Iskup za (prekršene) zakletve

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي لَيْلَى، عَنْ كَعْبِ بْنِ عُجْرَةَ، قَالَ أَتَيْتُهُ يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ ادْنُ ‏”‏‏.‏ فَدَنَوْتُ فَقَالَ ‏”‏ أَيُؤْذِيكَ هَوَامُّكَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فِدْيَةٌ مِنْ صِيَامٍ أَوْ صَدَقَةٍ أَوْ نُسُكٍ ‏”‏‏.‏ وَأَخْبَرَنِي ابْنُ عَوْنٍ عَنْ أَيُّوبَ قَالَ صِيَامُ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ، وَالنُّسُكُ شَاةٌ، وَالْمَسَاكِينُ سِتَّةٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Junus, njemu Ebu-Šihab, a ovom Ibn-Avn, prenoseći od Mudžahida, ovaj od Abdur-Rahmana b. Ebu-Lejle, a on od Ka‘ba b. Udžre da je kazivao: “Došao sam Vjerovjesniku, a.s., pa mi je on rekao: ‘Približi se!‘, te sam mu se približio. ‘Uznemiravaju li te uši?‘, (upitao je). ‘Da‘, odgovorio sam. ‘Neka se postom, ili milostinjom, ili kurbanom iskupi‘, rekao je.” Kazivao mi je Ibn-Avn, prenoseći od Ejjuba da je (Poslanik, a.s.,) rekao: “Post je tri dana, kurban je jedna ovca, a šest siromaha (koje treba nahraniti).”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ سَمِعْتُهُ مِنْ، فِيهِ عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ هَلَكْتُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ مَا شَأْنُكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَقَعْتُ عَلَى امْرَأَتِي فِي رَمَضَانَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ تَسْتَطِيعُ تُعْتِقُ رَقَبَةً ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُطْعِمَ سِتِّينَ مِسْكِينًا ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اجْلِسْ ‏”‏‏.‏ فَجَلَسَ فَأُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَقٍ فِيهِ تَمْرٌ ـ وَالْعَرَقُ الْمِكْتَلُ الضَّخْمُ ـ قَالَ ‏”‏ خُذْ هَذَا، فَتَصَدَّقْ بِهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَعَلَى أَفْقَرَ مِنَّا، فَضَحِكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى بَدَتْ نَوَاجِذُهُ قَالَ ‏”‏ أَطْعِمْهُ عِيَالَكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, a njemu Sufjan, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Humejda b. Abdur-Rahmana, a on od Ebu-Hurejre da je kazivao: “Došao je neki čovjek Vjerovjesniku, a.s., i rekao: ‘Upropašten sam!‘ — ‘Šta ti se desilo?‘, upitao je Poslanik. ‘Imao sam sa svojom ženom spolni odnos u ramazanu‘,odgovorio je. ‘Možeš li osloboditi roba?‘, upitao je (Poslanik). ‘Ne‘, odgovori ovaj. ‘Možeš li postiti dva mjeseca uzastopno?‘, upitao je. ‘Ne‘, odgovori on. ‘Možeš li nahraniti šezdeset siromaha?‘ — ‘Ne‘, odgovorio je. Tada mu je Poslanik, a.s., naredio da sjedne i on je sjeo. Onda mu je donio arek, veliku košaru, s hurmama. ‘Uzmi ovo i podijeli kao milostinju (siromašnima)!‘ — ‘A zar ima neko siromašniji od nas?‘, upitao je. Vjerovjesnik, a.s. je, nasmiješio tako da su mu se vidjeli umnjaci i rekao: ‘Uzmi ovo i nahrani svoju porodicu!‘“


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَحْبُوبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ هَلَكْتُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ وَمَا ذَاكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَقَعْتُ بِأَهْلِي فِي رَمَضَانَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ تَجِدُ رَقَبَةً ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ هَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَتَسْتَطِيعُ أَنْ تُطْعِمَ سِتِّينَ مِسْكِينًا ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ بِعَرَقٍ ـ وَالْعَرَقُ الْمِكْتَلُ فِيهِ تَمْرٌ ـ فَقَالَ ‏”‏ اذْهَبْ بِهَذَا، فَتَصَدَّقْ بِهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ عَلَى أَحْوَجَ مِنَّا يَا رَسُولَ اللَّهِ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا أَهْلُ بَيْتٍ أَحْوَجُ مِنَّا‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ اذْهَبْ، فَأَطْعِمْهُ أَهْلَكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Mahbub, njemu Abdul-Vahid, a ovom Ma‘mer, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Humejda b. Abdur-Rahmana, a on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je kazivao: “Došao je neki čovjek Allahovom Poslaniku, a.s., i rekao: ‘Upropašten sam!‘ — ‘A šta ti se to desilo?‘, upitao je. ‘Imao sam odnos sa svojom ženom u ramazanu‘, odgovorio je. ‘Možeš li pronaći roba?‘, upita (Poslanik). ‘Ne‘, odgovori ovaj. ‘Možeš li postiti dva mjeseca uzastopno?‘, upitao je. ‘Ne mogu‘, odgovori on. ‘A možeš li onda nahraniti šezdeset siromaha?‘, upitao je. ‘Ne mogu ni to‘, reče. Potom je neki ensarija donio arek (košaru) hurmi. ‘Idi i podijeli ovo kao sadaku!‘, reče mu on. ‘Zar ima iko potrebniji od nas, Allahov Poslaniče? Tako mi Onoga koji te je poslao s Istinom, između dviju medinskih lava ne postoji kuća koja je potrebnija od naše!‘ — ‘Idi i nahrani njima svoju porodicu!‘, reče mu nakon toga Vjerovjesnik, a.s.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ هَلَكْتُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ وَمَا شَأْنُكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَقَعْتُ عَلَى امْرَأَتِي فِي رَمَضَانَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ هَلْ تَجِدُ مَا تُعْتِقُ رَقَبَةً ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تَصُومَ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَهَلْ تَسْتَطِيعُ أَنْ تُطْعِمَ سِتِّينَ مِسْكِينًا ‏”‏‏.‏ قَالَ لاَ أَجِدُ‏.‏ فَأُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَقٍ فِيهِ تَمْرٌ فَقَالَ ‏”‏ خُذْ هَذَا فَتَصَدَّقْ بِهِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَعَلَى أَفْقَرَ مِنَّا مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا أَفْقَرُ مِنَّا‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ خُذْهُ فَأَطْعِمْهُ أَهْلَكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Meslema, a njemu Sufjan, prenoseći od Zuhrija, ovaj od Humejda, a on od Ebu-Hurejre da je kazivao: “Došao je neki čovjek Vjerovjesniku, a.s., i rekao: ‘Upropašten sam.‘ — ‘Šta ti se desilo?‘, upitao je Poslanik, a.s. ‘Imao sam odnos sa svojom ženom u ramazanu‘, reče on. ‘Možeš li osloboditi roba?‘, upita (Poslanik). ‘Ne‘, odgovori on. ‘Možeš li postiti dva mjeseca uzastopno?‘, upitao je. ‘Ne, ne mogu‘, odgovorio je. ‘A možeš li nahraniti šezdeset siromaha?‘, upitao je. ‘Nemam čime‘, odgovori on. Vjerovjesniku, a.s. je,, neko bio donio košaru punu hurmi, pa je tada (Poslanik) rekao: ‘Uzmi ovo i podijeli kao sadaku!‘ — ‘A zar ima neko siromašniji od nas? Zaista, između dviju njenih (medinskih) lava nema nikoga siromašnijeg od nas!‘ — “Uzmi to, onda, i nahrani svoju porodicu!‘, reče mu Vjerovjesnik, a.s.”


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا الْقَاسِمُ بْنُ مَالِكٍ الْمُزَنِيُّ، حَدَّثَنَا الْجُعَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ كَانَ الصَّاعُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُدًّا وَثُلُثًا بِمُدِّكُمُ الْيَوْمَ فَزِيدَ فِيهِ فِي زَمَنِ عُمَرَ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Osman b. Ebu-Šejba, njemu Kasim b. Malik Muzeni, a ovom Džuajd b. Abdur-Rahman, prenoseći od Saiba b. Jezida da je rekao: “Sa‘ je u vrijeme Vjerovjesnika, a.s., iznosio jedan mudd i jednu njegovu trećinu, mjereno vašim današnjim muddom. On je povećan u vrijeme Omera b. Abdul-Aziza.”


 

حَدَّثَنَا مُنْذِرُ بْنُ الْوَلِيدِ الْجَارُودِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو قُتَيْبَةَ ـ وَهْوَ سَلْمٌ ـ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ كَانَ ابْنُ عُمَرَ يُعْطِي زَكَاةَ رَمَضَانَ بِمُدِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم الْمُدِّ الأَوَّلِ، وَفِي كَفَّارَةِ الْيَمِينِ بِمُدِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ أَبُو قُتَيْبَةَ قَالَ لَنَا مَالِكٌ مُدُّنَا أَعْظَمُ مِنْ مُدِّكُمْ وَلاَ نَرَى الْفَضْلَ إِلاَّ فِي مُدِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ لِي مَالِكٌ لَوْ جَاءَكُمْ أَمِيرٌ فَضَرَبَ مُدًّا أَصْغَرَ مِنْ مُدِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِأَىِّ شَىْءٍ كُنْتُمْ تُعْطُونَ قُلْتُ كُنَّا نُعْطِي بِمُدِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَفَلاَ تَرَى أَنَّ الأَمْرَ إِنَّمَا يَعُودُ إِلَى مُدِّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Munzir b. Velid Džarudi, njemu Ebu-Kutejba (tj. Selm), a ovom Malik, prenoseći od Nafija da je kazivao: ”Ibn-Omer davao je sadekatul-fitr u visini Vjerovjesnikovog, a.s., mudda, i to je bio prvi mudd. A i za zakletvu se, također, iskupljivao Vjerovjesnikovim, a.s., muddom.“ Ebu-Kutejba veli: ”Malik nam je rekao: ‘Naš je mudd vredniji od vašeg mudda.‘ Ali mi smatramo da nema vrednijeg od Vjerovjesnikovog, a.s., mudda. Malik me je još upitao: ‘Kada bi vam došao namjesnik i odredio vam manji mudd od Vjerovjesnikovog, a.s., na osnovu kojeg biste mudda davali?‘ — ‘Davali bismo po Vjerovjesnikovom, a.s., muddu‘, odgovorio sam. ‘A zar ne smatraš da se ovo pitanje tiče Vjerovjesnikova, a.s., mudda?‘, upitao je on.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي مِكْيَالِهِمْ وَصَاعِهِمْ وَمُدِّهِمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Malik, a ovom Ishak b. Abdullah b. Ebu-Talha, prenoseći od Enesa b. Malika da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: ”Allahu, podari im bereket u njihovom mikalu, sau i muddu !”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ أَبِي غَسَّانَ، مُحَمَّدِ بْنِ مُطَرِّفٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ سَعِيدٍ ابْنِ مَرْجَانَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مُسْلِمَةً، أَعْتَقَ اللَّهُ بِكُلِّ عُضْوٍ مِنْهُ عُضْوًا مِنَ النَّارِ، حَتَّى فَرْجَهُ بِفَرْجِهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Abdur-Rahim, njemu Davud b. Rušejd, a ovom Velid b. Muslim, prenoseći od Ebu-Gassana Muhammeda b. Mutarrifa, ovaj od Zejda b. Eslema, on od Alija b. Husejna, ovaj od Seida b. Merdžane, on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, a.s., da je rekao: ”Ko oslobodi roba muslimana — Allah će mu za svaki robov organ osloboditi od vatre jedan organ. Na taj će ga način On, zbog oslobađanja roba, osloboditi od vatre.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ رَجُلاً، مِنَ الأَنْصَارِ دَبَّرَ مَمْلُوكًا لَهُ، وَلَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ غَيْرُهُ فَبَلَغَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ مَنْ يَشْتَرِيهِ مِنِّي ‏”‏‏.‏ فَاشْتَرَاهُ نُعَيْمُ بْنُ النَّحَّامِ بِثَمَانِمِائَةِ دِرْهَمٍ، فَسَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ يَقُولُ عَبْدًا قِبْطِيًّا مَاتَ عَامَ أَوَّلَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Numan, a njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Amra, a on od Džabira da je kazivao: “Neki je ensarija oslobodio svoga roba (mudebbera), a nije imao drugog imetka osim njega. Ta je vijest došla do Vjerovjesnika, a.s., pa je on upitao: ‘Ko će ga kupiti od mene?‘ Kupio ga je Nuajm b. Nehham za osamsto dirhema.” Čuo sam Džabira b. Abdullaha kako kaže: “… roba Kopta. Umro je prve godine.“


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الْحَكَمِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّهَا أَرَادَتْ أَنْ تَشْتَرِيَ، بَرِيرَةَ فَاشْتَرَطُوا عَلَيْهَا الْوَلاَءَ، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ اشْتَرِيهَا إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, a njemu Šu‘ba, prenoseći od Hakema, ovaj od Ibrahima, a on od Esveda da je kazivao: “Aiše je htjela kupiti Beriru, ali joj je postavljen uvjet da se zadrži starateljstvo. Ona je o tome obavijestila Vjerovjesnika, a.s., pa joj je on rekao: ‘Kupi je, jer strateljstvo zaista pripada onome ko oslobodi (roba).‘”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ غَيْلاَنَ بْنِ جَرِيرٍ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ بْنِ أَبِي مُوسَى، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ، قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ أَسْتَحْمِلُهُ فَقَالَ ‏”‏ وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، مَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ لَبِثْنَا مَا شَاءَ اللَّهُ، فَأُتِيَ بِإِبِلٍ فَأَمَرَ لَنَا بِثَلاَثَةِ ذَوْدٍ، فَلَمَّا انْطَلَقْنَا قَالَ بَعْضُنَا لِبَعْضٍ لاَ يُبَارِكُ اللَّهُ لَنَا، أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَسْتَحْمِلُهُ فَحَلَفَ أَنْ لاَ يَحْمِلَنَا فَحَمَلَنَا‏.‏ فَقَالَ أَبُو مُوسَى فَأَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْنَا ذَلِكَ لَهُ فَقَالَ ‏”‏ مَا أَنَا حَمَلْتُكُمْ بَلِ اللَّهُ حَمَلَكُمْ، إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ كَفَّرْتُ عَنْ يَمِينِي، وَأَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَكَفَّرْتُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejba b. Seid, a njemu Hammad, prenoseći od Gejlana b. Džerira, ovaj od Ebu-Burde, a on od Ebu-Musaa Eš‘arija da je kazivao: “Došao sam Allahovom Poslaniku, a.s., zajedno s grupom eš‘arija tražeći od njega jahalice, pa nam je rekao: ‘Tako mi Allaha, neću vam dati jahalice, niti vam imam šta dati!‘ Mi smo (nakon toga) ostali onoliko koliko je Allah htio (da ostanemo). Poslaniku su, a.s., (u međuvremenu) pristigle deve, te nam je on dodijelio tri. Kada smo krenuli, rekosmo: ‘Allah nam neće dati bereket (u njima)! Došli smo Allahovom Poslaniku da tražimo jahalice, pa se on zakleo da nam ih neće dati, ali nam ih je onda dao.‘ Potom smo”, kaže Ebu-Musa, “došli Vjerovjesniku, a.s., i kazali mu to, a on reče: ‘Nisam vam dao jahalice ja, nego vam ih je Allah dao! Tako mi Allaha, ja, ako Bog da, neću izreći zakletvu, a da se, kad vidim da je nešto drugo bolje od nje, ne iskupim za (prekršenu) zakletvu i ne uradim ono što je bolje.‘”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، وَقَالَ، ‏”‏ إِلاَّ كَفَّرْتُ يَمِينِي، وَأَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ ‏”‏‏.‏ أَوْ ‏”‏ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ، وَكَفَّرْتُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Numan, prenoseći od Hammada da je (Poslanik, a.s.) rekao: “… iskupit ću se za svoju zakletvu i uraditi ono što je bolje”, ili: “… uradit ću ono što je bolje i iskupiti se.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حُجَيْرٍ، عَنْ طَاوُسٍ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ سُلَيْمَانُ لأَطُوفَنَّ اللَّيْلَةَ عَلَى تِسْعِينَ امْرَأَةً، كُلٌّ تَلِدُ غُلاَمًا يُقَاتِلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ صَاحِبُهُ ـ قَالَ سُفْيَانُ يَعْنِي الْمَلَكَ ـ قُلْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ‏.‏ فَنَسِيَ، فَطَافَ بِهِنَّ، فَلَمْ تَأْتِ امْرَأَةٌ مِنْهُنَّ بِوَلَدٍ، إِلاَّ وَاحِدَةٌ بِشِقِّ غُلاَمٍ‏.‏ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ يَرْوِيهِ قَالَ ‏”‏ لَوْ قَالَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، لَمْ يَحْنَثْ وَكَانَ دَرَكًا فِي حَاجَتِهِ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ مَرَّةً قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لَوِ اسْتَثْنَى ‏”‏‏.‏ وَحَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ عَنِ الأَعْرَجِ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي هُرَيْرَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Abdullah, a njemu Sufjan, prenoseći od Hišama b. Hudžejra, ovaj od Tavusa, a on od Ebu-Hurejre da je kazivao: “Sulejman se zakleo riječima: ‘Noćas ću obići devedeset žena, i svaka od njih rodit će dječaka koji će se boriti na Allahovom putu. Njegov mu drug (a Sufjan smatra da se radi o meleku) reče: ‘Kaži: ‘Ako Bog da!‘‘, ali on to zaboravi. Potom ih je obišao, i samo mu je jedna rodila retardirano djete.” Ebu-Hurejra prenosi (da je Poslanik, a.s., rekao): “Da je kazao: ‘Ako Bog da!‘, ne bi prekršio zakletvu, a ispunio bi svoj cilj!” Ebu-Hurejra dodaje da je Allahov Poslanik, a.s., također rekao: “Da je izuzeo…“ Pričao nam je i Ebu-Zinad, prenoseći od A‘redža, hadis po sadržaju sličan hadisu koji prenosi Ebu-Hurejra.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ الْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ، عَنْ زَهْدَمٍ الْجَرْمِيِّ، قَالَ كُنَّا عِنْدَ أَبِي مُوسَى وَكَانَ بَيْنَنَا وَبَيْنَ هَذَا الْحَىِّ مِنْ جَرْمٍ إِخَاءٌ وَمَعْرُوفٌ ـ قَالَ ـ فَقُدِّمَ طَعَامٌ ـ قَالَ ـ وَقُدِّمَ فِي طَعَامِهِ لَحْمُ دَجَاجٍ ـ قَالَ ـ وَفِي الْقَوْمِ رَجُلٌ مِنْ بَنِي تَيْمِ اللَّهِ أَحْمَرُ كَأَنَّهُ مَوْلًى ـ قَالَ ـ فَلَمْ يَدْنُ فَقَالَ لَهُ أَبُو مُوسَى ادْنُ، فَإِنِّي قَدْ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ مِنْهُ‏.‏ قَالَ إِنِّي رَأَيْتُهُ يَأْكُلُ شَيْئًا قَذِرْتُهُ، فَحَلَفْتُ أَنْ لاَ أَطْعَمَهُ أَبَدًا‏.‏ فَقَالَ ادْنُ أُخْبِرْكَ عَنْ ذَلِكَ، أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ مِنَ الأَشْعَرِيِّينَ أَسْتَحْمِلُهُ، وَهْوَ يُقْسِمُ نَعَمًا مِنْ نَعَمِ الصَّدَقَةِ ـ قَالَ أَيُّوبُ أَحْسِبُهُ قَالَ وَهْوَ غَضْبَانُ ـ قَالَ ‏”‏ وَاللَّهِ لاَ أَحْمِلُكُمْ، وَمَا عِنْدِي مَا أَحْمِلُكُمْ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَانْطَلَقْنَا فَأُتِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِنَهْبِ إِبِلٍ، فَقِيلَ أَيْنَ هَؤُلاَءِ الأَشْعَرِيُّونَ فَأَتَيْنَا فَأَمَرَ لَنَا بِخَمْسِ ذَوْدٍ غُرِّ الذُّرَى، قَالَ فَانْدَفَعْنَا فَقُلْتُ لأَصْحَابِي أَتَيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَسْتَحْمِلُهُ، فَحَلَفَ أَنْ لاَ يَحْمِلَنَا، ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْنَا فَحَمَلَنَا، نَسِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ، وَاللَّهِ لَئِنْ تَغَفَّلْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَمِينَهُ لاَ نُفْلِحُ أَبَدًا، ارْجِعُوا بِنَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلْنُذَكِّرْهُ يَمِينَهُ‏.‏ فَرَجَعْنَا فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَتَيْنَاكَ نَسْتَحْمِلُكَ، فَحَلَفْتَ أَنْ لاَ تَحْمِلَنَا ثُمَّ حَمَلْتَنَا فَظَنَنَّا ـ أَوْ فَعَرَفْنَا ـ أَنَّكَ نَسِيتَ يَمِينَكَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ انْطَلِقُوا، فَإِنَّمَا حَمَلَكُمُ اللَّهُ، إِنِّي وَاللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ لاَ أَحْلِفُ عَلَى يَمِينٍ، فَأَرَى غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، إِلاَّ أَتَيْتُ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ وَتَحَلَّلْتُهَا ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ عَنْ أَيُّوبَ عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ وَالْقَاسِمِ بْنِ عَاصِمٍ الْكُلَيْبِيِّ‏.‏ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، وَالْقَاسِمِ التَّمِيمِيِّ عَنْ زَهْدَمٍ، بِهَذَا‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنِ الْقَاسِمِ، عَنْ زَهْدَمٍ، بِهَذَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ali b. Hudžr, njemu Ismail b. Ibrahim, prenoseći od Ejjuba, on od Kasima Temimija, a ovaj od Zehdema Džurmija da je kazivao: “Bili smo kod Ebu-Musaa — a između nas i ovog ogranka Džerma postojalo je bratstvo i dobročinstvo — te (nam) je on iznio hranu u kojoj je bilo kokošije meso. Među svijetom bijaše i čovjek iz Benu-Tejmullaha, crven kao da je štićenik, koji se nije približavao (jelu), pa mu Ebu-Musa reče: ‘Priđi, ja sam, zaista, vidio Allahovog Poslanika, a.s., kako ga jede.‘ — ‘A ja sam ga vidio da jede nešto što ja nisam volio, pa sam se zakleo da ga nikada neću jesti.‘ — ‘Priđi, ja ću te o tome obavijestiti‘, reče Musa, (započinjući pripovijedanje): ‘Došli smo (jedne prilike) Allahovom Poslaniku, a.s., dok je on dijelio stoku od zekata, u grupi eš‘arija, tražeći jahalicu. (Ejjub kaže: ‘Mislim da je rekao kako je on /tada/ bio ljut.‘) ‘Tako mi Allaha‘, reče (nam) on, ‘neću vam dati jahalice, niti vam imam šta dati!‘, te smo mi krenuli (nazad). Tada su Allahovom Poslaniku pristigle deve zadobivene kao ratni plijen, pa su povikali: ‘Gdje su one eš‘arije, gdje su one eš‘arije?‘ Mi smo se vratili, i on nam odredi pet dobrih deva. Krenuli smo potom, a ja svojim drugovima rekoh: ‘Došli smo Allahovom Poslaniku tražeći od njega jahalice, pa on se zakleo da ih nam neće dati, ali je potom poslao po nas i dao nam ih. Allahov Poslanik, a.s., zaboravio je na svoju zakletvu. Tako mi Allaha, ako zanemarimo njegovu zakletvu, nikada nećemo postići uspjeh! Vratimo se Allahovom Poslaniku, a.s., i podsjetimo ga na njegovu zakletvu!‘ Nakon toga se vratismo i rekosmo: ‘Allahov Poslaniče, došli smo ti tražeći da nam daš jahalice, pa si se ti zakleo da nam ih nećeš dati, ali si nam ih zatim dao, te smo pomislili (ili: shvatili smo) da si ti zaboravio svoju zakletvu!‘ — ‘Idite‘, reče on, ‘Allah vam ih je dao! Ja, tako mi Allaha, ako Allah da, zaista neću izgovoriti zakletvu, a da, kad vidim da je nešto drugo bolje od nje, ne uradim ono što je bolje, a za nju se ne iskupim.‘” Isto prenosi Hammad b. Zejd od Ejjuba, on od Ebu-Kilabe i Kasima b. Asima Kelbija, koji kažu da im je o ovome pričao Kutejba, njemu Abdulvehhab, ovom Ejjub, njemu Ebu-Kilaba i Kasim Temimi, a njemu Zehdem. Pričao nam je, također, isto ovo i Ebu-Ma‘mer, njemu Abdul-Varis, a ovom Ejjub, prenoseći od Kasima, a on od Zehdema.


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ بْنِ فَارِسٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لاَ تَسْأَلِ الإِمَارَةَ، فَإِنَّكَ إِنْ أُعْطِيتَهَا عَنْ غَيْرِ مَسْأَلَةٍ أُعِنْتَ عَلَيْهَا، وَإِنْ أُعْطِيتَهَا عَنْ مَسْأَلَةٍ وُكِلْتَ إِلَيْهَا، وَإِذَا حَلَفْتَ عَلَى يَمِينٍ فَرَأَيْتَ غَيْرَهَا خَيْرًا مِنْهَا، فَأْتِ الَّذِي هُوَ خَيْرٌ، وَكَفِّرْ عَنْ يَمِينِكَ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ أَشْهَلُ عَنِ ابْنِ عَوْنٍ‏.‏ وَتَابَعَهُ يُونُسُ وَسِمَاكُ بْنُ عَطِيَّةَ وَسِمَاكُ بْنُ حَرْبٍ وَحُمَيْدٌ وَقَتَادَةُ وَمَنْصُورٌ وَهِشَامٌ وَالرَّبِيعُ‏.‏

 

PRIČAO MI JE Muhammed b. Abdullah, njemu Osman b. Omer b. Faris, a ovom Ibn-Avn, prenoseći od Hasana, a on od Abdur-Rahmana b. Semure da je Allahov Poslanik, a.s., rekao: “Nemoj tražiti vlast, jer ako ti se da, a ti je nisi tražio, bit ćeš u njoj potpomognut, a ako je dobiješ tražeći je, bit ćeš joj prepušten. Kada se zakuneš, pa vidiš da je nešto drugo bolje, uradi ono što je bolje i iskupi se za svoju zakletvu.” Isto prenosi Ešhel od Ibn-Avna, a također i Junus, Semmak b. Atijja, Semmak b. Harb, Humejd, Katada, Mensur, Hišam i Rubej.