima. Tebi hvala! Ti si svjetlo nebesa i Zemlje! Tebi hvala! Ti si Vladar nebesa i Zemlje! Tebi hvala! Ti si Istina. Tvoje obećanje je istinito, a susret s Tobom je istinit. Tvoj govor je istinit. Džennet je istina, a i Džehennem je sušta istina. Vjerovjesnici su istina i Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, stvarna je istina. Sudnji dan je istina. Allahu moj, Tebi sam odan, u Tebe vjerujem, samo se na Tebe oslanjam i Tebi se obraćam. U ime Tebe suprotstavljam se drugima, i u tome, Tebe za sudiju uzimam. Oprosti mi što sam kada uradio i ono što ću kasnije učiniti, ono što sam učinio tajno i ono što sam uradio javno! Ti unapređuješ i unazađuješ. Samo si Ti Bog, odnosno, nema Boga osim Tebe!’” Sufjan (b. Ujejne) kaže da je Abdul-Kerim Umejje još dodao (kako je Muhammed i ovo izgovorio): “Nema nikakve promjene ni snage mimo Allaha.” Sufjan ističe da je i Sulejman b. Ebu-Seleme to čuo od Tavusa, on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ الرَّجُلُ فِي حَيَاةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذَا رَأَى رُؤْيَا قَصَّهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَمَنَّيْتُ أَنْ أَرَى رُؤْيَا فَأَقُصَّهَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكُنْتُ غُلاَمًا شَابًّا، وَكُنْتُ أَنَامُ فِي الْمَسْجِدِ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَأَيْتُ فِي النَّوْمِ كَأَنَّ مَلَكَيْنِ أَخَذَانِي فَذَهَبَا بِي إِلَى النَّارِ فَإِذَا هِيَ مَطْوِيَّةٌ كَطَىِّ الْبِئْرِ، وَإِذَا لَهَا قَرْنَانِ، وَإِذَا فِيهَا أُنَاسٌ قَدْ عَرَفْتُهُمْ فَجَعَلْتُ أَقُولُ أَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ ـ قَالَ ـ فَلَقِيَنَا مَلَكٌ آخَرُ فَقَالَ لِي لَمْ تُرَعْ‏.‏ فَقَصَصْتُهَا عَلَى حَفْصَةَ فَقَصَّتْهَا حَفْصَةُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ نِعْمَ الرَّجُلُ عَبْدُ اللَّهِ، لَوْ كَانَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ‏”‏‏.‏ فَكَانَ بَعْدُ لاَ يَنَامُ مِنَ اللَّيْلِ إِلاَّ قَلِيلاً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, njemu Hišam, njega obavijestio Ma’mer, a preko drugog seneda, pričao mi je (kaže Buharija) Muhammed, njemu Abdur-Rezak, njega izvijestio Ma’mer, prenoseći od Zuhrije, on od Salima, a ovaj od svoga oca, radijallahu anhu: “Bijaše jedan čovjek za života Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji, kad god bi što usnio, ispričao bi to Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, pa sam i ja zaželio da usnijem san i ispričam Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem Bio sam tada dječak. Jednog dana, u doba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, spavao sam u džamiji i usnio, kao da me uzeše dva meleka i odnesoše do Džehennema. Džehennem je izgledao savijen (okrugao) poput bunara i kad u njemu dvije strane (odjeljenja) i u njemu svijet koji sam već poznavao. Počeo sam govoriti: ‘Sačuvaj me Allahu od džehennemske vatre!’ Tada nas susrete drugi melek i reče: ‘Ne plaši se!’ Ovaj san ispričao sam Hafsi. Hafsa ga je ispričala Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i on je rekao: ‘Abdullah je divan čovjek! Samo da klanja i nafilu noću!’ Poslije toga Abdullah bi spavao noću samo malo.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً، كَانَتْ تِلْكَ صَلاَتَهُ، يَسْجُدُ السَّجْدَةَ مِنْ ذَلِكَ قَدْرَ مَا يَقْرَأُ أَحَدُكُمْ خَمْسِينَ آيَةً قَبْلَ أَنْ يَرْفَعَ رَأْسَهُ، وَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الْفَجْرِ، ثُمَّ يَضْطَجِعُ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَنِ حَتَّى يَأْتِيَهُ الْمُنَادِي لِلصَّلاَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njega izvijestio Šu’ajb, prenoseći od Zuharije, njega obavijestio Urve, da ga je Aiša, radijallahu anha, obavijestila da bi Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao noću po jedanaest rekata, koji su činili njegov namaz. Svaku sedždu toga namaza činio bi koliko bi neko od vas mogao proučiti pedeset običnih ajeta, prije nego bi podigao svoju glavu. Prije sabahskog farza klanjao bi po dva rekata, a potom bi legao na desnu stranu i ostao tako dok mu ne bi došao glasnik (mujezin) za farz sabah-namaza.


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَسْوَدِ، قَالَ سَمِعْتُ جُنْدَبًا، يَقُولُ اشْتَكَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَقُمْ لَيْلَةً أَوْ لَيْلَتَيْنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Sufjan, prenoseći od Esveda, on čuo Džundeba kako kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zbog bolesti nije klanjao nafile jednu noć ili dvije noći.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ جُنْدَبِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ احْتَبَسَ جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتِ امْرَأَةٌ مِنْ قُرَيْشٍ أَبْطَأَ عَلَيْهِ شَيْطَانُهُ‏.‏ فَنَزَلَتْ ‏{‏وَالضُّحَى * وَاللَّيْلِ إِذَا سَجَى * مَا وَدَّعَكَ رَبُّكَ وَمَا قَلَى‏}‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Kesir, njega obavijestio Sufjan, prenoseći od Esveda b. Kajsa, on od Džunbeda b. Abdullaha: “Džibril nije prenosio jedno vrijeme Objavu Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i jedna Kurejšijka je rekla: ‘Napustio ga njegov šejtan.’ Tada je objavljeno poglavlje ‘Duha’: ‘Kunem se jutrom, kada Sunce grane, i noću kada se njena tmina spusti. Nije tebe tvoj Gospodar napustio, a ni zamrzio…’”


 

حَدَّثَنَا ابْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ هِنْدٍ بِنْتِ الْحَارِثِ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اسْتَيْقَظَ لَيْلَةً فَقَالَ ‏ “‏ سُبْحَانَ اللَّهِ مَاذَا أُنْزِلَ اللَّيْلَةَ مِنَ الْفِتْنَةِ، مَاذَا أُنْزِلَ مِنَ الْخَزَائِنِ مَنْ يُوقِظُ صَوَاحِبَ الْحُجُرَاتِ، يَا رُبَّ كَاسِيَةٍ فِي الدُّنْيَا عَارِيَةٍ فِي الآخِرَةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibni-Mukatil, njega obavijestio Abdullah, ovoga Ma’mer, prenoseći od Zuhrije, on od Hinde, kćerke Harisove, a ova od Umm-Seleme, radijallahu anha, da se Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, probudio jedne noći i rekao: “Subhanallah! Kakva su iskušenja noćas spuštena, kakve su riznice dosuđene! Ko će probuditi vlasnice ovih soba? O, mnoge gizdave na ovom svijetu (bit će) gole na ahiretu.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَلِيُّ بْنُ حُسَيْنٍ، أَنَّ حُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم طَرَقَهُ وَفَاطِمَةَ بِنْتَ النَّبِيِّ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ لَيْلَةً فَقَالَ ‏”‏ أَلاَ تُصَلِّيَانِ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَنْفُسُنَا بِيَدِ اللَّهِ، فَإِذَا شَاءَ أَنْ يَبْعَثَنَا بَعَثَنَا‏.‏ فَانْصَرَفَ حِينَ قُلْنَا ذَلِكَ وَلَمْ يَرْجِعْ إِلَىَّ شَيْئًا‏.‏ ثُمَّ سَمِعْتُهُ وَهْوَ مُوَلٍّ يَضْرِبُ فَخِذَهُ وَهْوَ يَقُولُ ‏”‏وَكَانَ الإِنْسَانُ أَكْثَرَ شَىْءٍ جَدَلاً‏}‏‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Jesman, njega obavijestio Šu’ajb, prenoseći od Zuhrije, ovoga obavijestio Alija b. Husein da ga je Husein b. Ali izvijestio kako mu je Alija b. Ebi-Talib kazao da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, došao jedne noći k njemu i Fatimi, kćerki Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: “Zar ne klanjate nafilu?” “Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem”, rekao sam, “naše su duše u Allahovoj ruci. Kada bude htio da nas probudi, probudit će nas.” Kada smo mu to rekli, on se okrenu i ništa ne odvrati. Pošto se već okrenuo, čuo sam ga kako se udara po stegnu i govori: “Čovjek je najveća svađalica.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيَدَعُ الْعَمَلَ وَهْوَ يُحِبُّ أَنْ يَعْمَلَ بِهِ خَشْيَةَ أَنْ يَعْمَلَ بِهِ النَّاسُ فَيُفْرَضَ عَلَيْهِمْ، وَمَا سَبَّحَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُبْحَةَ الضُّحَى قَطُّ، وَإِنِّي لأُسَبِّحُهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njega obavijestio Malik, prenoseći od Ibni-Šihaba, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anha: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ostavljao bi poneki posao, premda je volio raditi, bojeći se da (ga) ne bi radio ostali svijet, pa da im se to nametne kao obavezna dužnost. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nikada nije klanjao duha-namaz, a ja ga, uistinu, klanjam.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى ذَاتَ لَيْلَةٍ فِي الْمَسْجِدِ فَصَلَّى بِصَلاَتِهِ نَاسٌ، ثُمَّ صَلَّى مِنَ الْقَابِلَةِ فَكَثُرَ النَّاسُ، ثُمَّ اجْتَمَعُوا مِنَ اللَّيْلَةِ الثَّالِثَةِ أَوِ الرَّابِعَةِ، فَلَمْ يَخْرُجْ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا أَصْبَحَ قَالَ ‏ “‏ قَدْ رَأَيْتُ الَّذِي صَنَعْتُمْ وَلَمْ يَمْنَعْنِي مِنَ الْخُرُوجِ إِلَيْكُمْ إِلاَّ أَنِّي خَشِيتُ أَنْ تُفْرَضَ عَلَيْكُمْ ‏”‏، وَذَلِكَ فِي رَمَضَانَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njega obavijestio Malik, prenoseći od Ibni-Šihaba, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao jedne noći u džamiji. Za njim je svijet klanjao taj isti namaz. Klanjao je i slijedeće noći i posjeta svijeta je porasla. Treće i četvrte noći opet se iskupio svijet, ali Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije im izašao (iz stana). Kad je svanulo, on reče: “Vidio sam šta ste uradili. Omelo me je da vam izađem samo to što sam se bojao da vam se (nafila) ne nametne kao obavezna dužnost.” “To je bilo u ramazanu” – reče Aiša.


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، عَنْ زِيَادٍ، قَالَ سَمِعْتُ الْمُغِيرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ إِنْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَيَقُومُ لِيُصَلِّيَ حَتَّى تَرِمُ قَدَمَاهُ أَوْ سَاقَاهُ، فَيُقَالُ لَهُ فَيَقُولُ ‏ “‏ أَفَلاَ أَكُونُ عَبْدًا شَكُورًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Nuajm, njemu Mis’ar, prenoseći od Zijada, on čuo Mugiru, radijallahu anhu, koji kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na nogama je noću stajao, da bi se Allahu molio, toliko, da su mu cjevanice oticale. Neko mu je to spomenuo, a on je uzvratio: ‘Pa zar da ne budem zahvalan rob!?’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، أَنَّ عَمْرَو بْنَ أَوْسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَهُ ‏ “‏ أَحَبُّ الصَّلاَةِ إِلَى اللَّهِ صَلاَةُ دَاوُدَ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَأَحَبُّ الصِّيَامِ إِلَى اللَّهِ صِيَامُ دَاوُدَ، وَكَانَ يَنَامُ نِصْفَ اللَّيْلِ وَيَقُومُ ثُلُثَهُ وَيَنَامُ سُدُسَهُ، وَيَصُومُ يَوْمًا وَيُفْطِرُ يَوْمًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan, ovome Amr b. Dinar da ga je Amr b. Evs obavijestio, ovoga Abdullah b. El-A’s, radijallahu anhu, da mu je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Najdraži namaz Allahu je Davudov namaz, a najdraži post Allahu je Davudov post. Davud bi spavao pola noći, jednu trećinu bi se Allahu molio i jednu šestinu (opet) spavao, a postio bi svaki drugi dan.”


 

حَدَّثَنِي عَبْدَانُ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَشْعَثَ، سَمِعْتُ أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ مَسْرُوقًا، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَىُّ الْعَمَلِ كَانَ أَحَبَّ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتِ الدَّائِمُ‏.‏ قُلْتُ مَتَى كَانَ يَقُومُ قَالَتْ يَقُومُ إِذَا سَمِعَ الصَّارِخَ‏.

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njega obavijestio njegov otac, prenoseći od Šu’be, on od Eš’asa koji je čuo od svoga oca, on od Mesruka, kada je rekao: “Pitao sam Aišu, radijallahu anha, koji je posao bio najdraži Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem?” “Onaj koji se redovno i trajno činio” – odgovorila je ona. “Kada bi on noću ustajao?” – upitao sam. “Ustajao je kada bi čuo pijevca” – rekla je ona.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَلاَمٍ قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو الأَحْوَصِ عَنِ الأَشْعَثِ قَالَ إِذَا سَمِعَ الصَّارِخَ قَامَ فَصَلَّى‏.

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Selam, njega obavijestio Ebul-Ahves, prenoseći od Eš’asa: “Kada bi čuo pijevca, ustajao bi i klanjao (nafilu).”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ ذَكَرَ أَبِي عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ مَا أَلْفَاهُ السَّحَرُ عِنْدِي إِلاَّ نَائِمًا‏.‏ تَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Ibrahim b. Sa’d, a njegov otac kaže, prenoseći od Ebu-Seleme, a on od Aiše, radijallahu anha: “Njega zora nije zatjecala kod mene drugačije, nego na spavanju (misli na Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem).”


 

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا رَوْحٌ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَزَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ ـ رضى الله عنه ـ تَسَحَّرَا، فَلَمَّا فَرَغَا مِنْ سَحُورِهِمَا قَامَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الصَّلاَةِ فَصَلَّى‏.‏ قُلْنَا لأَنَسٍ كَمْ كَانَ بَيْنَ فَرَاغِهِمَا مِنْ سَحُورِهِمَا وَدُخُولِهِمَا فِي الصَّلاَةِ قَالَ كَقَدْرِ مَا يَقْرَأُ الرَّجُلُ خَمْسِينَ آيَةً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ja’kub b. Ibrahim, njemu ispričao Revh, ovome Seid, prenoseći od Katade, on od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, da su Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i Jezid b. Sabit, radijallahu anhu, ručavali pred zoru, i pošto bi završili objed, Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao bi na namaz i klanjao. Pitali smo Enesa: “Koliko je bio vremenski razmak između ručka i ulaska u namaz?” “Onoliko koliko čovjek može proučiti pedeset ajeta” – odgovori.


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَيْلَةً، فَلَمْ يَزَلْ قَائِمًا حَتَّى هَمَمْتُ بِأَمْرِ سَوْءٍ‏.‏ قُلْنَا وَمَا هَمَمْتَ قَالَ هَمَمْتَ أَنْ أَقْعُدَ وَأَذَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, njemu Šu’be, prenoseći od El-Ea’meša, on od Ebu-Vaila, ovaj od Abdullaha, radijallahu anhu: “Klanjao sam jedne noći sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, i on toliko stajaše da sam pomišljao na nešto loše.” “Šta si pomišljao?” – upitali smo ga. “Da sjednem, a Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, ostavim (da stoji).”


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا قَامَ لِلتَّهَجُّدِ مِنَ اللَّيْلِ يَشُوصُ فَاهُ بِالسِّوَاكِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hafs b. Omer, njemu Halid b. Abdullah, prenoseći od Husejna, on od Ebu-Vaila, ovaj od Huzejfe, radijallahu anhu, da bi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, po ustajanju na klanjanje nafile, noću trljao usta misvakom.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ إِنَّ رَجُلاً قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، كَيْفَ صَلاَةُ اللَّيْلِ قَالَ ‏ “‏ مَثْنَى مَثْنَى، فَإِذَا خِفْتَ الصُّبْحَ فَأَوْتِرْ بِوَاحِدَةٍ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njega obavijestio Šu’ajb, prenoseći od Zuhrije, ovoga Salim b. Abdullah, da je Abdullah b. Omer, radijallahu anhuma, rekao: “Neko upita: ‘Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, kako se klanja noćni namaz?’ ‘Po dva rekata’, odgovorio je, ‘a kada se budeš plašio zore, učini ih neparnim s još jednim rekatom!’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو جَمْرَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ صَلاَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً‏.‏ يَعْنِي بِاللَّيْلِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, prenoseći od Šu’be, ovome ispričao Ebu-Džemre, prenoseći od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma: “Namaz Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, imao je trinaest rekata, to jest, noćni namaz.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ وَثَّابٍ، عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ عَنْ صَلاَةِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِاللَّيْلِ‏.‏ فَقَالَتْ سَبْعٌ وَتِسْعٌ وَإِحْدَى عَشْرَةَ سِوَى رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak, njemu Ubejdullah, ovoga obavijestio Israil, prenoseći od Ebu-Hasina, on od Jahjaa b. Vessaba, ovaj od Mesruka: “Pitao sam Aišu, radijallahu anha, za namaz Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, noću i ona odgovori: ‘Sedam, devet, i jedanaest rekata, osim dva sabahska rekata (sunneta).’”


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ، عَنِ الْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً مِنْهَا الْوِتْرُ وَرَكْعَتَا الْفَجْرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ubejdullah b. Musa, njega obavijestio Hanzale, prenoseći od Kasima b. Muhammeda, a on od Aiše, radijallahu anha: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjaše noću po trinaest rekata u koje spadaju i vitr i još dva sabahska rekata (sunneta).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُفْطِرُ مِنَ الشَّهْرِ حَتَّى نَظُنَّ أَنْ لاَ يَصُومَ مِنْهُ، وَيَصُومُ حَتَّى نَظُنَّ أَنْ لاَ يُفْطِرَ مِنْهُ شَيْئًا، وَكَانَ لاَ تَشَاءُ أَنْ تَرَاهُ مِنَ اللَّيْلِ مُصَلِّيًا إِلاَّ رَأَيْتَهُ وَلاَ نَائِمًا إِلاَّ رَأَيْتَهُ‏.‏ تَابَعَهُ سُلَيْمَانُ وَأَبُو خَالِدٍ الأَحْمَرُ عَنْ حُمَيْدٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz b. Abdullah, njemu Muhammed b. Džafer, prenoseći od Humejda, on čuo od Enesa, radijallahu anhu, koji kaže: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ne bi postio od svakog mjeseca toliko, da smo mislili da ne posti ništa tog mjeseca, a postio je opet toliko, da smo mislili da ne prekida post. Noću bih ga viđao i da klanja i da spava.” U drugom senedu, Muhammeda b. Džafera slijede Sulejman i Ebu-Halid Ahmer, prenoseći od Humejde (gornju izjavu).


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ يَعْقِدُ الشَّيْطَانُ عَلَى قَافِيَةِ رَأْسِ أَحَدِكُمْ إِذَا هُوَ نَامَ ثَلاَثَ عُقَدٍ، يَضْرِبُ كُلَّ عُقْدَةٍ عَلَيْكَ لَيْلٌ طَوِيلٌ فَارْقُدْ، فَإِنِ اسْتَيْقَظَ فَذَكَرَ اللَّهَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ، فَإِنْ تَوَضَّأَ انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ، فَإِنْ صَلَّى انْحَلَّتْ عُقْدَةٌ فَأَصْبَحَ نَشِيطًا طَيِّبَ النَّفْسِ، وَإِلاَّ أَصْبَحَ خَبِيثَ النَّفْسِ كَسْلاَنَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Malik, prenoseći od Ebu-Zinada, on od A’redža, ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Šejtan na zatioku glave nekoga od vas, kada zaspi, sveže tri čvora i po svakom tom čvoru lupa, govoreći: ‘Duga ti je noć! Lezi (još)!’ Ako se on probudi i spomene Allaha, odriješi se jedan čvor, ako uzme i abdest, odriješi se još jedan čvor, a ako i klanja, odriješi se (i treći) čvor i on osvane vrijedan – radin i dobrodušan; u protivnom, osvane neraspoložen i lijen.”


 

حَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَوْفٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَمُرَةُ بْنُ جُنْدَبٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الرُّؤْيَا قَالَ ‏ “‏ أَمَّا الَّذِي يُثْلَغُ رَأْسُهُ بِالْحَجَرِ فَإِنَّهُ يَأْخُذُ الْقُرْآنَ فَيَرْفِضُهُ وَيَنَامُ عَنِ الصَّلاَةِ الْمَكْتُوبَةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muemmel b. Hišam, njemu Ismail, ovome Avf, Avfu Ebu-Redža, njemu Semure b. Džundeb, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, u vezi sa snom kojeg je usnio: “…Što se tiče onoga, čija će glava biti razbijena kamenom, to je onaj koji uzme Kur’an, pa ga odbaci, i propisane namaze prespava.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورٌ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ ذُكِرَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ فَقِيلَ مَا زَالَ نَائِمًا حَتَّى أَصْبَحَ مَا قَامَ إِلَى الصَّلاَةِ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ بَالَ الشَّيْطَانُ فِي أُذُنِهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Ebul-Ahves, ovome Mensur, prenoseći od Ebu-Vaila, on od Abdullaha, radijallahu anhu, koji je izjavio, da se u Vjerovjesnikovom, sallallahu alejhi ve sellem, prisustvu spomenuo neki čovjek i rečeno je: “Spava sve dok ne osvane.” “U njegovo se uho šejtan pomokrio” – rekao je Poslanik, a.s.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، وَأَبِي عَبْدِ اللَّهِ الأَغَرِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ يَنْزِلُ رَبُّنَا تَبَارَكَ وَتَعَالَى كُلَّ لَيْلَةٍ إِلَى السَّمَاءِ الدُّنْيَا حِينَ يَبْقَى ثُلُثُ اللَّيْلِ الآخِرُ يَقُولُ مَنْ يَدْعُونِي فَأَسْتَجِيبَ لَهُ مَنْ يَسْأَلُنِي فَأُعْطِيَهُ مَنْ يَسْتَغْفِرُنِي فَأَغْفِرَ لَهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Mesleme prenoseći od Malika, on od Ibni-Šihaba, ovaj od Ebu-Seleme i Ebu-Abdullaha-Egarria, a on od Ebu-Hurejre da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Naš Preuzvišeni i Blagoslovljeni Gospodar spušta se svake noći na zemaljsko nebo kada ostane zadnja trećina noći i govori: ‘Ko šta moli, da mu udovoljim? Ko šta traži, da mu dam! Ko Me moli za oprost, da mu oprostim!’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الأَسْوَدِ، قَالَ سَأَلْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ كَيْفَ صَلاَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِاللَّيْلِ قَالَتْ كَانَ يَنَامُ أَوَّلَهُ وَيَقُومُ آخِرَهُ، فَيُصَلِّي ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى فِرَاشِهِ، فَإِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ وَثَبَ، فَإِنْ كَانَ بِهِ حَاجَةٌ اغْتَسَلَ، وَإِلاَّ تَوَضَّأَ وَخَرَجَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, njemu Šu’be, a pričao mi je i Sulejman, njemu Šu’be, prenoseći od Ebu-Ishaka, on od Esveda: “Pitao sam Aišu, radijallahu anha, kakav je bio namaz Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, u noći?” “On bi spavao u početku, a pred kraj ustajao i klanjao. Poslije bi se povratio u postelju i kada bi mujezin proučio ezan, skočio bi, pa ako bi mu bilo potrebno okupao bi se, a ako ne, uzeo bi abdest i izašao (u džamiju)” – odgovori Aiša.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَأَلَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ كَيْفَ كَانَتْ صَلاَةُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَمَضَانَ فَقَالَتْ مَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَزِيدُ فِي رَمَضَانَ وَلاَ فِي غَيْرِهِ عَلَى إِحْدَى عَشْرَةَ رَكْعَةً، يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي أَرْبَعًا فَلاَ تَسَلْ عَنْ حُسْنِهِنَّ وَطُولِهِنَّ، ثُمَّ يُصَلِّي ثَلاَثًا، قَالَتْ عَائِشَةُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَنَامُ قَبْلَ أَنْ تُوتِرَ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ يَا عَائِشَةُ، إِنَّ عَيْنَىَّ تَنَامَانِ وَلاَ يَنَامُ قَلْبِي ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njega obavijestio Malik, prenoseći od Seida b. Ebu-Seida Makburije, on od Ebu-Seleme b. Abdurrahmana koji ga je obavijestio da je pitao Aišu: “Kakav je bio namaz Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, uz ramazan?” “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem”, reče Aiša, “ne bi ništa povećavao na jedanaest rekata ni ramazanom, a ni u drugo vrijeme. Klanjao bi četiri rekata i ne pitaj za njihovu ljepotu i dužinu! Potom bi opet klanjao četiri rekata i ne pitaj za njihovu ljepotu i dužinu, a zatim bi klanjao još tri rekata. Potom sam upitala: ‘Allahov Poslaniče, da li zaspiš prije obavljenog vitra?’ – kaže Aiša. ‘Aiša, moje oči spavaju, a moje srce ne spava’ – odgovorio je.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ مَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي شَىْءٍ مِنْ صَلاَةِ اللَّيْلِ جَالِسًا، حَتَّى إِذَا كَبِرَ قَرَأَ جَالِسًا، فَإِذَا بَقِيَ عَلَيْهِ مِنَ السُّورَةِ ثَلاَثُونَ أَوْ أَرْبَعُونَ آيَةً قَامَ فَقَرَأَهُنَّ ثُمَّ رَكَعَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, njemu Jahja b. Seid, prenoseći od Hišama, njega obavijestio njegov otac, prenoseći od Aiše, koja kaže: “Nisam vidjela Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da uči išta kod noćnog namaza, sjedeći, a kada je ušao u starije godine, učio je sjedeći i pošto bi ostalo trideset ili četrdeset ajeta od poglavlja, ustao bi na noge, proučio ih, i zatim se pregeo na ruku’.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ أَبِي حَيَّانَ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِبِلاَلٍ عِنْدَ صَلاَةِ الْفَجْرِ ‏ “‏ يَا بِلاَلُ حَدِّثْنِي بِأَرْجَى عَمَلٍ عَمِلْتَهُ فِي الإِسْلاَمِ، فَإِنِّي سَمِعْتُ دَفَّ نَعْلَيْكَ بَيْنَ يَدَىَّ فِي الْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏ قَالَ مَا عَمِلْتُ عَمَلاً أَرْجَى عِنْدِي أَنِّي لَمْ أَتَطَهَّرْ طُهُورًا فِي سَاعَةِ لَيْلٍ أَوْ نَهَارٍ إِلاَّ صَلَّيْتُ بِذَلِكَ الطُّهُورِ مَا كُتِبَ لِي أَنْ أُصَلِّيَ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ دَفَّ نَعْلَيْكَ يَعْنِي تَحْرِيكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak b. Nasr, njemu Ebu-Usame, prenoseći od Ebu-Hajjana, on od Ebu-Zur’a, a ovaj od Ebu-Hurejre da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao Bilalu prilikom jednog sabah-namaza: “Bilalu, ispričaj mi u koji se najbolji posao u islamu nadaš, jer sam čuo (u snu) u Džennetu da dolazi ispred mene topot tvoje obuće.” “Posao u koji se ja najviše nadam”, reče Bilal, “taj je, što sam ja, kad god bih se očistio (abdest uzeo ili okupao), bilo danju ili noću, klanjao koliko mi je olakšano.” Ebu-Abdullah (Buharija) kaže: “Deffe ne’lejk znači kretanje obuće.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ دَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَإِذَا حَبْلٌ مَمْدُودٌ بَيْنَ السَّارِيَتَيْنِ فَقَالَ ‏”‏ مَا هَذَا الْحَبْلُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا هَذَا حَبْلٌ لِزَيْنَبَ فَإِذَا فَتَرَتْ تَعَلَّقَتْ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لاَ، حُلُّوهُ، لِيُصَلِّ أَحَدُكُمْ نَشَاطَهُ، فَإِذَا فَتَرَ فَلْيَقْعُدْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Ma’mer, njemu Abdul-Varis, prenoseći od Abdul-Aziza b. Šuhejba, on od Enesa b. Malika koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, unišao je (u džamiju), kad uže razvučeno između dva stupa (svezano). ‘Kakvo je to uže?’ – upitao je.‘Ovo je uže za Zejnebu’, odgovoriše ashabi, ‘i kada se zamori, zakači se (nasloni se) na njega.’ ‘Ne! Odriješite ga! Svaki od vas neka klanja dok ima snage, a kada se umori, neka sjedne!’ – reče Muhammed, a.s.”


 

قَالَ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنِ مَسْلَمَةَ عَنْ مَالِكٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَتْ عِنْدِي امْرَأَةٌ مِنْ بَنِي أَسَدٍ فَدَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ مَنْ هَذِهِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ فُلاَنَةُ لاَ تَنَامُ بِاللَّيْلِ‏.‏ فَذُكِرَ مِنْ صَلاَتِهَا فَقَالَ ‏”‏ مَهْ عَلَيْكُمْ مَا تُطِيقُونَ مِنَ الأَعْمَالِ، فَإِنَّ اللَّهَ لاَ يَمَلُّ حَتَّى تَمَلُّوا ‏”‏‏.‏

 

Abdullah b. Mesleme kaže, prenoseći od Malika, on od Hišama b. Urve, ovaj od svoga oca, a on od Aiše koja je rekla: “Kod mene je bila jedna žena iz plemena Benu-Esed. Kad je ušao, Allahov je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, upitao:‘Ko je to?’‘Ta i ta, žena koja noću ne spava’ – odgovorila sam. Potom se razgovaralo o njenom namazu i (Muhammed) reče: ‘Ostavite to! Činite koliko možete. Allahu neće dosaditi (nagrađivati) dok vama ne dosadi (raditi dobra djela).’”


 

حَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْحُسَيْنِ، حَدَّثَنَا مُبَشِّرٌ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ أَبُو الْحَسَنِ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يَا عَبْدَ اللَّهِ، لاَ تَكُنْ مِثْلَ فُلاَنٍ، كَانَ يَقُومُ اللَّيْلَ فَتَرَكَ قِيَامَ اللَّيْلِ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ هِشَامٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الْعِشْرِينَ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْحَكَمِ بْنِ ثَوْبَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، مِثْلَهُ‏.‏ وَتَابَعَهُ عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ عَنِ الأَوْزَاعِيِّ،‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abbas b. Husein, njemu Mubeššir, prenoseći od Evzaije, a pričao mi je i Muhammed b. Mukatil Ebul-Hasan, rekavši da mu je saopćio Abdullah, kako mu je kazao Evzaija i rekao, da mu je pričao Jahja b. Ebu-Kesir, i izjavio da je njemu pričao Ebu-Seleme b. Abdur-Rahman, i rekao kako mu je pričao Abdullah b. Amr b. As, radijallahu anhu, koji je kazao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao mi je: ‘Abdullahu, ne budi kao taj i taj, koji je noću klanjao, a kasnije to klanjanje napustio!’” Rekao mi je, kaže Hišam, Ibnu-Ebi-I’šrin, njemu ispričao Evzaija, ovome Jahja, prenoseći od Omera b. Hakema b. Svebana, njemu to pričao Ebu-Seleme, a u drugom senedu, Ibnu-Ebi I’šrina slijedi Amr b. Ebu-Seleme, prenoseći isti hadis od Evzaije.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي الْعَبَّاسِ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَلَمْ أُخْبَرْ أَنَّكَ تَقُومُ اللَّيْلَ وَتَصُومُ النَّهَارَ ‏”‏ قُلْتُ إِنِّي أَفْعَلُ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَإِنَّكَ إِذَا فَعَلْتَ ذَلِكَ هَجَمَتْ عَيْنُكَ وَنَفِهَتْ نَفْسُكَ، وَإِنَّ لِنَفْسِكَ حَقٌّ، وَلأَهْلِكَ حَقٌّ، فَصُمْ وَأَفْطِرْ، وَقُمْ وَنَمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan, prenoseći od Amra, on od Ebul-Abbasa, on čuo Abdullaha b. Amra: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao mi je: ‘Nisam li (tačno) obaviješten, da noću klanjaš, a danju postiš?’ ‘Ja to tako i činim’ – rekao je. ‘Ako budeš tako radio, oslabit će ti vid, a ti ćeš se zamoriti. Ti imaš pravo na sebe, ali i tvoji imaju pravo na tebe. Prema tome, posti i prekidaj! Klanjaj, ali i spavaj!’”


 

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ، أَخْبَرَنَا الْوَلِيدُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عُمَيْرُ بْنُ هَانِئٍ، قَالَ حَدَّثَنِي جُنَادَةُ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ، حَدَّثَنِي عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ تَعَارَّ مِنَ اللَّيْلِ فَقَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ‏.‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ، وَسُبْحَانَ اللَّهِ، وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَاللَّهُ أَكْبَرُ، وَلاَ حَوْلَ وَلاَ قُوَّةَ إِلاَّ بِاللَّهِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِي‏.‏ أَوْ دَعَا اسْتُجِيبَ، فَإِنْ تَوَضَّأَ وَصَلَّى قُبِلَتْ صَلاَتُهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sa’deka b. Fadl, njega obavijestio Velid, prenoseći od Evzaije, njemu pričao Umejr b. Hani, ovome Džunade b. Ebi-Umejje, Džunadi pričao Ubade b. Samit, prenoseći od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji kaže: “Ko god se u noći probudi zbog nemirnog sna i izgovori: ‘La ilahe illellahu vahdehu la šerike lehu lehul-mulku ve lehul hamdu ve huve ala kulli šejin kadir. El-hamdulillahi ve subhanellahi ve la ilahe illel-lahu vellahu ekber ve la havle ve la kuvvete illa billah’, a potom izgovori: ‘Allahum-magfirli!’, ili (drugu) dovu, bit će (mu) primljena, pa ako uzme abdest (i klanja), primit će mu se namaz.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي الْهَيْثَمُ بْنُ أَبِي سِنَانٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ وَهُوَ يَقْصُصُ فِي قَصَصِهِ وَهُوَ يَذْكُرُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أَخًا لَكُمْ لاَ يَقُولُ الرَّفَثَ‏.‏ يَعْنِي بِذَلِكَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ رَوَاحَةَ وَفِينَا رَسُولُ اللَّهِ يَتْلُو كِتَابَهُ إِذَا انْشَقَّ مَعْرُوفٌ مِنَ الْفَجْرِ سَاطِعُ أَرَانَا الْهُدَى بَعْدَ الْعَمَى فَقُلُوبُنَا بِهِ مُوقِنَاتٌ أَنَّ مَا قَالَ وَاقِعُ يَبِيتُ يُجَافِي جَنْبَهُ عَنْ فِرَاشِهِ إِذَا اسْتَثْقَلَتْ بِالْمُشْرِكِينَ الْمَضَاجِعُ تَابَعَهُ عُقَيْلٌ‏.‏ وَقَالَ الزُّبَيْدِيُّ أَخْبَرَنِي الزُّهْرِيُّ عَنْ سَعِيدٍ وَالأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, prenoseći od Junusa, on od Ibni-Šihaba, njega obavijestio Hajsem b. Ebi-Sinan, on čuo od Ebu-Hurejre, u trenutku kada je izlagao svoje pripovijedanje i spominjući Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: “Vaš brat ne govori ružno, mišljaše time Muhammed na Abdullaha b. Revaha, koji je spjevao: ‘Među nama je Allahov Poslanik, uči knjigu Allahovu, i u vrijeme kad se sjaj zore jasno opazi. Pokazao nam je uputu poslije sljepila, pa srca naša postadoše uvjerena, da je sve što kaže istina. Noću diže tijelo svoje iz postelje dok su ležaji idolopoklonika još opterećeni.’” U drugom senedu, Junusa slijedi Ukajl: Zubejdija (Muhammed b. Velid) kaže da ga je obavijestio Zuhrija, prenoseći od Seida i A’redža, a oni od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu.


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، رضى الله عنهما قَالَ رَأَيْتُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم كَأَنَّ بِيَدِي قِطْعَةَ إِسْتَبْرَقٍ، فَكَأَنِّي لاَ أُرِيدُ مَكَانًا مِنَ الْجَنَّةِ إِلاَّ طَارَتْ إِلَيْهِ، وَرَأَيْتُ كَأَنَّ اثْنَيْنِ أَتَيَانِي أَرَادَا أَنْ يَذْهَبَا بِي إِلَى النَّارِ فَتَلَقَّاهُمَا مَلَكٌ فَقَالَ لَمْ تُرَعْ خَلِّيَا عَنْهُ‏.‏ فَقَصَّتْ حَفْصَةُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى رُؤْيَاىَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ نِعْمَ الرَّجُلُ عَبْدُ اللَّهِ لَوْ كَانَ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ ‏”‏‏.‏ فَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ يُصَلِّي مِنَ اللَّيْلِ‏.‏ وَكَانُوا لاَ يَزَالُونَ يَقُصُّونَ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الرُّؤْيَا أَنَّهَا فِي اللَّيْلَةِ السَّابِعَةِ مِنَ الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَرَى رُؤْيَاكُمْ قَدْ تَوَاطَتْ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ، فَمَنْ كَانَ مُتَحَرِّيْهَا فَلْيَتَحَرَّهَا مِنَ الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebun-Nu’man, njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Ejuba, on od Nafija, a ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, koji je rekao: “U doba Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, usnio sam kao da mi je u ruci komad grube svile i kao da ne poželim neko mjesto u Džennetu, a da on (komad grube svile) ne odleti do njega, i utom vidjeh kako mi priđoše dvojica da me odvedu do Džehennema. Tad ih srete melek i reče: ‘Ne plaši se! Pustite ga!’ Hafsa je ispričala Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, jedan od mnogih mojih snova i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Abdullah je divan čovjek, još samo kad bi noću klanjao nafilu!’ I Abdullah je od tada (kaže Nafi) noću klanjao.” Ashabi su Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, uvijek pričali, kako je Kadr – noć u sedmoj noći zadnjih deset dana ramazana, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Vidim da se vaši snovi podudaraju da je u zadnjih deset dana (ramazana), pa ko bude za njom tragao, neka je traži u zadnjih deset dana (ramazana)!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ ـ هُوَ ابْنُ أَبِي أَيُّوبَ ـ قَالَ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ، عَنْ عِرَاكِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ ثُمَّ صَلَّى ثَمَانَ رَكَعَاتٍ وَرَكْعَتَيْنِ جَالِسًا وَرَكْعَتَيْنِ بَيْنَ النِّدَاءَيْنِ، وَلَمْ يَكُنْ يَدَعُهُمَا أَبَدًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jezid, njemu Seid b. Ebi-Ejub, ovome Džafer b. Rebija, prenoseći od I’raka b. Malika, on od Ebu-Selema, a ovaj od Aiše, radijallahu anha: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je farz jacije, iza toga osam rekata, a zatim dva rekata sjedeći, te dva rekata između dva poziva (sabahskog ezana i ikameta) koja nije nikada izostavljao.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ اضْطَجَعَ عَلَى شِقِّهِ الأَيْمَنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jezid, njemu Seid b. Ebi-Ejub, ovome Ebul-Esved, prenoseći od Urve b. Zubejra, on od Aiše koja je kazala: “Kada bi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao dva rekata (sabahskog sunneta), legao bi na svoju desnu stranu.”


 

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا صَلَّى ‏{‏سُنَّةَ الْفَجْرِ‏}‏ فَإِنْ كُنْتُ مُسْتَيْقِظَةً حَدَّثَنِي وَإِلاَّ اضْطَجَعَ حَتَّى يُؤْذَنَ بِالصَّلاَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Bišr b. Hakem, njemu Sufjan, ovome Salim Ebun-Nadr, prenoseći od Ebu-Seleme, on od Aiše, radijallahu anha, da bi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kada bi klanjao (konkretnu nafilu), ako bi ona bila budna, on pričao s njom, inače bi legao dok ne prouči ikamet (za sabahski farz-namaz).


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ أَبُو النَّضْرِ عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي رَكْعَتَيْنِ فَإِنْ كُنْتُ مُسْتَيْقِظَةً حَدَّثَنِي وَإِلاَّ اضْطَجَعَ‏.‏ قُلْتُ لِسُفْيَانَ فَإِنَّ بَعْضَهُمْ يَرْوِيهِ رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ هُوَ ذَاكَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan, ovome prenio Ebu-Nadr od Ebu-Seleme, on od Aiše, radijallahu anha, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao dva rekata, pa ako bi ona bila budna, pričao bi joj (štogod), inače bi legao. Rekao sam (kaže Alija b. Abdullah) Sufjanu: “Pa neki od njih prenose, da su to dva rekata sabaha?” “To je tako” – odgovorio je Sufjan.


 

حَدَّثَنَا بَيَانُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ لَمْ يَكُنِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى شَىْءٍ مِنَ النَّوَافِلِ أَشَدَّ مِنْهُ تَعَاهُدًا عَلَى رَكْعَتَىِ الْفَجْرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Bejan b. Amr, ovome Jahja b. Seid, njemu Ibni-Džurejdž, prenoseći od A’taa, on od Ubejda b. Umejra, ovaj od Aiše, radijallahu anha: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije činio nijednu nafilu više od dva rekata sabahskog sunneta.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي بِاللَّيْلِ ثَلاَثَ عَشْرَةَ رَكْعَةً، ثُمَّ يُصَلِّي إِذَا سَمِعَ النِّدَاءَ بِالصُّبْحِ رَكْعَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njega obavijestio Malik, prenoseći od Hišama b. Urve, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjaše noću trinaest rekata, a potom, kada bi čuo sabahski ezan, klanjaše još dva rekata, ne zadržavajući se dugo.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمَّتِهِ، عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ح وَحَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ حَدَّثَنَا يَحْيَى ـ هُوَ ابْنُ سَعِيدٍ ـ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ عَمْرَةَ عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّفُ الرَّكْعَتَيْنِ اللَّتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الصُّبْحِ حَتَّى إِنِّي لأَقُولُ هَلْ قَرَأَ بِأُمِّ الْكِتَابِ

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Bešar, njemu Muhammed b. Džafer, ovome Šu’be, prenoseći od Muhammeda b. Abdurrahmana, on od svoje tetke po majci Amre, a ona od Aiše, radijallahu anha: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem”, a preko drugog seneda, pričao nam je Ahmed b. Junus, njemu Zuhejr, a ovome Jahja, a on je Ibni-Seida, prenoseći od Muhammeda b. Abdurrahmana, on od Amre, ona od Aiše, radijallahu anha: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao bi ona dva rekata prije sabahskog farza kratko, tako da sam ja (u sebi) govorila: ‘Je li proučio Fatihu?’”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الْمَوَالِي، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُعَلِّمُنَا الاِسْتِخَارَةَ فِي الأُمُورِ كَمَا يُعَلِّمُنَا السُّورَةَ مِنَ الْقُرْآنِ يَقُولُ ‏ “‏ إِذَا هَمَّ أَحَدُكُمْ بِالأَمْرِ فَلْيَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ مِنْ غَيْرِ الْفَرِيضَةِ ثُمَّ لِيَقُلِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْتَخِيرُكَ بِعِلْمِكَ وَأَسْتَقْدِرُكَ بِقُدْرَتِكَ، وَأَسْأَلُكَ مِنْ فَضْلِكَ الْعَظِيمِ، فَإِنَّكَ تَقْدِرُ وَلاَ أَقْدِرُ وَتَعْلَمُ وَلاَ أَعْلَمُ وَأَنْتَ عَلاَّمُ الْغُيُوبِ، اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ خَيْرٌ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ أَوْ قَالَ عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ ـ فَاقْدُرْهُ لِي وَيَسِّرْهُ لِي ثُمَّ بَارِكْ لِي فِيهِ، وَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنَّ هَذَا الأَمْرَ شَرٌّ لِي فِي دِينِي وَمَعَاشِي وَعَاقِبَةِ أَمْرِي ـ أَوْ قَالَ فِي عَاجِلِ أَمْرِي وَآجِلِهِ ـ فَاصْرِفْهُ عَنِّي وَاصْرِفْنِي عَنْهُ، وَاقْدُرْ لِي الْخَيْرَ حَيْثُ كَانَ ثُمَّ أَرْضِنِي بِهِ ـ قَالَ ـ وَيُسَمِّي حَاجَتَهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu Abdurrahman b. Ebul-Mevali, prenoseći od Muhammeda b. Munkedira, on od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, koji je kazao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poučavao bi nas istihari – odabiranju poslova, kao što bi nas poučavao svakoj suri Kur’ana i govorio: ‘Kada se neko od vas bude odlučio za neki posao, neka prethodno klanja dva rekata nafile i neka kaže: Allahu moj! Molim Ti se, da uz pomoć Tvoga znanja odaberem ono što je dobro. Molim da me pomogneš Svojom pomoći. Molim za Tvoju veliku milost. Ti si moćan, a ne ja. Ti znaš (sve), a ne ja. Ti si poznavalac svih tajni. Allahu moj, ako znaš da će ovaj posao za mene, za moju vjeru i moj život i konac mog posla’ – ili je, kaže prenosilac, rekao, ‘za moj ovozemni posao i stvar budućeg svijeta – biti dobar, pa dosudi mi ga, olakšaj mi ga, i podari mi u njemu napredak. A ako znaš, da će ovaj posao za mene, za moju vjeru, život i konac moga posla’, ili je, kaže prenosilac, rekao: ‘za moj ovozemni posao i stvar budućeg svijeta, biti od zla, otkloni ga od mene, a mene odvrati od njega! Dosudi mi dobro gdje god to bilo i podari mi da sam time zadovoljan!’ Još je rekao: ‘Molilac imenovati svoju potrebu.’”


 

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ سُلَيْمٍ الزُّرَقِيِّ، سَمِعَ أَبَا قَتَادَةَ بْنَ رِبْعِيٍّ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمُ الْمَسْجِدَ فَلاَ يَجْلِسْ حَتَّى يُصَلِّيَ رَكْعَتَيْنِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mekija b. Ibrahim, prenose-ći od Abdullaha b. Seida, on od Amra b. Abdullaha b. Zubejra, ovaj od Amra b. Sulejm-Zurekije, koji je čuo Ebu-Katadu b. Rib’iju, ensariju, radijallahu anhu, kada je govorio, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Kada neko od vas uniđe u džamiju, neka ne sjedne dok ne klanja dva rekata (nafile)!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ انْصَرَفَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Malik, prenoseći od Ishaka b. Abdullaha b. Ebu-Talhe, a on od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, koji je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao nam je dva rekata, a zatim se okretao (svijetu).”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الظُّهْرِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْجُمُعَةِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Bukejr, njemu Lejs, prenoseći od Ukajla, on od Ibn-Šihaba, njega obavijestio Salim, prenoseći od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Klanjao sam sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, dva rekata (nafile) prije (farza) podne-namaza, dva poslije, a dva iza džuma-namaza, dva iza akšama i dva rekata poslije (farza) jacije.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَخْطُبُ ‏ “‏ إِذَا جَاءَ أَحَدُكُمْ وَالإِمَامُ يَخْطُبُ ـ أَوْ قَدْ خَرَجَ ـ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njega obavijestio Šu’be, ovoga Amr b. Dinar, on čuo Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhu, kada je govorio da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, držeći govor (na džumi), rekao: “Kada neko od vas dođe (na džuma-namaz), a imam drži hutbu ili je već izašao (na minber), neka klanja dva rekata!”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا سَيْفُ بْنُ سُلَيْمَانَ الْمَكِّيُّ، سَمِعْتُ مُجَاهِدًا، يَقُولُ أُتِيَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ فِي مَنْزِلِهِ فَقِيلَ لَهُ هَذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ دَخَلَ الْكَعْبَةَ قَالَ فَأَقْبَلْتُ فَأَجِدُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ خَرَجَ، وَأَجِدُ بِلاَلاً عِنْدَ الْبَابِ قَائِمًا فَقُلْتُ يَا بِلاَلُ، صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي الْكَعْبَةِ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قُلْتُ فَأَيْنَ قَالَ بَيْنَ هَاتَيْنِ الأُسْطُوَانَتَيْنِ‏.‏ ثُمَّ خَرَجَ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ فِي وَجْهِ الْكَعْبَةِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَوْصَانِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِرَكْعَتَىِ الضُّحَى‏.‏ وَقَالَ عِتْبَانُ غَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بَعْدَ مَا امْتَدَّ النَّهَارُ وَصَفَفْنَا وَرَاءَهُ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nu’ajm, njemu Sejf, on čuo od Mudžahida: “Došao je neko u kuću Ibni-Omerovu i rekao mu: ‘To je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, unišao u Ka’bu.’ Okrenuo sam se tamo i primijetio (kaže Džabir) Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je već izašao, a Bilal stoji kod vrata (Ka’be). ‘Bilalu’, rekoh, ‘klanja li Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u Ka’bi?’ ‘Da’ – odgovorio je. ‘Pa gdje?’ – upitao sam. ‘Između ova dva stupa’ – reče (Bilal), pa izađe i klanja dva rekata okrenut prema Ka’bi.” Ebu-Abdullah Buharija kaže da je Ebu-Hurejre pričao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, preporučio mi je klanjanje dva rekata duha-namaza.” Itban kaže: “Došli su mi Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, i Ebu-Bekr, a dan je bio poodmakao i mi smo se poredali iza njega (Allahovog Poslanika) i on je klanjao dva rekata (duha-namaza).”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنَا نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سَجْدَتَيْنِ قَبْلَ الظُّهْرِ، وَسَجْدَتَيْنِ بَعْدَ الظُّهْرِ، وَسَجْدَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ، وَسَجْدَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ، وَسَجْدَتَيْنِ بَعْدَ الْجُمُعَةِ، فَأَمَّا الْمَغْرِبُ وَالْعِشَاءُ فَفِي بَيْتِهِ‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ بَعْدَ الْعِشَاءِ فِي أَهْلِهِ‏.‏ تَابَعَهُ كَثِيرُ بْنُ فَرْقَدٍ وَأَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ‏.‏ وَحَدَّثَتْنِي أُخْتِي، حَفْصَةُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي سَجْدَتَيْنِ خَفِيفَتَيْنِ بَعْدَ مَا يَطْلُعُ الْفَجْرُ، وَكَانَتْ سَاعَةً لاَ أَدْخُلُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهَا‏.‏ تَابَعَهُ كَثِيرُ بْنُ فَرْقَدٍ وَأَيُّوبُ عَنْ نَافِعٍ‏.‏ وَقَالَ ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ عَنْ نَافِعٍ بَعْدَ الْعِشَاءِ فِي أَهْلِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja b. Seid, prenoseći od Ubejdullaha, njega obavijestio Nafi prenoseći od Ibni-Omera, radijallahu anhuma: “Klanjao sam sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, dva rekata prije i dva poslije (farza) podne, dva rekata poslije akšama, dva rekata poslije jacije i dva rekata poslije (farza) džume. Sunnete akšama i jacije je klanjao u svom stanu. Moja sestra Hafsa, pričala mi je da bi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao dva kratka rekata poslije izlaska zore. To je bilo doba u kome nisam ulazio Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem” Ibni-Ebu-Zinada, prenoseći od Musaa b. Urve, a on od Nafija, kaže: “…i poslije jacije kod svojih ukućana.” U drugom senedu, Ubejdullaha slijedi Kesir b. Ferkad, a (u jednom posebnom) slijedi ga Ejub koji isti hadis prenosi od Nafija.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الشَّعْثَاءِ، جَابِرًا قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّيْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَمَانِيًا جَمِيعًا وَسَبْعًا جَمِيعًا‏.‏ قُلْتُ يَا أَبَا الشَّعْثَاءِ أَظُنُّهُ أَخَّرَ الظُّهْرَ وَعَجَّلَ الْعَصْرَ وَعَجَّلَ الْعِشَاءَ وَأَخَّرَ الْمَغْرِبَ‏.‏ قَالَ وَأَنَا أَظُنُّهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan, prenoseći od Amra, on čuo Ebu-Ša’sa-Džabira, ovaj Ibni-Abbasa: “Klanjao sam sa Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, skupa osam rekata farza (podne i ikindiju) i sedam opet skupa (akšama i jacije).” Rekao sam: “Ebu-Ša’sa, mislim, da je to on podne zadržao (do naizmak njegova vremena), a ikindiju požurio (u prvim njenim nastupajućim trenucima), i akšam opet zadržao, a jaciju požurio?” “I ja to mislim” – odgovorio je on.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ تَوْبَةَ، عَنْ مُوَرِّقٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَتُصَلِّي الضُّحَى قَالَ لاَ‏.‏ قُلْتُ فَعُمَرُ‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قُلْتُ فَأَبُو بَكْرٍ‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قُلْتُ فَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لاَ إِخَالُهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, prenoseći od Šu’be, on od Tevbe, ovaj od Muverrika: “Pitao sam Ibni-Omera: ‘Klanjaš li redovno duha-namaz?’ ‘Ne’ – odgovorio je on. ‘A Omer?’ – upitao sam ga. ‘Ne’ – rekao je on. ‘A Ebu-Bekr?’ – upitao sam. ‘Ne’ – kazao je on. ‘A Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem’ – upitao sam. ‘Mislim da nije klanjao’ – rekao je Ibni-Omer. “


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، يَقُولُ مَا حَدَّثَنَا أَحَدٌ، أَنَّهُ رَأَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الضُّحَى غَيْرَ أُمِّ هَانِئٍ فَإِنَّهَا قَالَتْ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ بَيْتَهَا يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ فَاغْتَسَلَ وَصَلَّى ثَمَانِيَ رَكَعَاتٍ فَلَمْ أَرَ صَلاَةً قَطُّ أَخَفَّ مِنْهَا، غَيْرَ أَنَّهُ يُتِمُّ الرُّكُوعَ وَالسُّجُودَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu’be, ovome Amr b. Murre, on čuo Abdurrahmana b. Ebi-Lejla kako govori: “Nije nam niko pričao da je vidio Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da klanja duha-namaz osim Umm-Hane. Ona kaže da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, unišao u njenu sobu na dan osvajanja Mekke, okupao se i klanjao osam rekata. ‘Nikad nisam vidjela kraće rekate, ali je u potpunosti činio ruku’ i sedždu.’”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ مَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَبَّحَ سُبْحَةَ الضُّحَى، وَإِنِّي لأُسَبِّحُهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu Ibni-Ebi-Zi’b, prenoseći od Zuhrije, ovaj od Urve, on od Aiše, radijallahu anha: “Nisam vidjela Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da je klanjao duha-nafilu, a ja je klanjam.”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبَّاسٌ الْجُرَيْرِيُّ ـ هُوَ ابْنُ فَرُّوخَ ـ عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه قَالَ أَوْصَانِي خَلِيلِي بِثَلاَثٍ لاَ أَدَعُهُنَّ حَتَّى أَمُوتَ صَوْمِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ مِنْ كُلِّ شَهْرٍ، وَصَلاَةِ الضُّحَى، وَنَوْمٍ عَلَى وِتْرٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muslim b. Ibrahim, njega obavijestio Šu’be, ovome ispričao Abbas b. Džurejrija b. Ferruh, prenoseći od Ebu-Osmana Nehdije, a ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu: “Moj prijatelj, sallallahu alejhi ve sellem, preporučio je tri stvari da ih ne napuštam dok ne umrem: postiti tri dana svakog mjeseca, klanjati duha-namaz i spavati po obavljenom vitr-namazu.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيَّ، قَالَ قَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ ـ وَكَانَ ضَخْمًا ـ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنِّي لاَ أَسْتَطِيعُ الصَّلاَةَ مَعَكَ‏.‏ فَصَنَعَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم طَعَامًا، فَدَعَاهُ إِلَى بَيْتِهِ، وَنَضَحَ لَهُ طَرَفَ حَصِيرٍ بِمَاءٍ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَكْعَتَيْنِ‏.‏ وَقَالَ فُلاَنُ بْنُ فُلاَنِ بْنِ جَارُودٍ لأَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي الضُّحَى فَقَالَ مَا رَأَيْتُهُ صَلَّى غَيْرَ ذَلِكَ الْيَوْمِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Dža’d, njega obavijestio Šu’be, prenoseći od Enesa b. Sirina, on čuo Enesa b. Malika, ensariju: “Jedan ensarija, krupan čovjek, rekao je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: ‘Nisam u stanju za tobom klanjati namaz (zbog slabosti vida).’ Potom je za Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, pripremio jelo (gozbu), pozvao ga svojoj kući i jednu stranu hasure poškropio vodom, i Muhammed je na njoj klanjao dva rekata (duha-nafile). Taj i taj (Abdul-Hamid b. Munzir) b. Džarud, upitao je Enesa, radijallahu anhu: ‘Je li Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao duha-namaz?’ ‘Nisam ga vidio da ga je klanjao ikada, osim toga dana’ – odgovori Enes.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ حَفِظْتُ مِنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَشْرَ رَكَعَاتٍ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الظُّهْرِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَهَا، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْمَغْرِبِ فِي بَيْتِهِ، وَرَكْعَتَيْنِ بَعْدَ الْعِشَاءِ فِي بَيْتِهِ، وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الصُّبْحِ، وَكَانَتْ سَاعَةً لاَ يُدْخَلُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيهَا‏.‏ حَدَّثَتْنِي حَفْصَةُ، أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَذَّنَ الْمُؤَذِّنُ وَطَلَعَ الْفَجْرُ صَلَّى رَكْعَتَيْنِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, njemu Ham-mad b. Zejd, prenoseći od Ejuba, on od Nafija, ovaj od Ibni-Omera, radijallahu anhuma: “Upamtio sam od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, deset rekata: dva rekata prije farza podne-namaza i dva rekata poslije njega, dva rekata poslije akšama koja je klanjao kod kuće i dva rekata poslije farza jacije opet kod kuće, i dva rekata prije sabah-namaza, to je bilo vrijeme kada se nije ulazilo kod njega. Pričala mi je Hafsa da bi on klanjao dva rekata kada bi se pojavila zora i mujezin proučio ezan.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْتَشِرِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ لاَ يَدَعُ أَرْبَعًا قَبْلَ الظُّهْرِ وَرَكْعَتَيْنِ قَبْلَ الْغَدَاةِ‏.‏ تَابَعَهُ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ وَعَمْرٌو عَنْ شُعْبَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, prenoseći od Šu’be, on od Ibrahima b. Muhammeda b. Muntesira, ovaj od svoga oca, a on od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla da Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ne bi izostavljao klanjanje četiri rekata prije podne (farza) i dva rekata, prije farza sabaha. U drugom senedu, Jahjaa slijedi Ibnu-Ebi-Adijj i Amr, koji su isto to prenijeli od Šu’be.


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنِ الْحُسَيْنِ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ صَلُّوا قَبْلَ صَلاَةِ الْمَغْرِبِ ‏”‏‏.‏ ـ قَالَ فِي الثَّالِثَةِ ـ لِمَنْ شَاءَ كَرَاهِيَةَ أَنْ يَتَّخِذَهَا النَّاسُ سُنَّةً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Ma’mer, njemu Abdul-Varis, prenoseći od Huseina, on od Ibni-Burejde, ovome pričao Abdullah-Muzenijja, prenoseći od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “Klanjajte prije akšamskog farz-namaza!” (Ponavljajući to) treći put, dodaje: “…ko bude htio”, ne želeći da to svijet prihvati kao sunnet.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، قَالَ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي أَيُّوبَ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، قَالَ سَمِعْتُ مَرْثَدَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الْيَزَنِيَّ، قَالَ أَتَيْتُ عُقْبَةَ بْنَ عَامِرٍ الْجُهَنِيَّ فَقُلْتُ أَلاَ أُعْجِبُكَ مِنْ أَبِي تَمِيمٍ يَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ صَلاَةِ الْمَغْرِبِ‏.‏ فَقَالَ عُقْبَةُ إِنَّا كُنَّا نَفْعَلُهُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قُلْتُ فَمَا يَمْنَعُكَ الآنَ قَالَ الشُّغْلُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jezid, njemu Seid b. Ebu-Ejub, ovome Jezid b. Ebu-Habib, on čuo Merseda b. Abdullaha Jezeniju koji kaže: “Došao sam Ukbi b. Amru Džuheniji i rekao: ‘Zar te ne čudi Ebu-Temim, klanja dva rekata prije farza akšamskog namaza.’ ‘Pa mi smo to isto radili’, odgovori Ukbe, ‘u doba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem’ ‘Pa šta te sada od toga ometa?’ – upitao sam. ‘Zauzetost’ – odgovori.”


 

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَحْمُودُ بْنُ الرَّبِيعِ الأَنْصَارِيُّ، أَنَّهُ عَقَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَعَقَلَ مَجَّةً مَجَّهَا فِي وَجْهِهِ مِنْ بِئْرٍ كَانَتْ فِي دَارِهِمْ‏.‏ فَزَعَمَ مَحْمُودٌ أَنَّهُ سَمِعَ عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ شَهِدَ بَدْرًا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ كُنْتُ أُصَلِّي لِقَوْمِي بِبَنِي سَالِمٍ، وَكَانَ يَحُولُ بَيْنِي وَبَيْنَهُمْ وَادٍ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ قِبَلَ مَسْجِدِهِمْ، فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ لَهُ إِنِّي أَنْكَرْتُ بَصَرِي، وَإِنَّ الْوَادِيَ الَّذِي بَيْنِي وَبَيْنَ قَوْمِي يَسِيلُ إِذَا جَاءَتِ الأَمْطَارُ فَيَشُقُّ عَلَىَّ اجْتِيَازُهُ، فَوَدِدْتُ أَنَّكَ تَأْتِي فَتُصَلِّي مِنْ بَيْتِي مَكَانًا أَتَّخِذُهُ مُصَلًّى‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ سَأَفْعَلُ ‏”‏‏.‏ فَغَدَا عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ بَعْدَ مَا اشْتَدَّ النَّهَارُ فَاسْتَأْذَنَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَذِنْتُ لَهُ فَلَمْ يَجْلِسْ حَتَّى قَالَ ‏”‏ أَيْنَ تُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ مِنْ بَيْتِكَ ‏”‏‏.‏ فَأَشَرْتُ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي أُحِبُّ أَنْ أُصَلِّيَ فِيهِ، فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَكَبَّرَ وَصَفَفْنَا وَرَاءَهُ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ سَلَّمَ وَسَلَّمْنَا حِينَ سَلَّمَ، فَحَبَسْتُهُ عَلَى خَزِيرٍ يُصْنَعُ لَهُ فَسَمِعَ أَهْلُ الدَّارِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي فَثَابَ رِجَالٌ مِنْهُمْ حَتَّى كَثُرَ الرِّجَالُ فِي الْبَيْتِ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ مَا فَعَلَ مَالِكٌ لاَ أَرَاهُ‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمْ ذَاكَ مُنَافِقٌ لاَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لاَ تَقُلْ ذَاكَ أَلاَ تَرَاهُ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ أَمَّا نَحْنُ فَوَاللَّهِ لاَ نَرَى وُدَّهُ وَلاَ حَدِيثَهُ إِلاَّ إِلَى الْمُنَافِقِينَ‏.‏ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ فَإِنَّ اللَّهَ قَدْ حَرَّمَ عَلَى النَّارِ مَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ يَبْتَغِي بِذَلِكَ وَجْهَ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ مَحْمُودٌ فَحَدَّثْتُهَا قَوْمًا فِيهِمْ أَبُو أَيُّوبَ صَاحِبُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَتِهِ الَّتِي تُوُفِّيَ فِيهَا وَيَزِيدُ بْنُ مُعَاوِيَةَ عَلَيْهِمْ بِأَرْضِ الرُّومِ، فَأَنْكَرَهَا عَلَىَّ أَبُو أَيُّوبَ قَالَ وَاللَّهِ مَا أَظُنُّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ مَا قُلْتَ قَطُّ‏.‏ فَكَبُرَ ذَلِكَ عَلَىَّ فَجَعَلْتُ لِلَّهِ عَلَىَّ إِنْ سَلَّمَنِي حَتَّى أَقْفُلَ مِنْ غَزْوَتِي أَنْ أَسْأَلَ عَنْهَا عِتْبَانَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ إِنْ وَجَدْتُهُ حَيًّا فِي مَسْجِدِ قَوْمِهِ، فَقَفَلْتُ فَأَهْلَلْتُ بِحَجَّةٍ أَوْ بِعُمْرَةٍ، ثُمَّ سِرْتُ حَتَّى قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ فَأَتَيْتُ بَنِي سَالِمٍ، فَإِذَا عِتْبَانُ شَيْخٌ أَعْمَى يُصَلِّي لِقَوْمِهِ فَلَمَّا سَلَّمَ مِنَ الصَّلاَةِ سَلَّمْتُ عَلَيْهِ وَأَخْبَرْتُهُ مَنْ أَنَا، ثُمَّ سَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَحَدَّثَنِيهِ كَمَا حَدَّثَنِيهِ أَوَّلَ مَرَّةٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak, njemu Ja’kub b. Ibrahim, ovome njegov otac, prenoseći od Ibni-Šihaba, njega obavijestio Mahmud b. Rebi, ensarija, da je on zapamtio Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i zapamtio kada mu je lice poškropio vodom iz bunara koji je bio u njihovoj kući (dvorištu). Mahmud tvrdi da je čuo Itbana b. Malika, ensariju, a on je od onih (ashaba) koji je prisustvovao s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, na Bedru i govoraše: “Klanjao sam svojim ljudima u Benu-Salim plemenu. Rastavljala nas je dolina i kada bi pala kiša, bilo mi je teško prelaziti do njihove džamije, pa sam došao Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao mu: ‘Nisam siguran u svoj vid, a dolina koja se nalazi između mene i mojih ljudi, kada padne kiša, proteče, pa mi je teško prelaziti je i bilo bi mi drago da ti dođeš i klanjaš na jednom mjestu u mojoj kući, koje ću ja, potom, uzeti kao (musalu) mjesto za klanjanje.’ ‘Učinit ću to’ – odgovori Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem Pošto se razdanilo, došao mi je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, i Ebu-Bekr, radijallahu anhu, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zatražio je dozvolu za ulazak i ja mu dozvolih. Nije ni sjeo, upita: ‘Gdje voliš da u tvojoj kući klanjam?’ Pokazao sam mu na mjesto na kome bih volio da klanjam i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, stao je i izgovorio početni namaski tekbir, a mi se poredasmo u redove iza njega. Klanjao je dva rekata (nafile), zatim predao selam, mi smo predali selam, također, kad i on. Ja sam ga, potom, zadržao na mesu kuhanom s brašnom, koje je za njega naročito pripremljeno. Ukućani (u susjedstvu) čuli su za Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, u mojoj kući i okupili su se neki od njih, da ih je u kući bilo mnogo. Potom je jedan od njih rekao: ‘Šta je to učinio Malik (sin Duhajšina)? Ne vidim ga (gdje je on?)!’ ‘On je dvoličnjak’, rekao je jedan od njih, ‘on ne voli Allaha ni Njegova Poslanika.’ Potom je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Ne govori to (tako)! Zar ne vidiš da je on očitovao da nema Boga osim Jedinog Allaha, želeći time postići Allahovo zadovoljstvo!’ ‘Allah i Njegov Poslanik najbolje znaju’ , odgovorio je on, ‘ali mi, tako mi Allaha, ne vidimo njegovu ljubav niti njegovo pričanje, nego samo s dvoličnjacima.’ Allahov je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Ne govori to (tako)! Zar ne vidiš da je on očitovao da nema Boga osim Jedinog Allaha, želeći time postići Allahovo zadovoljstvo!’ ‘Allah i Njegov Poslanik najbolje znaju’, odgovorio je on, ‘ali mi, tako mi Allaha, ne vidimo njegovu ljubav niti njegovo pričanje’ nego samo s dvoličnjacima.’ Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, opet reče: ‘Allah je zabranio džehennemskoj vatri prženje onoga, koji je očitovao: Nema Boga osim Jedinog Allaha, želeći time postići Allahovo zadovoljstvo.’” “Potom sam”, rekao je Muhammed, “ovo ispričao ljudima među kojima je bio i Ebu-Ejub, drug Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i to u njegovoj vojni (na Carigrad) u bizantijskoj zemlji u kojoj je i preminuo, a nad kojima je zapovijedao Jezid b. Muavija, pa mi je to Ebu-Ejub zanijekao (odbio), rekavši: ‘Tako mi Allaha, ja ne mislim da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ikada rekao to što ti sada kažeš!’ To mi je bilo teško i ja sam se obavezao Allahu da ću, ako me spasi, pa se živ povratim sa ove vojne, pitati za ovo Itbana b. Malika, radijallahu anhu, samo ako ga nađem živa u džamiji njegova naroda. Ja sam se, potom, povratio, a zatim se odlučio na hadž i umru i putovao (iz Šama) dok nisam došao u Medinu. Potom sam otišao u Benu-Salim pleme, kad Itban već slijep starac, klanja svojim ljudima. Pošto je predao selam, pozdravio sam ga i predstavio mu se, a zatim ga pitao za spomenutu izjavu. On mi je ispričao (isto) kao što mi je ispričao prvi put.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، وَعُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ اجْعَلُوا فى بُيُوتِكُمْ مِنْ صَلاَتِكُمْ وَلاَ تَتَّخِذُوهَا قُبُورًا ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ عَبْدُ الْوَهَّابِ عَنْ أَيُّوبَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Hammad, njemu Vuhejb, prenoseći od Ejuba i Ubejdullaha, oni od Nafija, a ovaj od Ibni-Omera: “Allahov je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio: ‘Obavljajte neke od namaza u svojim kućama i ne držite ih poput grobova!’” U drugom senedu Vuhejba slijedi Abdul-Vehab koji je isti hadis prenio od Ejuba.