Glavarina i primirje

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرًا، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا مَعَ جَابِرِ بْنِ زَيْدٍ وَعَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، فَحَدَّثَهُمَا بَجَالَةُ، سَنَةَ سَبْعِينَ ـ عَامَ حَجَّ مُصْعَبُ بْنُ الزُّبَيْرِ بِأَهْلِ الْبَصْرَةِ ـ عِنْدَ دَرَجِ زَمْزَمَ قَالَ كُنْتُ كَاتِبًا لِجَزْءِ بْنِ مُعَاوِيَةَ عَمِّ الأَحْنَفِ، فَأَتَانَا كِتَابُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ قَبْلَ مَوْتِهِ بِسَنَةٍ فَرِّقُوا بَيْنَ كُلِّ ذِي مَحْرَمٍ مِنَ الْمَجُوسِ‏.‏ وَلَمْ يَكُنْ عُمَرُ أَخَذَ الْجِزْيَةَ مِنَ الْمَجُوسِ‏.‏ حَتَّى شَهِدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَخَذَهَا مِنْ مَجُوسِ هَجَرٍ‏.‏

 

3156. PRIČAO NAM JE Alija Abdullah, a njemu Sufjan rekavši da je čuo Amra, kako kaže: „Sjedio sam s Džabirom ibn Zejdom i Amrom ibn Evsom, pa je njima dvojici pričao Bedžale, sedamdesete godine (po Hidžri), godine u kojoj je Musa‘ ibn Zubejr obavio hadždž sa stanovnicima Basre. (Pričao im je) kod stepenica Zemzema: – Bio sam pisar kod Džez’a ibn Muavije, Ahnefovog amidže, pa nam je došlo pismo Omera ibn Hattaba, prije (Omerove ) smrti na godinu dana, (a u njemu je pisalo): “Razdvojite svaki (brak sklopljen) među srodnicima kod obožavalaca vatre (medžusija)!” A Omer nije uzimao glavarinu od obožavalaca vatre, sve dok Abdurrahman ibn Auf nije posvjedočio da ju je uzimao Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, od njih u Hedžeru (kod Bahrejna).


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ عَمْرَو بْنَ عَوْفٍ الأَنْصَارِيَّ وَهْوَ حَلِيفٌ لِبَنِي عَامِرِ بْنِ لُؤَىٍّ وَكَانَ شَهِدَ بَدْرًا أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ أَبَا عُبَيْدَةَ بْنَ الْجَرَّاحِ إِلَى الْبَحْرَيْنِ يَأْتِي بِجِزْيَتِهَا، وَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هُوَ صَالَحَ أَهْلَ الْبَحْرَيْنِ وَأَمَّرَ عَلَيْهِمُ الْعَلاَءَ بْنَ الْحَضْرَمِيِّ، فَقَدِمَ أَبُو عُبَيْدَةَ بِمَالٍ مِنَ الْبَحْرَيْنِ، فَسَمِعَتِ الأَنْصَارُ بِقُدُومِ أَبِي عُبَيْدَةَ فَوَافَتْ صَلاَةَ الصُّبْحِ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا صَلَّى بِهِمِ الْفَجْرَ انْصَرَفَ، فَتَعَرَّضُوا لَهُ، فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ رَآهُمْ وَقَالَ ‏”‏ أَظُنُّكُمْ قَدْ سَمِعْتُمْ أَنَّ أَبَا عُبَيْدَةَ قَدْ جَاءَ بِشَىْءٍ ‏”‏‏.‏ قَالُوا أَجَلْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَأَبْشِرُوا وَأَمِّلُوا مَا يَسُرُّكُمْ، فَوَاللَّهِ لاَ الْفَقْرَ أَخْشَى عَلَيْكُمْ، وَلَكِنْ أَخْشَى عَلَيْكُمْ أَنْ تُبْسَطَ عَلَيْكُمُ الدُّنْيَا كَمَا بُسِطَتْ عَلَى مَنْ كَانَ قَبْلَكُمْ، فَتَنَافَسُوهَا كَمَا تَنَافَسُوهَا وَتُهْلِكَكُمْ كَمَا أَهْلَكَتْهُمْ ‏”‏‏.‏

 

3158. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, a njemu saopćio Šuajb od Zuhrija, koji je rekao da mu je prenio Urve ibn Zubejr od Misvera ibn Mahrema, da ga je on obavijestio kako mu je saopćio Amr ibn Auf el-Ensari, saveznik potomaka Amira ibn Luejja i jedan od onih koji su čestvovali u Bitki na Bedru, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao Ebu Ubejdu ibn El-Džerraha u Bahrejn da donese njihovu glavarinu. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio je sklopio sporazum sa stanovnicima Bahrejna i postavio im za zapovjednika ‘Ala‘a ibn El-Hadremija. Ebu Ubejd je došao s glavarinom iz Bahrejna, pa su ensarije čuli za Ebu Ubejdov dolazak i stigli na sabah-namaz s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem. Pošto je klanjao s njima sabah i okrenuo se, oni su se namjestili da ih vidi. Kad ih je vidio, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, osmjehnu se i reče: – Mislim da ste čuli da je Ebu Ubejd nešto donio. – Da, Allahov Poslaniče – rekoše oni, a on će nato: – Radujte se i očekujte ono što će vas razveseliti. Tako mi Allaha, ja se ne bojim da ćete osiromašiti, ali se bojim ako vam se pruži ovaj svijet (bogatstvo), kao što je bio pružen onima koji su bili prije vas, pa ćete se natjecati (u imecima), kao što su se oni natjecali, i to će vas natjecanje upropastiti, kao što je njih upropastilo.


 

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ يَعْقُوبَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جَعْفَرٍ الرَّقِّيُّ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْمُزَنِيُّ، وَزِيَادُ بْنُ جُبَيْرٍ، عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ، قَالَ بَعَثَ عُمَرُ النَّاسَ فِي أَفْنَاءِ الأَمْصَارِ يُقَاتِلُونَ الْمُشْرِكِينَ، فَأَسْلَمَ الْهُرْمُزَانُ فَقَالَ إِنِّي مُسْتَشِيرُكَ فِي مَغَازِيَّ هَذِهِ‏.‏ قَالَ نَعَمْ، مَثَلُهَا وَمَثَلُ مَنْ فِيهَا مِنَ النَّاسِ مِنْ عَدُوِّ الْمُسْلِمِينَ مَثَلُ طَائِرٍ لَهُ رَأْسٌ وَلَهُ جَنَاحَانِ وَلَهُ رِجْلاَنِ، فَإِنْ كُسِرَ أَحَدُ الْجَنَاحَيْنِ نَهَضَتِ الرِّجْلاَنِ بِجَنَاحٍ وَالرَّأْسُ، فَإِنْ كُسِرَ الْجَنَاحُ الآخَرُ نَهَضَتِ الرِّجْلاَنِ وَالرَّأْسُ، وَإِنْ شُدِخَ الرَّأْسُ ذَهَبَتِ الرِّجْلاَنِ وَالْجَنَاحَانِ وَالرَّأْسُ، فَالرَّأْسُ كِسْرَى، وَالْجَنَاحُ قَيْصَرُ، وَالْجَنَاحُ الآخَرُ فَارِسُ، فَمُرِ الْمُسْلِمِينَ فَلْيَنْفِرُوا إِلَى كِسْرَى‏.‏ وَقَالَ بَكْرٌ وَزِيَادٌ جَمِيعًا عَنْ جُبَيْرِ بْنِ حَيَّةَ قَالَ فَنَدَبَنَا عُمَرُ وَاسْتَعْمَلَ عَلَيْنَا النُّعْمَانَ بْنَ مُقَرِّنٍ، حَتَّى إِذَا كُنَّا بِأَرْضِ الْعَدُوِّ، وَخَرَجَ عَلَيْنَا عَامِلُ كِسْرَى فِي أَرْبَعِينَ أَلْفًا، فَقَامَ تُرْجُمَانٌ فَقَالَ لِيُكَلِّمْنِي رَجُلٌ مِنْكُمْ‏.‏ فَقَالَ الْمُغِيرَةُ سَلْ عَمَّا شِئْتَ‏.‏ قَالَ مَا أَنْتُمْ قَالَ نَحْنُ أُنَاسٌ مِنَ الْعَرَبِ كُنَّا فِي شَقَاءٍ شَدِيدٍ وَبَلاَءٍ شَدِيدٍ، نَمَصُّ الْجِلْدَ وَالنَّوَى مِنَ الْجُوعِ، وَنَلْبَسُ الْوَبَرَ وَالشَّعَرَ، وَنَعْبُدُ الشَّجَرَ وَالْحَجَرَ، فَبَيْنَا نَحْنُ كَذَلِكَ، إِذْ بَعَثَ رَبُّ السَّمَوَاتِ وَرَبُّ الأَرَضِينَ تَعَالَى ذِكْرُهُ وَجَلَّتْ عَظَمَتُهُ إِلَيْنَا نَبِيًّا مِنْ أَنْفُسِنَا، نَعْرِفُ أَبَاهُ وَأُمَّهُ، فَأَمَرَنَا نَبِيُّنَا رَسُولُ رَبِّنَا صلى الله عليه وسلم أَنْ نَقَاتِلَكُمْ حَتَّى تَعْبُدُوا اللَّهَ وَحْدَهُ أَوْ تُؤَدُّوا الْجِزْيَةَ، وَأَخْبَرَنَا نَبِيُّنَا صلى الله عليه وسلم عَنْ رِسَالَةِ رَبِّنَا أَنَّهُ مَنْ قُتِلَ مِنَّا صَارَ إِلَى الْجَنَّةِ فِي نَعِيمٍ لَمْ يَرَ مِثْلَهَا قَطُّ، وَمَنْ بَقِيَ مِنَّا مَلَكَ رِقَابَكُمْ‏.‏ فَقَالَ النُّعْمَانُ رُبَّمَا أَشْهَدَكَ اللَّهُ مِثْلَهَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يُنَدِّمْكَ وَلَمْ يُخْزِكَ، وَلَكِنِّي شَهِدْتُ الْقِتَالَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا لَمْ يُقَاتِلْ فِي أَوَّلِ النَّهَارِ انْتَظَرَ حَتَّى تَهُبَّ الأَرْوَاحُ وَتَحْضُرَ الصَّلَوَاتُ‏.‏

 

3159. PRIČAO NAM JE El-Fadl ibn Ja‘kub, njemu Abdullah ibn Dža‘fer er-Reki, a ovom El-Mu‘temir ibn Sulejman, kome je prenio Seid ibn Ubejdullah es-Sekafi, a njemu su prenijeli Bekr ibn Abdullah el-Muzeni i Zijad ibn Džubejr od Džubejra ibn Hajje, koji je rekao: „Omer je poslao ljude narodima (velikih) pokrajina da se bore protiv idolopoklonika. (Poslije nekoliko poraza) Hurmuzan (perzijski vođa) primio je islam, te mu (Omer) reče: – Ja te uzimam za savjetnika u ovim svojim borbama. – Da – reče on – primjer tih bojišta i ljudi u njima, koji su neprijatelji muslimanima, sličan je ptici koja ima glavu, dva krila i dvije noge. Ako se slomi jedno krilo, dići će se noge i glava s drugim krilom. A ako se slomi i drugo krilo dići će se i noge i glava. Međutim, ako se razbije glava, otići će i noge i krila i glava. Glava je Kisra (perzijski kralj), jedno krilo je Kajsar (bizantijski car), a drugo krilo je Perzija, pa naredi muslimanima neka pojure Kisri. Bekr i Zijad kažu da je Džubejr ibn Hajje rekao: „Otpremio nas je potom Omer i odredio nam za vođu Nu‘mana ibn Mukarrina. Kad smo stigli u neprijateljsku zemlju (Nehavend), izišao je pred nas Kisrin, guverner s četredest hiljada (ljudi). Tada se zaustavi prevodilac i reče: – Nek‘ razgovara sa mnom neki od vas. – Pitaj što želiš, reče mu El-Mugire (ibn Šu‘be). – Ko ste vi? – upita on, a El-Mugire mu reče: – Mi smo Arapi. Bili smo u velikoj nesreći, teškoj muci. Sisali smo kožu i košpice od gladi i oblačili kosrtijet i krzno, a obožavali drvo i kamen. Bili smo u takvom stanju, sve dok nam Gospodar nebesa i zemlje – visoko je spomen Njegov i uzvišena veličina Njegova – ne posla poslanika između nas, čijeg i oca i majku poznajemo. Naš vjerovjesnik, poslanik našeg Gospodara, sallallahu alejhi ve sellem, naredio nam je da se borimo protiv vas sve dok ne budete ibadet činili samo Allahu ili davali glavarinu. Naš Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obavijestio nas je o poruci našeg Gospodara, da će onaj od nas koji bude ubijen ući u Džennet i uživanje, kakvog nikad vidio nije, a ko od nas ostane (živ) zavladat će vama. (Pošto je El-Mugire završio razgovor i tražio da se odamh stupi u borbu), Nu‘man (mu) reče: – Možda ti je Allah dao da prisustvuješ ovakvoj žestini zajedno s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, pa te to nije navelo na kajanje niti te ponizilo. Ali ja sam prisustvovao borbi zajedno s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, i on je imao običaj, ako ne stupi u borbu s početka dana, da sačeka dok ne zapušu vjetrovi i dođe vrijeme namaza (podne).


 

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ بَكَّارٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ عَبَّاسٍ السَّاعِدِيِّ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ غَزَوْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَبُوكَ، وَأَهْدَى مَلِكُ أَيْلَةَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَغْلَةً بَيْضَاءَ، وَكَسَاهُ بُرْدًا، وَكَتَبَ لَهُ بِبَحْرِهِمْ‏.‏

 

3161. PRIČAO NAM JE Sehl ibn Bekar rekavši da mu je prenio Vuhejb od Amra ibn Jahjaa, on od Abbasa Saidija, a ovaj od Ebu Humejda Saidija, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: „Krenuli smo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, u borbu na Tebuk. Vladar Ejle ploklonio je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, jednu bijelu mazgu, zaogrnuo ga ogrtačem i pisao mu o njihovom primirju (da pristaje na džizju).”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو جَمْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ جُوَيْرِيَةَ بْنَ قُدَامَةَ التَّمِيمِيَّ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قُلْنَا أَوْصِنَا يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ قَالَ أُوصِيكُمْ بِذِمَّةِ اللَّهِ، فَإِنَّهُ ذِمَّةُ نَبِيِّكُمْ، وَرِزْقُ عِيَالِكُمْ‏.‏

 

3162. PRIČAO NAM JE Adem ibn Ebu Ijas, njemu Šu‘be, a ovome Ebu Džemre rekavši da je čuo Džuvejrija ibn Kudama et-Temimija, kako kaže: „Čuo sam Omera ibn Hattaba, radijallahu ‘anhu, kad smo mu rekli: “Oporuči nam, vladaru pravovjernih”, da kaže: – Oporučujem vam Allahove štićenike, jer su to štićenici vašeg Vjerovjesnika i (od njih) je opskrba vašim porodicama (od džizje koja se od njih uzima).


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ قَالَ دَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الأَنْصَارَ لِيَكْتُبَ لَهُمْ بِالْبَحْرَيْنِ فَقَالُوا لاَ وَاللَّهِ حَتَّى تَكْتُبَ لإِخْوَانِنَا مِنْ قُرَيْشٍ بِمِثْلِهَا‏.‏ فَقَالَ ذَاكَ لَهُمْ مَا شَاءَ اللَّهُ عَلَى ذَلِكَ يَقُولُونَ لَهُ قَالَ ‏ “‏ فَإِنَّكُمْ سَتَرَوْنَ بَعْدِي أُثْرَةً، فَاصْبِرُوا حَتَّى تَلْقَوْنِي ‏عَلَى الْحَوْضِ”‏‏.‏

 

3163. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Junus da mu je prenio Zuhejr od Jahjaa ibn Seida, koji je kazao da je čuo Enesa, radijallahu ‘anhu, kako je rekao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pozvao je ensarije da im odredi (parcele zemljišta) u Bahrejnu, ali oni rekoše: „Ne, tako nam Allaha, dok ne odrediš isto toliko i našoj braći Kurejšijama!” „Njima ću pridodati taj (imetak) koliko to Allah htjedne” – reče on. Oni su mu (uporno) o tome govorili, te on reče: – Vidjet ćete poslije mene sebičnost! Strpite se dok se ne susretnete sa mnom (na Sudnjem danu).


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ أَخْبَرَنِي رَوْحُ بْنُ الْقَاسِمِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي ‏”‏ لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَدْ أَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا قُبِضَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَاءَ مَالُ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَبُو بَكْرٍ مَنْ كَانَتْ لَهُ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِدَةٌ فَلْيَأْتِنِي‏.‏ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ كَانَ قَالَ لِي ‏”‏ لَوْ قَدْ جَاءَنَا مَالُ الْبَحْرَيْنِ لأَعْطَيْتُكَ هَكَذَا وَهَكَذَا وَهَكَذَا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ لِي احْثُهْ‏.‏ فَحَثَوْتُ حَثْيَةً فَقَالَ لِي عُدَّهَا‏.‏ فَعَدَدْتُهَا فَإِذَا هِيَ خَمْسُمِائَةٍ، فَأَعْطَانِي أَلْفًا وَخَمْسَمِائَةٍ‏.‏ وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ بْنُ طَهْمَانَ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَالٍ مِنَ الْبَحْرَيْنِ فَقَالَ ‏”‏ انْثُرُوهُ فِي الْمَسْجِدِ ‏”‏ فَكَانَ أَكْثَرَ مَالٍ أُتِيَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذْ جَاءَهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَعْطِنِي إِنِّي فَادَيْتُ نَفْسِي وَفَادَيْتُ عَقِيلاً‏.‏ قَالَ ‏”‏ خُذْ ‏”‏‏.‏ فَحَثَا فِي ثَوْبِهِ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ، فَلَمْ يَسْتَطِعْ‏.‏ فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ إِلَىَّ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ ‏”‏‏.‏ فَنَثَرَ مِنْهُ، ثُمَّ ذَهَبَ يُقِلُّهُ فَلَمْ يَرْفَعْهُ‏.‏ فَقَالَ أْمُرْ بَعْضَهُمْ يَرْفَعْهُ عَلَىَّ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَارْفَعْهُ أَنْتَ عَلَىَّ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ ‏”‏‏.‏ فَنَثَرَ ثُمَّ احْتَمَلَهُ عَلَى كَاهِلِهِ ثُمَّ انْطَلَقَ، فَمَا زَالَ يُتْبِعُهُ بَصَرَهُ حَتَّى خَفِيَ عَلَيْنَا عَجَبًا مِنْ حِرْصِهِ، فَمَا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَمَّ مِنْهَا دِرْهَمٌ‏.‏

 

3164. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah, njemu Ismail ibn Ibrahim rekavši da mu je saopćio Revh ibn El-Kasim od Muhammeda ibn El-Munkedira, da je Džabir ibn Abdullah, radijallahu ‘anhu, izjavio: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao mi je: „Da nam je došao dohodak iz Bahrejna, ja bih ti dao toliko, toliko i toliko.” Kad je umro Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a došao dohodak iz Bahrejna, Ebu Bekr je rekao: – Ko je imao kod Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kakvo obećanje, neka mi dođe! Tada sam mu otišao i rekao: – Bio mi je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Da nam je došao dohodak iz Bahrejna, ja bih ti dao toliko, toliko i toliko.” – Uzmi od njega pregršt – reče mi on – i ja zagrabih jednu pregršt. – Prebroj to – reče mi tada, te ih ja prebrojih, kad ono pet stotina (dirhema). Tada mi je dao hiljadu i pet stotina (tri pregršti po pet stotina dirhema). 3165. Ibrahim ibn Tahman je rekao prenoseći od Abdul-Aziza ibn Suhejba, a on od Enesa: – Donesen je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, prihod (džizja) iz Bahrejna i on reče: „Saspite ga u džamiju!” To je bio najveći dohodak koji je Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, donesen. Odjednom mu dođe Abbas i reče: – Allahov Poslaniče, daj i meni, jer sam ja (kao zarobljenik s Bedra) otkupio sebe, a otkupio sam i Akila (sina Ebu Talibova). – Uzmi! – reče on. On je grabio u svoju odjeću i počeo je podizati. Kako to nije bio u stanju sam učiniti, rekao je: – Naredi nekom od prisutnih da mi ovo podigne. – Ne – odgovorio je on. – Pa podigni mi ga ti! – reče (Abbas). – Ne – reče (Resulullah, alejhis-selam). Tada je on nešto istresao i htio da se zametne, ali nije bio u stanju da sam to digne, pa reče: – Naredi nekom od njih da mi ovo podigne! – Ne – reče on. – Pa podigni mi ti! – reče (Abbas) – Ne – odgovori on. Potom je on opet nešto odasuo, a ostalo uprtio i otišao. Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, stalno ga je pratio svojim pogledom sve dok nije iščezao od nas čudeći se njegovoj pohlepi. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije ustao (sa svog mjesta) sve dok taj dohodak nije bio u cijelosti razdijeljen.


 

حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا مُجَاهِدٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ قَتَلَ مُعَاهَدًا لَمْ يَرَحْ رَائِحَةَ الْجَنَّةِ، وَإِنَّ رِيحَهَا تُوجَدُ مِنْ مَسِيرَةِ أَرْبَعِينَ عَامًا ‏”‏‏.‏

 

3166. PRIČAO NAM JE Kajs ibn Hafs, njemu Abdul-Vahid, a ovom Hasan ibn Amr rekavši da mu je pričao Mudžahid od Abdullaha ibn Amra, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Ko ubije zimmiju, neće osjetiti ni mirisa Dženneta, iako se njegov miris osjeća na udaljenosti od četrdeset godina (hoda).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَمَا نَحْنُ فِي الْمَسْجِدِ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ انْطَلِقُوا إِلَى يَهُودَ ‏”‏‏.‏ فَخَرَجْنَا حَتَّى جِئْنَا بَيْتَ الْمِدْرَاسِ فَقَالَ ‏”‏ أَسْلِمُوا تَسْلَمُوا، وَاعْلَمُوا أَنَّ الأَرْضَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ، وَإِنِّي أُرِيدُ أَنْ أُجْلِيَكُمْ مِنْ هَذِهِ الأَرْضِ، فَمَنْ يَجِدْ مِنْكُمْ بِمَالِهِ شَيْئًا فَلْيَبِعْهُ، وَإِلاَّ فَاعْلَمُوا أَنَّ الأَرْضَ لِلَّهِ وَرَسُولِهِ ‏”‏‏.‏

 

3167. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu Lejs, rekavši da mu je prenio Seid el-Makburi od svoga oca, a ovaj od Ebu Hurejre, koji je kazao: – Dok smo jednom bili u džamiji, iziđe Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i reče: – Idite jevrejima! Zaputili smo se (tamo) i kad smo stigli do kuće Midrasa, on reče: – Primite islam – bit ćete spašeni! A znajte da zemlja pripada Allahu i Njegovom Poslaniku. Ja namjeravam da vas iselim iz ove zemlje, pa ko ima nešto od imetka (što ne može ponijeti), neka ga proda. Ako ne poslušate, znajte da zemlja pripada Allahu i Njegovom Poslaniku.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، سَمِعَ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، سَمِعَ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ يَوْمُ الْخَمِيسِ، وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى بَلَّ دَمْعُهُ الْحَصَى‏.‏ قُلْتُ يَا أَبَا عَبَّاسٍ، مَا يَوْمُ الْخَمِيسِ قَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَعُهُ فَقَالَ ‏”‏ ائْتُونِي بِكَتِفٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لاَ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا ‏”‏‏.‏ فَتَنَازَعُوا وَلاَ يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا مَا لَهُ أَهَجَرَ اسْتَفْهِمُوهُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ ذَرُونِي، فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ مِمَّا تَدْعُونِي إِلَيْهِ ـ فَأَمَرَهُمْ بِثَلاَثٍ قَالَ ـ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ، وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ ‏”‏‏.‏ وَالثَّالِثَةُ خَيْرٌ، إِمَّا أَنْ سَكَتَ عَنْهَا، وَإِمَّا أَنْ قَالَهَا فَنَسِيتُهَا‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ هَذَا مِنْ قَوْلِ سُلَيْمَانَ‏.‏

 

3168. PRIČAO NAM JE Muhammed, njemu Ibn Ujejne od Sulejmana ibn Ebu Muslima el-Ahvela, koji je rekao da je čuo Seida ibn Džubejra, a ovaj Ibn Abbasa radijallahu ‘anhu, kako kaže: „Četvrtak, a kakav je to četvrtak!” Potom je zaplakao toliko da su mu suze nakvasile pijesak, te ga upitah: – U četvrtak je – reče on – Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, stegla njegova bolest, pa je rekao: – Donesite mi kost od plećke da vam napišem (oporuku), poslije čega nećete nikada zalutati! Tada su se ashabi međusobno prepirali – a prepiranje ne dolikuje kod Vjerovjesnika – i onda su rekli: – Šta mu je? Govori li u neznanju (tj. u bunilu)? Pokušajte razumjeti šta hoće! – Ostavite me. Ono u čemu sam ja, bolje je od onoga čemu me vi zovete – reče on, a onda im naredi tri stvari, rekavši: – Protjerajte idolopoklonike s Arapskog poluotoka, darujte svaku delegaciju kao što sam ih ja darivao… A i treća je bilo neko dobro, međutim, ili ga je on prešutio, ili je rekao pa sam ja to zaboravio. Sufjan je kazao: „Ovo su riječi Sulejmana.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدٌ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا فُتِحَتْ خَيْبَرُ أُهْدِيَتْ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم شَاةٌ فِيهَا سُمٌّ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اجْمَعُوا إِلَىَّ مَنْ كَانَ هَا هُنَا مِنْ يَهُودَ ‏”‏‏.‏ فَجُمِعُوا لَهُ فَقَالَ ‏”‏ إِنِّي سَائِلُكُمْ عَنْ شَىْءٍ فَهَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْهُ ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَ لَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَنْ أَبُوكُمْ ‏”‏‏.‏ قَالُوا فُلاَنٌ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ كَذَبْتُمْ، بَلْ أَبُوكُمْ فُلاَنٌ ‏”‏‏.‏ قَالُوا صَدَقْتَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَهَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَىْءٍ إِنْ سَأَلْتُ عَنْهُ ‏”‏ فَقَالُوا نَعَمْ يَا أَبَا الْقَاسِمِ، وَإِنْ كَذَبْنَا عَرَفْتَ كَذِبَنَا كَمَا عَرَفْتَهُ فِي أَبِينَا‏.‏ فَقَالَ لَهُمْ ‏”‏ مَنْ أَهْلُ النَّارِ ‏”‏‏.‏ قَالُوا نَكُونُ فِيهَا يَسِيرًا ثُمَّ تَخْلُفُونَا فِيهَا‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اخْسَئُوا فِيهَا، وَاللَّهِ لاَ نَخْلُفُكُمْ فِيهَا أَبَدًا ـ ثُمَّ قَالَ ـ هَلْ أَنْتُمْ صَادِقِيَّ عَنْ شَىْءٍ إِنْ سَأَلْتُكُمْ عَنْهُ ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا نَعَمْ يَا أَبَا الْقَاسِمِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ هَلْ جَعَلْتُمْ فِي هَذِهِ الشَّاةِ سُمًّا ‏”‏‏.‏ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ مَا حَمَلَكُمْ عَلَى ذَلِكَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا أَرَدْنَا إِنْ كُنْتَ كَاذِبًا نَسْتَرِيحُ، وَإِنْ كُنْتَ نَبِيًّا لَمْ يَضُرَّكَ‏.‏

 

3169. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, a njemu Lejs, rekavši da mu je prenio Seid od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Kad je oslobođen Hajber, Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, poklonjena je ovca u kojoj je bio otrov, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Sakupite mi sve jevreje koji su bili ovdje!” Oni su mu sakupljeni te on reče: – Ja ću vas nešto pitati. Hoćete li mi reći istinu? – Da. – odgovoriše oni, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče im: – Ko vam je otac? – Taj i taj. – rekoše oni. – Slagali ste – reče on – nego vam je otac taj i taj (drugi čovjek). – Istinu si rekao – rekoše oni, a on ih (ponovo) upita: – Hoćete li mi istinu reći o nečem drugom ako vas upitam? – Da, Ebul-Kasime – rekoše oni – a ako bismo slagali, ti bi saznao za našu laž, kao što si je prepoznao u pogledu našeg oca. – Ko su stanovnici Džehennema? – upita on, a oni odgovoriše: „Mi ćemo u njemu malo biti, a zatim ćete nas vi u njemu zamijeniti.” – Ostanite u njemu prezreni! Tako mi Allaha, nikada vas u njemu nećemo zamijeniti – reče Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, a zatim upita: – Da li ćete mi reći istinu ako vas upitam sljedeće? – Da, Ebul-Kasime – odgovoriše oni, a on reče: – Da li ste u ovu ovcu stavili otrov? – Da. – rekoše oni. – Šta vas je navelo na to? – upita on, a oni rekoše: – Htjeli smo, ako budeš lažac, da te se riješimo, a ako budeš vjerovjesnik, to tebi neće moći naškoditi.


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا ثَابِتُ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ عَنِ الْقُنُوتِ‏.‏ قَالَ قَبْلَ الرُّكُوعِ‏.‏ فَقُلْتُ إِنَّ فُلاَنًا يَزْعُمُ أَنَّكَ قُلْتَ بَعْدَ الرُّكُوعِ، فَقَالَ كَذَبَ‏.‏ ثُمَّ حَدَّثَنَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَنَتَ شَهْرًا بَعْدَ الرُّكُوعِ يَدْعُو عَلَى أَحْيَاءٍ مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ ـ قَالَ ـ بَعَثَ أَرْبَعِينَ أَوْ سَبْعِينَ ـ يَشُكُّ فِيهِ ـ مِنَ الْقُرَّاءِ إِلَى أُنَاسٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، فَعَرَضَ لَهُمْ هَؤُلاَءِ فَقَتَلُوهُمْ، وَكَانَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَهْدٌ، فَمَا رَأَيْتُهُ وَجَدَ عَلَى أَحَدٍ مَا وَجَدَ عَلَيْهِمْ‏.‏

 

3170. PRIČAO NAM JE Ebu Nu‘man, njemu Sabit ibn Jezid, a ovom Asim: „Pitao sam Enesa, radijallahu ‘anhu, o Kunut dovi, i on je kazao da je bila prije ruku’a, te sam ja rekao: ‘Taj i taj tvrdi da si ti rekao da je bila poslije ruku‘a.’ ’Slagao je’ – reče on, a zatim nam reče da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, učio Kunut dovu poslije ruku‘a samo jedan mjesec i proklinjao neke ogranke plemena Sulejm. ’On je poslao’ – kaže (Enes) – ’četrdeset ili sedamdeset učača’ – nije siguran (koji je od ta dva broja tačan) – ’nekim idolopoklonicima, pa su ih ovi presreli i poubijali. A između njih i Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, bio je mirovni ugovor, i ja ga nisam vidio da se i na koga toliko naljutio koliko na njih.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ أَنَّ أَبَا مُرَّةَ، مَوْلَى أُمِّ هَانِئٍ ابْنَةِ أَبِي طَالِبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أُمَّ هَانِئٍ ابْنَةَ أَبِي طَالِبٍ، تَقُولُ ذَهَبْتُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْفَتْحِ فَوَجَدْتُهُ يَغْتَسِلُ، وَفَاطِمَةُ ابْنَتُهُ تَسْتُرُهُ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ فَقَالَ ‏”‏ مَنْ هَذِهِ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ أَنَا أُمُّ هَانِئٍ بِنْتُ أَبِي طَالِبٍ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ مَرْحَبًا بِأُمِّ هَانِئٍ ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ غُسْلِهِ قَامَ، فَصَلَّى ثَمَانَ رَكَعَاتٍ مُلْتَحِفًا فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، زَعَمَ ابْنُ أُمِّي عَلِيٌّ أَنَّهُ قَاتِلٌ رَجُلاً قَدْ أَجَرْتُهُ فُلاَنُ بْنُ هُبَيْرَةَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ قَدْ أَجَرْنَا مَنْ أَجَرْتِ يَا أُمَّ هَانِئٍ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ أُمُّ هَانِئٍ وَذَلِكَ ضُحًى‏.‏

 

3171. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, a njemu saopćio Malik od Ebu Nadra, oslobođenog roba Omera ibn Ubejdullaha, a on od Ebu Murre, oslobođenog roba Ummu Hane, kćerke Ebu Taliba, da je čuo Ummu Hanu, kćerku Ebu Taliba, kako kaže: – Godine oslobođenja Mekke otišla sam Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i našla ga gdje se kupa, a njegova kćerka Fatima zastiraše ga. Ja mu nazvah selam, a on upita: „Ko je to?” „Ja sam Ummu Hana, kćerka Ebu Talibova”, odgovorila sam, te je on rekao: “Dobro došla, Ummu Hano.” Pošto je završio s kupanjem, ustao je i klanjao osam rekata zaogrnut u jednom odjećčetu. (Kad se okrenuo), rekla sam mu: – Allahov Poslaniče, sin moje majke, Alija, misli da ubije toga i toga Hubejrovića, koga sam ja već uzela pod zaštitu. – Koga si ti, Ummu Hano, uzela pod zaštitu, uzeli smo ga i mi – reče Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem. „Ovo se”, kaže Ummu Hana, “dogodilo u prijepodnevno vrijeme.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ خَطَبَنَا عَلِيٌّ فَقَالَ مَا عِنْدَنَا كِتَابٌ نَقْرَؤُهُ إِلاَّ كِتَابُ اللَّهِ، وَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ فَقَالَ فِيهَا الْجِرَاحَاتُ وَأَسْنَانُ الإِبِلِ، وَالْمَدِينَةُ حَرَمٌ مَا بَيْنَ عَيْرٍ إِلَى كَذَا، فَمَنْ أَحْدَثَ فِيهَا حَدَثًا أَوْ آوَى فِيهَا مُحْدِثًا، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ، وَمَنْ تَوَلَّى غَيْرَ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ مِثْلُ ذَلِكَ، وَذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ، فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ مِثْلُ ذَلِكَ‏.‏

 

3172. PRIČAO NAM JE Muhammed da mu je saopćio Veki‘ od Emeša, ovaj od Ibrahima Tejmija, a on od svog oca, koji je kazao: – Alija nam je držao govor i rekao: „Kod nas nema nikakve knjige da je čitamo osim Allahove Knjige i onog što je u ovoj stranici (listu)” – još je rekao: „U njoj su propisi o ranama i starosti deve, i da je Medina harem zajedno s onim što je između Ajra i ovog (Uhuda). Ko u njega unese neku vjersku novotariju, ili skloni (sakrije) u njoj onoga ko izmišlja novotariju, neka je na njega prokletstvo Allaha, meleka i svih ljudi. Od takvog neće biti primljeno ni pokajanje niti otkupnina. Ko se sprijatelji s onima koji nisu njegovi staratelji, čeka ga ista kazna.” Štićeništvo (dato nemuslimanu) od muslimana je jedno (po obaveznosti za svakog muslimana), pa ko prekrši ugovor (zadnju riječ) muslimanu, i njega čeka ista kazna.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرٌ ـ هُوَ ابْنُ الْمُفَضَّلِ ـ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ أَبِي حَثْمَةَ، قَالَ انْطَلَقَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ بْنُ مَسْعُودِ بْنِ زَيْدٍ إِلَى خَيْبَرَ، وَهْىَ يَوْمَئِذٍ صُلْحٌ، فَتَفَرَّقَا، فَأَتَى مُحَيِّصَةُ إِلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَهْلٍ وَهْوَ يَتَشَحَّطُ فِي دَمٍ قَتِيلاً، فَدَفَنَهُ ثُمَّ قَدِمَ الْمَدِينَةَ، فَانْطَلَقَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةُ وَحُوَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَذَهَبَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ يَتَكَلَّمُ فَقَالَ ‏”‏ كَبِّرْ كَبِّرْ ‏”‏‏.‏ وَهْوَ أَحْدَثُ الْقَوْمِ، فَسَكَتَ فَتَكَلَّمَا فَقَالَ ‏”‏ أَتَحْلِفُونَ وَتَسْتَحِقُّونَ قَاتِلَكُمْ أَوْ صَاحِبَكُمْ ‏”‏‏.‏ قَالُوا وَكَيْفَ نَحْلِفُ وَلَمْ نَشْهَدْ وَلَمْ نَرَ قَالَ ‏”‏ فَتُبْرِيكُمْ يَهُودُ بِخَمْسِينَ ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا كَيْفَ نَأْخُذُ أَيْمَانَ قَوْمٍ كُفَّارٍ فَعَقَلَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ عِنْدِهِ‏.‏

 

3173. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Bišr, a to je Ibnul-Mufeddal, ovome Jahja od Bušejra ibn Jesara, a on od Sehla ibn Ebu Hasme, koji je rekao: – Abdullah ibn Sehl i Muhajjisa ibn Mes‘ud ibn Zejd su se zaputili u Hajber, s kojim je tada bio sklopljen mir, pa su se razdvojili. Muhajjisa je potom zatekao Abdullaha ibn Sehla kako se valja u sopstvenoj krvi, umirući, pa ga je (kada je umro) okupao. Zatim se on svratio u Medinu, a onda su Abdurrahman ibn Sehl (brat Abdullaha), Muhajjisa i Huvejjisam, sinovi Ibn Mes‘uda, otišli Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem. Abdurrahman je počeo govoriti, ali (Resulullah, alejhis-selam) reče: – Stariji, stariji (neka govori)! – A on je bio najmlađi od njih, pa zašuti, a njih dvojica ispričaše slučaj. – Hoćete li se zakleti pa dobiti pravo nad vašim ubicom ili počiniocem (dvoumljenje nekog od prenosilaca)? – upita on, a oni odgovoriše: – Kako ćemo se zakleti kad nismo prisustvovali niti smo vidjeli. – Onda će jevreji (Hajbera) s pedeset (zakletvi) zbaciti sa sebe odgovornost u odnosu na vas – reče on, a oni uzvratiše: – Kako ćemo prihvatiti zakletve naroda koji ne vjeruje? I Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, od sebe isplati njegovu krvarinu.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ بْنَ حَرْبٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ فِي رَكْبٍ مِنْ قُرَيْشٍ كَانُوا تِجَارًا بِالشَّأْمِ فِي الْمُدَّةِ الَّتِي مَادَّ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا سُفْيَانَ فِي كُفَّارِ قُرَيْشٍ‏.‏

 

3174. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, rekavši da mu je prenio Lejs od Junusa, ovaj od Ibn Šihaba, a on od Ubejdullaha ibn Abdullaha ibn Utbe, koji ga je izvijestio da mu je Abdullah ibn Abbas saopćio od Ebu Sufjana ibn Harba: – Herakle je poslao po mene (kad sam se nalazio) u karavanu Kurejšija, koji su kao trgovci bili u Šamu, u doba kad je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio sklopio primirje sa Sufjanom u pogledu kurejševićkih idolopoklonika.


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سُحِرَ حَتَّى كَانَ يُخَيَّلُ إِلَيْهِ أَنَّهُ صَنَعَ شَيْئًا وَلَمْ يَصْنَعْهُ‏.‏

 

3175. PRIČAO MI JE Muhammed ibnul Musenna, njemu Jahja, a ovom Hišam, rekavši da mu je prenio njegov otac od Aiše, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, bio opčinjen tako da mu se činilo da je nešto uradio, a on to nije uradio.


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْعَلاَءِ بْنِ زَبْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ بُسْرَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ عَوْفَ بْنَ مَالِكٍ، قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ، وَهْوَ فِي قُبَّةٍ مِنْ أَدَمٍ فَقَالَ ‏ “‏ اعْدُدْ سِتًّا بَيْنَ يَدَىِ السَّاعَةِ، مَوْتِي، ثُمَّ فَتْحُ بَيْتِ الْمَقْدِسِ، ثُمَّ مُوتَانٌ يَأْخُذُ فِيكُمْ كَقُعَاصِ الْغَنَمِ، ثُمَّ اسْتِفَاضَةُ الْمَالِ حَتَّى يُعْطَى الرَّجُلُ مِائَةَ دِينَارٍ فَيَظَلُّ سَاخِطًا، ثُمَّ فِتْنَةٌ لاَ يَبْقَى بَيْتٌ مِنَ الْعَرَبِ إِلاَّ دَخَلَتْهُ، ثُمَّ هُدْنَةٌ تَكُونُ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَ بَنِي الأَصْفَرِ فَيَغْدِرُونَ، فَيَأْتُونَكُمْ تَحْتَ ثَمَانِينَ غَايَةً، تَحْتَ كُلِّ غَايَةٍ اثْنَا عَشَرَ أَلْفًا ‏”‏‏.‏

 

3176. PRIČAO NAM JE Humejdi, njemu Velid ibn Muslim, a ovom Abdullah ibn El-Ala ibn Zebr, rekavši da je čuo Busra ibn Ubejdullaha, a on Ebu Idrisa, koji je rekao da je čuo Aufa ibn Malika, kako kaže: – Došao sam Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, prilikom pohoda na Tebuk; bio je u velikom šatoru od kože i tada mi reče: – Nabroj šest (stvari) pred Sudnji dan: moju smrt, oslobađanje Jerusalema, pomor koji će vas zahvatiti poput ovčije kuge, izobilje imetka, tako da kad čovjek dobije sto dinara, i dalje će biti srdit. Zatim će se pojaviti tolika smutnja da nijedna arapska kuća neće ostati na nju imuna, a potom primirje između vas i Bizantinaca, ali će ono iznevjeriti i poći na vas sa osamdeset zastava; pod svakom zastavom dvanaest hiljada.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنَا حُمَيْدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ بَعَثَنِي أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فِيمَنْ يُؤَذِّنُ يَوْمَ النَّحْرِ بِمِنًى لاَ يَحُجُّ بَعْدَ الْعَامِ مُشْرِكٌ، وَلاَ يَطُوفُ بِالْبَيْتِ عُرْيَانٌ‏.‏ وَيَوْمُ الْحَجِّ الأَكْبَرِ يَوْمُ النَّحْرِ، وَإِنَّمَا قِيلَ الأَكْبَرُ مِنْ أَجْلِ قَوْلِ النَّاسِ الْحَجُّ الأَصْغَرُ‏.‏ فَنَبَذَ أَبُو بَكْرٍ إِلَى النَّاسِ فِي ذَلِكَ الْعَامِ، فَلَمْ يَحُجَّ عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ الَّذِي حَجَّ فِيهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُشْرِكٌ‏.‏

 

3177. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, a njemu saopćio Šuajb od Zuhrija, kojem je saopćio Humejd ibn Abdurrahman, da je Ebu Hurejra rekao: – Ebu Bekr, radijallahu ‘anhu, poslao me s onima koji su prvog dana Bajrama na Mini obznanili: „Od sljedeće godine ne može obavljati hadždž idolopoklonik, niti gola osoba može obilaziti oko Ka‘be. Dan velikog hadždža je prvi dan Bajrama. Rečeno je: veliki (hadždž) zbog toga što su ljudi govorili mali hadždž (za umru). Ebu Bekr je te godine otkazao ugovor idolopoklonicima, pa u godini Oprosnog hadždža, u kojoj je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obavio hadždž, nijedan idolopoklonik nije bio na hadždžu.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أَرْبَعُ خِلاَلٍ مَنْ كُنَّ فِيهِ كَانَ مُنَافِقًا خَالِصًا مَنْ إِذَا حَدَّثَ كَذَبَ، وَإِذَا وَعَدَ أَخْلَفَ، وَإِذَا عَاهَدَ غَدَرَ وَإِذَا خَاصَمَ فَجَرَ، وَمَنْ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنْهُنَّ كَانَتْ فِيهِ خَصْلَةٌ مِنَ النِّفَاقِ حَتَّى يَدَعَهَا ‏”‏‏.‏

 

3178. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu Džerir od A‘meša, on od Abdullaha ibn Murre, ovaj od Mesruka, a on opet od Abdullaha ibn Amra, radijallahu ‘anhu, koji kaže da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio: „Onaj kod koga se nađu četiri svojstva pravi je dvoličnjak: kad priča – laže, kad (što) obeća – ne ispuni, kad sklopi ugovor – iznevjeri, a kada se svađa – prelazi granicu. Onaj kod koga se nađe samo jedno od ovih svojstava smatrat će se da ima pri sebi znak dvoličnosti sve dok ga ne napusti.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ التَّيْمِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَا كَتَبْنَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ الْقُرْآنَ، وَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الْمَدِينَةُ حَرَامٌ مَا بَيْنَ عَائِرٍ إِلَى كَذَا، فَمَنْ أَحْدَثَ حَدَثًا، أَوْ آوَى مُحْدِثًا، فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ عَدْلٌ وَلاَ صَرْفٌ، وَذِمَّةُ الْمُسْلِمِينَ وَاحِدَةٌ يَسْعَى بِهَا أَدْنَاهُمْ‏.‏ فَمَنْ أَخْفَرَ مُسْلِمًا فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ، وَمَنْ وَالَى قَوْمًا بِغَيْرِ إِذْنِ مَوَالِيهِ فَعَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ وَالْمَلاَئِكَةِ وَالنَّاسِ أَجْمَعِينَ، لاَ يُقْبَلُ مِنْهُ صَرْفٌ وَلاَ عَدْلٌ ‏”‏‏.‏

 

3179. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Kesir da mu je saopćio Sufjan od A‘meša, ovaj od Ibrahima Tejmija, a on od svoga oca, da je Alija, radijallahu ‘anhu, rekao: „Od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, nismo ništa zapisali osim Kur’ana i onog što je na ovoj stranici: Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Medina je harem zajedno s onim što je između Ajra i ovoga (Uhuda). Ko u njega unese neku vjersku novotariju ili skloni onog ko izmišlja novotariju, neka je na njega prokletstvo Allaha, meleka i cijelog svijeta. Od takvog neće biti primljeno ni pokajanje ni otkupnina. A štićenstvo (dato nemuslimanu) od muslimana je jedno (po obaveznosti za svakog muslimana) i njega može preduzimati i najslabiji od njih. Ko prekrši ugovor (zadnju riječ) muslimanu, neka je na njega prokletstvo Allaha, meleka i svih ljudi. Od takvog neće biti primljeno ni pokajanje ni otkupnina. Ko se sprijatelji s nekim narodom bez dozvole svojih staratelja, neka je na njega prokletstvo Allaha, meleka i svih ljudi. Od takvog neće biti primljeno ni pokajanje ni otkupnina.”


 

قَالَ أَبُو مُوسَى حَدَّثَنَا هَاشِمُ بْنُ الْقَاسِمِ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَيْفَ أَنْتُمْ إِذَا لَمْ تَجْتَبُوا دِينَارًا وَلاَ دِرْهَمًا فَقِيلَ لَهُ وَكَيْفَ تَرَى ذَلِكَ كَائِنًا يَا أَبَا هُرَيْرَةَ قَالَ إِيْ وَالَّذِي نَفْسُ أَبِي هُرَيْرَةَ بِيَدِهِ عَنْ قَوْلِ الصَّادِقِ الْمَصْدُوقِ‏.‏ قَالُوا عَمَّ ذَاكَ قَالَ تُنْتَهَكُ ذِمَّةُ اللَّهِ وَذِمَّةُ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم، فَيَشُدُّ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قُلُوبَ أَهْلِ الذِّمَّةِ، فَيَمْنَعُونَ مَا فِي أَيْدِيهِمْ‏.‏

 

3180. Ebu Musa kaže da mu je prenio Hašim ibn El-Kasim, a ovom Ishak ibn Seid od svoga oca, a on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: „Šta će biti s vama kad ne budete od poreza ubirali ni dinara ni dirhema?” – Kako misliš da će to biti, Ebu Hurejra? – upitam ga, a on odgovori: – Da! Tako mi Onog u Čijoj je ruci duša Ebu Hurejre, i to prema riječima Istinitog, kome se objavljuje samo Istina. – A zašto će to biti? – upitaše oni, na što on reče: – Povrijedit će se Allahova zaštita i zaštita Njegovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, pa će Uzvišeni Allah učvrstiti srca štićenika i oni će odbiti da daju ono što imaju (tj. glavarinu).


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا أَبُو حَمْزَةَ، قَالَ سَمِعْتُ الأَعْمَشَ، قَالَ سَأَلْتُ أَبَا وَائِلٍ شَهِدْتَ صِفِّينَ قَالَ نَعَمْ، فَسَمِعْتُ سَهْلَ بْنَ حُنَيْفٍ، يَقُولُ اتَّهِمُوا رَأْيَكُمْ، رَأَيْتُنِي يَوْمَ أَبِي جَنْدَلٍ وَلَوْ أَسْتَطِيعُ أَنْ أَرُدَّ، أَمْرَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم لَرَدَدْتُهُ، وَمَا وَضَعْنَا أَسْيَافَنَا عَلَى عَوَاتِقِنَا لأَمْرٍ يُفْظِعُنَا إِلاَّ أَسْهَلْنَ بِنَا إِلَى أَمْرٍ، نَعْرِفُهُ غَيْرِ أَمْرِنَا هَذَا‏.‏

 

3181. PRIČAO NAM JE Abdan, a njemu saopćio Ebu Hamza, rekavši da je čuo A‘meša kako kaže da je pitao Ebu Vaila: – Da li si prisustvovao (Bitki) na Siffinu? – Da – odgovori on – i čuo sam Sehla ibn Hunejfa (kad su mu prigovorili da je neaktivan u borbi) kako je rekao: „Nemojte se pouzdavati samo u svoja mišljenja! Ja sam se na Dan Ebu Džendela (Ugovora na Hudejbiji) našao u takvoj situaciji da bih odbio naređenje Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da sam ga ikako mogao odbiti. Mi nikada nismo stavili naše sablje na ramena zbog nekog događaja koji nam je bio težak a da nas one nisu vodile u poznatu situaciju (tj. uvijek smo imali jasan cilj) osim u ovom našem slučaju (tj. u Bitki na Sifinu).


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، عَنْ أَبِيهِ، حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو وَائِلٍ، قَالَ كُنَّا بِصِفِّينَ فَقَامَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ فَقَالَ أَيُّهَا النَّاسُ اتَّهِمُوا أَنْفُسَكُمْ فَإِنَّا كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ، وَلَوْ نَرَى قِتَالاً لَقَاتَلْنَا، فَجَاءَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَلَسْنَا عَلَى الْحَقِّ وَهُمْ عَلَى الْبَاطِلِ فَقَالَ ‏”‏ بَلَى ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَلَيْسَ قَتْلاَنَا فِي الْجَنَّةِ وَقَتْلاَهُمْ فِي النَّارِ قَالَ ‏”‏ بَلَى ‏”‏‏.‏ قَالَ فَعَلَى مَا نُعْطِي الدَّنِيَّةَ فِي دِينِنَا أَنَرْجِعُ وَلَمَّا يَحْكُمِ اللَّهُ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ فَقَالَ ‏”‏ ابْنَ الْخَطَّابِ، إِنِّي رَسُولُ اللَّهِ، وَلَنْ يُضَيِّعَنِي اللَّهُ أَبَدًا ‏”‏‏.‏ فَانْطَلَقَ عُمَرُ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ مَا قَالَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ إِنَّهُ رَسُولُ اللَّهِ، وَلَنْ يُضَيِّعَهُ اللَّهُ أَبَدًا‏.‏ فَنَزَلَتْ سُورَةُ الْفَتْحِ، فَقَرَأَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى عُمَرَ إِلَى آخِرِهَا‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَوَفَتْحٌ هُوَ قَالَ ‏”‏ نَعَمْ ‏”‏‏.‏

 

3182. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Jahja ibn Adem, a ovom Jezid ibn Abdul-Aziz od svoga oca, kojem je prenio Habib ibn Ebu Sabit, rekavši da mu je Ebu Vail kazao: Bili smo na Siffinu te Sehl ibn Hunejf ustade i reče: – Ljudi! Nemojte se oslanjati (samo) na sebe! Mi smo bili s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, na Dan Hudejbije, i da smo smatrali da treba da se borimo, borili bismo se. Poslije (potpisivanja Ugovora), došao je Omer ibn Hattab i rekao: – Allahov Poslaniče, reče, nismo li mi na istini, a oni na neistini? – Svakako – odgovori on, a (Omer) nastavi: – Neće li naši poginuli u Džennet, a njihovi poginuli u Džehennem? – Svakako – reče (Muhammed, alejhis-selam), a on će nato: – Pa zašto onda sramotimo našu vjeru? Zar ćemo se vratiti a da Allah ne presudi između nas i njih? – Sine Hattabov – reče on – ja sam Allahov Poslanik, i Allah me nikada neće upropastiti. Potom se Omer zaputio Ebu Bekru i rekao mu slično onom što je rekao i Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, pa (Ebu Bekr) reče: – On je zaista Allahov Poslanik i Allah ga nikad neće upropastiti. Tada je objavljena sura El-Feth (Oslobođenje). Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, proučio ju je Omeru do kraja, te Omer reče: – Allahov Poslaniče, zar je ovo oslobođenje? – Da – odgovori on.


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَسْمَاءَ ابْنَةِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَتْ قَدِمَتْ عَلَىَّ أُمِّي وَهْىَ مُشْرِكَةٌ فِي عَهْدِ قُرَيْشٍ، إِذْ عَاهَدُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمُدَّتِهِمْ، مَعَ أَبِيهَا، فَاسْتَفْتَتْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ أُمِّي قَدِمَتْ عَلَىَّ، وَهْىَ رَاغِبَةٌ، أَفَأَصِلُهَا قَالَ ‏ “‏ نَعَمْ، صِلِيهَا ‏”‏‏.‏

 

3183. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu Hatim od Hišama ibn Urve, a on od svog oca, da je Esma, kćerka Ebu Bekra, radijallahu ‘anhu, rekla: „Došla mi je moja majka kao idolopoklonica, sa svojim ocem, u doba kad je bio na snazi ugovor kojeg su Kurejšije sklopile s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem.” Ona je zatražila mišljenje Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, rekavši: „Allahov Poslaniče, došla mi je moja majka želeći (da je materijalno pomognem). Hoću li održavati vezu s njom?” „Da”, reče on – “održavaj (rodbinsku) vezu s njom (tj. čini joj dobro).”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عُثْمَانَ بْنِ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا شُرَيْحُ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يُوسُفَ بْنِ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ حَدَّثَنِي الْبَرَاءُ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمَّا أَرَادَ أَنْ يَعْتَمِرَ أَرْسَلَ إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ يَسْتَأْذِنُهُمْ لِيَدْخُلَ مَكَّةَ، فَاشْتَرَطُوا عَلَيْهِ أَنْ لاَ يُقِيمَ بِهَا إِلاَّ ثَلاَثَ لَيَالٍ، وَلاَ يَدْخُلَهَا إِلاَّ بِجُلُبَّانِ السِّلاَحِ، وَلاَ يَدْعُوَ مِنْهُمْ أَحَدًا، قَالَ فَأَخَذَ يَكْتُبُ الشَّرْطَ بَيْنَهُمْ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ، فَكَتَبَ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ فَقَالُوا لَوْ عَلِمْنَا أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ لَمْ نَمْنَعْكَ وَلَبَايَعْنَاكَ، وَلَكِنِ اكْتُبْ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَنَا وَاللَّهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ وَأَنَا وَاللَّهِ رَسُولُ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَكَانَ لاَ يَكْتُبُ قَالَ فَقَالَ لِعَلِيٍّ ‏”‏ امْحُ رَسُولَ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ عَلِيٌّ وَاللَّهِ لاَ أَمْحَاهُ أَبَدًا‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَأَرِنِيهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَأَرَاهُ إِيَّاهُ، فَمَحَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ، فَلَمَّا دَخَلَ وَمَضَى الأَيَّامُ أَتَوْا عَلِيًّا فَقَالُوا مُرْ صَاحِبَكَ فَلْيَرْتَحِلْ‏.‏ فَذَكَرَ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ نَعَمْ ‏”‏ ثُمَّ ارْتَحَلَ‏.‏

 

3184. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Osman ibn Hakim, njemu Šurejh ibn Mesleme, a ovom Ibrahim ibn Jusuf ibn Ebu Ishak, rekavši da mu je prenio njegov otac od Ebu Ishaka, koji je rekao: „Pričao mi je El-Berra, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kad je htio da obavi umru, poslao (glasnika) Mekkelijama tražeći od njih dozvolu da uđe u Mekku. Oni su mu uvjetovali da ostane u njoj samo tri dana, da u nju uđe samo s oružjem u koricama i da nikog od njih ne poziva (u islam).” Kaže (El-Berra): „Alija ibn Ebu Talib je počeo pisati taj ugovor među njima i napisao je: – Ovo je ono što je odlučio Muhammed, Allahov poslanik…” – Da smo priznali da si ti Allahov Poslanik – rekoše oni – ne bismo ti se suprotstavljali i dali bismo ti riječ (vjernosti), nego napiši: „Ovo je ono što je odlučio Muhammed, sin Abdullahov.” – Ja sam, tako mi Allaha – reče on – Muhammed, sin Abdullahov, ali ja sam, tako mi Allaha, i Allahov poslanik! Kaže (El-Berra): „On nije pisao, pa je rekao Aliji: Izbriši: ‘Allahov Poslanik’! – Tako mi Allaha – reče Alija – nikada ga neću izbrisati. – Onda mi to pokaži – reče (Resulullah, alejhis-selam), i on mu pokaza, te to Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izbrisa svojom rukom.” Pošto je ušao (u Mekku) naredne godine i prošla ta (tri) dana, došli su (idolopoklonici) Aliji i rekli: – Reci svom drugu neka otputuje. (Alija) je to spomenuo Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem. On reče: – Dobro. – a zatim otputova.


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ بْنُ عُثْمَانَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَاجِدٌ وَحَوْلَهُ نَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ إِذْ جَاءَ عُقْبَةُ بْنُ أَبِي مُعَيْطٍ بِسَلَى جَزُورٍ، فَقَذَفَهُ عَلَى ظَهْرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَرْفَعْ رَأْسَهُ حَتَّى جَاءَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ فَأَخَذَتْ مِنْ ظَهْرِهِ، وَدَعَتْ عَلَى مَنْ صَنَعَ ذَلِكَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ اللَّهُمَّ عَلَيْكَ الْمَلأَ مِنْ قُرَيْشٍ، اللَّهُمَّ عَلَيْكَ أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ، وَعُتْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ، وَشَيْبَةَ بْنَ رَبِيعَةَ، وَعُقْبَةَ بْنَ أَبِي مُعَيْطٍ، وَأُمَيَّةَ بْنَ خَلَفٍ ـ أَوْ أُبَىَّ بْنَ خَلَفٍ ‏”‏‏.‏ فَلَقَدْ رَأَيْتُهُمْ قُتِلُوا يَوْمَ بَدْرٍ، فَأُلْقُوا فِي بِئْرٍ، غَيْرَ أُمَيَّةَ أَوْ أُبَىٍّ، فَإِنَّهُ كَانَ رَجُلاً ضَخْمًا، فَلَمَّا جَرُّوهُ تَقَطَّعَتْ أَوْصَالُهُ قَبْلَ أَنْ يُلْقَى فِي الْبِئْرِ‏.‏

 

3185. PRIČAO NAM JE Abdan ibn Osman rekavši da mu je saopćio njegov otac od Šu‘be, on od Ebu Ishaka, ovaj od Amra ibn Mejmuna, a on od Abdullaha, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: „Dok je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio na sedždi, a oko njega nekoliko kurejšijskih idolopoklonika, dođe Ukbe ibn Ebu Mu‘ajt s košuljicom zaklane deve i baci je na leđa Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, te on ne podiže svoju glavu dok ne dođe Fatima – nek je mir s njom, uze mu je s leđa i prizva prokletstvo na onog ko je to uradio. Tada Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: „Allahu moj, uništi prvake Kurejšija – idolopoklonika! Allahu moj, uništi Ebu Džehla ibn Hišama, Utbu ibn Rebija, Šejbu ibn Rebija, Ukbu ibn Ebu Mu‘ajtu, Umejja ibn Halefa ili Ubejja ibn Halefa.” Poslije sam ih vidio kako su poginuli u Bitki na Bedru i bačeni u jedan bunar, osim Umejja ili Ubejja, jer je on bio krupan čovjek, pa kad su ga vukli, zglobovi su mu se pokidali prije nego što je bio bačen u bunar.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ‏.‏وَعَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ـ قَالَ أَحَدُهُمَا يُنْصَبُ وَقَالَ الآخَرُ ـ يُرَى يَوْمَ الْقِيَامَةِ يُعْرَفُ بِهِ ‏”‏‏.‏

 

3186, 3187. PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, a njemu Šu‘be od Sulejmana A‘meša, on od Ebu Vaila, a ovaj od Abdullaha, i (Šu‘be) od Sabita, a on od Enesa, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Svaki vjerolomnik će na Sudnjem danu imati zastavu…” Jedan od dvojice (prenosilaca) veli: “Bit će podignuta…”, a drugi kaže: “Vidjet će se, na Sudnjem danu će se po njoj prepoznavati.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ لِكُلِّ غَادِرٍ لِوَاءٌ يُنْصَبُ لِغَدْرَتِهِ ‏”‏‏.‏

 

3188. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu Hammad od Ejjuba, on od Nafija, a ovaj od Ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, koji je rekao: – Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: „Svaki vjerolomnik će imati zastavu koja će biti podignuta (prema težini) njegova vjerolomstva.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ ‏”‏ لاَ هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ، وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا ‏”‏‏.‏ وَقَالَ يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ ‏”‏ إِنَّ هَذَا الْبَلَدَ حَرَّمَهُ اللَّهُ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، فَهْوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ الْقِتَالُ فِيهِ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلَمْ يَحِلَّ لِي إِلاَّ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، فَهْوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، لاَ يُعْضَدُ شَوْكُهُ، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهُ، وَلاَ يَلْتَقِطُ لُقَطَتَهُ إِلاَّ مَنْ عَرَّفَهَا، وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهُ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّهُ لِقَيْنِهِمْ وَلِبُيُوتِهِمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏”‏‏.‏

 

3189. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah da mu je pričao Džerir od Mensura, on od Mudžahida, ovaj od Tavusa, a on opet od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, koji je rekao: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, na dan oslobođenja Mekke rekao je: „Nema više hidžre (iz Mekke), nego ima odlučna borba i iskrena namjera. Kad god budete pozvani na vojni pohod, odazovite se!” I rekao je na dan oslobođenja Mekke: „Ovaj grad Allah je učinio uistinu svetim još na Dan stvaranja nebesa i zemlje. On je svet Allahovom svetošću do Sudnjeg dana. U njemu prije mene nije bilo dozvoljeno nikome voditi borbu, a nije ni meni bila dozvoljena nego samo jedan časak dana. Ovaj grad je častan Allahovom čašću sve do Sudnjeg dana. Trnje u njemu ne siječe se, njegov lov ne rastjeruje se, u njemu nađeni izgubljen tuđi predmet uzima samo onaj koji će ga obznaniti, a trava (zelenilo) u njemu ne čupa se.” – Osim izhira (rogozine), Allahov Poslaniče – primijetio je Abbas jer je on (potreban) za njihove kovače i njihove kuće. – Osim izhira. – rekao je on.