Džihad i vojni pohodi

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ صَبَّاحٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَابِقٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ مِغْوَلٍ، قَالَ سَمِعْتُ الْوَلِيدَ بْنَ الْعَيْزَارِ، ذَكَرَ عَنْ أَبِي عَمْرٍو الشَّيْبَانِيِّ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ الْعَمَلِ أَفْضَلُ قَالَ ‏”‏ الصَّلاَةُ عَلَى مِيقَاتِهَا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ ثُمَّ أَىٌّ‏.‏ قَالَ ‏”‏ ثُمَّ بِرُّ الْوَالِدَيْنِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ ثُمَّ أَىٌّ قَالَ ‏”‏ الْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ فَسَكَتُّ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَوِ اسْتَزَدْتُهُ لَزَادَنِي‏.‏

 

2782. PRIČAO NAM JE Hasan ibn Sabbah, njemu Muhammed ibn Sabik, a ovome Malik ibn Migvel, koji kaže: Čuo sam Velida ibn A’jzara kako spominje Ebu Amra eš-Šejbanija, koji je rekao: Abdullah ibn Mes‘ud, radijallahu ‘anhu, kaže: – Pitao sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem: – Allahov Poslaniče, koje je djelo najvrednije? – A on mi odgovori: – Namaz (obavljen) u njegovom vremenu. – A koje onda? – upitao sam. – Dobročinstvo roditeljima – odgovori on. – A koje onda? – upitah dalje. – Onda borba na Allahovom putu – reče (Poslanik). Tada sam zašutio kod Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, a da sam nastavio s pitanjima, on bi nastavio s odgovorima. 2782. PRIČAO NAM JE Hasan ibn Sabbah, njemu Muhammed ibn Sabik, a ovome Malik ibn Migvel, koji kaže: Čuo sam Velida ibn A’jzara kako spominje Ebu Amra eš-Šejbanija, koji je rekao: Abdullah ibn Mes‘ud, radijallahu ‘anhu, kaže: – Pitao sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem: – Allahov Poslaniče, koje je djelo najvrednije? – A on mi odgovori: – Namaz (obavljen) u njegovom vremenu. – A koje onda? – upitao sam. – Dobročinstvo roditeljima – odgovori on. – A koje onda? – upitah dalje. – Onda borba na Allahovom putu – reče (Poslanik). Tada sam zašutio kod Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, a da sam nastavio s pitanjima, on bi nastavio s odgovorima.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏لاَ هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ، وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا ‏”‏‏.‏

 

2783. PRIČAO NAM JE Ali ibn Abdullah, njemu Jahja ibn Seid, ovome Sufjan rekavši da mu je prenio Mensur od Mudžahida, on od Tavusa, ovaj od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, koji kaže da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Nema hidžre (iz Mekke) poslije njezinog oslobođenja, nego ima borba (u ime Allaha) i nijet (odluka), pa kada se pozovete u borbu, vi se odazovite.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُرَى الْجِهَادَ أَفْضَلَ الْعَمَلِ، أَفَلاَ نُجَاهِدُ قَالَ ‏ “‏ لَكِنَّ أَفْضَلَ الْجِهَادِ حَجٌّ مَبْرُورٌ ‏”‏‏.‏

 

2784. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Halid, ovome prenio Habib ibn Ebu Amre od Aiše, kćerke Talhe, a ona, da je Aiša, radijallahu anha, rekla: „Allahov Poslaniče, džihad se smatra najvrednijim djelom, pa zašto se i mi ne bismo borile?” A on je odgovorio: „Za vas je najbolji džihad obaviti hadždž koji će biti primljen kod Allaha (dž.š.).”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، أَخْبَرَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو حَصِينٍ، أَنَّ ذَكْوَانَ، حَدَّثَهُ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ دُلَّنِي عَلَى عَمَلٍ يَعْدِلُ الْجِهَادَ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ لاَ أَجِدُهُ ـ قَالَ ـ هَلْ تَسْتَطِيعُ إِذَا خَرَجَ الْمُجَاهِدُ أَنْ تَدْخُلَ مَسْجِدَكَ فَتَقُومَ وَلاَ تَفْتُرَ وَتَصُومَ وَلاَ تُفْطِرَ ‏”‏‏.‏ قَالَ وَمَنْ يَسْتَطِيعُ ذَلِكَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ إِنَّ فَرَسَ الْمُجَاهِدِ لَيَسْتَنُّ فِي طِوَلِهِ فَيُكْتَبُ لَهُ حَسَنَاتٍ‏.‏

 

2785. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Mensur, njemu saopćio Affan, ovom Hemmam, njemu Muhammed ibn Džuhade rekavši da mu je prenio Ebu Hasin od Zekvana, da je njemu rekao Ebu Hurejra, radijallahu ‘anhu: – Došao je Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, neki čovjek i rekao: „Uputi me na posao koji je ravan borbi (na Allahovom putu)!” „Nema takvog djela.” – odgovori Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. „Možeš li ti, kad borac krene u borbu, da uđeš u svoju džamiju i klanjaš neprekidno i da postiš a da ne mrsiš?” – upitao je. „A ko je taj koji to može?” – reče ovaj. Ebu Hurejra kaže: „Borcu (na Allahovom putu) pišu se dobra djela i dok njegov konj skače na svom užetu (na paši).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ، أَنَّ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ حَدَّثَهُ قَالَ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَىُّ النَّاسِ أَفْضَلُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مُؤْمِنٌ يُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِنَفْسِهِ وَمَالِهِ ‏”‏‏.‏ قَالُوا ثُمَّ مَنْ قَالَ ‏”‏ مُؤْمِنٌ فِي شِعْبٍ مِنَ الشِّعَابِ يَتَّقِي اللَّهَ، وَيَدَعُ النَّاسَ مِنْ شَرِّهِ ‏”‏‏.‏

 

2786. PRIČAO NAM JE Ebu Jeman, njemu prenio Šu‘ajb od Zuhrija, koji kaže da mu je prenio Ata ibn Jezid el-Lejsi od Ebu Seida el-Hudrija, radijallahu ‘anhu, koji kaže: – Neko upita: „Allahov Poslaniče, ko je najbolji čovjek?” „Vjernik koji se bori na Allahovom putu svojim životom i svojim imetkom” – odgovori Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem. „A ko onda?” – upitaše. „Onda vjernik, koji se (živeći) u nekom tjesnacu boji Allaha i ne uznemirava ljude.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ مَثَلُ الْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ـ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَنْ يُجَاهِدُ فِي سَبِيلِهِ ـ كَمَثَلِ الصَّائِمِ الْقَائِمِ، وَتَوَكَّلَ اللَّهُ لِلْمُجَاهِدِ فِي سَبِيلِهِ بِأَنْ يَتَوَفَّاهُ أَنْ يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ، أَوْ يَرْجِعَهُ سَالِمًا مَعَ أَجْرٍ أَوْ غَنِيمَةٍ ‏”‏‏.‏

 

2787. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu prenio Šu‘ajb od Zuhrija, koji kaže da mu je saopćio Seid ibn Musejjeb, da je Ebu Hurejra, radijallahu ‘anhu, rekao: – Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: „Borac na Allahovom putu – a Allah najbolje zna ko je borac na Njegovom putu – jeste kao postač koji se stalno Allahu moli. Allah je zajamčio borcu na Njegovom putu da će ga, ako umre, uvesti u Džennet, ili će ga vratiti zdrava s nagradom (Svojom) ili s ratnim plijenom.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَهُ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْخُلُ عَلَى أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ، فَتُطْعِمُهُ، وَكَانَتْ أُمُّ حَرَامٍ تَحْتَ عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ، فَدَخَلَ عَلَيْهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَطْعَمَتْهُ وَجَعَلَتْ تَفْلِي رَأْسَهُ، فَنَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ وَمَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ، يَرْكَبُونَ ثَبَجَ هَذَا الْبَحْرِ، مُلُوكًا عَلَى الأَسِرَّةِ، أَوْ مِثْلُ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ‏”‏‏.‏ شَكَّ إِسْحَاقُ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ فَدَعَا لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ وَضَعَ رَأْسَهُ، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ وَهُوَ يَضْحَكُ فَقُلْتُ وَمَا يُضْحِكُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ، غُزَاةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ كَمَا قَالَ فِي الأَوَّلِ‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ‏”‏‏.‏ فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ فِي زَمَانِ مُعَاوِيَةَ بْنِ أَبِي سُفْيَانَ، فَصُرِعَتْ عَنْ دَابَّتِهَا حِينَ خَرَجَتْ مِنَ الْبَحْرِ، فَهَلَكَتْ‏.‏

 

2788, 2789. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf prenoseći od Malika, (on) od Ishaka ibn Abdullaha ibn Ebu Talhe, a ovaj od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, da ga je čuo kako kaže: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, dolazio je kod Ummu Haram, kćerke Milhana, i ona mu je davala jelo. Ummu Haram bijaše udata za Ubada ibn Samita. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, jednom je ušao kod nje pa mu je ona dala jelo i počela biskati njegovu glavu. Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zaspao, zatim se probudio smijući se. – Allahov Poslaniče, šta te nasmijalo? – upitala sam, kaže Ummu Haram. – Neki od mojih sljedbenika – reče on – prikazaše mi se kako kao borci na Allahovom putu plove sredinom ovoga mora kao vladari na prijestoljima”, ili (je rekao), ne zna tačno Ishak: “… poput vladara na svojim stolicama.” – Allahov Poslaniče – rekla sam, kaže ona – moli Allaha da me učini od njih! Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zamolio Allaha za nju, onda spustio svoju glavu i poslije se probudio nasmijan. – Allahov Poslaniče, šta te nasmijalo? – upitala sam. – Neki od mojih sljedbenika – reče on – prikazaše mi se borcima na Allahovom putu, kao što je rekao i prvi put. – Allahov Poslaniče – rekoh, kaže Ummu Haram – moli Allaha da me uvrsti među njih! – Ti si među onim prvim – odgovori on. Kasnije je ona, u vrijeme (namjesnikovanja) Muavija ibn Ebu Sufjana, putovala morem, i kada je izišla iz (lađe), pala je sa svoje mazge i nastradala.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ صَالِحٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَنْ آمَنَ بِاللَّهِ وَبِرَسُولِهِ وَأَقَامَ الصَّلاَةَ وَصَامَ رَمَضَانَ، كَانَ حَقًّا عَلَى اللَّهِ أَنْ يُدْخِلَهُ الْجَنَّةَ جَاهَدَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، أَوْ جَلَسَ فِي أَرْضِهِ الَّتِي وُلِدَ فِيهَا ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَفَلاَ نُبَشِّرُ النَّاسَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ إِنَّ فِي الْجَنَّةِ مِائَةَ دَرَجَةٍ أَعَدَّهَا اللَّهُ لِلْمُجَاهِدِينَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، مَا بَيْنَ الدَّرَجَتَيْنِ كَمَا بَيْنَ السَّمَاءِ وَالأَرْضِ، فَإِذَا سَأَلْتُمُ اللَّهَ فَاسْأَلُوهُ الْفِرْدَوْسَ، فَإِنَّهُ أَوْسَطُ الْجَنَّةِ وَأَعْلَى الْجَنَّةِ، أُرَاهُ فَوْقَهُ عَرْشُ الرَّحْمَنِ، وَمِنْهُ تَفَجَّرُ أَنْهَارُ الْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ عَنْ أَبِيهِ ‏”‏ وَفَوْقَهُ عَرْشُ الرَّحْمَنِ ‏”‏‏.‏

 

2790. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Salih, njemu Fulejh prenoseći od Hilala ibn Alija, on od Ata’a ibn Jesara, a (ovaj), da je Ebu Hurejra, radijallahu ‘anhu, rekao: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Ko vjeruje u Allaha i Njegovog Poslanika, obavlja namaz i posti ramazan, ima pravo kod Allaha da ga uvede u Džennet, svejedno da li se borio na Allahovom putu ili sjedio u mjestu u kojem je rođen.” – Allahov Poslaniče – rekli su – hoćemo li (s tim) obradovati ljude? A on reče: „U Džennetu ima stotinu stupnjeva koje je Allah pripremio za borce na Svome putu, a između svaka dva stupnja je udaljenost kao razdaljina između neba i zemlje. Kada molite Allaha, molite Ga za Firdevs, jer je on najbolji Džennet i najuzdignutiji je.” – Mislim da je (kaže Jahja ibn Salih) još rekao: “… iznad njega je Aršur-Rahman i iz njega izviru džennetske rijeke.” Muhammed ibn Fulejh prenio je od svoga oca: “… a iznad njega je Aršur-Rahman.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَصَعِدَا بِي الشَّجَرَةَ، فَأَدْخَلاَنِي دَارًا هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ، لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا قَالاَ أَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ ‏”‏‏.‏

 

2791. PRIČAO NAM JE Musa, njemu Džerir, a ovome Ebu Rea’ da je Semure kazao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Vidio sam noćas (u snu) dva čovjeka. Dođoše mi, uzdigoše me na jedno stablo i uvedoše u jednu kuću tako lijepu i vrijednu, da nisam nikada od nje ljepše vidio.” – Što se tiče ove kuće, rekli su obojica, ovo je kuća boraca (šehida) poginulih na Allahovom putu.


 

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لَغَدْوَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ رَوْحَةٌ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا ‏”‏‏.‏

 

2792. PRIČAO NAM JE Mua’lla ibn Esed, njemu Vuhejb, ovome prenio Humejd od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, a on da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Jutarnji odlazak i večernji s Allahova puta vredniji su od cijelog svijeta i sveg što je na njemu.


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُلَيْحٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏لَقَابُ قَوْسٍ فِي الْجَنَّةِ خَيْرٌ مِمَّا تَطْلُعُ عَلَيْهِ الشَّمْسُ وَتَغْرُبُ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ ‏”‏ لَغَدْوَةٌ أَوْ رَوْحَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِمَّا تَطْلُعُ عَلَيْهِ الشَّمْسُ وَتَغْرُبُ ‏”‏‏.‏

 

2793. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Munzir, njemu Muhammed ibn Fulejh, koji je kazao da mu je prenio njegov otac od Hilala ibn Alija, on od Abdurrahmana ibn Ebu Amra, (ovaj) od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, a (on opet) da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „(Prostor) koliko je dužina jednog luka u Džennetu bolji je od svijeta nad kojim sunce izlazi i zalazi.” Također je rekao: „Jutarnje ili večernje putovanje na Allahovom putu vrednije je od (svijeta) na kojem sunce izlazi i zalazi.”


 

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الرَّوْحَةُ وَالْغَدْوَةُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَفْضَلُ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا ‏”‏‏.‏

 

2794. PRIČAO NAM JE Kabise, njemu prenio Sufjan od Ebu Hazima, on od Sehla ibn Sa‘da, radijallahu ‘anhu, a ovaj da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Jedno večernje i jutarnje putovanje u ime Allaha vrednije je od cijelog svijeta i onoga što je na njemu.“


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَا مِنْ عَبْدٍ يَمُوتُ لَهُ عِنْدَ اللَّهِ خَيْرٌ، يَسُرُّهُ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا، وَأَنَّ لَهُ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا، إِلاَّ الشَّهِيدَ، لِمَا يَرَى مِنْ فَضْلِ الشَّهَادَةِ، فَإِنَّهُ يَسُرُّهُ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا فَيُقْتَلَ مَرَّةً أُخْرَى ‏”‏‏.‏

 

2795. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Muavi ibn Amr, ovome prenio Ebu Ishak od Humejda, koji je kazao da je čuo Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Neće niko ko umre pa bude imao kod Allaha nagradu zaželjeti da se vrati na ovaj svijet, makar čitav svijet i sve što je na njemu bilo njegovo, jedino će šehid (na Allahovom putu), kada vidi nagradu koja mu pripada (za njegovu pogibiju), zaželjeti da se vrati na ovaj svijet kako bi poginuo još jednom (kao šehid).


 

وَسَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَرَوْحَةٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوْ غَدْوَةٌ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا، وَلَقَابُ قَوْسِ أَحَدِكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ أَوْ مَوْضِعُ قِيدٍ ـ يَعْنِي سَوْطَهُ ـ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا، وَلَوْ أَنَّ امْرَأَةً مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ اطَّلَعَتْ إِلَى أَهْلِ الأَرْضِ لأَضَاءَتْ مَا بَيْنَهُمَا وَلَمَلأَتْهُ رِيحًا، وَلَنَصِيفُهَا عَلَى رَأْسِهَا خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا فِيهَا ‏”‏‏.‏

 

2796. A čuo sam Enesa ibn Malika (kaže Humejd) kako prenosi da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Jedno večernje ili jutarnje putovanje u ime Allaha bolje je od cijelog dunjaluka i onoga što je na njemu, a prostor koliko polovina luka nekog od vas u Džennetu, ili koliko je prostor na kome je privezan njegov bič, bolji je od cijelog dunjaluka i onoga što je na njemu. Kada bi samo jedna žena od stanovnika Dženneta izišla među stanovništvo na Zemlji, rasvijetlila bi prostor između neba i zemlje i ispunila ga miomirisom, a njezin šal na glavi bolji je od cijelog dunjaluka i onoga što je na njemu.“


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْلاَ أَنَّ رِجَالاً مِنَ الْمُؤْمِنِينَ لاَ تَطِيبُ أَنْفُسُهُمْ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنِّي، وَلاَ أَجِدُ مَا أَحْمِلُهُمْ عَلَيْهِ، مَا تَخَلَّفْتُ عَنْ سَرِيَّةٍ تَغْزُو فِي سَبِيلِ اللَّهِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوَدِدْتُ أَنِّي أُقْتَلُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ثُمَّ أُحْيَا، ثُمَّ أُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا، ثُمَّ أُقْتَلُ ثُمَّ أُحْيَا، ثُمَّ أُقْتَلُ ‏”‏‏.‏

 

2797. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu prenio Šu‘ajb od Zuhrija, koji kaže: – Saopćio mi je Seid ibn Musejjeb, da je Ebu Hurejra, radijallahu ‘anhu, kazao da je čuo Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: „Tako mi Onoga u Čijoj ruci je moj život, da nije nekih ljudi od pravovjernih, kojima teško padne ako izostanu iza mene a ja ne pronađem jahalice kojima bih ih prebacio, ne bih izostao ni iza jedne čete koja ratuje u ime Allaha. Tako mi Onoga u Čijoj ruci je moj život, želio bih poginuti na Allahovom putu pa da opet budem proživljen i ubijen, zatim proživljen pa ubijen, zatim proživljen i opet ubijen.“


 

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ يَعْقُوبَ الصَّفَّارُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَطَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ أَخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ غَيْرِ إِمْرَةٍ فَفُتِحَ لَهُ ـ وَقَالَ ـ مَا يَسُرُّنَا أَنَّهُمْ عِنْدَنَا ‏”‏‏.‏ قَالَ أَيُّوبُ أَوْ قَالَ ‏”‏ مَا يَسُرُّهُمْ أَنَّهُمْ عِنْدَنَا ‏”‏‏.‏ وَعَيْنَاهُ تَذْرِفَانِ‏.‏

 

2798. PRIČAO NAM JE Jusuf ibn Ja‘kub es-Saffar, njemu prenio Ismail ibn Ulejje od Ejjuba, on od Humejda ibn Hilala, a ovaj da je Enes ibn Malik, radijallahu ‘anhu, rekao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, održao je govor i rekao: „Bajrak (na Muti) je nosio Zejd, pa je poginuo, potom ga preuzeo Dža‘fer, pa je poginuo, onda ga je preuzeo Abdullah ibn Revaha, pa je i on poginuo, zatim ga je preuzeo Halid ibn Velid, koji nije bio ni od koga postavljen za zapovjednika, i pobijedio je. Kako bi nas obradovalo da su s nama!“ – rekao je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, ili reče, kaže Ejjub: „Kako bi oni bili radosni da su s nama.”, a oči mu zasuziše.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ خَالَتِهِ أُمِّ حَرَامٍ بِنْتِ مِلْحَانَ، قَالَتْ نَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمًا قَرِيبًا مِنِّي، ثُمَّ اسْتَيْقَظَ يَتَبَسَّمُ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَضْحَكَكَ قَالَ ‏”‏ أُنَاسٌ مِنْ أُمَّتِي عُرِضُوا عَلَىَّ يَرْكَبُونَ هَذَا الْبَحْرَ الأَخْضَرَ، كَالْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ فَدَعَا لَهَا، ثُمَّ نَامَ الثَّانِيَةَ، فَفَعَلَ مِثْلَهَا، فَقَالَتْ مِثْلَ قَوْلِهَا، فَأَجَابَهَا مِثْلَهَا‏.‏ فَقَالَتِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ‏”‏‏.‏ فَخَرَجَتْ مَعَ زَوْجِهَا عُبَادَةَ بْنِ الصَّامِتِ غَازِيًا أَوَّلَ مَا رَكِبَ الْمُسْلِمُونَ الْبَحْرَ مَعَ مُعَاوِيَةَ، فَلَمَّا انْصَرَفُوا مِنْ غَزْوِهِمْ قَافِلِينَ فَنَزَلُوا الشَّأْمَ، فَقُرِّبَتْ إِلَيْهَا دَابَّةٌ لِتَرْكَبَهَا فَصَرَعَتْهَا فَمَاتَتْ‏.‏

 

2799, 2800. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf i rekao da mu je prenio Lejs, njemu Jahja od Muhammeda ibn Jahjaa ibn Habbana, on od Enesa ibn Malika, ovaj od svoje tetke po majci, Ummu Haram, kćerke Milhana, koja je rekla: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, jednog dana je zaspao blizu mene i probudio se smijući pa sam (ga) upitala: – Šta te nasmijalo? – Prikazivani su mi neki od mojih sljedbenika kako plove ovim zelenim morem kao vladari na prijestolju – odgovori Poslanik. – Moli Allaha – rekla sam – da me učini (jednim) od njih! On je molio Allaha za nju, zatim zaspao i učinio kao i ono ranije, pa je Ummu Haram rekla kao što je rekla i ranije i on joj je odgovorio kao i prije. Potom je ona rekla: „Moli Allaha da me učini (jednim) od njih!” A on joj reče: „Ti si od onih prvih.” Kasnije je ona izašla sa svojim mužem Ubadom ibn Samitom kao ratnikom, a to je bila plovidba muslimana morem s Muavijem, kada su se vraćali sa svoje vojne akcije i odsjeli u Šamu. Poslije je Ummu Haram dovedena (mazga) da uzjaše, pa je ona s nje pala i umrla.


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ الْحَوْضِيُّ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ إِسْحَاقَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَقْوَامًا مِنْ بَنِي سُلَيْمٍ إِلَى بَنِي عَامِرٍ فِي سَبْعِينَ، فَلَمَّا قَدِمُوا، قَالَ لَهُمْ خَالِي أَتَقَدَّمُكُمْ، فَإِنْ أَمَّنُونِي حَتَّى أُبَلِّغَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِلاَّ كُنْتُمْ مِنِّي قَرِيبًا‏.‏ فَتَقَدَّمَ، فَأَمَّنُوهُ، فَبَيْنَمَا يُحَدِّثُهُمْ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ أَوْمَئُوا إِلَى رَجُلٍ مِنْهُمْ، فَطَعَنَهُ فَأَنْفَذَهُ فَقَالَ اللَّهُ أَكْبَرُ، فُزْتُ وَرَبِّ الْكَعْبَةِ‏.‏ ثُمَّ مَالُوا عَلَى بَقِيَّةِ أَصْحَابِهِ فَقَتَلُوهُمْ، إِلاَّ رَجُلاً أَعْرَجَ صَعِدَ الْجَبَلَ‏.‏ قَالَ هَمَّامٌ فَأُرَاهُ آخَرَ مَعَهُ، فَأَخْبَرَ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُمْ قَدْ لَقُوا رَبَّهُمْ، فَرَضِيَ عَنْهُمْ وَأَرْضَاهُمْ، فَكُنَّا نَقْرَأُ أَنْ بَلِّغُوا قَوْمَنَا أَنْ قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا‏.‏ ثُمَّ نُسِخَ بَعْدُ، فَدَعَا عَلَيْهِمْ أَرْبَعِينَ صَبَاحًا، عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَبَنِي لِحْيَانَ وَبَنِي عُصَيَّةَ الَّذِينَ عَصَوُا اللَّهَ وَرَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2801. PRIČAO NAM JE Hafs ibn Omer el-Havdi, njemu prenio Hemmam od Ishaka, a on od Enesa, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je sedamdeset ljudi (konjanika) iz (plemena) Benu-Sulejm do (plemena) Benu-Amir, i kada su stigli, rekao im je moj daidža (Halil ibn Milhan): „Otići ću prije vas, pa ako mi budu garantovali sigurnost dok im prenesem poruku Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem – uredu; u protivnom, vi ćete biti blizu mene.” Pošto im je prišao, garantovali su mu sigurnost, i dok im je on prenosio Vjerovjesnikovu, sallallahu alejhi ve sellem, poruku, dali su znak nekom svom čovjeku koji ga (udari kopljem) i probode. On samo viknu: „Allahu ekber! Ja sam na dobitku, tako mi Gospodara Ka‘be.” Potom su oni navalili na ostale njegove drugove i poubijali ih sve osim jednog hromog čovjeka, koji se uspio sakriti na jedno brdo. Hemmam veli: „Mislim da je s njim bio još jedan…” Džibril, alejhis-selam, obavijestio je Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da su oni sreli svoga Gospodara koji je njima zadovoljan, a i oni Njim. Ovo smo učili kao tekst Kur’ana: „Obavijestite naš narod da smo se već susreli s našim Gospodarom. On je nama zadovoljan, a i mi smo zadovoljni Njim.” Poslije je taj tekst dokinut, a Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, četrdeset jutara (na sabahu) proklinjao je: Ri’la, Zekvana, Benu-Lihjana i Benu-Usajja, koji su pokazali nepokornost Allahu i Njegovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ جُنْدُبِ بْنِ سُفْيَانَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي بَعْضِ الْمَشَاهِدِ وَقَدْ دَمِيَتْ إِصْبَعُهُ، فَقَالَ ‏ “‏ هَلْ أَنْتِ إِلاَّ إِصْبَعٌ دَمِيتِ، وَفِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا لَقِيتِ ‏”‏‏.‏

 

2802. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, njemu prenio Ebu ‘Avane od Esveda ibn Kajsa, on od Džunduba ibn Sufjana, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio u nekoj borbi u kojoj mu je krvario prst, pa je rekao: „Da li si ti išta osim jedan prst što krvari – a na Allahovom putu je nagrada koju ćeš dobiti.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لاَ يُكْلَمُ أَحَدٌ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ـ وَاللَّهُ أَعْلَمُ بِمَنْ يُكْلَمُ فِي سَبِيلِهِ ـ إِلاَّ جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَاللَّوْنُ لَوْنُ الدَّمِ وَالرِّيحُ رِيحُ الْمِسْكِ ‏”‏‏.‏

 

2803. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu prenio Malik od Ebu Zinada, ovaj od A‘redža, on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Tako mi Onoga u Čijoj je ruci moj život, ko god bude ranjen na Allahovom putu – a Allah najbolje zna ko je ranjen na Njegovom putu – doći će na Sudnji dan, s bojom krvi (šehidske), a miris (mu) je miris mošusa (miska).”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّ هِرَقْلَ قَالَ لَهُ سَأَلْتُكَ كَيْفَ كَانَ قِتَالُكُمْ إِيَّاهُ فَزَعَمْتَ أَنَّ الْحَرْبَ سِجَالٌ وَدُوَلٌ، فَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى ثُمَّ تَكُونُ لَهُمُ الْعَاقِبَةُ‏.‏

 

2804. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, njemu prenio Lejs, ovome Junus od Ibn Šihaba, on od ‘Ubejdullaha ibn Abdullaha, da ga je obavijestio Abdullah ibn Abbas, da mu je rekao Ebu Sufjan kako mu je Heraklo rekao: – Pitao sam te, kakva je bila vaša borba s njim, pa si kazao da je “borba prevrtljiva i promjenljive sreće”. – Tako se kušaju poslanici, a kraj je u njihovu korist.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ الْخُزَاعِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا‏.‏ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، حَدَّثَنَا زِيَادٌ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ غَابَ عَمِّي أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ عَنْ قِتَالِ بَدْرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، غِبْتُ عَنْ أَوَّلِ قِتَالٍ قَاتَلْتَ الْمُشْرِكِينَ، لَئِنِ اللَّهُ أَشْهَدَنِي قِتَالَ الْمُشْرِكِينَ لَيَرَيَنَّ اللَّهُ مَا أَصْنَعُ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ وَانْكَشَفَ الْمُسْلِمُونَ قَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعْتَذِرُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلاَءِ ـ يَعْنِي أَصْحَابَهُ ـ وَأَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلاَءِ ‏”‏ ـ يَعْنِي الْمُشْرِكِينَ ـ ثُمَّ تَقَدَّمَ، فَاسْتَقْبَلَهُ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ، فَقَالَ يَا سَعْدُ بْنَ مُعَاذٍ، الْجَنَّةَ، وَرَبِّ النَّضْرِ إِنِّي أَجِدُ رِيحَهَا مِنْ دُونِ أُحُدٍ‏.‏ قَالَ سَعْدٌ فَمَا اسْتَطَعْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا صَنَعَ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَوَجَدْنَا بِهِ بِضْعًا وَثَمَانِينَ ضَرْبَةً بِالسَّيْفِ أَوْ طَعْنَةً بِرُمْحٍ أَوْ رَمْيَةً بِسَهْمٍ، وَوَجَدْنَاهُ قَدْ قُتِلَ وَقَدْ مَثَّلَ بِهِ الْمُشْرِكُونَ، فَمَا عَرَفَهُ أَحَدٌ إِلاَّ أُخْتُهُ بِبَنَانِهِ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نَرَى أَوْ نَظُنُّ أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِيهِ وَفِي أَشْبَاهِهِ ‏{‏مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ‏.‏ وَقَالَ إِنَّ أُخْتَهُ وَهْىَ تُسَمَّى الرُّبَيِّعَ كَسَرَتْ ثَنِيَّةَ امْرَأَةٍ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْقِصَاصِ، فَقَالَ أَنَسٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ تُكْسَرُ ثَنِيَّتُهَا‏.‏ فَرَضُوا بِالأَرْشِ وَتَرَكُوا الْقِصَاصَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ ‏”‏‏.‏

 

2805. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Se‘id el-Huza‘i, njemu prenio Abdul-A’la od Humejda, koji je rekao: – Pitao sam Enesa, a pričao nam je i Amr ibn Zurare, njemu Zijad rekavši da mu je prenio Humejd et-Tavil, da je Enes radijallahu ‘anhu, rekao: „Moj amidža Enes ibn Nadr nije učestvovao u Bitki na Bedru, pa je rekao: Allahov Poslaniče, bio sam odsutan od prve borbe u kojoj si se ti borio protiv idolopoklonika. Ako mi Allah još pruži priliku za borbu protiv idolopoklonika, vidjet ćeš šta ću napraviti.” Pa kada je bila Bitka na Uhudu i muslimani bili izloženi opasnosti (poraza), on je rekao: „Bože moj, ispričavam Ti se za ono što ovi (povlačenjem) učiniše, (mišljaše na svoje drugove), a ponovo se odričem pred Tobom onoga što ovi učiniše (smjerajući na idolopoklonike).” Potom je prošao naprijed, pa se okrenuo Sa‘du ibn Mu’azu i rekao mu: „O, Sa‘du ibn Muazu, želim Džennet! Tako mi Gospodara Nadra, ja osjećam njegov miris ispred Uhuda.” Sa‘d je kasnije rekao: – Allahov Poslaniče, nisam u mogućnosti da opišem ono što je on tada počinio. – Kasnije smo na njemu našli – pripovijeda Enes – osamdeset i nekoliko rana od sablje, uboda koplja ili strijele; našli smo ga ubijena, a idolopoklonici su ga iznakazili toliko da ga je prepoznala samo njegova sestra po njegovim jagodicama. – Smatramo – kaže Enes – da se na njega i njemu slične odnosi ovaj ajet: “Ima vjernika koji ispunjavaju zavjet dat Allahu…” pa do kraja ajeta. 2806. – Njegova sestra – nastavlja Enes – koja se zvaše Rubeijja, kasnije je nekoj ženi prebila sjekutić, pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio izravnanje, a Enes mu rekao: „Allahov Poslaniče, tako mi Onoga koji te s Istinom poslao, neće joj se sjekutić razbiti!” (Tužioci) su se zadovoljili otkupom odrekavši se izravnanja, a Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: „Među Allahovim robovima ima onih kojima bi, kad bi se zakleli Allahom u nešto, On sigurno zakletvu ispunio.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَخِي، عَنْ سُلَيْمَانَ، أُرَاهُ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ أَبِي عَتِيقٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ خَارِجَةَ بْنِ زَيْدٍ، أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ نَسَخْتُ الصُّحُفَ فِي الْمَصَاحِفِ، فَفَقَدْتُ آيَةً مِنْ سُورَةِ الأَحْزَابِ، كُنْتُ أَسْمَعُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ بِهَا، فَلَمْ أَجِدْهَا إِلاَّ مَعَ خُزَيْمَةَ بْنِ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيِّ الَّذِي جَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَهَادَتَهُ شَهَادَةَ رَجُلَيْنِ، وَهْوَ قَوْلُهُ ‏{‏مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ‏}‏

 

2807. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu prenio Šuajb od Zuhrija, a pričao nam je i Ismail rekavši: – Moj brat mi je prenio od Sulejmana, a mislim da je on od Muhammeda ibn Ebul-Atika, on od Ibn Šihaba, ovaj od Haridža ibn Zejda, da je Zejd ibn Sabit, radijallahu ‘anhu, kazao: „Prepisivao sam stranice Kur’ana i nedostajao mi je jedan ajet poglavlja El-Ahzab, koji sam slušao od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako uči, i našao sam ga kod Huzejma ibn Sabita el-Ensarija, čije je svjedočenje Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, učinio ravnim svjedočenju dvojice muškaraca. To su Allahove riječi: ‘Ima vjernika koji ispunjavaju zavjet dat Allahu…’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا شَبَابَةُ بْنُ سَوَّارٍ الْفَزَارِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ مُقَنَّعٌ بِالْحَدِيدِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أُقَاتِلُ وَأُسْلِمُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَسْلِمْ ثُمَّ قَاتِلْ ‏”‏‏.‏ فَأَسْلَمَ ثُمَّ قَاتَلَ، فَقُتِلَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ عَمِلَ قَلِيلاً وَأُجِرَ كَثِيرًا ‏”‏‏.‏

 

2808. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Abdur-Rahim, njemu Šebabe ibn Sevvar el-Fezari, a ovome prenio Israil da je Ebu Ishak kazao: – Čuo sam Beraa kako kaže: „Došao je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, jedan čovjek prekriven oružjem (željezom) i rekao: „Allahov Poslaniče, da li da se borim ili da prvo primam islam?” „Primi islam, a onda se bori!”, reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. Tada je on primio islam, zatim se borio i bio ubijen, pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Malo je radio, a veliku nagradu je dobio.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ أَبُو أَحْمَدَ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ قَتَادَةَ، حَدَّثَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ، أَنَّ أُمَّ الرُّبَيِّعِ بِنْتَ الْبَرَاءِ، وَهْىَ أُمُّ حَارِثَةَ بْنِ سُرَاقَةَ أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، أَلاَ تُحَدِّثُنِي عَنْ حَارِثَةَ وَكَانَ قُتِلَ يَوْمَ بَدْرٍ أَصَابَهُ سَهْمٌ غَرْبٌ، فَإِنْ كَانَ فِي الْجَنَّةِ، صَبَرْتُ، وَإِنْ كَانَ غَيْرَ ذَلِكَ اجْتَهَدْتُ عَلَيْهِ فِي الْبُكَاءِ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ يَا أُمَّ حَارِثَةَ، إِنَّهَا جِنَانٌ فِي الْجَنَّةِ، وَإِنَّ ابْنَكِ أَصَابَ الْفِرْدَوْسَ الأَعْلَى ‏”‏‏.‏

 

2809. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Abdullah, njemu Husein ibn Muhammed Ebu Ahmed, ovome prenio Šejban od Katade, on od Enesa ibn Malika, da je Ummur-Rubejji‘a, kćerka Beraova, a majka Harisa ibn Suraka, došla Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekla: – Allahov Poslaniče, hoćeš li mi ispričati o Harisu, koji je poginuo na Bedru od zalutale strijele? Ako je u Džennetu, strpjet ću se, a ako nije, oplakivat ću ga duže. – O, Ummu Harisa – reče Allahov Poslanik – u Džennetu ima više (džennetskih) bašča i tvoj sin je u najuzdignutijoj (Firdevs el-a‘la).


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ الرَّجُلُ يُقَاتِلُ لِلْمَغْنَمِ، وَالرَّجُلُ يُقَاتِلُ لِلذِّكْرِ، وَالرَّجُلُ يُقَاتِلُ لِيُرَى مَكَانُهُ، فَمَنْ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ ‏ “‏ مَنْ قَاتَلَ لِتَكُونَ كَلِمَةُ اللَّهِ هِيَ الْعُلْيَا فَهُوَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏”‏‏.‏

 

2810. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu prenio Šu‘be od Amra, ovaj od Ebu Vaila, a on da je Ebu Musa, radijallahu ‘anhu, kazao: – Došao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, jedan čovjek i rekao: „Neko se bori radi ratnog plijena, neko radi popularnosti, a neko se, opet, bori da bi pokazao svoje junaštvo. Koji je od njih na Allahovom putu?” – Onaj koji se bori da Allahova riječ bude gornja, on je na Allahovom putu – odgovori Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُبَارَكِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا عَبَايَةُ بْنُ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو عَبْسٍ، هُوَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جَبْرٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَا اغْبَرَّتْ قَدَمَا عَبْدٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَتَمَسَّهُ النَّارُ ‏”‏‏.‏

 

2811. PRIČAO NAM JE Ishak, njemu Muhammed ibn Mubarek, ovome Jahja ibn Hamza, koji je kazao: – Pričao mi je Jezid ibn Ebu Merjem, njemu saopćio Abaje ibn Rifa’a ibn Rafi’ ibn Hadi, rekavši: „Saopćio mi je Ebu Abs, da je Abdurrahman ibn Džebr čuo, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Vatra neće dotaći onoga čije se noge upraše na Allahovom putu.’”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، قَالَ لَهُ وَلِعَلِيِّ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ائْتِيَا أَبَا سَعِيدٍ فَاسْمَعَا مِنْ حَدِيثِهِ‏.‏ فَأَتَيْنَاهُ وَهُوَ وَأَخُوهُ فِي حَائِطٍ لَهُمَا يَسْقِيَانِهِ، فَلَمَّا رَآنَا جَاءَ فَاحْتَبَى وَجَلَسَ فَقَالَ كُنَّا نَنْقُلُ لَبِنَ الْمَسْجِدِ لَبِنَةً لَبِنَةً، وَكَانَ عَمَّارٌ يَنْقُلُ لَبِنَتَيْنِ لَبِنَتَيْنِ، فَمَرَّ بِهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَمَسَحَ عَنْ رَأْسِهِ الْغُبَارَ وَقَالَ ‏ “‏ وَيْحَ عَمَّارٍ، تَقْتُلُهُ الْفِئَةُ الْبَاغِيَةُ، عَمَّارٌ يَدْعُوهُمْ إِلَى اللَّهِ وَيَدْعُونَهُ إِلَى النَّارِ ‏”‏‏.‏

 

2812. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Musa, njemu saopćio Abdul-Vehhab, ovome Halid od Ikrima, da je njemu i Aliji ibn Abdullahu Ibn Abbas rekao: „Otiđite Ebu Seidu i poslušajte hadis od njega!” – I mi smo mu otišli, a on i njegov brat natapaju svoju bašču, i kad nas je ugledao, dođe, sage se, sjede i ispriča: “Prenosili smo ćerpić za džamiju, ćerpić po ćerpić, a Ammar je prenosio po dva ćerpića, pa je pokraj njega prošao Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, otresao mu s glave prašinu i rekao: ‘Teško Ammaru! Ubit će ga jedna odmetnička grupa; Ammar će njih pozivati Allahu, a oni Ammara (paklenoj) vatri.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا رَجَعَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَوَضَعَ السِّلاَحَ وَاغْتَسَلَ، فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ وَقَدْ عَصَبَ رَأْسَهُ الْغُبَارُ فَقَالَ وَضَعْتَ السِّلاَحَ، فَوَاللَّهِ مَا وَضَعْتُهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ فَأَيْنَ ‏”‏‏.‏ قَالَ هَا هُنَا‏.‏ وَأَوْمَأَ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ‏.‏ قَالَتْ فَخَرَجَ إِلَيْهِمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2813. PRIČAO NAM JE Muhammed, njemu prenio Abdet od Hišama ibn Urve, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kad se vratio (iz borbe) s Hendeka, odložio oružje i okupao se. Tada mu je došao Džibril, a glavu mu prekrivaše prašina, i rekao: – Odložio si oružje! A Allaha mi, ja ga još nisam odložio. – A kuda? – upitao ga je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem. – Ovamo! – odgovorio je on, i pokazao prema (plemenu) Benu-Kurejza. – I tada je – kaže Aiša – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, krenuo na njih.


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الَّذِينَ قَتَلُوا أَصْحَابَ بِئْرِ مَعُونَةَ ثَلاَثِينَ غَدَاةً، عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَعُصَيَّةَ عَصَتِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ، قَالَ أَنَسٌ أُنْزِلَ فِي الَّذِينَ قُتِلُوا بِبِئْرِ مَعُونَةَ قُرْآنٌ قَرَأْنَاهُ ثُمَّ نُسِخَ بَعْدُ بَلِّغُوا قَوْمَنَا أَنْ قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَرَضِينَا عَنْهُ‏.‏

 

2814. PRIČAO NAM JE Ismail ibn Abdullah da mu je prenio Malik od Ishaka ibn Abdullaha ibn Ebu Talhe, a on od Enesa ibn Malika, koji je rekao: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, proklinjao je trideset jutara (na sabahu) one koji su poubijali njegove drugove u Bi’ri Meunetu, i to: Ri’la, Zekvana i Usajja, koji su bili nepokorni Allahu i Njegovom Poslaniku. Enes kaže: „U povodu onih koji su poubijani u Bi’ri Meunetu objavljen je kur’anski ajet koga smo učili, koji je kasnije derogiran: ‘Saopćite našem narodu, da smo se već susreli s našim Gospodarom! On je zadovoljan nama, a mi smo zadovoljni Njim.’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ اصْطَبَحَ نَاسٌ الْخَمْرَ يَوْمَ أُحُدٍ، ثُمَّ قُتِلُوا شُهَدَاءَ‏.‏ فَقِيلَ لِسُفْيَانَ مِنْ آخِرِ ذَلِكَ الْيَوْمِ قَالَ لَيْسَ هَذَا فِيهِ‏.‏

 

2815. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah, njemu prenio Sufjan od Amra, koji je čuo Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, kad kaže: – Na dan Bitke na Uhudu neki su ujutro pili vino. Kasnije su poginuli kao šehidi; Sufjanu je to rečeno krajem toga dana. Ova (posljednja rečenica) u tekstu nije izrečena (po prenosiocima) – kaže Sufjan.


 

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ، قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ الْمُنْكَدِرِ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرًا، يَقُولُ جِيءَ بِأَبِي إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ مُثِّلَ بِهِ وَوُضِعَ بَيْنَ يَدَيْهِ، فَذَهَبْتُ أَكْشِفُ عَنْ وَجْهِهِ، فَنَهَانِي قَوْمِي، فَسَمِعَ صَوْتَ صَائِحَةٍ فَقِيلَ ابْنَةُ عَمْرٍو، أَوْ أُخْتُ عَمْرٍو‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ لِمَ تَبْكِي أَوْ لاَ تَبْكِي، مَا زَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا ‏”‏‏.‏ قُلْتُ لِصَدَقَةَ أَفِيهِ حَتَّى رُفِعَ قَالَ رُبَّمَا قَالَهُ‏.‏

 

2816. PRIČAO NAM JE Sadekat ibn Fadl da mu je saopćio Ibn Ujejne ove riječi: Čuo sam od Muhammeda ibn Munekedira da prenosi od Džabira: „Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, donesen je moj otac. Bio je unakažen i postavljen pred njega. Tada sam htio da mu otkrijem lice, pa mi to moji drugovi zabraniše.“ Potom je čuo krik za koji je rečeno: „(To je) kćerka Amra, ili sestra Amra.” Tada je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, upitao: „Zašto plačeš?”, odnosno: „Ne plači! Njemu meleki neprestano prave hlad svojim krilima.” Pitao sam (kaže Buhari) Sadekata: Spada li (u tekst) hadisa: „sve dok se odavde ne digne.” Sufjan je rekao (kaže Sadekat): „To je Džabir više puta govorio.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَا أَحَدٌ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ يُحِبُّ أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا وَلَهُ مَا عَلَى الأَرْضِ مِنْ شَىْءٍ، إِلاَّ الشَّهِيدُ، يَتَمَنَّى أَنْ يَرْجِعَ إِلَى الدُّنْيَا فَيُقْتَلَ عَشْرَ مَرَّاتٍ، لِمَا يَرَى مِنَ الْكَرَامَةِ ‏”‏‏.‏

 

2817. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Gunder, ovome Šu‘be rekavši: Čuo sam Katada kad kaže da je čuo Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, a on da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Neće niko ko uđe u Džennet zaželjeti da se vrati na ovaj svijet pa makar mu pripadala sva zemlja i ono što je na njoj osim borca poginulog na Allahovom putu. On će željeti da se vrati na ovaj svijet pa da pogine deset puta radi one počasti koju ima (za to).“


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَكَانَ كَاتِبَهُ قَالَ كَتَبَ إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أَوْفَى ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ وَاعْلَمُوا أَنَّ الْجَنَّةَ تَحْتَ ظِلاَلِ السُّيُوفِ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ الأُوَيْسِيُّ عَنِ ابْنِ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ‏.‏

 

2818. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Muavi ibn Amr, ovome prenio Ebu Ishak od Musaa ibn Ukbe, on od Salima Ebu Nadra, oslobođenog roba Omera ibn Ubejdullaha, a Salim je bio pisar (Abdullaha ibn Ebu Evfaa). Abdullah ibn Ebu Evfa pisao je – kaže prenosilac – (Omeru ibn ‘Ubejdullahu, radijallahu ‘anhu) da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Znajte da je Džennet pod sjenama sablji.” Muavija ibn Amra slijedi (u drugom nizu prenosilaca) El-Uvejsi prenoseći (hadis) od Ibn Ebu Zinada, a on od Musaa ibn Ukbe.


 

وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي جَعْفَرُ بْنُ رَبِيعَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ هُرْمُزَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ قَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ ـ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ ـ لأَطُوفَنَّ اللَّيْلَةَ عَلَى مِائَةِ امْرَأَةٍ ـ أَوْ تِسْعٍ وَتِسْعِينَ ـ كُلُّهُنَّ يَأْتِي بِفَارِسٍ يُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَقَالَ لَهُ صَاحِبُهُ إِنْ شَاءَ اللَّهُ‏.‏ فَلَمْ يَقُلْ إِنْ شَاءَ اللَّهُ‏.‏ فَلَمْ يَحْمِلْ مِنْهُنَّ إِلاَّ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ، جَاءَتْ بِشِقِّ رَجُلٍ، وَالَّذِي نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِيَدِهِ، لَوْ قَالَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ، لَجَاهَدُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فُرْسَانًا أَجْمَعُونَ ‏”‏‏.‏

 

2819. Lejsu je pričao Dža‘fer ibn Rebi‘ prenoseći od Abdurrahmana ibn Hurmuza, koji je rekao: – Čuo sam Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, a on Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kad je rekao: – Sulejman, sin Davudov, alejhis-selam, rekao je: „Obići ću ove noći stotinu žena”, ili je rekao “devedeset devet – i sve će one (roditi) po jednog konjanika koji će se boriti na Allahovom putu.” Tada mu je njegov drug (melek) kazao: „Reci: ‘Ako Bog da.’”, i on nije rekao ako Bog da, i od njih je zanijela samo jedna žena, koja je rodila pola čovjeka (sakatog). – Tako mi Onoga u Čijoj je ruci moj život, da je kazao: Ako Bog da, sigurno bi se svi oni borili na Allahovom putu kao konjanici.


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدِ الْمَلِكِ بْنِ وَاقِدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ، رضى الله عنه قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَحْسَنَ النَّاسِ وَأَشْجَعَ النَّاسِ وَأَجْوَدَ النَّاسِ، وَلَقَدْ فَزِعَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ، فَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَبَقَهُمْ عَلَى فَرَسٍ، وَقَالَ ‏ “‏ وَجَدْنَاهُ بَحْرًا ‏”‏‏.‏

 

2820. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Abdul-Melik ibn Vakid, njemu prenio Hammad ibn Zejd od Sabita, a on od Enesa, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, bijaše najljepši, najhrabriji i najdarežljiviji čovjek. Stanovništvo Medine bilo se uplašilo (jedne noći) pa ih je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pretekao na konju (u izviđanju terena) i rekao: „Osjetio sam ga kao more.” (konja)


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُمَرُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرِ بْنِ مُطْعِمٍ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ جُبَيْرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي جُبَيْرُ بْنُ مُطْعِمٍ، أَنَّهُ بَيْنَمَا هُوَ يَسِيرُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ النَّاسُ، مَقْفَلَهُ مِنْ حُنَيْنٍ، فَعَلِقَهُ النَّاسُ يَسْأَلُونَهُ حَتَّى اضْطَرُّوهُ إِلَى سَمُرَةٍ فَخَطِفَتْ رِدَاءَهُ، فَوَقَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ أَعْطُونِي رِدَائِي، لَوْ كَانَ لِي عَدَدُ هَذِهِ الْعِضَاهِ نَعَمًا لَقَسَمْتُهُ بَيْنَكُمْ، ثُمَّ لاَ تَجِدُونِي بَخِيلاً وَلاَ كَذُوبًا وَلاَ جَبَانًا ‏”‏‏.‏

 

2821. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu saopćio Šu‘ajb prenoseći od Zuhrija, koji je rekao: – Saopćio mi je Omer ibn Muhammed ibn Džubejr ibn Mu‘tim, kako je Muhammedu ibn Džubejru rekao Džubejr ibn Mu‘tim dok je putovao s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, pri povratku s Hunejna, a s njim i ljudi koji su ga pitali (o vjeri), da se on sklonio pod jedan glog koji mu svuče ogrtač. Tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, stao i rekao: „Dajte mi moj ogrtač! Da ja imam deva koliko glog trnja, ja bih ih podijelio vama i vidjeli biste da nisam ni škrtac, ni lažac, ni kukavica (strašljivac).”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عُمَيْرٍ، سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ مَيْمُونٍ الأَوْدِيَّ، قَالَ كَانَ سَعْدٌ يُعَلِّمُ بَنِيهِ هَؤُلاَءِ الْكَلِمَاتِ كَمَا يُعَلِّمُ الْمُعَلِّمُ الْغِلْمَانَ الْكِتَابَةَ، وَيَقُولُ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَتَعَوَّذُ مِنْهُنَّ دُبُرَ الصَّلاَةِ ‏ “‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْجُبْنِ، وَأَعُوذُ بِكَ أَنْ أُرَدَّ إِلَى أَرْذَلِ الْعُمُرِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الدُّنْيَا، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ ‏”‏‏.‏ فَحَدَّثْتُ بِهِ مُصْعَبًا فَصَدَّقَهُ‏.‏

 

2822. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, njemu Ebu Avane, ovome Abdul-Melik ibn Umejr, koji je rekao: – Čuo sam Amra ibn Mejmuna el-Evdija kad kaže: „Sa‘d je podučavao svoju djecu sljedećim riječima, kao što podučava učitelj djecu pisanju, i govorio: ‘Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, tražio je utočište s ovim riječima poslije svakog namaza: Allahu moj, tražim kod Tebe utočište od strašljivosti, tražim kod Tebe utočište da se ne vratim u iznemogli život, tražim utočište od ovozemaljskog iskušenja i tražim kod Tebe utočište od kaburske kazne.’” – Potom sam to pričao – kaže Abdul-Melik – Mus‘abu i on mi je (ovo) potvrdio.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا مُعْتَمِرٌ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْجُبْنِ وَالْهَرَمِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ ‏”‏‏.‏

 

2823. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Mu‘temir, koji kaže: – Čuo sam svoga oca kad je kazao: Čuo sam Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, kako kaže: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, govorio je: ‘Allahu moj, tražim kod Tebe utočište od iznemoglosti, lijenosti, strašljivosti i starosti!’ Utičem Ti se od iskušenja života i smrti i tražim kod Tebe utočište od kaburske kazne!”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمٌ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يُوسُفَ، عَنِ السَّائِبِ بْنِ يَزِيدَ، قَالَ صَحِبْتُ طَلْحَةَ بْنَ عُبَيْدِ اللَّهِ وَسَعْدًا وَالْمِقْدَادَ بْنَ الأَسْوَدِ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ ـ رضى الله عنهم ـ فَمَا سَمِعْتُ أَحَدًا، مِنْهُمْ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، إِلاَّ أَنِّي سَمِعْتُ طَلْحَةَ يُحَدِّثُ عَنْ يَوْمِ أُحُدٍ‏.‏

 

2824. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu prenio Hatim od Muhammeda ibn Jusufa, a on da je Saib ibn Jezid kazao: – Družio sam se s Talhom ibn Ubejdullahom, Sa‘dom i Mikdadom ibn Esvedom i Abdurrahmanom ibn Aufom, radijallahu ‘anhu, i nisam nijednog od njih čuo da prenose nešto od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, osim što sam čuo Talhu kako govori o Bitki na Uhudu.


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَنْصُورٌ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَوْمَ الْفَتْحِ ‏ “‏ لاَ هِجْرَةَ بَعْدَ الْفَتْحِ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ، وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا ‏”‏‏.‏

 

2825. PRIČAO NAM JE Amr ibn Ali, njemu Jahja, ovome Sufjan, koji je rekao: – Pričao mi je Mensur, prenoseći od Mudžahida, on od Tavusa, ovaj od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na dan oslobođenja (Mekke) rekao: „Nema seobe (iz Mekke) poslije ovog oslobođenja, ali je ostala borba nijet (za nju), pa kad se pozovete u borbu, odazovite se!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ يَضْحَكُ اللَّهُ إِلَى رَجُلَيْنِ يَقْتُلُ أَحَدُهُمَا الآخَرَ يَدْخُلاَنِ الْجَنَّةَ، يُقَاتِلُ هَذَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُقْتَلُ، ثُمَّ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَى الْقَاتِلِ فَيُسْتَشْهَدُ ‏”‏‏.‏

 

2826. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu prenio Malik od Ebu Zinada, on od A’redža, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Allah će biti zadovoljan dvojicom ljudi koji su ubili jedan drugog i obojica ušli u Džennet. Jedan od njih se borio na Allahovom putu i poginuo. Zatim će Allah oprostiti ubici pa će i on poginuti kao borac za vjeru. 2826. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu prenio Malik od Ebu Zinada, on od A’redža, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Allah će biti zadovoljan dvojicom ljudi koji su ubili jedan drugog i obojica ušli u Džennet. Jedan od njih se borio na Allahovom putu i poginuo. Zatim će Allah oprostiti ubici pa će i on poginuti kao borac za vjeru.


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَنْبَسَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ بِخَيْبَرَ بَعْدَ مَا افْتَتَحُوهَا، فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَسْهِمْ لِي‏.‏ فَقَالَ بَعْضُ بَنِي سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ لاَ تُسْهِمْ لَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ هَذَا قَاتِلُ ابْنِ قَوْقَلٍ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ وَاعَجَبًا لِوَبْرٍ تَدَلَّى عَلَيْنَا مِنْ قَدُومِ ضَأْنٍ، يَنْعَى عَلَىَّ قَتْلَ رَجُلٍ مُسْلِمٍ أَكْرَمَهُ اللَّهُ عَلَى يَدَىَّ وَلَمْ يُهِنِّي عَلَى يَدَيْهِ‏.‏ قَالَ فَلاَ أَدْرِي أَسْهَمَ لَهُ أَمْ لَمْ يُسْهِمْ لَهُ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَحَدَّثَنِيهِ السَّعِيدِيُّ عَنْ جَدِّهِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ السَّعِيدِيُّ عَمْرُو بْنُ يَحْيَى بْنِ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ‏.‏

 

2827. PRIČAO NAM JE Humejdi, njemu Sufjan, ovome Zuhri, koji kaže: – Saopćio mi je Anbese ibn Seid od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Došao sam Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, dok je bio u Hajberu, pošto su ga oslobodili, i rekao: „Allahov Poslaniče, daj mi moj dio (za Ebana ibn Sei‘da).” Neko od Benu-Seida ibn Asa je primijetio: „Allahov Poslaniče, ne daji mu njegov dio (ratnog plijena)!” Tada je Ebu Hurejra dodao: „To je ubica Ibn Kavkala”, a Ibn Seid ibn As je kazao: „Čudno (mi je) za marvinče koje nam se spustilo s Kadumi Da’na. Tuži me za pogibiju jednog muslimana, kog je Allah počastio (učinio ga šehidom) mojim posredstvom, a ni mene pred njim nije ponizio.” – I ne znam – kaže Ibn Ujejne – je li mu Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, dao (njegov) dio ili nije. Sufjan je rekao: „Meni je gornje prenio Es-Se‘idi od svoga djeda, a on od Ebu Hurejre.” Ebu Abdullah (Buhari) kaže: „Es-Se‘idi – to je Amr ibn Jahja ibn Seid ibn Amr ibn Seid ibn As.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ لاَ يَصُومُ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ أَجْلِ الْغَزْوِ، فَلَمَّا قُبِضَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَمْ أَرَهُ مُفْطِرًا، إِلاَّ يَوْمَ فِطْرٍ أَوْ أَضْحَى‏.‏

 

2828. PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu‘be, a ovome Sabit el-Bunani, koji je rekao: – Čuo sam Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, kako kaže: „Ebu Talha nije u doba Vjerovjesnika postio (nafile) da bi ojačao za borbu, a kada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, umro, nisam ga vidio da mrsi nego samo u danima Ramazanskog, odnosno Kurban-bajrama.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الشُّهَدَاءُ خَمْسَةٌ الْمَطْعُونُ، وَالْمَبْطُونُ، وَالْغَرِقُ وَصَاحِبُ الْهَدْمِ، وَالشَّهِيدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏”‏‏.‏

 

2829. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu prenio Malik od Sumejja, on od Ebu Saliha, a ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Šehida je pet vrsta: zboden, umrli od dizenterije, utopljenik, poginuli pod ruševinom i poginuli na Allahovom putu.“


 

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا عَاصِمٌ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الطَّاعُونُ شَهَادَةٌ لِكُلِّ مُسْلِمٍ ‏”‏‏.‏

 

2830. PRIČAO NAM JE Bišr ibn Muhammed, njemu saopćio Abdullah, ovome prenio Asim od Hafse, kćerke Sirina, ona od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, a on da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Kuga je smrt na Allahovom putu za svakog muslimana.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ لَمَّا نَزَلَتْ ‏{‏لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ‏}‏ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم زَيْدًا، فَجَاءَ بِكَتِفٍ فَكَتَبَهَا، وَشَكَا ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ ضَرَارَتَهُ فَنَزَلَتْ ‏{‏لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ ‏}‏‏.‏

 

2831. PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, njemu prenio Šu‘be od Ebu Ishaka, koji je rekao: – Čuo sam Beraa, r.a., kako govori: Kad je objavljeno: „Vjernici koji se ne bore – nisu jednaki…”, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, pozvao je Zejda pa je on donio (plećanu) kost i to (na njoj) napisao, a Ibn Ummu Mektum potužio se na svoju sljepoću, pa je objavljeno: „Vjernici koji se ne bore – osim onih koji su za borbu nesposobni – nisu jednaki…”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ الزُّهْرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي صَالِحُ بْنُ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ، أَنَّهُ قَالَ رَأَيْتُ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ جَالِسًا فِي الْمَسْجِدِ، فَأَقْبَلْتُ حَتَّى جَلَسْتُ إِلَى جَنْبِهِ، فَأَخْبَرَنَا أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَمْلَى عَلَيْهِ لاَ يَسْتَوِي الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ وَالْمُجَاهِدُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ قَالَ فَجَاءَهُ ابْنُ أُمِّ مَكْتُومٍ وَهُوَ يُمِلُّهَا عَلَىَّ، فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لَوْ أَسْتَطِيعُ الْجِهَادَ لَجَاهَدْتُ‏.‏ وَكَانَ رَجُلاً أَعْمَى، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَكَ وَتَعَالَى عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم وَفَخِذُهُ عَلَى فَخِذِي، فَثَقُلَتْ عَلَىَّ حَتَّى خِفْتُ أَنْ تَرُضَّ فَخِذِي، ثُمَّ سُرِّيَ عَنْهُ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{‏غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ‏}‏‏.‏

 

2832. PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz ibn Abdullah, a njemu Ibrahim ibn Sa‘d ez-Zuhri, koji je rekao: – Pričao mi je Salih ibn Kejsan od Ibn Šihaba, on od Sehla ibn Sa‘da es-Sa‘idija, koji je rekao: „Vidio sam Mervana ibn Hakema kako sjedi u džamiji, krenuo sam i sjeo pokraj njega i on nam reče da je njemu saopćio Zejd ibn Sabit, da mu je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, diktirao (ajet): ‘Vjernici koji sjede (kod svojih kuća) i borci na Allahovom putu nisu jednaki…’ Tada je došao Ibn Ummu Mektum – kaže Zejd – još dok je on meni diktirao, i reče: ’Allahov Poslaniče, da sam za borbu sposoban, sigurno bih se borio.’” Ibn Ummu Mektum bio je slijep. Tada je Uzvišeni Allah objavio svome Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, a njegovo stegno bijaše na mom i pritislo me toliko da sam se bojao da mi ne zdrobi stegno. Poslije mu se rastupilo i Allah, koji je Moćan i Uzvišen, objavio mu je: “… izuzimajući nevoljnike (bolesne)…”


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى، كَتَبَ فَقَرَأْتُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاصْبِرُوا ‏”‏‏.‏

 

2833. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Muavi ibn Amr, ovome prenio Ebu Ishak od Musaa ibn Ukbe, on od Salima Ebu Nadra, da je Abdullah ibn Evfa’ napisao i ja to čitao, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Kada se sukobite (s neprijateljem), budite strpljivi!“


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ خَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْخَنْدَقِ فَإِذَا الْمُهَاجِرُونَ وَالأَنْصَارُ يَحْفِرُونَ فِي غَدَاةٍ بَارِدَةٍ، فَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ عَبِيدٌ يَعْمَلُونَ ذَلِكَ لَهُمْ، فَلَمَّا رَأَى مَا بِهِمْ مِنَ النَّصَبِ وَالْجُوعِ قَالَ اللَّهُمَّ إِنَّ الْعَيْشَ عَيْشُ الآخِرَهْ فَاغْفِرْ لِلأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْ‏.‏ فَقَالُوا مُجِيبِينَ لَهُ نَحْنُ الَّذِينَ بَايَعُوا مُحَمَّدًا عَلَى الْجِهَادِ مَا بَقِينَا أَبَدًا

 

2834. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Muavi ibn Amr, ovome prenio Ebu Ishak od Humejda, koji je kazao: – Čuo sam Enesa, radijallahu ‘anhu, kako kaže: „Jednog prohladnog jutra izišao je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, do Hendeka (jarka), koga su prokopavali muhadžiri i ensarije. Oni tada nisu imali robova da im rade te poslove. Vidjevši njihov napor i gladovanje, Allahov Poslanik reče: ‘Allahu moj, pravi život je na drugom svijetu, pa oprosti ensarijama i muhadžirima!’” Oni su mu zatim rekli: „Mi smo se obavezali Muhammedu na stalnu borbu dok god smo živi.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ جَعَلَ الْمُهَاجِرُونَ وَالأَنْصَارُ يَحْفِرُونَ الْخَنْدَقَ حَوْلَ الْمَدِينَةِ، وَيَنْقُلُونَ التُّرَابَ عَلَى مُتُونِهِمْ وَيَقُولُونَ نَحْنُ الَّذِينَ بَايَعُوا مُحَمَّدًا عَلَى الإِسْلاَمِ مَا بَقِينَا أَبَدًا وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُجِيبُهُمْ وَيَقُولُ اللَّهُمَّ إِنَّهُ لاَ خَيْرَ إِلاَّ خَيْرُ الآخِرَهْ فَبَارِكْ فِي الأَنْصَارِ وَالْمُهَاجِرَهْ‏.‏

 

2835. PRIČAO NAM JE Ebu Ma‘mer, njemu Abdul-Varis, ovome prenio Abdull-Aziz od Enesa, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: muhadžiri i ensarije kopali su jarak oko Medine, prenosili zemlju na sebi i govorili: „Mi smo oni koji smo se obavezali Muhammedu na islam sve dok postojimo”, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: „Allahu moj, nema dobra osim na drugom svijetu, pa blagoslovi ensarije i muhadžire!”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، سَمِعْتُ الْبَرَاءَ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَنْقُلُ وَيَقُولُ ‏ “‏ لَوْلاَ أَنْتَ مَا اهْتَدَيْنَا ‏”‏‏.‏

 

2836. PRIČAO NAM JE Ebu Velid, njemu prenio Šu‘be da je Ebu Ishak kazao: – Čuo sam kad Bera, radijallahu ‘anhu, kaže: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, prenosio je zemlju i govorio: ‘Da nije Tebe Allahu, mi ne bismo bili na pravom putu!’”


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الأَحْزَابِ يَنْقُلُ التُّرَابَ وَقَدْ وَارَى التُّرَابُ بَيَاضَ بَطْنِهِ، وَهُوَ يَقُولُ لَوْلاَ أَنْتَ مَا اهْتَدَيْنَا وَلاَ تَصَدَّقْنَا وَلاَ صَلَّيْنَا‏.‏ فَأَنْزِلِ السَّكِينَةَ عَلَيْنَا وَثَبِّتِ الأَقْدَامَ إِنْ لاَقَيْنَا‏.‏ إِنَّ الأُلَى قَدْ بَغَوْا عَلَيْنَا إِذَا أَرَادُوا فِتْنَةً أَبَيْنَا‏.‏

 

2837. PRIČAO NAM JE Hafs ibn Omer, njemu prenio Šu‘be od Ebu Ishaka, a on da je Bera, radijallahu ‘anhu, kazao: – Vidio sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, na dan (napada) saveznika kako prenosi zemlju koja mu bijaše pokrila bjelinu trbuha, i govoraše: – Da Tebe nije (Allahu), mi ne bismo bili na pravom putu, ne bismo Te vjerovali i ne bismo Ti se molili, pa podari nam smirenost i učvrsti (naše) noge kada nas napadnu. Oni su zaista prvi učinili nama nasilje. Kada su god namjeravali neku smutnju, mi smo je osujetili.


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا حُمَيْدٌ، أَنَّ أَنَسًا، حَدَّثَهُمْ قَالَ رَجَعْنَا مِنْ غَزْوَةِ تَبُوكَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2838. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Junus, njemu Zuhejr, a ovome Humejd, da im je Enes kazao: „Vraćali smo se s vojne na Tebuk s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ـ هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ فِي غَزَاةٍ فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّ أَقْوَامًا بِالْمَدِينَةِ خَلْفَنَا، مَا سَلَكْنَا شِعْبًا وَلاَ وَادِيًا إِلاَّ وَهُمْ مَعَنَا فِيهِ، حَبَسَهُمُ الْعُذْرُ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ مُوسَى حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ الأَوَّلُ أَصَحُّ‏.‏

 

2839. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu prenio Hammad, a to je Ibn Zejd, od Humejda, a on od Enesa, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, bio u jednoj vojni i rekao: „Zaista, u Medini ima ljudi koji su izostali iza nas, bili su s nama (s iskrenim nijetom) u svakoj uvali i dolini. Međutim, sada ih je zadržao neki razlog.” Musa je rekao da mu je prenio Hammad od Humejda, ovaj od Musaa ibn Enesa, a on od svoga oca, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “…”, a Ebu Abdullah (Buhari) kaže: “Prvi niz prenosilaca je ispravniji.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، وَسُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ، أَنَّهُمَا سَمِعَا النُّعْمَانَ بْنَ أَبِي عَيَّاشٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ مَنْ صَامَ يَوْمًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بَعَّدَ اللَّهُ وَجْهَهُ عَنِ النَّارِ سَبْعِينَ خَرِيفًا ‏”‏‏.‏

 

2840. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Nasr, njemu Abdur-Rezzak, a ovome saopćio Ibn Džurejdž: – Saopćio mi je Jahja ibn Seid i Suhejl ibn Ebu Salih, da su njih dvojica čuli Nu‘mana ibn Ebu Ajjaša, a on Ebu Seida el-Hudrija, radijallahu ‘anhu, kad je kazao: „Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: ’Ko posti jedan dan na Allahovom putu, Allah će mu udaljiti lice od (paklene) vatre koliko iznosi sedamdeset godina (hoda).’”


 

حَدَّثَنَا سَعْدُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ مَنْ أَنْفَقَ زَوْجَيْنِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ دَعَاهُ خَزَنَةُ الْجَنَّةِ، كُلُّ خَزَنَةِ باب أَىْ فُلُ هَلُمَّ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ذَاكَ الَّذِي لاَ تَوَى عَلَيْهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنِّي لأَرْجُو أَنْ تَكُونَ مِنْهُمْ ‏”‏‏.‏

 

2841. PRIČAO NAM JE Sa‘d ibn Hafs, njemu prenio Šejban od Jahjaa, ovaj od Ebu Seleme, da je čuo Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, a on Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Ko potroši (udijeli) dvije vrste (ili par) od onoga što se može udijeliti na Allahovom putu, prozvat će ga čuvari Dženneta, tj. čuvari svih vrata, i reći mu: “Dođi ovamo!” Tada je Ebu Bekr rekao: „Allahov Poslaniče, to je onaj kome neće ništa propasti?” „Nadam se da si, zaista, jedan od tih”, odgovorio je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحٌ، حَدَّثَنَا هِلاَلٌ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَامَ عَلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ ‏”‏ إِنَّمَا أَخْشَى عَلَيْكُمْ مِنْ بَعْدِي مَا يُفْتَحُ عَلَيْكُمْ مِنْ بَرَكَاتِ الأَرْضِ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ ذَكَرَ زَهْرَةَ الدُّنْيَا، فَبَدَأَ بِإِحْدَاهُمَا وَثَنَّى بِالأُخْرَى، فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَوَيَأْتِي الْخَيْرُ بِالشَّرِّ فَسَكَتَ عَنْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قُلْنَا يُوحَى إِلَيْهِ‏.‏ وَسَكَتَ النَّاسُ كَأَنَّ عَلَى رُءُوسِهِمِ الطَّيْرَ، ثُمَّ إِنَّهُ مَسَحَ عَنْ وَجْهِهِ الرُّحَضَاءَ، فَقَالَ ‏”‏ أَيْنَ السَّائِلُ آنِفًا أَوَخَيْرٌ هُوَ ـ ثَلاَثًا ـ إِنَّ الْخَيْرَ لاَ يَأْتِي إِلاَّ بِالْخَيْرِ، وَإِنَّهُ كُلُّ مَا يُنْبِتُ الرَّبِيعُ مَا يَقْتُلُ حَبَطًا أَوْ يُلِمُّ كُلَّمَا أَكَلَتْ، حَتَّى إِذَا امْتَلأَتْ خَاصِرَتَاهَا اسْتَقْبَلَتِ الشَّمْسَ، فَثَلَطَتْ وَبَالَتْ ثُمَّ رَتَعَتْ، وَإِنَّ هَذَا الْمَالَ خَضِرَةٌ حُلْوَةٌ، وَنِعْمَ صَاحِبُ الْمُسْلِمِ لِمَنْ أَخَذَهُ بِحَقِّهِ، فَجَعَلَهُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينِ، وَمَنْ لَمْ يَأْخُذْهُ بِحَقِّهِ فَهْوَ كَالآكِلِ الَّذِي لاَ يَشْبَعُ، وَيَكُونُ عَلَيْهِ شَهِيدًا يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏”‏‏.‏

 

2842. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Sinan, njemu Fulejh, ovome Hilal od Ataa ibn Jesara, on od Ebu Seida el-Hudrija, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao na minberu i rekao: „Poslije mene bojim se za vas zato što će vam se omogućiti osvajanje blagorodnih zemalja.” Potom je spomenuo ljepote ovog svijeta; na neke od njih je upozorio, a druge pohvalio. Tada ustade jedan čovjek i reče: „Allahov Poslaniče, zar dobro donosi zlo?” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, šutio je, a mi rekosmo: „Silazi mu Objava.” I svi drugi su šutjeli kao da su na glavama držali pticu. Potom je on potrao znoj s lica i rekao tri puta: „Gdje je onaj što je maloprije pitao: ‘Zar dobro…?’” Dobro donosi samo dobro, ali kada u proljeće iznikne zelenilo, ono ubija živinče potpuhivanjem ili mu zadaje bol. Kada god što jede, jede zeleno dok ne napuni svoj stomak i okrene se na suncu pa brabonja i mokri, a poslije opet pase. Zaista je ovaj imetak zelen (privlačan) i sladak. Zato, blago onom muslimanu koji ga je prihvatio pravedno i okrenuo ga za Allahov put, sirote i bijednike. Onaj koji ga nije uzeo pravedno, sličan je onome koji jede a ne može se najesti, i njemu će njegov imetak na Sudnjem danu biti svjedok protiv njega.


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا الْحُسَيْنُ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي بُسْرُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي زَيْدُ بْنُ خَالِدٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ مَنْ جَهَّزَ غَازِيًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَقَدْ غَزَا، وَمَنْ خَلَفَ غَازِيًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ بِخَيْرٍ فَقَدْ غَزَا ‏”‏‏.‏

 

2843. PRIČAO NAM JE Ebu Ma‘mer, njemu Abdul-Varis, a ovome Husein: Pričao mi je Jahja, njemu Ebu Seleme, a ovom Busr ibn Seid, koji je rekao: – Pričao mi je Zejd ibn Halid, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Ko opremi ratnika na Allahov put – kao da i sam učestvuje u toj borbi, a ko zamijeni ratnika na Božijem putu u nekom dobru (izdržavanju porodice), i on kao da je učestvovao u borbi.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَكُنْ يَدْخُلُ بَيْتًا بِالْمَدِينَةِ غَيْرَ بَيْتِ أُمِّ سُلَيْمٍ، إِلاَّ عَلَى أَزْوَاجِهِ فَقِيلَ لَهُ، فَقَالَ ‏ “‏ إِنِّي أَرْحَمُهَا، قُتِلَ أَخُوهَا مَعِي ‏”‏‏.‏

 

2844. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, ovome prenio Hemmam od Ishaka ibn Abdullaha, on od Enesa, radijallahu ‘anhu, da Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije ulazio ni u jednu kuću u Medini, izuzimajući njegove supruge, kao u kuću Ummu Sulejm, pa mu je to rečeno, a on je odgovorio: „Ja sam prema njoj veoma milostiv. Njezin brat je poginuo s mojim (odredom u Bi’ri Meunetu).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُوسَى بْنِ أَنَسٍ، قَالَ وَذَكَرَ يَوْمَ الْيَمَامَةِ قَالَ أَتَى أَنَسٌ ثَابِتَ بْنَ قَيْسٍ وَقَدْ حَسَرَ عَنْ فَخِذَيْهِ وَهْوَ يَتَحَنَّطُ فَقَالَ يَا عَمِّ مَا يَحْبِسُكَ أَنْ لاَ تَجِيءَ قَالَ الآنَ يَا ابْنَ أَخِي‏.‏ وَجَعَلَ يَتَحَنَّطُ، يَعْنِي مِنَ الْحَنُوطِ، ثُمَّ جَاءَ فَجَلَسَ، فَذَكَرَ فِي الْحَدِيثِ انْكِشَافًا مِنَ النَّاسِ، فَقَالَ هَكَذَا عَنْ وُجُوهِنَا حَتَّى نُضَارِبَ الْقَوْمَ، مَا هَكَذَا كُنَّا نَفْعَلُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، بِئْسَ مَا عَوَّدْتُمْ أَقْرَانَكُمْ‏.‏ رَوَاهُ حَمَّادٌ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ‏.‏

 

2845. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Abdul-Vehab, njemu Halid ibn Haris, ovome prenio Ibn Avn od Musaa ibn Enesa, koji je, spomenuvši dan (pogibije u) Jemami, rekao: – Enes je došao Sabitu ibn Kajsu, a on je namirisavao svoja otkrivena stegna. Tada mu je Enes rekao: “Amidža, šta te zadržalo pa nisi dosad došao?” „Evo sada, bratiću.”  – odgovorio je, dok se i dalje namirisavaše – kaže Enes. Potom je došao, ušao (u prvi streljački red) i u svom govoru spomenuo otkriven prostor bez ljudi i dodao: „Eto, tako je to bilo kod naših prvaka sve dok ne bi udarili na neprijatelja. Nismo ovako radili s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem. Ružno je to čemu ste navikli vaše vršnjake (drugove).” Hammad je ovo prenio od Sabita, a on od Enesa.


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ الْمُنْكَدِرِ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَنْ يَأْتِينِي بِخَبَرِ الْقَوْمِ يَوْمَ الأَحْزَابِ ‏”‏‏.‏ قَالَ الزُّبَيْرُ أَنَا‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ مَنْ يَأْتِينِي بِخَبَرِ الْقَوْمِ ‏”‏‏.‏ قَالَ الزُّبَيْرُ أَنَا‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ حَوَارِيًّا، وَحَوَارِيَّ الزُّبَيْرُ ‏”‏‏.‏

 

2846. PRIČAO NAM JE Ebu Nuajm, njemu Sufjan od Muhammeda ibn Munkedira, a ovaj da je Džabir, radijallahu ‘anhu, kazao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na dan (borbe) protiv saveznika rekao je: „Ko će mi donijeti vijest o narodu (Benu-Kurejza)?” „Ja.” – reče Zubejr. Potom je opet upitao: “Ko će mi donijeti vijest o (tom) narodu?” „Ja.” – ponovo će Zubejr. Tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Svaki vjerovjesnik imao je svoje bliže pomoćnike, a moj je pomoćnik Zubejr.”


 

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُنْكَدِرِ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ نَدَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم النَّاسَ ـ قَالَ صَدَقَةُ أَظُنُّهُ ـ يَوْمَ الْخَنْدَقِ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ، ثُمَّ نَدَبَ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ، ثُمَّ نَدَبَ النَّاسَ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ حَوَارِيًّا، وَإِنَّ حَوَارِيَّ الزُّبَيْرُ بْنُ الْعَوَّامِ ‏”‏‏.‏

 

2847. PRIČAO NAM JE Sadekat, njemu Ibn Ujejne, a ovome Ibnul-Munkedir, da je čuo Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, kad je kazao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pozvao je prisutne ljude (tražeći dobrovoljca) – mislim, kaže Sadekat, na dan borbe na Hendeku – pa se odazvao Zubejr. Potom ih je ponovo pozvao pa se opet odazvao Zubejr. Zatim je još jednom pozvao prisutne ljude i opet se odazvao Zubejr. Tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Svaki vjerovjesnik je imao pomoćnika, a moj je pomoćnik Zubejr ibn Avvam.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا أَبُو شِهَابٍ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ مَالِكِ بْنِ الْحُوَيْرِثِ، قَالَ انْصَرَفْتُ مِنْ عِنْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ لَنَا أَنَا وَصَاحِبٌ لِي ‏ “‏ أَذِّنَا وَأَقِيمَا، وَلْيَؤُمَّكُمَا أَكْبَرُكُمَا ‏”‏‏.‏

 

2848. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Junus, ovome prenio Ebu Šihab od Halida el-Hazzaa, on od Ebu Kilabe, a ovaj od Malika ibn Huvejrisa, koji je kazao: – Krenuo sam od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, a on reče meni i mom drugu: „Učite ezan i ikamet, a neka bude od vas dvojice imam onaj koji je stariji (po godinama)!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الْخَيْلُ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ‏”‏‏.‏

 

2849. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme, njemu prenio Malik od Nafija, a on da je Abdullah ibn Omer, radijallahu ‘anhuma, kazao: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Konji u svojim grivama imaju dobro (nagradu za svoga gospodara) do Sudnjeg dana.”


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حُصَيْنٍ، وَابْنِ أَبِي السَّفَرِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الْجَعْدِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ ‏”‏‏.‏ قَالَ سُلَيْمَانُ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ‏.‏

 

2850. PRIČAO NAM JE Hafs ibn Omer, njemu prenio Šu‘be od Husejna i Ibn Ebu Sefera, on od Ša’bija, ovaj od Urve ibn Dža’da, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Konji vezani (radi borbe) imaju u svojim grivama dobro (za vlasnika) do Sudnjeg dana. Sulejman je kazao prenoseći od Šu‘be, on od Urve ibn Ebu Dža‘da, koga u prenošenju slijedi Musedded prenoseći od Hušejma, on od Husejna, ovaj od Ša‘bija, a on opet od Urve ibn Ebu Dža’da.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي التَّيَّاحِ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الْبَرَكَةُ فِي نَوَاصِي الْخَيْلِ ‏”‏‏.‏

 

2851. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja ibn Seid od Šu‘be, ovaj od Ebu Tejjaha, a on od Enesa ibn Malika, koji je rekao: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Napredak (i sreća) je u grivama konja.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ، عَنْ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا عُرْوَةُ الْبَارِقِيُّ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ الأَجْرُ وَالْمَغْنَمُ ‏”‏‏.‏

 

2852. PRIČAO NAM JE Ebu Nua’jm, ovome prenio Zekerijja od Amira, njemu Urve el-Bariki, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Konji imaju u svojim grivama dobro (za vlasnika) do Sudnjeg dana: nagradu na drugom i ratnu dobit na ovom svijetu.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، أَخْبَرَنَا طَلْحَةُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدًا الْمَقْبُرِيَّ، يُحَدِّثُ أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنِ احْتَبَسَ فَرَسًا فِي سَبِيلِ اللَّهِ إِيمَانًا بِاللَّهِ وَتَصْدِيقًا بِوَعْدِهِ، فَإِنَّ شِبَعَهُ وَرِيَّهُ وَرَوْثَهُ وَبَوْلَهُ فِي مِيزَانِهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏”‏‏.‏

 

2853. PRIČAO NAM JE Alija ibn Hafs, njemu Ibn Mubarek, a ovome saopćio Talha ibn Ebu Seid: – Čuo sam Seida el-Makburija kako kaže da je čuo Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, kad govori da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Ko drži konja radi Allahovog puta vjerujući u Allaha i priznajući Njegovo obećanje (nagradu), njegova hrana, njegova voda, fuškija i mokraća bit će na njegovoj vagi na Sudnjem danu.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ، حَدَّثَنَا فُضَيْلُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي قَتَادَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ خَرَجَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَتَخَلَّفَ أَبُو قَتَادَةَ مَعَ بَعْضِ أَصْحَابِهِ وَهُمْ مُحْرِمُونَ وَهْوَ غَيْرُ مُحْرِمٍ، فَرَأَوْا حِمَارًا وَحْشِيًّا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ، فَلَمَّا رَأَوْهُ تَرَكُوهُ حَتَّى رَآهُ أَبُو قَتَادَةَ، فَرَكِبَ فَرَسًا لَهُ يُقَالُ لَهُ الْجَرَادَةُ، فَسَأَلَهُمْ أَنْ يُنَاوِلُوهُ سَوْطَهُ فَأَبَوْا، فَتَنَاوَلَهُ فَحَمَلَ فَعَقَرَهُ، ثُمَّ أَكَلَ فَأَكَلُوا، فَنَدِمُوا فَلَمَّا أَدْرَكُوهُ قَالَ ‏ “‏ هَلْ مَعَكُمْ مِنْهُ شَىْءٌ ‏”‏‏.‏ قَالَ مَعَنَا رِجْلُهُ، فَأَخَذَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَكَلَهَا‏.‏

 

2854. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Ebu Bekr da mu je prenio Fudajl ibn Sulejman od Ebu Hazima, on od Abdullaha ibn Ebu Katade, a ovaj od svoga oca, da je on putovao s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, a Ebu Katade malo izostao s nekim svojim drugovima. Oni su bili u ihramima, a on nije bio u ihramu. Vidjeli su divljeg magarca prije nego ga je ugledao Ebu Katade. Vidjevši ga, ostavili su ga na miru, a tada ga je ugledao Ebu Katade, koji je uzjahao svoga konja, kome je bilo ime Džerad, i zatražio od njih da mu dohvate njegov bič. Oni to nisu htjeli učiniti, pa ga je on sam dohvatio, navalio na divljeg magarca i zaklao ga. Zatim je jeo (njegovo meso), a jeli su i ostali. Onda su krenuli naprijed. Kad su ih stigli, Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, upitao je: – Imate li išta od njegova (mesa)? – Imam njegovu nogu – odgovorio je Ebu Katade. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, uzeo ju je i pojeo.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا مَعْنُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ عَبَّاسِ بْنِ سَهْلٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، قَالَ كَانَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَائِطِنَا فَرَسٌ يُقَالُ لَهُ اللُّحَيْفُ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ وَقَالَ بَعْضُهُمُ اللُّخَيْفُ

 

2855. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah ibn Džafer, njemu Ma’n ibn Isa, a ovome Ubej ibn Abbas ibn Sehl od svoga oca, a on od svoga djeda, koji je rekao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, imao je u našoj bašči konja koji se zvaše Luhajf. 2856. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Ibrahim da je čuo Jahjaa ibn Adema, kome je prenio Ebul-Ahves od Ebu Ishaka, on od Amra ibn Mejmuna, a ovaj od Muaza, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: „Jahao sam s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, na jednom magarcu, koji se zvaše Ufejr, pa on reče: „O, Mu‘azu, znaš li koje je Allahovo pravo nad Njegovim robovima, a koje je njihovo pravo kod Allaha?” Odgovorio sam: “Allah i Njegov Poslanik to najbolje znaju.” – Allahovo je pravo nad ljudima – reče on – da Mu ibadet čine ne pripisujući Mu druga, a pravo ljudi kod Allaha je da ne kazni onoga ko nije širk počinio. – Allahov Poslaniče, rekoh, mogu li time obradovati ljude? – Nemoj to činiti, da se ne bi samo na to oslonili! – reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، سَمِعَ يَحْيَى بْنَ آدَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ مُعَاذٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ رِدْفَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى حِمَارٍ يُقَالُ لَهُ عُفَيْرٌ، فَقَالَ ‏”‏ يَا مُعَاذُ، هَلْ تَدْرِي حَقَّ اللَّهِ عَلَى عِبَادِهِ وَمَا حَقُّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَإِنَّ حَقَّ اللَّهِ عَلَى الْعِبَادِ أَنْ يَعْبُدُوهُ وَلاَ يُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَحَقَّ الْعِبَادِ عَلَى اللَّهِ أَنْ لاَ يُعَذِّبَ مَنْ لاَ يُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَفَلاَ أُبَشِّرُ بِهِ النَّاسَ قَالَ ‏”‏ لاَ تُبَشِّرْهُمْ فَيَتَّكِلُوا ‏”‏‏.‏

 

2856. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Ibrahim da je čuo Jahjaa ibn Adema, kome je prenio Ebul-Ahves od Ebu Ishaka, on od Amra ibn Mejmuna, a ovaj od Muaza, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: „Jahao sam s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, na jednom magarcu, koji se zvaše Ufejr, pa on reče: „O, Mu‘azu, znaš li koje je Allahovo pravo nad Njegovim robovima, a koje je njihovo pravo kod Allaha?” Odgovorio sam: “Allah i Njegov Poslanik to najbolje znaju.” – Allahovo je pravo nad ljudima – reče on – da Mu ibadet čine ne pripisujući Mu druga, a pravo ljudi kod Allaha je da ne kazni onoga ko nije širk počinio. – Allahov Poslaniče, rekoh, mogu li time obradovati ljude? – Nemoj to činiti, da se ne bi samo na to oslonili! – reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، سَمِعْتُ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ فَزَعٌ بِالْمَدِينَةِ، فَاسْتَعَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرَسًا لَنَا يُقَالُ لَهُ مَنْدُوبٌ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ مَا رَأَيْنَا مِنْ فَزَعٍ، وَإِنْ وَجَدْنَاهُ لَبَحْرًا ‏”‏‏.‏

 

2857. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Gunder, ovome Šu‘be, koji kaže da je čuo Katada, a on Enesa ibn Malika, koji je rekao: „U Medini zavlada strah, pa Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, posudi od nas konja koji se zvaše Mendub, i (vrativši se) reče: ’Nismo uočili nikakvu opasnost, a uvjerili smo se da je kao more’ (brz konj).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ إِنَّمَا الشُّؤْمُ فِي ثَلاَثَةٍ فِي الْفَرَسِ وَالْمَرْأَةِ وَالدَّارِ ‏”‏‏.‏

 

2858. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, a njemu Šu‘ajb prenoseći od Zuhrija, koji je rekao: – Saopćio mi je Salim ibn Abdullah, da je Abdullah ibn Omer, radijallahu ‘anhuma, izjavio: „Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kad kaže: ‘Nesretnost je samo u trome: konju, ženi i kući.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي حَازِمِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِنْ كَانَ فِي شَىْءٍ فَفِي الْمَرْأَةِ وَالْفَرَسِ وَالْمَسْكَنِ ‏”‏‏.‏

 

2859. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme prenoseći od Malika, on od Ebu Hazima ibn Dinara, a ovaj od Sehla ibn Sa‘da es-Sa‘idija, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Ako je (nesretnost) i u čemu, onda je u ženi, konju i stanu.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ الْخَيْلُ لِثَلاَثَةٍ لِرَجُلٍ أَجْرٌ، وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ، وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ، فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَأَطَالَ فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ، فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ مِنَ الْمَرْجِ أَوِ الرَّوْضَةِ كَانَتْ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَلَوْ أَنَّهَا قَطَعَتْ طِيَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ أَرْوَاثُهَا وَآثَارُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ، وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَهَا كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ لَهُ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِئَاءً وَنِوَاءً لأَهْلِ الإِسْلاَمِ فَهْىَ وِزْرٌ عَلَى ذَلِكَ ‏”‏‏.‏ وَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحُمُرِ، فَقَالَ ‏”‏ مَا أُنْزِلَ عَلَىَّ فِيهَا إِلاَّ هَذِهِ الآيَةُ الْجَامِعَةُ الْفَاذَّةُ ‏{‏فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ ‏}‏‏”‏‏.‏

 

2860. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme prenoseći od Malika, on od Zejda ibn Eslema, ovaj od Ebu Saliha es-Semmana, a ond od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Konji su za trojicu: za nekoga su nagrada; za drugoga su zaštita (zastor); a trećem su grijeh (teret). Nagrada su za onoga koji ih drži u ime Allaha i napasa na livadi ili u bašči, pa što god popasu povezani na toj livadi ili bašči, pisat će mu se u dobra djela. Ukoliko se, pak, poprekidaju i preskoče korak-dva (brežuljak-dva), vlasniku se za njihov izmet i stope računaju dobra djela. Ako ih vlasnik povede pokraj rijeke pa se iz nje napiju, a on nije namjeravao da ih napoji, računa mu se i to u dobra djela. Grijeh su onome čovjeku koji ih drži radi ponosa, licemjerstva i neprijateljstva protiv muslimana; za to su mu grijeh. Upitan za magarce, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: – O tome nije ništa objavljeno, osim ovog općeg jedinstvenog ajeta: “… onaj ko bude uradio koliko trun dobra – vidjet će ga, a onaj ko bude uradio i koliko trun zla – vidjet će ga.”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا أَبُو عَقِيلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمُتَوَكِّلِ النَّاجِيُّ، قَالَ أَتَيْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ الأَنْصَارِيَّ، فَقُلْتُ لَهُ حَدِّثْنِي بِمَا، سَمِعْتَ مِنْ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ سَافَرْتُ مَعَهُ فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ ـ قَالَ أَبُو عَقِيلٍ لاَ أَدْرِي غَزْوَةً أَوْ عُمْرَةً ـ فَلَمَّا أَنْ أَقْبَلْنَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَنْ أَحَبَّ أَنْ يَتَعَجَّلَ إِلَى أَهْلِهِ فَلْيُعَجِّلْ ‏”‏‏.‏ قَالَ جَابِرٌ فَأَقْبَلْنَا وَأَنَا عَلَى جَمَلٍ لِي أَرْمَكَ لَيْسَ فِيهِ شِيَةٌ، وَالنَّاسُ خَلْفِي، فَبَيْنَا أَنَا كَذَلِكَ إِذْ قَامَ عَلَىَّ، فَقَالَ لِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ يَا جَابِرُ اسْتَمْسِكْ ‏”‏‏.‏ فَضَرَبَهُ بِسَوْطِهِ ضَرْبَةً، فَوَثَبَ الْبَعِيرُ مَكَانَهُ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَتَبِيعُ الْجَمَلَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ وَدَخَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْمَسْجِدَ فِي طَوَائِفِ أَصْحَابِهِ، فَدَخَلْتُ إِلَيْهِ، وَعَقَلْتُ الْجَمَلَ فِي نَاحِيَةِ الْبَلاَطِ‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ هَذَا جَمَلُكَ‏.‏ فَخَرَجَ، فَجَعَلَ يُطِيفُ بِالْجَمَلِ وَيَقُولُ ‏”‏ الْجَمَلُ جَمَلُنَا ‏”‏‏.‏ فَبَعَثَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوَاقٍ مِنْ ذَهَبٍ فَقَالَ ‏”‏ أَعْطُوهَا جَابِرًا ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ اسْتَوْفَيْتَ الثَّمَنَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ الثَّمَنُ وَالْجَمَلُ لَكَ ‏”‏‏.‏

 

2861. PRIČAO NAM JE Muslim, njemu Ebu Akil, a ovome Ebul-Mutevekil en-Nadži, koji je rekao: – Došao sam Džabiru ibn Abdullahu ensariji i rekao mu: „Kazuj mi šta si čuo od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem!” – Putovao sam s njim – reče on – u jednom od njegovih pohoda. Ja ne znam – kaže Ebu Akil – da li je to bila neka vojna ili umra, pa kada smo se vraćali, Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: „Kome se žuri njegovim ukućanima, neka požuri!” – Tada smo – kaže Džabir – krenuli. Ja sam bio na svom sivkastom devcu na kome ne bijaše nikakva znaka (druge boje), a ostali iza mene. I dok sam tako jašio, devac mi stade (od umora), pa mi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: „Džabire, drži se!” I udari ga jedanput svojim bičem tako da devac skoči (naprijed) i zauze opet svoje mjesto. Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, tada me upita: – Hoćeš li mi prodati ovog devca? – Pošto smo stigli u Medinu, Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ušao je u džamiju sa svojim drugovima, a ja sam svezavši devca za jedan usađeni kamen (u haremu), ušao i rekao mu: „Ovdje je tvoj devac!” Tada je on izišao i, obilazeći oko devca, govorio: „Devac je naš devac.” Potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao nekoliko oka zlata rekavši: “Podajte ih Džabiru!” Poslije (me) upitao: „Je li ti (njegova) vrijednost potpuno izmirena?” „Da.” – odgovorio sam. „Ta vrijednost i devac su tvoji.” – reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ بِالْمَدِينَةِ فَزَعٌ، فَاسْتَعَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرَسًا لأَبِي طَلْحَةَ، يُقَالُ لَهُ مَنْدُوبٌ فَرَكِبَهُ، وَقَالَ ‏ “‏ مَا رَأَيْنَا مِنْ فَزَعٍ، وَإِنْ وَجَدْنَاهُ لَبَحْرًا ‏”‏‏.‏

 

2862. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Muhammed, njemu Abdullah, a ovome Šu‘be od Katade, koji je rekao: – Čuo sam Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, kako je izjavio: „U Medini zavlada strah, pa Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, posudi konja od Ebu Talhe, kome je bilo ime Mendub, uzjaši ga, pa kasnije izjavi: „Nismo uočili nikakvu opasnost, a zaista sam se uvjerio da je kao more!” (brz konj).


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَعَلَ لِلْفَرَسِ سَهْمَيْنِ وَلِصَاحِبِهِ سَهْمًا‏.‏ وَقَالَ مَالِكٌ يُسْهَمُ لِلْخَيْلِ وَالْبَرَاذِينِ مِنْهَا لِقَوْلِهِ ‏{‏وَالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيرَ لِتَرْكَبُوهَا‏}‏ وَلاَ يُسْهَمُ لأَكْثَرَ مِنْ فَرَسٍ‏.‏

 

2863. PRIČAO NAM JE Ubejd ibn Ismail, prenoseći od Ebu Usame, on od ‘Ubejdullaha, ovaj od Nafija, a on opet od Ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odredio za konja dva dijela (ratnog plijena), a njegovom vlasniku jedan dio.


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ،‏.‏ قَالَ رَجُلٌ لِلْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَفَرَرْتُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ حُنَيْنٍ قَالَ لَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يَفِرَّ، إِنَّ هَوَازِنَ كَانُوا قَوْمًا رُمَاةً، وَإِنَّا لَمَّا لَقِينَاهُمْ حَمَلْنَا عَلَيْهِمْ فَانْهَزَمُوا، فَأَقْبَلَ الْمُسْلِمُونَ عَلَى الْغَنَائِمِ وَاسْتَقْبَلُونَا بِالسِّهَامِ، فَأَمَّا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ يَفِرَّ، فَلَقَدْ رَأَيْتُهُ وَإِنَّهُ لَعَلَى بَغْلَتِهِ الْبَيْضَاءِ وَإِنَّ أَبَا سُفْيَانَ آخِذٌ بِلِجَامِهَا، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ أَنَا النَّبِيُّ لاَ كَذِبْ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ ‏”‏‏.‏

 

2864. PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu Sehl ibn Jusuf od Šu‘be, a on od Ebu Ishaka, da je jedan čovjek rekao Beru ibn Azibu, radijallahu ‘anhu: – Jeste li u Bitki na Hunejnu pobjegli od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem? – (Da), ali Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije pobjegao – odgovorio je Bera’. Pripadnici plemena Hevazin su bili strijelci, i kada smo se sukobili s njima, navalili smo na njih i porazili ih pa su (neki) muslimani krenuli za ratnim plijenom, a oni opet okrenuli na nas strelicama. Samo Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije pobjegao. Ja sam ga vidio na njegovoj mazgi Bejda’, koju Ebu Sufjan držaše za uzdu, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, govoraše: „Ja sam Allahov Poslanik. Nema laži! Ja sam unuk Abdul-Muttaliba!”


 

حَدَّثَنِي عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ أَبِي أُسَامَةَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ أَنَّهُ كَانَ إِذَا أَدْخَلَ رِجْلَهُ فِي الْغَرْزِ وَاسْتَوَتْ بِهِ نَاقَتُهُ قَائِمَةً، أَهَلَّ مِنْ عِنْدِ مَسْجِدِ ذِي الْحُلَيْفَةِ‏.‏

 

2865. PRIČAO NAM JE ‘Ubejd ibn Ismail prenoseći od Ebu Usame, ovaj do Ubejdullaha, on od Nafija, a ovaj opet od Ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pošto je stavio svoju nogu u kožnu uzengiju i pošto mu se umirila deva, uspravljen izgovorio telbiju za hodočašće kod džamije u Zul-Hulejfi.


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه اسْتَقْبَلَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَرَسٍ عُرْىٍ، مَا عَلَيْهِ سَرْجٌ، فِي عُنُقِهِ سَيْفٌ‏.‏

 

2866. PRIČAO NAM JE Amr ibn Avn, njemu prenio Hammad od Sabita, a ovaj od Enesa, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, krenuo pred njih na konju na kome nije bilo sedla, a na vratu mu sablja.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى بْنُ حَمَّادٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ أَهْلَ، الْمَدِينَةِ فَزِعُوا مَرَّةً، فَرَكِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَرَسًا لأَبِي طَلْحَةَ كَانَ يَقْطِفُ ـ أَوْ كَانَ فِيهِ قِطَافٌ ـ فَلَمَّا رَجَعَ قَالَ ‏ “‏ وَجَدْنَا فَرَسَكُمْ هَذَا بَحْرًا ‏”‏‏.‏ فَكَانَ بَعْدَ ذَلِكَ لاَ يُجَارَى‏.‏

 

2867. PRIČAO NAM JE Abdul-A‘la ibn Hammad, njemu Jezid ibn Zurej‘, ovome prenio Seid od Katade, on od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, da su se stanovnici Medine jednom bili uplašili, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, uzjahao konja Ebu Talhina, koji bijaše spor, odnosno koji bijaše lijen, pa kad se vratio, rekao je: „Uvjerio sam se da je ovaj vaš konj kao more, i poslije toga nije mogao ići s njim (nijedan konj).”


 

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَجْرَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَا ضُمِّرَ مِنَ الْخَيْلِ مِنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ، وَأَجْرَى مَا لَمْ يُضَمَّرْ مِنَ الثَّنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ‏.‏ قَالَ ابْنُ عُمَرَ وَكُنْتُ فِيمَنْ أَجْرَى‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ قَالَ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ بَيْنَ الْحَفْيَاءِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ خَمْسَةُ أَمْيَالٍ أَوْ سِتَّةٌ، وَبَيْنَ ثَنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ مِيلٌ‏.‏

 

2868. PRIČAO NAM JE Kabiset, njemu Sufjan od Ubejdullaha, on od Nafija, a ovaj od Ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, koji je rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, utrkivao se na treniranim konjima od Hafjaa do Senijjetul-Vedaa, a na onim koji nisu bili trenirani od Senijjeta do džamije Benu-Zurejk.” Ibn Omer je rekao: “I ja sam bio od onih koji su se utrkivali.” Abdullah (ibn Velid) kaže da mu je prenio Sufjan: „Pričao mi je Ubejdullah da je Sufjan izjavio: ’Između Hafjaa i Senijjetul-Vedaa je pet ili šest milja, a između Senijjeta i džamije Benu-Zurejk jedna milja.’”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم سَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ، وَكَانَ أَمَدُهَا مِنَ الثَّنِيَّةِ إِلَى مَسْجِدِ بَنِي زُرَيْقٍ‏.‏ وَأَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ كَانَ سَابَقَ بِهَا‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ أَمَدًا غَايَةً فَطَالَ عَلَيْهِمْ الْأَمَدُ

 

2869. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Junus, njemu Lejs od Nafija, a on od Abdullaha, radijallahu ‘anhu, da se Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, utrkivao na konjima koji nisu pripremani, a duljina staze je bila od Senijjeta od džamije Benu-Zurejk, i da je Abdullah ibn Omer u toj trci utekao. Ebu Abdullah (Buhari) kaže: „Riječ emeden znači cilj, meta, i zbog toga se kaže: Oduljio im se cilj, meta.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَابَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي قَدْ أُضْمِرَتْ فَأَرْسَلَهَا مِنَ الْحَفْيَاءِ، وَكَانَ أَمَدُهَا ثَنِيَّةَ الْوَدَاعِ‏.‏ فَقُلْتُ لِمُوسَى فَكَمْ كَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ سِتَّةُ أَمْيَالٍ أَوْ سَبْعَةٌ‏.‏ وَسَابَقَ بَيْنَ الْخَيْلِ الَّتِي لَمْ تُضَمَّرْ، فَأَرْسَلَهَا مِنْ ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ، وَكَانَ أَمَدُهَا مَسْجِدَ بَنِي زُرَيْقٍ، قُلْتُ فَكَمْ بَيْنَ ذَلِكَ قَالَ مِيلٌ أَوْ نَحْوُهُ‏.‏ وَكَانَ ابْنُ عُمَرَ مِمَّنْ سَابَقَ فِيهَا‏.‏

 

2870. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Muavija, ovome prenio Ebu Ishak od Musaa ibn Ukbe, on od Nafija, a ovaj od Ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, koji je rekao: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, utrkivaše se na konjima koji su bili trenirani i puštao ih je od Hafjaa, a cilj im je bio Senijjetul-Veda. – Potom sam rekao Musau – kaže Ishak: „Pa koliko je to bilo?” „Šest ili sedam milja” – odgovorio je on. – A utrkivao se i na konjima koji nisu bili trenirani i puštao ih od Senijjetul-Vedaa, a cilj im je bio mesdžid Benu-Zurejka. – Pa koliko je između toga? – upitao sam. – Jedna milja ili otprilike toliko – odgovorio je, a Ibn Omer bijaše od onih koji je u toj trci utekao (tj. pobijedio).


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَتْ نَاقَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُقَالُ لَهَا الْعَضْبَاءُ‏.‏

 

2871. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Muavija, ovome prenio Ebu Ishak od Humejda, koji je kazao: „Čuo sam Enesa, radijallahu ‘anhu, kako kaže: ‘Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, imao je devu koja se zvaše Adba’.’”


 

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَاقَةٌ تُسَمَّى الْعَضْبَاءَ لاَ تُسْبَقُ ـ قَالَ حُمَيْدٌ أَوْ لاَ تَكَادُ تُسْبَقُ ـ فَجَاءَ أَعْرَابِيٌّ عَلَى قَعُودٍ فَسَبَقَهَا، فَشَقَّ ذَلِكَ عَلَى الْمُسْلِمِينَ، حَتَّى عَرَفَهُ فَقَالَ ‏ “‏ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ أَنْ لاَ يَرْتَفِعَ شَىْءٌ مِنَ الدُّنْيَا إِلاَّ وَضَعَهُ ‏”‏‏.‏ طَوَّلَهُ مُوسَى عَنْ حَمَّادٍ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2872. PRIČAO NAM JE Malik ibn Ismail, njemu Zuhejr od Humejda, a on od Enesa, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, imao je devu kojoj je bilo ime Adba’, kojoj se nije moglo uteći”, a Humejdu je rekao: “… odnosno, skoro da joj se nije moglo uteći”, pa je došao jedan nomad na mladom devcu i utekao joj. To je muslimanima bilo teško. Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, to je primijetio i rekao: “Allah je sebi uzeo za dužnost da se na ovom svijetu ništa ne uzdiže a da ga On ne ponizi.” Ovaj hadis Musa je oduljio prenoseći ga od Hammada, on od Sabita, ovaj od Enesa, radijallahu ‘anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ عَمْرَو بْنَ الْحَارِثِ، قَالَ مَا تَرَكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ بَغْلَتَهُ الْبَيْضَاءَ وَسِلاَحَهُ وَأَرْضًا تَرَكَهَا صَدَقَةً‏.‏

 

2873. PRIČAO NAM JE Amr ibn Ali, njemu Jahja, a ovome Sufjan: – Prenio mi je Ebu Ishak da je čuo Amra ibn Harisa kad je izjavio: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ostavio je (iza sebe) samo svoju mazgu Bejda’, svoje oružje i zemlju koju je ostavio kao vakuf.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَهُ رَجُلٌ يَا أَبَا عُمَارَةَ وَلَّيْتُمْ يَوْمَ حُنَيْنٍ قَالَ لاَ، وَاللَّهِ مَا وَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَلَكِنْ وَلَّى سَرَعَانُ النَّاسِ، فَلَقِيَهُمْ هَوَازِنُ بِالنَّبْلِ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى بَغْلَتِهِ الْبَيْضَاءِ، وَأَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ آخِذٌ بِلِجَامِهَا، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ أَنَا النَّبِيُّ لاَ كَذِبْ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ‏”‏

 

2874. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Musenna, ovome prenio Jahja ibn Seid od Sufjana, a njemu Ebu Ishak od Beraa, radijallahu ‘anhu, da mu je jedan čovjek rekao: – O, Ebu Umara (nadimak Beraa), krenuli ste (u bijeg) u Bitki na Hunejnu. – Ne, Boga mi – odgovorio je on – nije pobjegao Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nego su krenuli (u bijeg) prvi (redovi), pa ih je dočekalo Hevazin (pleme) strelicama, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, bijaše na svojoj mazgi Bejda’, koju Ebu Sufjan ibn Haris držaše za uzdu. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, tada je govorio: – Ja sam Vjerovjesnik! Nema laži! Ja sam unuk Abdul-Muttaliba!


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتِ اسْتَأْذَنْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي الْجِهَادِ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ جِهَادُكُنَّ الْحَجُّ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَلِيدِ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ عَنْ مُعَاوِيَةَ بِهَذَا‏.‏

 

2875. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Kesir, njemu prenio Sufjan od Muavija ibn Ishaka, a on od Aiše, kćerke Talhata, a ova od Aiše, majke pravovjernih, radijallahu anha, koja je kazala: – Tražila sam od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, dozvolu za (učestvovanje) u borbi, pa on reče: „Vaša je borba hadždž.” Abdullah ibn Velid je rekao: „To nam je prenio Sufjan od Muavija.”


 

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، بِهَذَا‏.‏ وَعَنْ حَبِيبِ بْنِ أَبِي عَمْرَةَ، عَنْ عَائِشَةَ بِنْتِ طَلْحَةَ، عَنْ عَائِشَةَ أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم سَأَلَهُ نِسَاؤُهُ عَنِ الْجِهَادِ فَقَالَ ‏ “‏ نِعْمَ الْجِهَادُ الْحَجُّ ‏”‏‏.‏

 

2876. PRIČAO NAM JE Kabiset da mu je prenio Sufjan od Muavija, a (preneseno je) od Habiba ibn Ebu Amreta, on (prenio) od Aiše, kćerke Talhata, ova od Aiše, majke pravovjernih, a ona od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da su ga njegove žene pitale za borbu, a on rekao: „Divna borba na Allahovom putu je hadždž!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى ابْنَةِ مِلْحَانَ فَاتَّكَأَ عِنْدَهَا، ثُمَّ ضَحِكَ فَقَالَتْ لِمَ تَضْحَكُ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ‏”‏ نَاسٌ مِنْ أُمَّتِي يَرْكَبُونَ الْبَحْرَ الأَخْضَرَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، مَثَلُهُمْ مَثَلُ الْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ اجْعَلْهَا مِنْهُمْ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ عَادَ فَضَحِكَ، فَقَالَتْ لَهُ مِثْلَ أَوْ مِمَّ ذَلِكَ فَقَالَ لَهَا مِثْلَ ذَلِكَ، فَقَالَتِ ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ، وَلَسْتِ مِنَ الآخِرِينَ ‏”‏‏.‏ قَالَ قَالَ أَنَسٌ فَتَزَوَّجَتْ عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ، فَرَكِبَتِ الْبَحْرَ مَعَ بِنْتِ قَرَظَةَ، فَلَمَّا قَفَلَتْ رَكِبَتْ دَابَّتَهَا فَوَقَصَتْ بِهَا، فَسَقَطَتْ عَنْهَا فَمَاتَتْ‏.‏

 

2877, 2878. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Muavi ibn Amr, a ovome prenio Ebu Ishak od Abdullaha ibn Abdurrahmana el-Ensarija, koji je rekao: – Čuo sam Enesa, radijallahu ‘anhu, kako govori: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ušao je kćerki Milhana i tu je prispao, a poslije se nasmijao i ona je rekla: ‘Allahov Poslaniče, šta te je nasmijalo?’ ‘Neki od mojih sljedbenika će ploviti zelenim morem u ime Allaha. Njihovo stanje je slično vladarima na prijestoljima.’ ‘Allahov Poslaniče’ – rekla je ona – ‘moli Allaha da me učini (jednim) od njih!’ ‘Allahu moj’ – rekao je on – ‘učini je (jednim) od njih!’ Poslije se on zanio (u san), zatim se opet nasmijao i ona mu je rekla isto ili slično, i on joj je rekao to isto, a ona je dodala: ‘Moli Allaha da me učini (jednim) od njih!’ ‘Ti si od onih prvih, a ne od ovih drugih’ – odgovorio je on. ‘Enes je rekao’ – kaže Abdur-Rahim: ‘Potom ju je vjenčao Ubade ibn Samit i ona je zaplovila morem s kćerkom Kareza, i kad se vraćala (iz vojne), uzjašila je na svoju jahalicu, s koje je pala, slomila vrat i umrla.’”


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ النُّمَيْرِيُّ، حَدَّثَنَا يُونُسُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، قَالَ سَمِعْتُ عُرْوَةَ بْنَ الزُّبَيْرِ، وَسَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ، وَعَلْقَمَةَ بْنَ وَقَّاصٍ، وَعُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ حَدِيثِ، عَائِشَةَ، كُلٌّ حَدَّثَنِي طَائِفَةً، مِنَ الْحَدِيثِ قَالَتْ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ أَقْرَعَ بَيْنَ نِسَائِهِ، فَأَيَّتُهُنَّ يَخْرُجُ سَهْمُهَا خَرَجَ بِهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَأَقْرَعَ بَيْنَنَا فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا، فَخَرَجَ فِيهَا سَهْمِي، فَخَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَعْدَ مَا أُنْزِلَ الْحِجَابُ‏.‏

 

2879. PRIČAO NAM JE Hadždžadž ibn Minhal, njemu Abdullah ibn Omer en-Numejri, a ovome Junus: – Čuo sam da je Zuhri rekao: „Čuo sam Urvu ibn Zubejra i Seida ibn Musejjeba, Alkamu ibn Vekasa, ‘Ubejdullaha ibn Abdullaha kako prenose hadis Aiše, a svi su mi prenosili po dio njezine izreke, koja glasi: ‘Kada bi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, htio izaći (na putovanje), bacio bi kocku među svojim ženama, pa čija strelica od njih izađe, ona bi išla s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem. Tako je dao izvlačiti kocku među nama prilikom jedne vojne, kad je vodio borbu, pa je izašla moja strelica i ja sam otišla s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem; to je bilo poslije objave ajeta o pokrivanju (žena).’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ انْهَزَمَ النَّاسُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَلَقَدْ رَأَيْتُ عَائِشَةَ بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ وَأُمَّ سُلَيْمٍ وَإِنَّهُمَا لَمُشَمِّرَتَانِ أَرَى خَدَمَ سُوقِهِمَا، تَنْقُزَانِ الْقِرَبَ ـ وَقَالَ غَيْرُهُ تَنْقُلاَنِ الْقِرَبَ ـ عَلَى مُتُونِهِمَا، ثُمَّ تُفْرِغَانِهِ فِي أَفْوَاهِ الْقَوْمِ، ثُمَّ تَرْجِعَانِ فَتَمْلآنِهَا، ثُمَّ تَجِيئَانِ فَتُفْرِغَانِهَا فِي أَفْوَاهِ الْقَوْمِ‏.‏

 

2880. PRIČAO NAM JE Ebu Ma’mer, njemu Abdul-Varis, a ovome Abdul-Aziz, prenoseći da je Enes kazao: – U Bitki na Uhudu rastupili su se ljudi oko Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i vidio sam – kaže Enes – Aišu, kćerku Ebu Bekra, i Ummu Sulemu kako se zavrnutih skuta, tako da im se vidi nakit na nogama, kreću s mješinama (vode), a drugi prenosioci kažu: „… prenosile su mješine na svojim leđima, naginjale ih na usta boraca, potom se vraćale, punile ih i opet dolazile i naginjale na usta boraca.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ ثَعْلَبَةُ بْنُ أَبِي مَالِكٍ إِنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَسَمَ مُرُوطًا بَيْنَ نِسَاءٍ مِنْ نِسَاءِ الْمَدِينَةِ، فَبَقِيَ مِرْطٌ جَيِّدٌ فَقَالَ لَهُ بَعْضُ مَنْ عِنْدَهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَعْطِ هَذَا ابْنَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الَّتِي عِنْدَكَ‏.‏ يُرِيدُونَ أُمَّ كُلْثُومٍ بِنْتَ عَلِيٍّ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ أُمُّ سَلِيطٍ أَحَقُّ‏.‏ وَأُمُّ سَلِيطٍ مِنْ نِسَاءِ الأَنْصَارِ، مِمَّنْ بَايَعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَإِنَّهَا كَانَتْ تَزْفِرُ لَنَا الْقِرَبَ يَوْمَ أُحُدٍ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ تَزْفِرُ تَخِيطُ‏.‏

 

2881. PRIČAO NAM JE Abdan, njemu prenio Abdullah, a ovome Junus od Ibn Šihaba, da je Sa‘lebe ibn Ebu Malik rekao: – Omer ibn Hattab je dijelio ženama Medine kratke svilene ogrtače, pa mu je jedan dobar ogrtač preostao. Tada mu je neko od prisutnih rekao: „Vladaru pravovjernih, podaj to unuci Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, koja je kod tebe” (mislivši na Ummu Kulsumu, kćerku Alijinu)! Omer je odgovorio: „Ummu Selita je preča. Ummu Selita je jedna od onih ensarijskih žena koje su se obavezale (na islam) još Allahovu Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem. Ona nam je” – rekao je Omer – “donosila na dan Bitke na Uhudu mješine (vode).” Ebu Abdullah (Buhari) kaže: „Tezfiru znači: i šila (mješine).”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ ذَكْوَانَ، عَنِ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ، قَالَتْ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَسْقِي، وَنُدَاوِي الْجَرْحَى، وَنَرُدُّ الْقَتْلَى إِلَى الْمَدِينَةِ‏.‏

 

2882. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah, ovome Bišr ibn Mufeddal, a njemu prenio Halid ibn Zekvan od Rubejje, kćerke Muavvizove, koja je izjavila: „Bile smo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, (na Uhudu), napajale (žedne), liječile ranjenike, a poginule prenosile u Medinu.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، عَنْ خَالِدِ بْنِ ذَكْوَانَ، عَنِ الرُّبَيِّعِ بِنْتِ مُعَوِّذٍ، قَالَتْ كُنَّا نَغْزُو مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَنَسْقِي الْقَوْمَ وَنَخْدُمُهُمْ، وَنَرُدُّ الْجَرْحَى وَالْقَتْلَى إِلَى الْمَدِينَةِ‏.‏

 

2883. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu prenio Bišr ibn Mufeddal od Halida ibn Zekvana, a on od Rubejje, kćerke Muavvizove, koja je rekla: „Ratovale smo zajedno s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem: pojile narod, posluživale ga i prenosile u Medinu poginule i ranjene.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ رُمِيَ أَبُو عَامِرٍ فِي رُكْبَتِهِ، فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ قَالَ انْزِعْ هَذَا السَّهْمَ‏.‏ فَنَزَعْتُهُ، فَنَزَا مِنْهُ الْمَاءُ، فَدَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ ‏ “‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعُبَيْدٍ أَبِي عَامِرٍ ‏”‏‏.‏

 

2884. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Alaa’, njemu prenio Ebu Usame od Burejda ibn Abdullaha, on od Ebu Burda, a ovaj od Ebu Musaa, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Ebu Amir je bio pogođen (strijelom) u koljeno pa sam mu prišao, a on mi reče: “Iščupaj ovu strijelu!” – Ja sam mu je izvadio, a iz rane je procurila voda. Potom sam otišao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i to mu saopćio, a on reče: „Allahu moj, oprosti (grijehe) Ubejdu Ebu Amiru!”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ، أَخْبَرَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم سَهِرَ فَلَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ قَالَ ‏”‏ لَيْتَ رَجُلاً مِنْ أَصْحَابِي صَالِحًا يَحْرُسُنِي اللَّيْلَةَ ‏”‏‏.‏ إِذْ سَمِعْنَا صَوْتَ سِلاَحٍ فَقَالَ ‏”‏ مَنْ هَذَا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَنَا سَعْدُ بْنُ أَبِي وَقَّاصٍ، جِئْتُ لأَحْرُسَكَ‏.‏ وَنَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2885. PRIČAO NAM JE Ismail ibn Halil, njemu saopćio Ali ibn Mushir, ovome Jahja ibn Seid, a njemu Abdullah ibn Amir ibn Rebija: – Čuo sam Aišu, radijallahu anha, kako kaže: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, stalno je bio budan, pa kad je prešao u Medinu, reče: ‘Želio bih jednog dobrog svog druga koji će me ove noći čuvati.’ Tada smo čuli zveku oružja i on upita: ’Ko je to?’ ’Ja, Sa‘d ibn Ebu Vekas. Došao sam da te čuvam.’ I tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zaspao.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرٍ، عَنْ أَبِي حَصِينٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ تَعِسَ عَبْدُ الدِّينَارِ وَالدِّرْهَمِ وَالْقَطِيفَةِ وَالْخَمِيصَةِ، إِنْ أُعْطِيَ رَضِيَ، وَإِنْ لَمْ يُعْطَ لَمْ يَرْضَ ‏”‏‏.‏ لَمْ يَرْفَعْهُ إِسْرَائِيلُ عَنْ أَبِي حَصِينٍ‏.‏

 

2886. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Jusuf, njemu prenio Ebu Bekr od Ebu Hasina, ovaj od Ebu Saliha, on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: „Nesretan je onaj koji robuje dinaru, dirhemu, brokatu i četverorogljastoj odori. Ako mu se što da, zadovoljan je, a ako mu se ne da, nije zadovoljan.” Israil i Muhammed ibn Džuhad ne vežu ovaj hadis za Ebu Hasina.


 

وَزَادَنَا عَمْرٌو قَالَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ تَعِسَ عَبْدُ الدِّينَارِ وَعَبْدُ الدِّرْهَمِ وَعَبْدُ الْخَمِيصَةِ، إِنْ أُعْطِيَ رَضِيَ، وَإِنْ لَمْ يُعْطَ سَخِطَ، تَعِسَ وَانْتَكَسَ، وَإِذَا شِيكَ فَلاَ انْتَقَشَ، طُوبَى لِعَبْدٍ آخِذٍ بِعِنَانِ فَرَسِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، أَشْعَثَ رَأْسُهُ مُغْبَرَّةٍ قَدَمَاهُ، إِنْ كَانَ فِي الْحِرَاسَةِ كَانَ فِي الْحِرَاسَةِ، وَإِنْ كَانَ فِي السَّاقَةِ كَانَ فِي السَّاقَةِ، إِنِ اسْتَأْذَنَ لَمْ يُؤْذَنْ لَهُ، وَإِنْ شَفَعَ لَمْ يُشَفَّعْ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ لَمْ يَرْفَعْهُ إِسْرَائِيلُ وَمُحَمَّدُ بْنُ جُحَادَةَ عَنْ أَبِي حَصِينٍ وَقَالَ تَعْسًا‏.‏ كَأَنَّهُ يَقُولُ فَأَتْعَسَهُمُ اللَّهُ‏.‏ طُوبَى فُعْلَى مِنْ كُلِّ شَىْءٍ طَيِّبٍ، وَهْىَ يَاءٌ حُوِّلَتْ إِلَى الْوَاوِ وَهْىَ مِنْ يَطِيبُ‏.‏

 

2887. A Amr nam u njemu dodaje i kaže: – Saopćio nam je Abdurrahman ibn Abdullah ibn Dinar od svoga oca, on od Ebu Saliha, ovaj od Ebu Hurejre, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: „Nesretan je onaj koji robuje dinaru, dirhemu i četverorogljastoj odori, koji, ako mu se što da, zadovoljan je, a ako mu se ne da, ljuti se i dođe mu zlo, a kad se šta traži, (od njega se ništa) ne izvuče. Blago robu koji drži za uzdu svoga konja u ime Allaha, poprašene svoje kose i prašnjavih nogu; ako je na straži, dobro čuva stražu, ako je u pozadini, dobro je osigurava, ako neko traži dozvolu, on mu ne dozvoljava, a ako se kod njega za što zauzima, ne usvaja se.” Ebu Abdullah kaže: „Israil i Muhammed ibn Džuhade ne vežu ovaj hadis za Ebu Hasina.” – (Termin): ta‘sen – kaže Buhari – jeste kao da je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Allah ih je unesrećio”, a tuba dolazi na oblik fu‘la, što je riječ za sve što je lijepo i ugodno, a (slovo) j asimilacijom je pretvoreno u v, dok (korijen) ove riječi dolazi od jetibu, tj. divan je.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ يُونُسَ بْنِ عُبَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ الْبُنَانِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَحِبْتُ جَرِيرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، فَكَانَ يَخْدُمُنِي‏.‏ وَهْوَ أَكْبَرُ مِنْ أَنَسٍ قَالَ جَرِيرٌ إِنِّي رَأَيْتُ الأَنْصَارَ يَصْنَعُونَ شَيْئًا لاَ أَجِدُ أَحَدًا مِنْهُمْ إِلاَّ أَكْرَمْتُهُ‏.‏

 

2888. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Ar‘ara, njemu prenio Šu‘be od Junusa ibn Ubejda, on od Sabita el-Bunanija, ovaj od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: „Družio sam se (u borbi) s Džerirom ibn Abdullahom i on me je služio.” „Džerir je bio stariji od Enesa.” – kaže Sabit. Džerir je izjavio: „Vidio sam ensarije kako čine usluge Resulullahu, sallallahu alejhi ve sellem, pa i ja, koga god od njih gdje nađem, učinim mu uslugu.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، مَوْلَى الْمُطَّلِبِ بْنِ حَنْطَبٍ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ خَرَجْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى خَيْبَرَ أَخْدُمُهُ، فَلَمَّا قَدِمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم رَاجِعًا، وَبَدَا لَهُ أُحُدٌ قَالَ ‏”‏ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ أَشَارَ بِيَدِهِ إِلَى الْمَدِينَةِ قَالَ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا كَتَحْرِيمِ إِبْرَاهِيمَ مَكَّةَ ‏”‏ اللَّهُمَّ بَارِكْ لَنَا فِي صَاعِنَا وَمُدِّنَا ‏”‏‏.‏

 

2889. PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz ibn Abdullah, a njemu prenio Muhammed ibn Džafer od Amra ibn Ebu Amra, oslobođenog roba Muttaliba ibn Hantaba, da je on čuo Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, kako kaže: – Izišao sam s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, do Hajbera i posluživao ga, pa kad je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, vraćajući se stigao (do Medine) i ukazao mu se Uhud, rekao je: „Ovo je brdo koje nas voli, a i mi njega volimo!” Zatim je rukom pokazao prema Medini i rekao: “Allahu moj, ja činim svetim prostor između njezina dva krša, kao što je Ibrahim učinio svetom Mekku! Allahu moj, podaj nam napredak u našem sa’u i našem muddu (u onom što mjerimo i vagamo).”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ دَاوُدَ أَبُو الرَّبِيعِ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ زَكَرِيَّاءَ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ، عَنْ مُوَرِّقٍ الْعِجْلِيِّ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَكْثَرُنَا ظِلاًّ الَّذِي يَسْتَظِلُّ بِكِسَائِهِ، وَأَمَّا الَّذِينَ صَامُوا فَلَمْ يَعْمَلُوا شَيْئًا، وَأَمَّا الَّذِينَ أَفْطَرُوا فَبَعَثُوا الرِّكَابَ وَامْتَهَنُوا وَعَالَجُوا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ ذَهَبَ الْمُفْطِرُونَ الْيَوْمَ بِالأَجْرِ ‏”‏‏.‏

 

2890. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Davud Ebu Rebi‘ prenoseći od Ismaila ibn Zekerijjaa, on od Asima, ovaj od Muverrika el-Idžlija, a on opet od Enesa, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Mnogi od nas su bili s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, u hladu što ga je činio njegov ogrtač (jer nije bilo šatora), pa koji su postili, nisu mogli ništa raditi, a oni koji su mrsili, slali su deve (po vodu), posluživali (potrebne) i pribavljali (šta je trebalo), pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Oni koji su danas mrsili odnijeli su veliku nagradu.”


 

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ نَصْرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ كُلُّ سُلاَمَى عَلَيْهِ صَدَقَةٌ كُلَّ يَوْمٍ، يُعِينُ الرَّجُلَ فِي دَابَّتِهِ يُحَامِلُهُ عَلَيْهَا أَوْ يَرْفَعُ عَلَيْهَا مَتَاعَهُ صَدَقَةٌ، وَالْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ، وَكُلُّ خَطْوَةٍ يَمْشِيهَا إِلَى الصَّلاَةِ صَدَقَةٌ، وَدَلُّ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ ‏”‏‏.‏

 

2891. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Nasr, njemu prenio Abdur-Rezzak od Ma‘mera, on od Hemmama, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Na svaki zglavak treba dati sadaku, i to svakog dana. Pomoći nekome da makar uzjaše na svoju jahaću životinju ili da na nju podigne svoje stvari sadaka je; lijepa riječ i svaki korak koji se učini do namaza sadaka je; i pokazati nekome put je sadaka.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُنِيرٍ، سَمِعَ أَبَا النَّضْرِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ رِبَاطُ يَوْمٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَمَوْضِعُ سَوْطِ أَحَدِكُمْ مِنَ الْجَنَّةِ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا، وَالرَّوْحَةُ يَرُوحُهَا الْعَبْدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ أَوِ الْغَدْوَةُ خَيْرٌ مِنَ الدُّنْيَا وَمَا عَلَيْهَا ‏”‏‏.‏

 

2892. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Munir da je čuo Ebu Nadra, kome je prenio Abdurrahman ibn Abdullah ibn Dinar od Ebu Hazima, a on od Sehla ibn Sa‘da es-Sa‘idija, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Spremnost za borbu na Allahovom putu bolja je od cijeloga svijeta i onoga što je na njemu, a mjesto dužine biča nekog od vas u Džennetu vrednije je nego cio svijet i ono što je na njemu. Jedno večernje ili jutarnje putovanje na Allahovom putu bolje je od cijelog svijeta i onoga što je na njemu.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لأَبِي طَلْحَةَ ‏”‏ الْتَمِسْ غُلاَمًا مِنْ غِلْمَانِكُمْ يَخْدُمُنِي حَتَّى أَخْرُجَ إِلَى خَيْبَرَ ‏”‏‏.‏ فَخَرَجَ بِي أَبُو طَلْحَةَ مُرْدِفِي، وَأَنَا غُلاَمٌ رَاهَقْتُ الْحُلُمَ، فَكُنْتُ أَخْدُمُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا نَزَلَ، فَكُنْتُ أَسْمَعُهُ كَثِيرًا يَقُولُ ‏”‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنَ الْهَمِّ وَالْحَزَنِ وَالْعَجْزِ وَالْكَسَلِ وَالْبُخْلِ وَالْجُبْنِ وَضَلَعِ الدَّيْنِ وَغَلَبَةِ الرِّجَالِ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَدِمْنَا خَيْبَرَ، فَلَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ الْحِصْنَ ذُكِرَ لَهُ جَمَالُ صَفِيَّةَ بِنْتِ حُيَىِّ بْنِ أَخْطَبَ، وَقَدْ قُتِلَ زَوْجُهَا وَكَانَتْ عَرُوسًا، فَاصْطَفَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِنَفْسِهِ، فَخَرَجَ بِهَا حَتَّى بَلَغْنَا سَدَّ الصَّهْبَاءِ حَلَّتْ، فَبَنَى بِهَا، ثُمَّ صَنَعَ حَيْسًا فِي نِطَعٍ صَغِيرٍ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ آذِنْ مَنْ حَوْلَكَ ‏”‏‏.‏ فَكَانَتْ تِلْكَ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى صَفِيَّةَ‏.‏ ثُمَّ خَرَجْنَا إِلَى الْمَدِينَةِ قَالَ فَرَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُحَوِّي لَهَا وَرَاءَهُ بِعَبَاءَةٍ، ثُمَّ يَجْلِسُ عِنْدَ بَعِيرِهِ فَيَضَعُ رُكْبَتَهُ، فَتَضَعُ صَفِيَّةُ رِجْلَهَا عَلَى رُكْبَتِهِ حَتَّى تَرْكَبَ، فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ نَظَرَ إِلَى أُحُدٍ فَقَالَ ‏”‏ هَذَا جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ نَظَرَ إِلَى الْمَدِينَةِ فَقَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أُحَرِّمُ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا بِمِثْلِ مَا حَرَّمَ إِبْرَاهِيمُ مَكَّةَ، اللَّهُمَّ بَارِكْ لَهُمْ فِي مُدِّهِمْ وَصَاعِهِمْ ‏”‏‏.‏

 

2893. PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu prenio Jakub od Amra, on od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao Ebu Talhi: „Potraži mi jednog dječaka među vašim dječacima da me poslužuje dok odem do Hajbera!” Tada me Ebu Talha poveo za sobom, a ja, dječak blizu punoljetnosti, posluživao sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kad bi odsjedao i čuo ga često kako kaže: „Allahu moj, tražim utočišta kod Tebe od brige, žalosti, iznemoglosti, lijenosti, škrtosti, strašljivosti, tereta duga i nadmoćnosti ljudi!” – Tako smo stigli Hajberu i, pošto mu je Allah dao da osvoji ovu utvrdu, spomenuta mu je ljepota Safije, kćerke Hujejja ibn Ahtaba, kojoj je muž (u borbama) bio poginuo i ona je bila mlada, pa ju je Allahov Poslanik odabrao sebi i odveo. Kad smo stigli u Seddis-Sahbu, odsjeo je i sastao se s njom, zatim pripremio (svadbeno) jelo od zgnječenih datula, mladog masla i mlijeka na jednoj maloj kožici. Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Obznani onima oko sebe (za svadbeni ručak)!” To je bila svadba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, sa Safijom. – Poslije smo krenuli – kaže Enes – za Medinu i vidio sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako ju je iza sebe zavio svojim ogrtačem, potom kleknuo kod svoje deve i stavio svoje koljeno, a Safija je stavila svoju nogu na njegovo koljeno i tako uzjahala. Potom smo putovali, i kada smo se približili Medini, Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, pogledao je prema Uhudu i rekao: “To je brdo koje voli nas i mi volimo njega”, a onda je pogledao prema Medini i rekao: „Allahu moj, ono između ova dva kamenjara činim svetim, kao što je Ibrahim učinio svetim Mekku. Allahu moj, podari im napredak u njihovim muddovima i njihovom sa‘ovima (u onome što mjere i što vagaju)!”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ يَحْيَى بْنِ حَبَّانَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ حَدَّثَتْنِي أُمُّ حَرَامٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ يَوْمًا فِي بَيْتِهَا، فَاسْتَيْقَظَ وَهْوَ يَضْحَكُ، قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا يُضْحِكُكَ قَالَ ‏”‏ عَجِبْتُ مِنْ قَوْمٍ مِنْ أُمَّتِي يَرْكَبُونَ الْبَحْرَ، كَالْمُلُوكِ عَلَى الأَسِرَّةِ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ أَنْتِ مَعَهُمْ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ نَامَ، فَاسْتَيْقَظَ وَهْوَ يَضْحَكُ فَقَالَ مِثْلَ ذَلِكَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ادْعُ اللَّهَ أَنْ يَجْعَلَنِي مِنْهُمْ‏.‏ فَيَقُولُ ‏”‏ أَنْتِ مِنَ الأَوَّلِينَ ‏”‏ فَتَزَوَّجَ بِهَا عُبَادَةُ بْنُ الصَّامِتِ، فَخَرَجَ بِهَا إِلَى الْغَزْوِ، فَلَمَّا رَجَعَتْ قُرِّبَتْ دَابَّةٌ لِتَرْكَبَهَا، فَوَقَعَتْ فَانْدَقَّتْ عُنُقُهَا‏.‏

 

2894, 2895. PRIČAO NAM JE Ebu Nu‘man, njemu prenio Hammad ibn Zejd od Jahjaa, on od Muhammeda ibn Jahjaa ibn Habbana, a ovaj od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Pričala mi je Ummu Haram da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, spavao jednog dana u njenoj kući i pošto se smijući probudio, ona mu je rekla: „Šta te je nasmijalo, Allahov Poslaniče?” „Divih se” – reče on – “nekim mojim sljedbenicima kako plove morem kao vladari na svojim prijestoljima.” „Allahov Poslaniče” – rekla sam – “moli Allaha da me učini jednim od njih!” „Ti si već s njima.” – reče on. Potom je zaspao, poslije se probudio, nasmijao i dva ili tri puta rekao ono isto. „Allahov Poslaniče”, rekla sam, “moli Allaha da me učini jednim od njih!” „Ti si od onih prvih.” – reče on. Poslije ju je vjenčao Ubade ibn Samit i s njom otišao na vojnu (prema Kipru), i kada se vraćala, priveli su joj devu da uzjaše, ali je ona pala i zdrobila vrat.


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ، عَنْ طَلْحَةَ، عَنْ مُصْعَبِ بْنِ سَعْدٍ، قَالَ رَأَى سَعْدٌ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ لَهُ فَضْلاً عَلَى مَنْ دُونَهُ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ هَلْ تُنْصَرُونَ وَتُرْزَقُونَ إِلاَّ بِضُعَفَائِكُمْ ‏”‏‏.‏

 

2896. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu prenio Muhammed ibn Talha od Talhe, a on od Mus‘aba ibn Sa‘da, koji je rekao: – Sa‘d, radijallahu ‘anhu, smatrao je da on ima prednost nad drugim, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Da li ste vi pomognuti ili oprskrbom darovani zbog nečega drugog ili zbog nemoćnih među vama?”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ جَابِرًا، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنهم ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ يَأْتِي زَمَانٌ يَغْزُو فِئَامٌ مِنَ النَّاسِ، فَيُقَالُ فِيكُمْ مَنْ صَحِبَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَيُقَالُ نَعَمْ‏.‏ فَيُفْتَحُ عَلَيْهِ، ثُمَّ يَأْتِي زَمَانٌ فَيُقَالُ فِيكُمْ مَنْ صَحِبَ أَصْحَابَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَيُقَالُ نَعَمْ‏.‏ فَيُفْتَحُ، ثُمَّ يَأْتِي زَمَانٌ فَيُقَالُ فِيكُمْ مَنْ صَحِبَ صَاحِبَ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَيُقَالُ نَعَمْ‏.‏ فَيُفْتَحُ ‏”‏‏.‏

 

2897. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu prenio Sufjan od Amra, koji je čuo od Džabira, on od Ebu Seida el-Hudrija, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Doći će vrijeme kada će skupine ljudi (ratovati), pa će biti rečeno: „Ima li neko među vama ko se družio s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem?” – Da, reći će se. Pa će pobjeda biti izvojevana. – Potom će opet doći vrijeme kada će se pitati: „Ima li među vama neko ko se družio s drugovima Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem?” Zatim će doći vrijeme kad će se pitati: „Ima li među vama neko ko se družio s onim koji se družio s drugovima (ashabima) Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem.” – Da, reći će se. I opet će biti izvojevana pobjeda.


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ السَّاعِدِيِّ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْتَقَى هُوَ وَالْمُشْرِكُونَ فَاقْتَتَلُوا، فَلَمَّا مَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى عَسْكَرِهِ، وَمَالَ الآخَرُونَ إِلَى عَسْكَرِهِمْ، وَفِي أَصْحَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ لاَ يَدَعُ لَهُمْ شَاذَّةً وَلاَ فَاذَّةً إِلاَّ اتَّبَعَهَا يَضْرِبُهَا بِسَيْفِهِ، فَقَالَ مَا أَجْزَأَ مِنَّا الْيَوْمَ أَحَدٌ كَمَا أَجْزَأَ فُلاَنٌ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَمَا إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الْقَوْمِ أَنَا صَاحِبُهُ‏.‏ قَالَ فَخَرَجَ مَعَهُ كُلَّمَا وَقَفَ وَقَفَ مَعَهُ، وَإِذَا أَسْرَعَ أَسْرَعَ مَعَهُ قَالَ فَجُرِحَ الرَّجُلُ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ بِالأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَى سَيْفِهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَخَرَجَ الرَّجُلُ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ وَمَا ذَاكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ الرَّجُلُ الَّذِي ذَكَرْتَ آنِفًا أَنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَأَعْظَمَ النَّاسُ ذَلِكَ‏.‏ فَقُلْتُ أَنَا لَكُمْ بِهِ‏.‏ فَخَرَجْتُ فِي طَلَبِهِ، ثُمَّ جُرِحَ جُرْحًا شَدِيدًا، فَاسْتَعْجَلَ الْمَوْتَ، فَوَضَعَ نَصْلَ سَيْفِهِ فِي الأَرْضِ وَذُبَابَهُ بَيْنَ ثَدْيَيْهِ، ثُمَّ تَحَامَلَ عَلَيْهِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ ذَلِكَ ‏”‏ إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ، وَإِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ عَمَلَ أَهْلِ النَّارِ فِيمَا يَبْدُو لِلنَّاسِ، وَهْوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏

 

2898. PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu prenio Ja‘kub ibn Abdurrahman od Ebu Hazima, a on od Sehla ibn Sa‘da es-Sa‘idija, radijallahu ‘anhu: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, sreo se s idolopoklonicima (na Uhudu). Povela se borba. Kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, krenuo svojoj vojsci, a oni krenuli svojoj, među drugovima Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, bijaše jedan čovjek koji nije ostavljao od idolopoklonika ni malo ni veliko, a da ga nije slijedio i udario svojom sabljom. Potom je neko rekao: – Niko od nas nije zaslužio nagradu kao taj i taj. Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Bez sumnje, on je od stanovnika vatre.” Kasnije je neko od njih rekao: “Ja ću ga promatrati.” – A onda je – kaže pripovjedač – izišao s njim, i kad god bi on zastao, zastao bi i on s njim, a kad god bi požurio, požurio bi i on s njim. Zatim je taj teško ranjen, pa je sebi ubrzao smrt tako što je dršku svoje sablje stavio na zemlju, a njen vrh stavio između sisa, potom se navalio na (sječivo) svoje sablje i ubio se. Poslije je onaj čovjek (koji ga je pratio) otišao do Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: „Svjedočim da si Allahov Poslanik.” – A šta je s onim (drugim)? – upita Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. – Kad si rekao ranije za onog čovjeka da je od džehennemlija, to se prisutnim činilo uveličanim. – Ja ću vam o njemu donijeti vijest – rekao sam – i izišao da ga potražim. On je poslije teško ranjen pa je, želeći ubrzati svoju smrt, zabo dršku sablje u zemlju, a njeno sječivo naslonio između svojih sisa, zatim se na njega navalio i sam sebe ubio. Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Zaista, čovjek ponekad u očima ljudi radi posao džennetlija, a on je uistinu od družine Džehennema, a nekad, opet, u očima ljudi radi posao družine Džehennema, a on, uistinu, pripada družini Dženneta.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَلَمَةَ بْنَ الأَكْوَعِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى نَفَرٍ مِنْ أَسْلَمَ يَنْتَضِلُونَ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ ارْمُوا بَنِي إِسْمَاعِيلَ، فَإِنَّ أَبَاكُمْ كَانَ رَامِيًا ارْمُوا وَأَنَا مَعَ بَنِي فُلاَنٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَأَمْسَكَ أَحَدُ الْفَرِيقَيْنِ بِأَيْدِيهِمْ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَا لَكُمْ لاَ تَرْمُونَ ‏”‏‏.‏ قَالُوا كَيْفَ نَرْمِي وَأَنْتَ مَعَهُمْ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ ارْمُوا فَأَنَا مَعَكُمْ كُلِّكُمْ ‏”‏‏.‏

 

2899. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme, a njemu Hatim ibn Ismail prenoseći od Jezida ibn Ebu Ubejda, koji je rekao: Čuo sam Selemeta ibn Akva kako kaže: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naišao je pokraj grupe ljudi (plemena) Eslem koji su se natjecali u strijeljanju, pa im je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Gađajte, sinovi Ismailovi! Zaista je vaš otac bio strijelac! Gađajte! Ja sam sa sinovima toga i toga (Ibn Ezre’a)!” – Tada je jedna od te dvije grupe prestala gađati – kaže pripovjedač – pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Šta vam je pa ne gađate?” „Kako ćemo gađati” – odgovorili su oni – “kad si ti s njima?” „Gađajte” – rekao je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem – “pa ja sam s vama svima.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الْغَسِيلِ، عَنْ حَمْزَةَ بْنِ أَبِي أُسَيْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ بَدْرٍ حِينَ صَفَفْنَا لِقُرَيْشٍ وَصَفُّوا لَنَا ‏ “‏ إِذَا أَكْثَبُوكُمْ فَعَلَيْكُمْ بِالنَّبْلِ ‏”‏‏.‏

 

2900. PRIČAO NAM JE Ebu Nu‘ajm, njemu prenio Abdurrahman ibn Gasil od Hamze ibn Ebu Usejda, a on od svoga oca, koji je rekao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na Dan Bedra, kad smo se poredali u (bojne) redove prema Kurejšijama, rekao je: „Stojte nam u redovima, a kada vam se unekoliko približe, koristite strelice!”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَيْنَا الْحَبَشَةُ يَلْعَبُونَ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِحِرَابِهِمْ دَخَلَ عُمَرُ، فَأَهْوَى إِلَى الْحَصَى فَحَصَبَهُمْ بِهَا‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ دَعْهُمْ يَا عُمَرُ ‏”‏‏.‏ وَزَادَ عَلِيٌّ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ فِي الْمَسْجِدِ‏.‏

 

2901. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Musa i rekao da mu je saopćio Hišam prenoseći od Ma’mera, on od Zuhrija, ovaj od Ibn Musejjeba, a on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Dok su se Etiopljani igrali (kopljima) kod Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, ušao je Omer, sage se do pijeska uzevši ga i njim ih gađaše, pa Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, reče: „Ostavi ih, Omere!” – A Alija je dodao: “Pričao nam je Abdur-Rezzak da mu je saopćio Ma’mer: ’… u džamiji (su igrali)…’”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنْ إِسْحَاقَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ أَبُو طَلْحَةَ يَتَتَرَّسُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِتُرْسٍ وَاحِدٍ، وَكَانَ أَبُو طَلْحَةَ حَسَنَ الرَّمْىِ، فَكَانَ إِذَا رَمَى تَشَرَّفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَيَنْظُرُ إِلَى مَوْضِعِ نَبْلِهِ‏.‏

 

2902. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Muhammed, njemu saopćio Abdullah od Evza‘ija, ovaj od Ishaka ibn Abdullaha ibn Ebu Talhe, a on od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: „Ebu Talha se štitio s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, jednim štitom. Ebu Talha je bio vješt u strijeljanju i kad bi on odapeo strijelu, Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nageo bi se i pogledao mjesto (pogotka) njegove strijele.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ لَمَّا كُسِرَتْ بَيْضَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَأْسِهِ وَأُدْمِيَ وَجْهُهُ، وَكُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ، وَكَانَ عَلِيٌّ يَخْتَلِفُ بِالْمَاءِ فِي الْمِجَنِّ، وَكَانَتْ فَاطِمَةُ تَغْسِلُهُ، فَلَمَّا رَأَتِ الدَّمَ يَزِيدُ عَلَى الْمَاءِ كَثْرَةً عَمَدَتْ إِلَى حَصِيرٍ، فَأَحْرَقَتْهَا وَأَلْصَقَتْهَا عَلَى جُرْحِهِ، فَرَقَأَ الدَّمُ‏.‏

 

2903. PRIČAO NAM JE Seid ibn Ufejr, njemu Jakub ibn Abdurrahman prenoseći od Ebu Hazima, a on od Sehla, koji je rekao: – Kad je Vjerovjesniku razbijena kaciga na njegovoj glavi (na Uhudu), lice mu okrvavljeno, a sjekutić prebijen, Alija je mijenjao vodu donoseći je u štitu, a Fatima mu sapirala (krv), i kad je vidjela da je krvi mnogo više nego vode, krenula je do jedne rogozine (hasure), spalila je (pepeo), polijepila na njegovu ranu i krv se zaustavila.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ، عَنْ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَتْ أَمْوَالُ بَنِي النَّضِيرِ مِمَّا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم مِمَّا لَمْ يُوجِفِ الْمُسْلِمُونَ عَلَيْهِ بِخَيْلٍ وَلاَ رِكَابٍ، فَكَانَتْ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَاصَّةً، وَكَانَ يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِ، ثُمَّ يَجْعَلُ مَا بَقِيَ فِي السِّلاَحِ وَالْكُرَاعِ، عُدَّةً فِي سَبِيلِ اللَّهِ‏.‏

 

2904. PRIČAO NAM JE Ali ibn Abdullah, njemu prenio Sufjan od Amra, on od Zuhrija, ovaj od Malika ibn Evsa ibn Hadesana, a on opet od Omera, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Imeci (plemena) Benu-Nadir su dobra koja je Allah bez borbe dao kao ratni plijen svome Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i za kojim muslimani nisu borbeno navaljivali ni konjima ni devama. Ta dobra pripala su samo Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i on ih je te godine trošio na svoje ukućane na ime izdržavanja, a ono što je preostalo dao je za oružje i konje kao vojnu opremu za Allahov put.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعْدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَدَّادٍ، عَنْ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ شَدَّادٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ مَا رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يُفَدِّي رَجُلاً بَعْدَ سَعْدٍ، سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏ “‏ ارْمِ فِدَاكَ أَبِي وَأُمِّي ‏”‏‏.‏

 

2905. PRIČAO NAM JE Musedded, a njemu prenio Jahja od Sufjana, koji je rekao: – Pričao mi je Sa‘d ibn Ibrahim prenoseći od Abdullaha ibn Šeddada, on od Alije, njemu pričao Kabiseta, a ovome prenio Sufjan od Sa‘da ibn Ibrahima, koji je rekao: – Pričao mi je Abdullah ibn Šeddad: „Čuo sam Aliju, radijallahu ‘anhu, kako kaže: ‘Nisam vidio da bi se Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, žrtvovao za drugoga kao za Sa‘da.’ Čuo sam ga kako kaže: ‘Odapni strijelu, žrtvovao bih za tebe svoga oca i majku!’”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ عَمْرٌو حَدَّثَنِي أَبُو الأَسْوَدِ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ تُغَنِّيَانِ بِغِنَاءِ بُعَاثَ، فَاضْطَجَعَ عَلَى الْفِرَاشِ وَحَوَّلَ وَجْهَهُ، فَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ مِزْمَارَةُ الشَّيْطَانِ عِنْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏”‏ دَعْهُمَا ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا غَفَلَ غَمَزْتُهُمَا فَخَرَجَتَا‏.‏ قَالَتْ وَكَانَ يَوْمُ عِيدٍ يَلْعَبُ السُّودَانُ بِالدَّرَقِ وَالْحِرَابِ، فَإِمَّا سَأَلْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَإِمَّا قَالَ ‏”‏ تَشْتَهِينَ تَنْظُرِينَ ‏”‏‏.‏ فَقَالَتْ نَعَمْ‏.‏ فَأَقَامَنِي وَرَاءَهُ خَدِّي عَلَى خَدِّهِ وَيَقُولُ ‏”‏ دُونَكُمْ بَنِي أَرْفِدَةَ ‏”‏‏.‏ حَتَّى إِذَا مَلِلْتُ قَالَ ‏”‏ حَسْبُكِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَاذْهَبِي ‏”‏‏.‏ قَالَ أَحْمَدُ عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، فَلَمَّا غَفَلَ‏.‏

 

2906. PRIČAO NAM JE Ismail da mu je rekao Ibn Vehb, njemu Amr, da mu je prenio Ebul-Esved od Urve, a on od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: – Ušao mi je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a kod mene su dvije pjevačice pjevale (junačku) pjesmu o Bu‘asu. On se naslonio na dušek i okrenuo u stranu svoje lice. Potom je ušao Ebu Bekr, prekorio me rekavši: „Šejtanska frula kod Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem?” Tada mu se okrenuo Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: „Ostavi ih!” – Pošto se smirio, ja sam im namignula i one su izišle. 2907. – To je bilo – kaže Aiša – na Bajram, u kome crnci (Abesinci) izvode igre štitovima i kopljima, pa ili sam ja pitala Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, ili je on sam upitao: “Želiš li ih gledati?” „Da.” – odgovorila sam. Tada me je stavio iza sebe (zaklanjajući me), moj obraz bio je na njegovom obrazu, i rekao: „Nastavite, sinovi Erfida!” I kada mi je dosadilo, reče: „Je li ti dosta?” „Da” – odgovorila sam. „Pa idi!”, reče on. Ahmed je, (kaže Buhari), prenio od Ibn Vehba: “… kada se Ebu Bekr zanio (u mislima)…”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَحْسَنَ النَّاسِ وَأَشْجَعَ النَّاسِ، وَلَقَدْ فَزِعَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ لَيْلَةً فَخَرَجُوا نَحْوَ الصَّوْتِ فَاسْتَقْبَلَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَدِ اسْتَبْرَأَ الْخَبَرَ، وَهْوَ عَلَى فَرَسٍ لأَبِي طَلْحَةَ عُرْىٍ وَفِي عُنُقِهِ السَّيْفُ وَهْوَ يَقُولُ ‏”‏ لَمْ تُرَاعُوا لَمْ تُرَاعُوا ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ وَجَدْنَاهُ بَحْرًا ‏”‏‏.‏ أَوْ قَالَ ‏”‏ إِنَّهُ لَبَحْرٌ ‏”‏‏.‏

 

2908. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu prenio Hammad ibn Zejd od Sabita, a on od Enesa, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, bio je najljepši i najhrabriji čovjek. Jedne noći se stanovništvo Medine uplašilo (neprijatelja), pa je na glas opasnosti izišlo, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, koji je bio izišao da izvidi to, susretne se s njima. Bio je na neosedlanom konju Ebu Talhinom, a na vratu mu bijaše sablja i vikaše: „Ne strahujte! Ne strahujte!” Kasnije je rekao: „Uvjerio sam se da je kao more”, ili je kazao: “Stvarno je on (konj) more!”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ سُلَيْمَانَ بْنَ حَبِيبٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا أُمَامَةَ، يَقُولُ لَقَدْ فَتَحَ الْفُتُوحَ قَوْمٌ مَا كَانَتْ حِلْيَةُ سُيُوفِهِمِ الذَّهَبَ وَلاَ الْفِضَّةَ، إِنَّمَا كَانَتْ حِلْيَتُهُمُ الْعَلاَبِيَّ وَالآنُكَ وَالْحَدِيدَ‏.‏

 

2909. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Muhammed, njemu saopćio Abdullah, a ovom Evza‘i: – Čuo sam Sulejmana ibn Habiba kako kaže: Čuo sam Ebu Umama kako govori: „Zaista su ljudi ostvarili mnoge pobjede sabljama bez ikakva ukrasa zlata i srebra. Nakit im bijaše: prsten (obruč) na donjem i gornjem kraju korica, olovo i željezo.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي سِنَانُ بْنُ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيُّ، وَأَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَ أَنَّهُ، غَزَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قِبَلَ نَجْدٍ، فَلَمَّا قَفَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَفَلَ مَعَهُ، فَأَدْرَكَتْهُمُ الْقَائِلَةُ فِي وَادٍ كَثِيرِ الْعِضَاهِ، فَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَتَفَرَّقَ النَّاسُ يَسْتَظِلُّونَ بِالشَّجَرِ، فَنَزَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَحْتَ سَمُرَةٍ وَعَلَّقَ بِهَا سَيْفَهُ وَنِمْنَا نَوْمَةً، فَإِذَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْعُونَا وَإِذَا عِنْدَهُ أَعْرَابِيٌّ فَقَالَ ‏”‏ إِنَّ هَذَا اخْتَرَطَ عَلَىَّ سَيْفِي وَأَنَا نَائِمٌ، فَاسْتَيْقَظْتُ وَهْوَ فِي يَدِهِ صَلْتًا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ مَنْ يَمْنَعُكَ مِنِّي فَقُلْتُ ‏”‏ اللَّهُ ‏”‏‏.‏ ثَلاَثًا وَلَمْ يُعَاقِبْهُ وَجَلَسَ‏.‏

 

2910. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu prenio Šuajb od Zuhrija rekavši da mu je prenio Sinan ibn Ebu Sinan ed-Dueli i Ebu Seleme ibn Abdurrahman, da je Džabir ibn Abdullah, radijallahu ‘anhu, izjavio da je on s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, vojevao prema Nedždu, pa kada se Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, vratio, s njim se vratio i on i podnevno spavanje zateklo ih je u jednoj dolini punoj žbunja. Tu je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odsjeo, a borci su se razdvojili u grupe tražeći hlada pod drvećem. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odsjeo je pod jedan glog i na njega objesio svoju sablju. Dobro smo zaspali kad nas zovnu Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a kod njega je bio neki beduin. Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, reče: – Dok sam spavao, ovaj je iznad mene uzeo moju sablju, i kada sam se probudio, ona je već bila u njegovoj ruci izvučena iz korica. Beduin reče: „Ko će te od mene sačuvati?” „Allah.” – rekao sam mu tri puta. Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, nije ga kaznio i on je tu sjeo.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سُئِلَ عَنْ جُرْحِ النَّبِيِّ، صلى الله عليه وسلم يَوْمَ أُحُدٍ‏.‏ فَقَالَ جُرِحَ وَجْهُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَكُسِرَتْ رَبَاعِيَتُهُ وَهُشِمَتِ الْبَيْضَةُ عَلَى رَأْسِهِ، فَكَانَتْ فَاطِمَةُ ـ عَلَيْهَا السَّلاَمُ ـ تَغْسِلُ الدَّمَ وَعَلِيٌّ يُمْسِكُ، فَلَمَّا رَأَتْ أَنَّ الدَّمَ لاَ يَزِيدُ إِلاَّ كَثْرَةً أَخَذَتْ حَصِيرًا فَأَحْرَقَتْهُ حَتَّى صَارَ رَمَادًا ثُمَّ أَلْزَقَتْهُ، فَاسْتَمْسَكَ الدَّمُ‏.‏

 

2911. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme, ovome Abdul-Aziz ibn Ebu Hazim od svoga oca, a on od Sehla, radijallahu ‘anhu, da je pitao za ranu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, na Dan Uhuda i on je kazao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ranjen je u lice, prelomljen mu je sjekutić (očnjak), a na glavi mu je razbijena kaciga. Tada mu je Fatima, radijallahu ‘anhuma, sapirala krv, a Alija, radijallahu ‘anhu, držao (posudu), pa kada je vidjela da se krv time povećava, uzela je jednu rogozinu (hasuru), spalila je i tim pepelom posula (ranu) i zaustavila krv.


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ، قَالَ مَا تَرَكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ سِلاَحَهُ وَبَغْلَةً بَيْضَاءَ وَأَرْضًا جَعَلَهَا صَدَقَةً‏.‏

 

2912. PRIČAO NAM JE Amr ibn Abbas, njemu prenio Abdurrahman od Sufjana, on od Ebu Ishaka, a ovaj od Amra ibn Harisa, koji je izjavio: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ostavio je iza sebe samo svoje oružje, mazgu Bejda’ i u Hajberu zemlju koju je uvakufio.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا سِنَانُ بْنُ أَبِي سِنَانٍ، وَأَبُو سَلَمَةَ أَنَّ جَابِرًا، أَخْبَرَهُ‏.‏ حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ سِنَانِ بْنِ أَبِي سِنَانٍ الدُّؤَلِيِّ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَدْرَكَتْهُمُ الْقَائِلَةُ فِي وَادٍ كَثِيرِ الْعِضَاهِ، فَتَفَرَّقَ النَّاسُ فِي الْعِضَاهِ يَسْتَظِلُّونَ بِالشَّجَرِ، فَنَزَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم تَحْتَ شَجَرَةٍ فَعَلَّقَ بِهَا سَيْفَهُ ثُمَّ نَامَ، فَاسْتَيْقَظَ وَعِنْدَهُ رَجُلٌ وَهْوَ لاَ يَشْعُرُ بِهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ هَذَا اخْتَرَطَ سَيْفِي ‏”‏‏.‏ فَقَالَ مَنْ يَمْنَعُكَ قُلْتُ ‏”‏ اللَّهُ ‏”‏‏.‏ فَشَامَ السَّيْفَ، فَهَا هُوَ ذَا جَالِسٌ، ثُمَّ لَمْ يُعَاقِبْهُ‏.‏

 

2913. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu prenio Šuajb od Zuhrija, ovome prenio Sinan ibn Ebu Sinan i Ebu Seleme, da ih je o navedenom obavijestio Džabir. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, ovome Ibrahim ibn Sa‘d, njemu prenio Ibn Šihab od Sinana ibn Ebu Sinana ed-Duelija, da mu je Džabir ibn Abdullah, radijallahu ‘anhu, saopćio da je on zajedno s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, ratovao pa ih je zateklo podnevno spavanje u jednoj dolini s mnogo trnja. Svijet se razdvojio u grupe pod tim trnjem želeći hladovinu pod drvećem. Pod jednim stablom odsjeo je i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na njega objesio svoju sablju i zaspao. Kad se poslije probudio, kod njega je stajao neki čovjek, koga on nije primijetio. Tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Ovaj je izvukao moju sablju (iz korica) i rekao: „Ko će te sačuvati?” – Allah – rekao sam – i on stavi sablju u korice. To je taj što sjedi! I Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, nije ga kaznio.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ عَنْ نَافِعٍ، مَوْلَى أَبِي قَتَادَةَ الأَنْصَارِيِّ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا كَانَ بِبَعْضِ طَرِيقِ مَكَّةَ تَخَلَّفَ مَعَ أَصْحَابٍ لَهُ مُحْرِمِينَ وَهْوَ غَيْرُ مُحْرِمٍ، فَرَأَى حِمَارًا وَحْشِيًّا فَاسْتَوَى عَلَى فَرَسِهِ، فَسَأَلَ أَصْحَابَهُ أَنْ يُنَاوِلُوهُ سَوْطَهُ فَأَبَوْا، فَسَأَلَهُمْ رُمْحَهُ فَأَبَوْا، فَأَخَذَهُ ثُمَّ شَدَّ عَلَى الْحِمَارِ فَقَتَلَهُ، فَأَكَلَ مِنْهُ بَعْضُ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَأَبَى بَعْضٌ، فَلَمَّا أَدْرَكُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سَأَلُوهُ عَنْ ذَلِكَ قَالَ ‏”‏ إِنَّمَا هِيَ طُعْمَةٌ أَطْعَمَكُمُوهَا اللَّهُ ‏”‏‏.‏ وَعَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ عَنْ أَبِي قَتَادَةَ فِي الْحِمَارِ الْوَحْشِيِّ مِثْلُ حَدِيثِ أَبِي النَّضْرِ قَالَ ‏”‏ هَلْ مَعَكُمْ مِنْ لَحْمِهِ شَىْءٌ ‏”‏‏.‏

 

2914. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu prenio Malik od Ebu Nadra, oslobođenog roba Omera ibn Ubejdullaha, a on od Nafija, oslobođenog roba Ebu Katada el-Ensarija, ovaj od Ebu Katada, radijallahu ‘anhu, da je on bio s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, i kad je bio na nekom dijelu puta za Mekku, izostao je sa svojim drugovima koji su bili u ihramima, a on je bio bez ihrama. Tada je ugledao divljeg magarca, poravnio na svom konju i od svojih drugova zatražio da mu dohvate njegov bič. Oni to nisu htjeli učiniti pa je od njih tražio svoje koplje, pa mu ni to nisu dali i on ga je uzeo, navalio na magarca i ubio ga. Potom su neki drugovi Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, jeli njegovo meso, a neki nisu jeli, i kada su stigli Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, pitali su ga za to, a on im je rekao: „To je hrana kojom vas je Allah nahranio.” Od Zejda ibn Esleme, on od Ataa ibn Jesara, i od Ebu Katade prenesena je o divljem magarcu slična predaja Ebu Nadra i da je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, pitao: „Imate li što od njegovog mesa?”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ فِي قُبَّةٍ ‏”‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَنْشُدُكَ عَهْدَكَ وَوَعْدَكَ، اللَّهُمَّ إِنْ شِئْتَ لَمْ تُعْبَدْ بَعْدَ الْيَوْمِ ‏”‏‏.‏ فَأَخَذَ أَبُو بَكْرٍ بِيَدِهِ فَقَالَ حَسْبُكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَقَدْ أَلْحَحْتَ عَلَى رَبِّكَ، وَهْوَ فِي الدِّرْعِ، فَخَرَجَ وَهْوَ يَقُولُ ‏{‏سَيُهْزَمُ الْجَمْعُ وَيُوَلُّونَ الدُّبُرَ * بَلِ السَّاعَةُ مَوْعِدُهُمْ وَالسَّاعَةُ أَدْهَى وَأَمَرُّ ‏}‏‏.‏ وَقَالَ وُهَيْبٌ حَدَّثَنَا خَالِدٌ يَوْمَ بَدْرٍ‏.‏

 

2915. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Musenna, njemu Abdul-Vehab, ovome prenio Halid od Ikrime, a on od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, koji je izjavio: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je – a bijaše u šatoru: „Allahu moj, zaklinjem Te za Tvoju obavezu i Tvoje obećanje. Allahu moj, ako Ti hoćeš, neće Ti se poslije ovog dana ibadet činiti.” Uto ga uze za ruku Ebu Bekr i reče: „O, Allahov Poslaniče, Allah je uslišio, to je dovoljno!” Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, bio je u oklopu, potom je izišao (napolje) učeći ajet. – Skup (neprijatelja) će sigurno poražen biti, a oni će se u bijeg dati! Međutim, Smak svijeta im je rok, a Smak svijeta je užasniji i gorči. Vuhejb je izjavio: – Halid nam je prenio: „(To je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, kazao): Na Dan Bedra!”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَدِرْعُهُ مَرْهُونَةٌ عِنْدَ يَهُودِيٍّ بِثَلاَثِينَ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ‏.‏ وَقَالَ يَعْلَى حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ دِرْعٌ مِنْ حَدِيدٍ‏.‏ وَقَالَ مُعَلًّى حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ وَقَالَ رَهَنَهُ دِرْعًا مِنْ حَدِيدٍ‏.‏

 

2916. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Kesir, njemu prenio Sufjan od A’meša, on od Ibrahima, ovaj od Esveda, a on opet od Aiše, radijallahu anha, koja je izjavila: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, umro je, a oklop mu bijaše založen kod jednog Jevreja za trideset sa‘a ječma. Ja‘la je izjavio: – A‘meš nam je pričao: “… oklop od željeza…” – a Mu‘alla je kazao: – Pričao nam je Abdul-Vahid, njemu A‘meš i rekao: “… založio je svoj oklop od željeza…”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا ابْنُ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ مَثَلُ الْبَخِيلِ وَالْمُتَصَدِّقِ مَثَلُ رَجُلَيْنِ عَلَيْهِمَا جُبَّتَانِ مِنْ حَدِيدٍ، قَدِ اضْطَرَّتْ أَيْدِيَهُمَا إِلَى تَرَاقِيهِمَا، فَكُلَّمَا هَمَّ الْمُتَصَدِّقُ بِصَدَقَتِهِ اتَّسَعَتْ عَلَيْهِ حَتَّى تُعَفِّيَ أَثَرَهُ، وَكُلَّمَا هَمَّ الْبَخِيلُ بِالصَّدَقَةِ انْقَبَضَتْ كُلُّ حَلْقَةٍ إِلَى صَاحِبَتِهَا وَتَقَلَّصَتْ عَلَيْهِ وَانْضَمَّتْ يَدَاهُ إِلَى تَرَاقِيهِ ‏”‏‏.‏ فَسَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ فَيَجْتَهِدُ أَنْ يُوَسِّعَهَا فَلاَ تَتَّسِعُ ‏”‏‏.‏

 

2917. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, njemu Vuhejb, ovome prenio Ibn Tavus od svoga oca, on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Škrt i darežljiv sliče dvojici ljudi na kojima su dva željezna ogrtača, a ruke im dosežu do ključnih kostiju, i kada god se darežljivi odluči na svoju sadaku, ogrtač na njemu se proširi toliko da izbriše i trag njegovih stopa, a kada se škrtica odluči na milostinju, stegnu se njegove karike međusobno, stisnu ga i pritisnu mu ruke uz ključne kosti. Tada je Ebu Hurejra čuo još Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: “… i on nastoji da ga proširi, ali se on ne može proširiti.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ أَبِي الضُّحَى، مُسْلِمٍ ـ هُوَ ابْنُ صُبَيْحٍ ـ عَنْ مَسْرُوقٍ، قَالَ حَدَّثَنِي الْمُغِيرَةُ بْنُ شُعْبَةَ، قَالَ انْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِحَاجَتِهِ ثُمَّ أَقْبَلَ، فَلَقِيتُهُ بِمَاءٍ، وَعَلَيْهِ جُبَّةٌ شَأْمِيَّةٌ، فَمَضْمَضَ وَاسْتَنْشَقَ وَغَسَلَ وَجْهَهُ، فَذَهَبَ يُخْرِجُ يَدَيْهِ مِنْ كُمَّيْهِ فَكَانَا ضَيِّقَيْنِ، فَأَخْرَجَهُمَا مِنْ تَحْتُ، فَغَسَلَهُمَا وَمَسَحَ بِرَأْسِهِ وَعَلَى خُفَّيْهِ‏.‏

 

2918. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, njemu Abdul-Vahid, ovome prenio A‘meš od Ebu Duhaa Muslima, a to je Ibn Subejh, a on od Mesruka, koji je izjavio: – Prenio mi je Mugire ibn Šu‘be: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, otišao je radi svoje potrebe. Poslije se vratio pa sam mu ja dodao vodu, a na njemu bijaše šamski ogrtač, i on ispra usta i nos i opra svoje lice. Potom je počeo izvlačiti svoje ruke iz rukava, pa kako su bili tijesni, izvukao ih je odozdo i oprao ih, a svoju glavu i mestve potrao je (vlažnom rukom).”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ الْمِقْدَامِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسًا، حَدَّثَهُمْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم رَخَّصَ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ فِي قَمِيصٍ مِنْ حَرِيرٍ، مِنْ حِكَّةٍ كَانَتْ بِهِمَا‏.‏

 

2919. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Mikdad, njemu Halid ibn Haris, ovome prenio Seid od Katade, da im je Enes pričao, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dozvolio Abdurrahmanu ibn Aufu i Zubejru da budu u svilenoj košulji zbog šuge koju su imali.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ عَبْدَ، الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرَ شَكَوَا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ـ يَعْنِي الْقَمْلَ ـ فَأَرْخَصَ لَهُمَا فِي الْحَرِيرِ، فَرَأَيْتُهُ عَلَيْهِمَا فِي غَزَاةٍ‏.‏

 

2920. PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, njemu prenio Hemmam od Katade, on od Enesa, a (preko drugog niza prenosilaca) pričao nam Muhammed ibn Sinan, njemu prenio Hemmam od Katade, on od Enesa, radijallahu ‘anhu, da su se Abdurrahman ibn Auf i Zubejr žalili Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem. Enes smatra na uši, pa im je Resullulah, sallallahu alejhi ve sellem, dozvolio (oblačenje) svile, i vidio sam ih u njoj u borbi.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، أَخْبَرَنِي قَتَادَةُ، أَنَّ أَنَسًا، حَدَّثَهُمْ قَالَ رَخَّصَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ بْنِ الْعَوَّامِ فِي حَرِيرٍ‏.‏

 

2921. PRIČAO NAM JE Musedded, ovome prenio Jahja od Šu‘be, koji je izjavio: – Saopćio mi je Katade da mu je Enes pričao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dozvolio je Abdurrahmanu ibn Aufu i Zubejru ibn Avvamu da (oblače) svilu.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، سَمِعْتُ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، رَخَّصَ أَوْ رُخِّصَ لِحِكَّةٍ بِهِمَا‏.‏

 

2922. PRIČAO MI JE Muhammed ibn Beššar, njemu Gunder, a ovome Šu‘be: – Čuo sam Katada, a on Enesa, koji je rekao: „… Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, dozvolio je”, ili (je rekao): “… dozvoljeno je njima dvojici zbog svraba…”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ جَعْفَرِ بْنِ عَمْرِو بْنِ أُمَيَّةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَأْكُلُ مِنْ كَتِفٍ يَحْتَزُّ مِنْهَا، ثُمَّ دُعِيَ إِلَى الصَّلاَةِ فَصَلَّى وَلَمْ يَتَوَضَّأْ‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ وَزَادَ فَأَلْقَى السِّكِّينَ‏.‏

 

2923. PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz ibn Abdullah, njemu prenio Ibrahim ibn Sa‘d od Ibn Šihaba, on od Džafera ibn Amra ibn Umejja, a ovaj od svoga oca, koji je izjavio: – Vidio sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da jede sa plećke (meso) režući ga (nožem). Poslije je pozvan na namaz (u džamiju) i on je klanjao, a nije (ponovo) uzimao abdest. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, a njemu saopćio Šu‘ajb od Zuhrija dodavši: “… bacio nož…”


 

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ يَزِيدَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي ثَوْرُ بْنُ يَزِيدَ، عَنْ خَالِدِ بْنِ مَعْدَانَ، أَنَّ عُمَيْرَ بْنَ الأَسْوَدِ الْعَنْسِيَّ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، أَتَى عُبَادَةَ بْنَ الصَّامِتِ وَهْوَ نَازِلٌ فِي سَاحِلِ حِمْصَ، وَهْوَ فِي بِنَاءٍ لَهُ وَمَعَهُ أُمُّ حَرَامٍ، قَالَ عُمَيْرٌ فَحَدَّثَتْنَا أُمُّ حَرَامٍ أَنَّهَا سَمِعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ أَوَّلُ جَيْشٍ مِنْ أُمَّتِي يَغْزُونَ الْبَحْرَ قَدْ أَوْجَبُوا ‏”‏‏.‏ قَالَتْ أُمُّ حَرَامٍ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَنَا فِيهِمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَنْتِ فِيهِمْ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَوَّلُ جَيْشٍ مِنْ أُمَّتِي يَغْزُونَ مَدِينَةَ قَيْصَرَ مَغْفُورٌ لَهُمْ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ أَنَا فِيهِمْ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لاَ ‏”‏‏.‏

 

2924. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Jezid ed-Dimiški, njemu Jahja ibn Hamza rekavši da mu je prenio Sevr ibn Jezid od Halida ibn Ma‘dana, kako mu je Umejr ibn Esved el-Ansi pričao da mu je došao Ubade ibn Samit, kada je bio odsjeo na trgu u Himsu u svom šatoru, a s njim je bila Ummu Harama. – Tada nam je – kaže Umejr – Ummu Harama pričala da je ona čula Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako govori: „Prva vojska od mojih sljedbenika koja će ratovati na moru zaslužit će (Džennet).” – Allahov Poslaniče – rekla sam – kaže Ummu Harama – jesam li ja među njima? – Ti si među njima – odgovori on. Potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Prva vojska od mojih sljedbenika koja će poći na vojnu na grad bizantijskog cara imat će oproštene grijehe. – Jesam li ja među njima, Allahov Poslaniče? – upitala sam. – Ne. – reče on.


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَرْوِيُّ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ تُقَاتِلُونَ الْيَهُودَ حَتَّى يَخْتَبِيَ أَحَدُهُمْ وَرَاءَ الْحَجَرِ فَيَقُولُ يَا عَبْدَ اللَّهِ هَذَا يَهُودِيٌّ وَرَائِي فَاقْتُلْهُ ‏”‏‏.‏

 

2925. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Muhammed el-Fervi, njemu prenio Malik od Nafija, a ovaj od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Ratovat ćete s Jevrejima toliko da će se pojedinci od njih sakrivati za kamenje i ono će govoriti: „Allahov robe, evo Jevreja iza mene, ubij ga!”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ الْقَعْقَاعِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُقَاتِلُوا الْيَهُودَ حَتَّى يَقُولَ الْحَجَرُ وَرَاءَهُ الْيَهُودِيُّ يَا مُسْلِمُ، هَذَا يَهُودِيٌّ وَرَائِي فَاقْتُلْهُ ‏”‏‏.‏

 

2926. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Ibrahim, njemu prenio Džerir od Umara ibn Ka‘ka‘a, on od Ebu Zur‘ata, ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, a on od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Smak svijeta neće biti sve dok ne zaratujete s Jevrejima toliko da i kamenje bude govorilo da je iza njega Jevrej: „Muslimanu, evo iza mene Jevreja, ubij ga!”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ الْحَسَنَ، يَقُولُ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ تَغْلِبَ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ تُقَاتِلُوا قَوْمًا يَنْتَعِلُونَ نِعَالَ الشَّعَرِ، وَإِنَّ مِنْ أَشْرَاطِ السَّاعَةِ أَنْ تُقَاتِلُوا قَوْمًا عِرَاضَ الْوُجُوهِ، كَأَنَّ وُجُوهَهُمُ الْمَجَانُّ الْمُطَرَّقَةُ ‏”‏‏.‏

 

2927. PRIČAO NAM JE Ebu Nu‘man, a njemu Džerir ibn Hazim, koji je rekao: – Čuo sam Hasana (Basrija) kako kaže da mu je prenio Amr ibn Taglib, rekavši: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio je: ’Znakovi Smaka svijeta su i kad se potučete s narodom koji obuva dlakavu obuću, i kada se potučete s narodom širokog lica i lica koje kao da im je štitovima prekriveno.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ الأَعْرَجِ، قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُقَاتِلُوا التُّرْكَ صِغَارَ الأَعْيُنِ، حُمْرَ الْوُجُوهِ، ذُلْفَ الأُنُوفِ، كَأَنَّ وُجُوهَهُمُ الْمَجَانُّ الْمُطَرَّقَةُ، وَلاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُقَاتِلُوا قَوْمًا نِعَالُهُمُ الشَّعَرُ ‏”‏‏.‏

 

2928. PRIČAO NAM JE Sied ibn Muhammed, njemu Jakub, ovome prenio njegov otac od Saliha, on od A’redža, koji je izjavio: – Ebu Hurejra, radijallahu ‘anhu, kaže da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Neće biti Smak svijeta dok se ne pobijete s Turcima (narodom) malih očiju, crvena lica, malih noseva zaravnjenih vrhova, a lica kao da su prekrivena štitovima, i Smak svijeta neće biti dok se ne sukobite s narodom dlakave obuće.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ الزُّهْرِيُّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ لاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُقَاتِلُوا قَوْمًا نِعَالُهُمُ الشَّعَرُ، وَلاَ تَقُومُ السَّاعَةُ حَتَّى تُقَاتِلُوا قَوْمًا كَأَنَّ وُجُوهَهُمُ الْمَجَانُّ الْمُطَرَّقَةُ ‏”‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَزَادَ فِيهِ أَبُو الزِّنَادِ عَنِ الأَعْرَجِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، رِوَايَةً ‏”‏ صِغَارَ الأَعْيُنِ، ذُلْفَ الأُنُوفِ، كَأَنَّ وُجُوهَهُمُ الْمَجَانُّ الْمُطْرَقَةُ ‏”‏‏.‏

 

2929. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah, njemu Sufjan, ovome Zuhri prenoseći od Seida ibn Musejjeba, on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Smak svijeta neće nastupiti dok ne zaratujete s narodom čija je obuća dlakava. Propast svijeta neće biti dok se ne pobijete s narodom čija su lica kao štitovi zastrta. Sufjan kaže, prenoseći od Ebu Zinada, on od A’redža, a ovaj od Ebu Hurejre: “… malih očiju, malih noseva zaravnjenih vrhova, a lica su im kao štitovi zastrta.”


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ، وَسَأَلَهُ، رَجُلٌ أَكُنْتُمْ فَرَرْتُمْ يَا أَبَا عُمَارَةَ يَوْمَ حُنَيْنٍ قَالَ لاَ، وَاللَّهِ مَا وَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَلَكِنَّهُ خَرَجَ شُبَّانُ أَصْحَابِهِ وَأَخِفَّاؤُهُمْ حُسَّرًا لَيْسَ بِسِلاَحٍ، فَأَتَوْا قَوْمًا رُمَاةً، جَمْعَ هَوَازِنَ وَبَنِي نَصْرٍ، مَا يَكَادُ يَسْقُطُ لَهُمْ سَهْمٌ، فَرَشَقُوهُمْ رَشْقًا مَا يَكَادُونَ يُخْطِئُونَ، فَأَقْبَلُوا هُنَالِكَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ عَلَى بَغْلَتِهِ الْبَيْضَاءِ، وَابْنُ عَمِّهِ أَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ يَقُودُ بِهِ، فَنَزَلَ وَاسْتَنْصَرَ ثُمَّ قَالَ أَنَا النَّبِيُّ لاَ كَذِبْ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ ثُمَّ صَفَّ أَصْحَابَهُ‏.‏

 

2930. PRIČAO NAM JE Amr ibn Halid el-Harrani, njemu Zuhejr, a ovome Ebu Ishak, koji je kazao: – Čuo sam Bereaa kako pripovijeda da ga je jedan čovjek pitao: „O, Ebu Umare, (nadimak Beraov), jeste li na dan (Bitke) na Hunejnu pobjegli?” – Ne. – odgovorio je on. – Allaha mi, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije borbi leđa okrenuo, nego su (s njim) izišli njegovi mladi drugovi, neki od njih nenaoružani, bez ratne opreme i bez ikakvog oružja, pa su se sukobili sa strijelcima skupine Hevazina i Benu-Nasra, kojima skoro da nije pala (na stranu) nijedna strelica i koji su ih gađali tako da skoro nikako nisu promašivali. Zatim su krenuli prema Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, a on bijaše na svojoj mazgi Bejda’, koju je vodio njegov amidžić Ebu Sufjan ibn Haris ibn Abdul-Muttaliibn Tada je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, sjašio i, moleći (Allahovu) pomoć, rekao: „Ja sam vjerovjesnik! Nema laganja! Ja sam potomak Abdul-Muttaliba”, i onda je postrojio svoje drugove.


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عِيسَى، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ عَبِيدَةَ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمُ الأَحْزَابِ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَلأَ اللَّهُ بُيُوتَهُمْ وَقُبُورَهُمْ نَارًا، شَغَلُونَا عَنِ الصَّلاَةِ الْوُسْطَى حِينَ غَابَتِ الشَّمْسُ ‏”‏‏.‏

 

2931. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Musa, njemu prenio Isa, ovom Hišam od Muhammeda, on od Abida, a ovaj od Alije, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Na dan borbe protiv saveznika, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Allah napunio njihove kuće i njihove grobove vatrom što su nas zabavili (borbom) od klanjanja srednjeg (ikindije) namaza skoro do zalaska sunca!”


 

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ ذَكْوَانَ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدْعُو فِي الْقُنُوتِ ‏ “‏ اللَّهُمَّ أَنْجِ سَلَمَةَ بْنَ هِشَامٍ، اللَّهُمَّ أَنْجِ الْوَلِيدَ بْنَ الْوَلِيدِ، اللَّهُمَّ أَنْجِ عَيَّاشَ بْنَ أَبِي رَبِيعَةَ، اللَّهُمَّ أَنْجِ الْمُسْتَضْعَفِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ، اللَّهُمَّ اشْدُدْ وَطْأَتَكَ عَلَى مُضَرَ، اللَّهُمَّ سِنِينَ كَسِنِي يُوسُفَ ‏”‏‏.‏

 

2932. PRIČAO NAM JE Kabiset, njemu prenio Sufjan od Ibn Zekvana, on od A’redža, a ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, moljaše Allaha u Kunut (dovi): „Allahu moj, spasi Selemu ibn Hišama! Allahu moj, spasi Velida ibn Velida! Allahu moj, spasi Ajjaša ibn Ebu Rebija! Allahu moj, spasi slabe (iznemogle) vjernike! Allahu moj, pojačaj svoj pritisak na Mudar! Allahu moj, podaj im (gladne) godine kao što su bile Jusufove (godine)!”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي خَالِدٍ، أَنَّهُ سَمِعَ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أَوْفَى ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ دَعَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الأَحْزَابِ عَلَى الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ ‏ “‏ اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الْكِتَابِ سَرِيعَ الْحِسَابِ، اللَّهُمَّ اهْزِمِ الأَحْزَابَ، اللَّهُمَّ اهْزِمْهُمْ وَزَلْزِلْهُمْ ‏”‏‏.‏

 

2933. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Muhammed, njemu saopćio Abdullah, a ovome Ismail ibn Ebu Halid, da je čuo Abdullaha ibn Ebu Evfa, radijallahu ‘anhu, kako kaže: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, preklinjao je na dan (borbe) sa saveznicima idolopoklonike riječima: „Allahu moj, koji si spustio Knjigu (Kur’an), ubrzaj (im) obračun! Allahu moj, odredi poraz saveznicima! Allahu moj, dosudi im poraz i potres!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ عَوْنٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُصَلِّي فِي ظِلِّ الْكَعْبَةِ، فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَنَاسٌ مِنْ قُرَيْشٍ، وَنُحِرَتْ جَزُورٌ بِنَاحِيَةِ مَكَّةَ، فَأَرْسَلُوا فَجَاءُوا مِنْ سَلاَهَا، وَطَرَحُوهُ عَلَيْهِ، فَجَاءَتْ فَاطِمَةُ فَأَلْقَتْهُ عَنْهُ، فَقَالَ ‏ “‏ اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِقُرَيْشٍ، اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِقُرَيْشٍ، اللَّهُمَّ عَلَيْكَ بِقُرَيْشٍ ‏”‏‏.‏ لأَبِي جَهْلِ بْنِ هِشَامٍ، وَعُتْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ، وَشَيْبَةَ بْنِ رَبِيعَةَ، وَالْوَلِيدِ بْنِ عُتْبَةَ، وَأُبَىِّ بْنِ خَلَفٍ، وَعُقْبَةَ بْنِ أَبِي مُعَيْطٍ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَلَقَدْ رَأَيْتُهُمْ فِي قَلِيبِ بَدْرٍ قَتْلَى‏.‏ قَالَ أَبُو إِسْحَاقَ وَنَسِيتُ السَّابِعَ‏.‏ وَقَالَ يُوسُفُ بْنُ إِسْحَاقَ عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ أُمَيَّةُ بْنُ خَلَفٍ‏.‏ وَقَالَ شُعْبَةُ أُمَيَّةُ أَوْ أُبَىٌّ‏.‏ وَالصَّحِيحُ أُمَيَّةُ‏.‏

 

2934. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Ebu Šejbe, njemu Džafer ibn Avn, ovome prenio Sufjan od Ebu Ishaka, on od Amra ibn Mejmuna, a ovaj od Abdullaha, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je u hladu Ka‘be. Ebu Džehel i još neki ljudi od Kurejšija govorili su kako je zaklana deva u jednom kraju Mekke pa su poslali i donijeli njenu utrobu i bacili je na njega (dok je on bio na sedždi). Došla je Fatima i to zbacila s njega. Tada je on rekao: – Allahu moj, kazni Kurejšije! – Allahu moj, kazni Kurejšije! – Allahu moj, kazni Kurejšije: Ebu Džehla ibn Hišama, Utbu ibn Rebija, Šejbu ibn Rebija, Velida ibn Utbu, Ubejja ibn Halefa i Ukbu ibn Ebu Mu’ajta! Abdullah (ibn Mes‘ud) kaže: „Poslije sam ih vidio poubijane u bunaru Bedra.” Ebu Ishak kaže: „Zaboravio sam (ime) sedmog…” Jusuf ibn Ishak prenosi od Ebu Ishaka: “… Umejju ibn Halefa”, a Šu‘be je izjavio: “… Umejju ili Ubejja…”, ali je ispravno (kaže Buhari): “Umejju…”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ الْيَهُودَ، دَخَلُوا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا السَّامُ عَلَيْكَ‏.‏ فَلَعَنْتُهُمْ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ مَا لَكِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ أَوَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالُوا قَالَ ‏”‏ فَلَمْ تَسْمَعِي مَا قُلْتُ وَعَلَيْكُمْ ‏”‏‏.‏

 

2935. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu prenio Hammad od Ejjuba, on od Ibn Mulejka, ovaj od Aiše, radijallahu anha, da su Jevreji ušli Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekli: „Smrt na tebe!” – Ja sam ih proklela, a on mi je rekao: „Šta ti je?” „Zar nisi čuo šta su rekli?”, upitala je ona. Rekao je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem: „Pa ti nisi čula da sam ja rekao: ‘I na vas.’”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَمِّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ، وَقَالَ ‏ “‏ فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَإِنَّ عَلَيْكَ إِثْمَ الأَرِيسِيِّينَ ‏”‏‏.‏

 

2936. PRIČAO NAM JE Ishak, njemu Jakub ibn Ibrahim, a ovome njegov bratić Ibn Šihab prenoseći od svoga amidže, koji je izjavio: – Saopćio mi je Ubejdullah ibn Abdullah ibn Utbe ibn Mes‘ud, da ga je Abdullah ibn Abbas, radijallahu ‘anhuma, obavijestio da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, pisao bizantijskom vladaru: “… ako se okreneš od onoga čemu te pozivam, na tebe pada grijeh tvojih podanika…”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ، قَالَ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه قَدِمَ طُفَيْلُ بْنُ عَمْرٍو الدَّوْسِيُّ وَأَصْحَابُهُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ دَوْسًا عَصَتْ وَأَبَتْ، فَادْعُ اللَّهَ عَلَيْهَا‏.‏ فَقِيلَ هَلَكَتْ دَوْسٌ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ اللَّهُمَّ اهْدِ دَوْسًا وَائْتِ بِهِمْ ‏”‏‏.‏

 

2937. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu Šu‘ajb, a ovome Ebu Zinad, da je Abdurrahman kazao: – Ebu Hurejra je rekao: „Tufejl ibn Amr ed-Devsi i njegovi drugovi došli su Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekli: ‘Allahov Poslaniče, (pleme) Devs suprotstavlja se i neće islama! Prokuni ga!’ Uto je neko rekao: ‘Propao Devs!’ a Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, reče: ‘Allahu moj, uputi Devs (na Pravi put) i učini ih muslimanima!’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ لَمَّا أَرَادَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَكْتُبَ إِلَى الرُّومِ، قِيلَ لَهُ إِنَّهُمْ لاَ يَقْرَءُونَ كِتَابًا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ مَخْتُومًا‏.‏ فَاتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ، فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي يَدِهِ، وَنَقَشَ فِيهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ‏.‏

 

2938. PRIČAO NAM JE Ali ibn Dža‘d, a njemu prenio Šu‘be od Katade, koji je izjavio: – Čuo sam Enesa, radijallahu ‘anhu, kako govori: „Kada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, htio pisati u Bizantiju, rečeno mu je da oni čitaju knjigu samo kada je ovjerena pečatom. Tada je on uzeo prsten od srebra, i kao da sada gledam bjelinu prstena u njegovoj ruci i kako je dao u njemu uklesati: „Muhammed, Allahov poslanik.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبَّاسٍ، أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَى كِسْرَى، فَأَمَرَهُ أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ الْبَحْرَيْنِ، يَدْفَعُهُ عَظِيمُ الْبَحْرَيْنِ إِلَى كِسْرَى، فَلَمَّا قَرَأَهُ كِسْرَى خَرَّقَهُ، فَحَسِبْتُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ الْمُسَيَّبِ قَالَ فَدَعَا عَلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُمَزَّقُوا كُلَّ مُمَزَّقٍ‏.‏

 

2939. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, a njemu Lejs, rekavši: – Prenio mi je ‘Ukajl od Ibn Šihaba, koji je izjavio da mu je saopćio Ubejdullah ibn Abdullah ibn Utbe, da ga je Abdullah ibn Abbas obavijestio da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao svoje pismo perzijskom vladaru naredivši (nosiocu) da ga preda glavaru Bahrejna, a glavar Bahrejna dostavi perzijskom vladaru, i kada ga je perzijski vladar pročitao, poderao ga je. – Mislim (kaže Ibn Abbas) da je Seid ibn Musejjeb rekao: „Tada ih je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, proklinjao da budu potpuno raskomadani (uništeni).”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ حَمْزَةَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَتَبَ إِلَى قَيْصَرَ يَدْعُوهُ إِلَى الإِسْلاَمِ، وَبَعَثَ بِكِتَابِهِ إِلَيْهِ مَعَ دِحْيَةَ الْكَلْبِيِّ، وَأَمَرَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَدْفَعَهُ إِلَى عَظِيمِ بُصْرَى لِيَدْفَعَهُ إِلَى قَيْصَرَ، وَكَانَ قَيْصَرُ لَمَّا كَشَفَ اللَّهُ عَنْهُ جُنُودَ فَارِسَ مَشَى مِنْ حِمْصَ إِلَى إِيلِيَاءَ، شُكْرًا لِمَا أَبْلاَهُ اللَّهُ، فَلَمَّا جَاءَ قَيْصَرَ كِتَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ حِينَ قَرَأَهُ الْتَمِسُوا لِي هَا هُنَا أَحَدًا مِنْ قَوْمِهِ لأَسْأَلَهُمْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَأَخْبَرَنِي أَبُو سُفْيَانَ، أَنَّهُ كَانَ بِالشَّأْمِ فِي رِجَالٍ مِنْ قُرَيْشٍ، قَدِمُوا تِجَارًا فِي الْمُدَّةِ الَّتِي كَانَتْ بَيْنَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَبَيْنَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ، قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَوَجَدَنَا رَسُولُ قَيْصَرَ بِبَعْضِ الشَّأْمِ فَانْطَلَقَ بِي وَبِأَصْحَابِي حَتَّى قَدِمْنَا إِيلِيَاءَ، فَأُدْخِلْنَا عَلَيْهِ، فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ فِي مَجْلِسِ مُلْكِهِ وَعَلَيْهِ التَّاجُ، وَإِذَا حَوْلَهُ عُظَمَاءُ الرُّومِ فَقَالَ لِتُرْجُمَانِهِ سَلْهُمْ أَيُّهُمْ أَقْرَبُ نَسَبًا إِلَى هَذَا الرَّجُلِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَقُلْتُ أَنَا أَقْرَبُهُمْ نَسَبًا‏.‏ قَالَ مَا قَرَابَةُ مَا بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ فَقُلْتُ هُوَ ابْنُ عَمِّي، وَلَيْسَ فِي الرَّكْبِ يَوْمَئِذٍ أَحَدٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ مَنَافٍ غَيْرِي‏.‏ فَقَالَ قَيْصَرُ أَدْنُوهُ‏.‏ وَأَمَرَ بِأَصْحَابِي فَجُعِلُوا خَلْفَ ظَهْرِي عِنْدَ كَتِفِي، ثُمَّ قَالَ لِتُرْجُمَانِهِ قُلْ لأَصْحَابِهِ إِنِّي سَائِلٌ هَذَا الرَّجُلَ عَنِ الَّذِي يَزْعُمُ أَنَّهُ نَبِيٌّ، فَإِنْ كَذَبَ فَكَذِّبُوهُ‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ لَوْلاَ الْحَيَاءُ يَوْمَئِذٍ مِنْ أَنْ يَأْثُرَ أَصْحَابِي عَنِّي الْكَذِبَ لَكَذَبْتُهُ حِينَ سَأَلَنِي عَنْهُ، وَلَكِنِّي اسْتَحْيَيْتُ أَنْ يَأْثُرُوا الْكَذِبَ عَنِّي فَصَدَقْتُهُ، ثُمَّ قَالَ لِتُرْجُمَانِهِ قُلْ لَهُ كَيْفَ نَسَبُ هَذَا الرَّجُلِ فِيكُمْ قُلْتُ هُوَ فِينَا ذُو نَسَبٍ‏.‏ قَالَ فَهَلْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَبْلَهُ قُلْتُ لاَ‏.‏ فَقَالَ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ عَلَى الْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَأَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ قُلْتُ بَلْ ضُعَفَاؤُهُمْ‏.‏ قَالَ فَيَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ قُلْتُ بَلْ يَزِيدُونَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ قُلْتُ لاَ‏.‏ قَالَ فَهَلْ يَغْدِرُ قُلْتُ لاَ، وَنَحْنُ الآنَ مِنْهُ فِي مُدَّةٍ، نَحْنُ نَخَافُ أَنْ يَغْدِرَ‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَلَمْ يُمْكِنِّي كَلِمَةٌ أُدْخِلُ فِيهَا شَيْئًا أَنْتَقِصُهُ بِهِ لاَ أَخَافُ أَنْ تُؤْثَرَ عَنِّي غَيْرُهَا‏.‏ قَالَ فَهَلْ قَاتَلْتُمُوهُ أَوْ قَاتَلَكُمْ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَكَيْفَ كَانَتْ حَرْبُهُ وَحَرْبُكُمْ قُلْتُ كَانَتْ دُوَلاً وَسِجَالاً، يُدَالُ عَلَيْنَا الْمَرَّةَ وَنُدَالُ عَلَيْهِ الأُخْرَى‏.‏ قَالَ فَمَاذَا يَأْمُرُكُمْ قَالَ يَأْمُرُنَا أَنْ نَعْبُدَ اللَّهَ وَحْدَهُ لاَ نُشْرِكُ بِهِ شَيْئًا، وَيَنْهَانَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُنَا، وَيَأْمُرُنَا بِالصَّلاَةِ وَالصَّدَقَةِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ وَأَدَاءِ الأَمَانَةِ‏.‏ فَقَالَ لِتُرْجُمَانِهِ حِينَ قُلْتُ ذَلِكَ لَهُ قُلْ لَهُ إِنِّي سَأَلْتُكَ عَنْ نَسَبِهِ فِيكُمْ، فَزَعَمْتَ أَنَّهُ ذُو نَسَبٍ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْعَثُ فِي نَسَبِ قَوْمِهَا، وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَالَ أَحَدٌ مِنْكُمْ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، فَقُلْتُ لَوْ كَانَ أَحَدٌ مِنْكُمْ قَالَ هَذَا الْقَوْلَ قَبْلَهُ قُلْتُ رَجُلٌ يَأْتَمُّ بِقَوْلٍ قَدْ قِيلَ قَبْلَهُ‏.‏ وَسَأَلْتُكَ هَلْ كُنْتُمْ تَتَّهِمُونَهُ بِالْكَذِبِ قَبْلَ أَنْ يَقُولَ مَا قَالَ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، فَعَرَفْتُ أَنَّهُ لَمْ يَكُنْ لِيَدَعَ الْكَذِبَ عَلَى النَّاسِ وَيَكْذِبَ عَلَى اللَّهِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مِنْ مَلِكٍ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، فَقُلْتُ لَوْ كَانَ مِنْ آبَائِهِ مَلِكٌ قُلْتُ يَطْلُبُ مُلْكَ آبَائِهِ‏.‏ وَسَأَلْتُكَ أَشْرَافُ النَّاسِ يَتَّبِعُونَهُ أَمْ ضُعَفَاؤُهُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّ ضُعَفَاءَهُمُ اتَّبَعُوهُ، وَهُمْ أَتْبَاعُ الرُّسُلِ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَزِيدُونَ أَوْ يَنْقُصُونَ فَزَعَمْتَ أَنَّهُمْ يَزِيدُونَ، وَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حَتَّى يَتِمَّ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَرْتَدُّ أَحَدٌ سَخْطَةً لِدِينِهِ بَعْدَ أَنْ يَدْخُلَ فِيهِ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، فَكَذَلِكَ الإِيمَانُ حِينَ تَخْلِطُ بَشَاشَتُهُ الْقُلُوبَ لاَ يَسْخَطُهُ أَحَدٌ، وَسَأَلْتُكَ هَلْ يَغْدِرُ فَزَعَمْتَ أَنْ لاَ، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ لاَ يَغْدِرُونَ‏.‏ وَسَأَلْتُكَ هَلْ قَاتَلْتُمُوهُ وَقَاتَلَكُمْ فَزَعَمْتَ أَنْ قَدْ فَعَلَ، وَأَنَّ حَرْبَكُمْ وَحَرْبَهُ تَكُونُ دُوَلاً، وَيُدَالُ عَلَيْكُمُ الْمَرَّةَ وَتُدَالُونَ عَلَيْهِ الأُخْرَى، وَكَذَلِكَ الرُّسُلُ تُبْتَلَى، وَتَكُونُ لَهَا الْعَاقِبَةُ، وَسَأَلْتُكَ بِمَاذَا يَأْمُرُكُمْ فَزَعَمْتَ أَنَّهُ يَأْمُرُكُمْ أَنْ تَعْبُدُوا اللَّهَ وَلاَ تُشْرِكُوا بِهِ شَيْئًا، وَيَنْهَاكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ آبَاؤُكُمْ، وَيَأْمُرُكُمْ بِالصَّلاَةِ وَالصِّدْقِ وَالْعَفَافِ وَالْوَفَاءِ بِالْعَهْدِ، وَأَدَاءِ الأَمَانَةِ، قَالَ وَهَذِهِ صِفَةُ النَّبِيِّ، قَدْ كُنْتُ أَعْلَمُ أَنَّهُ خَارِجٌ، وَلَكِنْ لَمْ أَظُنَّ أَنَّهُ مِنْكُمْ، وَإِنْ يَكُ مَا قُلْتَ حَقًّا، فَيُوشِكُ أَنْ يَمْلِكَ مَوْضِعَ قَدَمَىَّ هَاتَيْنِ، وَلَوْ أَرْجُو أَنْ أَخْلُصَ إِلَيْهِ لَتَجَشَّمْتُ لُقِيَّهُ، وَلَوْ كُنْتُ عِنْدَهُ لَغَسَلْتُ قَدَمَيْهِ‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُرِئَ فَإِذَا فِيهِ ‏”‏ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ مِنْ مُحَمَّدٍ عَبْدِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ، إِلَى هِرَقْلَ عَظِيمِ الرُّومِ، سَلاَمٌ عَلَى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدَى، أَمَّا بَعْدُ فَإِنِّي أَدْعُوكَ بِدِعَايَةِ الإِسْلاَمِ، أَسْلِمْ تَسْلَمْ، وَأَسْلِمْ يُؤْتِكَ اللَّهُ أَجْرَكَ مَرَّتَيْنِ، فَإِنْ تَوَلَّيْتَ فَعَلَيْكَ إِثْمُ الأَرِيسِيِّينَ وَ‏{‏يَا أَهْلَ الْكِتَابِ تَعَالَوْا إِلَى كَلِمَةٍ سَوَاءٍ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ أَنْ لاَ نَعْبُدَ إِلاَّ اللَّهَ وَلاَ نُشْرِكَ بِهِ شَيْئًا وَلاَ يَتَّخِذَ بَعْضُنَا بَعْضًا أَرْبَابًا مِنْ دُونِ اللَّهِ فَإِنْ تَوَلَّوْا فَقُولُوا اشْهَدُوا بِأَنَّا مُسْلِمُونَ‏}‏‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو سُفْيَانَ فَلَمَّا أَنْ قَضَى مَقَالَتَهُ، عَلَتْ أَصْوَاتُ الَّذِينَ حَوْلَهُ مِنْ عُظَمَاءِ الرُّومِ، وَكَثُرَ لَغَطُهُمْ، فَلاَ أَدْرِي مَاذَا قَالُوا، وَأُمِرَ بِنَا فَأُخْرِجْنَا، فَلَمَّا أَنْ خَرَجْتُ مَعَ أَصْحَابِي وَخَلَوْتُ بِهِمْ قُلْتُ لَهُمْ لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ، هَذَا مَلِكُ بَنِي الأَصْفَرِ يَخَافُهُ، قَالَ أَبُو سُفْيَانَ وَاللَّهِ مَا زِلْتُ ذَلِيلاً مُسْتَيْقِنًا بِأَنَّ أَمْرَهُ سَيَظْهَرُ، حَتَّى أَدْخَلَ اللَّهُ قَلْبِي الإِسْلاَمَ وَأَنَا كَارِهٌ‏.‏

 

2940. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Hamza, njemu prenio Ibrahim ibn Sa‘d od Saliha ibn Kejsana, on od Ibn Šihaba, (ovaj) od Ubejdullaha ibn Abdullaha ibn Utbe da ga je obavijestio Abdullah ibn Abbas, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, pisao bizantijskom caru i pozvao ga u islam, poslavši mu pismo po Dihjeu el-Kelbiju, kome je naredio da ga preda glavaru Busraa da ga on uruči bizantijskom vladaru (Heraklu). Pošto je Allah dao da se pobijede perzijske armije, bizantijski car je otišao iz Himsa u Jerusalem iz zahvalnosti što ga je Allah oslobodio teškog iskušenja. Kada je bizantijskom vladaru došlo pismo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, pročitao ga je i rekao: – Potražite mi ovdje nekoga od njegovih ljudi da ga ispitam za Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem. 2941. Ibn Abbas je rekao: – Saopćio mi je Ebu Sufjan ibn Harb, koji je tada bio u Siriji s nekim Kurejšijama koji su došli kao trgovci u vrijeme (trajanja primirja) između Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i kurejšijskih nevjernika. Izaslanik bizantijskog cara našao nas je – kaže Ebu Sufjan – u jednom kraju Sirije (u Gazi) i krenuo sa mnom i mojim drugovima te smo došli u Jerusalem. Potom smo privedeni caru, koji je sjedio u vijeću svog kraljevstva. Na njemu bijaše carska kruna, a oko njega glavari Bizantije. Tada on reče svome tumaču: „Pitaj ih ko je od njih po redu najbliži onom čovjeku koji tvrdi da je vjerovjesnik!”  – Ja sam mu od njih po rodu najbliži, rekoh ja – kaže Ebu Sufjan. – Kakvo je to srodstvo između tebe i njega? – upita on. – On je moj amidžić, rekoh. A tada nije bilo u karavanu nikoga od potomaka Abdu-Menafa osim mene. – Približite mi ga! – reče bizantijski car i naredi mojim drugovima da stanu iza mene pored pleća, a zatim reče svome tumaču: „Kaži njegovim drugovima da ću ovog čovjeka pitati o čovjeku koji tvrdi da je vjerovjesnik, pa ako bi šta slagao, neka ga demantuju.” – Tako mi Allaha, da se u tom momentu nisam – veli Sufjan – zastidio mojih drugova da pred njima lažem, ja bih na njega nešto i slagao kad me je ovaj o njemu ispitivao, ali sam se stidio da moji drugovi ne primijete kod mene laž te sam mu zbog toga govorio istinu. Potom vladar reče svome tumaču: – Pitaj ga kakvog je porijekla taj čovjek među vama? – On je uglednog roda. – rekao sam. – Je li iko ikada od vas prije njega ovako što govorio? – upita. – Nije. – odgovorio sam. – Da li ste ga sumnjičili za laž prije nego je počeo propovijedati ono što sada propovijeda! – upitao je. – Ne. – rekao sam. – Je li neko od njegovih predaka bio vladar? – upita. – Ne. – odgovorio sam. – Pa da li ga slijedi ugledan svijet ili siromašniji? – upita. – Uglavnom siromašniji. – odgovorio sam. – Uvećava li se ili smanjuje njihov broj? – upita. – Uvećava se. – rekoh. – Da li iko od njih konvertira (napušta) – upita Herakle – mrzeći njegovu vjeru nakon što ju je prihvatio? – Ne. – rekoh. – Da li krši zadanu riječ. – upita. – Ne, rekoh, ali smo sada u periodu (desetogodišnjeg) primirja i strahujemo da ga ne prekrši. – Nijedan odgovor nije mi dao mogućnosti – izjavio je kasnije Ebu Sufjan – da u njega ubacim nešto osim ove riječi, čime bih mu umanjio ugled, a da se nisam bojao da ne budem otkriven. – Da li ste se vi protiv njega borili, a on protiv vas? – upitao je. – Da. – odgovorio sam. – Pa kakav je bio ishod borbe između njega i vas? – pitao je. – Bio je promjenljiv, rekao sam. Jednom on pobijedi nas, a drugi put mi njega. – Šta vam naređuje? – pitao je. – Naređuje nam, kazao sam, da ibadet činimo jedino Allahu ne pridružujući Mu nikoga, a zabranjuje nam ono što obožavaju naši očevi; naređuje nam namaz, iskrenost (milostinju), moralnost, ispunjavanje ugovora i izvršavanje prihvaćenog povjerenja (ostave). Kada sam mu to kazao, on reče svom tumaču: – Reci mu: Pitao sam te za njegovo porijeklo i ti si tvrdio da je on uglednog porijekla. Takvi su svi poslanici; oni se pojavljuju u uglednoj porodici svoga naroda. – Pitao sam te da li je iko od vas prije njega ovako nešto propovijedao, a ti si izjavio da nije. Kažem, da je neko od vas ovako prije njega govorio, rekao bih da je on čovjek koji se povodi za riječima rečenim prije njega. – Pitao sam te da li ste ga optuživali za laž prije nego je počeo da propovijeda ono što sada govori. Tvrdio si da niste, pa sam se uvjerio da, ako nije lagao svijetu, kako bi sada lagao Bogu. – Pitao sam te je li neko od njegovih predaka bio vladar, pa si rekao da nije. Kažem, da je neko od njegovih predaka bio vladar, rekao bih da traži vlast svojih pređa. – Pitao sam te slijedi li ga ugledni svijet ili siromašni između njih, a ti si izjavio: “Slijede ga slabi (siromašni) između njih;” pa oni su bili (većinom) sljedbenici Poslanika. – Pitao sam te da li se oni brojno povećavaju ili umanjuju, pa si rekao da se povećavaju, a tako je vjerovanje i vjera dok se ne upotpune. – Pitao sam te da li iko konvertira, mrzeći njegovu vjeru nakon što je u nju stupio, pa si rekao: “Ne.” – Takvo je vjerovanje: Kada njegova draž ovlada srcima, njega tada niko ne napušta. – Još sam te pitao da li krši zadanu riječ, a ti reče: “Ne.” – Takvi su poslanici, oni ne krše obećanje. – Pitao sam te da li ste vi protiv njega vodili borbu i on protiv vas, pa si izjavio da je toga bilo i da je borba između vas i njega bila promjenljivog ishoda: jedanput pobijedi on vas, a drugi put pobijedite vi njega. – To je slučaj svih poslanika, stavljaju se na iskušenje, a konačni ishod bude u njihovu korist. – Pitao sam te šta vam naređuje. – Naređuje vam, rekao si, da ibadet činite Allahu i da Mu ne pridružujete nikoga, a zabranjuje ono što obožavaju vaši očevi; naređuje vam namaz, iskrenost, milostinju i moralnu krjepost, ispunjavanje ugovora i izvršavanje emaneta, a to su – reče Herakle – svojstva vjerovjesnika. Znao sam da će se on pojaviti, ali nisam mislio da će biti baš od vas. Ako je ono što si rekao istina, uskoro će zavladati i tlom pod ovim mojim nogama. Kada bih znao da ću biti kod njega iskreno primljen i zadržati prijesto, potrudio bih se za susret s njim, a da sam kod njega, prao bih mu noge. – Tako je – kaže Ebu Sufjan – Heraklo zatražio pismo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i ono mu je pročitano. U njemu je stajalo: “U ime Allaha, svemu Dobročinitelja, Milostivog! Od Muhammeda, Allahovog roba i Njegovog poslanika, Heraklu, vladaru Bizantije. – Neka je spas na onoga ko slijedi Pravi put, a potom, pozivam te pozivom islama: Primi islam – bit ćeš spašen, sretan i miran! Primi islam, Allah će ti dati dvostruku nagradu, a ako se okreneš (od ovog poziva), snosit ćeš grijeh (svoj i) svojih sugrađana.” „O, sljedbenici Knjige, priđite i slijedite riječ koja je jednaka i za nas i za vas: da ibadet ne činimo nikom osim Allahu, da Mu ne pridružujemo nikakva druga, da ne smatramo jedni druge bogovima osim Allaha, pa ako to oni odbace, recite (im): budite svjedoci da smo mi, uistinu, muslimani” (tj. poslušni Jednom Jedinom Bogu – op. prir.). Ebu Sufjan pripovijeda: – Pošto je pročitano pismo, podigli su se glasovi glavara Bizantije, onih oko njega, i nastade među njima velika galama. Ne znam šta su sve govorili. Tada bi naređeno pa smo odstranjeni. Kada sam sa svojim drugovima izišao i s njima se osamio, rekao sam im: „Ugled Ibn Ebu Kebšea (Muhammeda), stvarno je veliki, a plaši ga se, eto, i vladar Bizantije (sinova žute rase).” – Tako mi Allaha – kaže Ebu Sufjan – bio sam (od tada) stalno u uvjerenju da će njegova stvar pobijediti, dok Allah nije u moje srce unio islam, koga sam nekada prezirao.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ الْقَعْنَبِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْد ٍ ـ رضى الله عنه ـ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ يَوْمَ خَيْبَرَ ‏”‏ لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ رَجُلاً يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَى يَدَيْهِ ‏”‏‏.‏ فَقَامُوا يَرْجُونَ لِذَلِكَ أَيُّهُمْ يُعْطَى، فَغَدَوْا وَكُلُّهُمْ يَرْجُو أَنْ يُعْطَى فَقَالَ ‏”‏ أَيْنَ عَلِيٌّ ‏”‏‏.‏ فَقِيلَ يَشْتَكِي عَيْنَيْهِ، فَأَمَرَ فَدُعِيَ لَهُ، فَبَصَقَ فِي عَيْنَيْهِ، فَبَرَأَ مَكَانَهُ حَتَّى كَأَنَّهُ لَمْ يَكُنْ بِهِ شَىْءٌ فَقَالَ نُقَاتِلُهُمْ حَتَّى يَكُونُوا مِثْلَنَا‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ عَلَى رِسْلِكَ حَتَّى تَنْزِلَ بِسَاحَتِهِمْ، ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ، وَأَخْبِرْهُمْ بِمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ، فَوَاللَّهِ لأَنْ يُهْدَى بِكَ رَجُلٌ وَاحِدٌ خَيْرٌ لَكَ مِنْ حُمْرِ النَّعَمِ ‏”‏‏.‏

 

2942. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme el-Ka‘nebi, njemu prenio Abdul-Aziz ibn Ebu Hazim od svoga oca, a on od Sehla ibn Sa‘da, radijallahu ‘anhu, da je čuo Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako na Dan Hajbera govori: – Dat ću zastavu čovjeku kome će Allah omogućiti da njegovom rukom (Hajber) bude oslobođen. Zato je svaki od njih bio u nadi da će mu se dati zastava, pa su sutradan poranili i svaki iščekivaše da mu se preda zastava, a Vjerovjesnik upita: – Gdje je Alija? Neko reče: – Tuži se na svoje oči. Potom on naredi (da Alija dođe). On mu učini dovu, puhnu mu u oči i oboljelo mjesto ozdravi kao da ništa nije bilo. Tada Alija reče: – Borit ćemo se protiv njih dok ne budu ono što i mi. – Polahko – reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem – dok se ne spustiš u njihova dvorišta. Tada ih pozovi u islam i saopći im čime su zaduženi! – Tako mi Allaha, da Allah tvojim sevebom uputi na Pravi put nekog čovjeka, bolje ti je nego da imaš krda crvenih deva.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِذَا غَزَا قَوْمًا لَمْ يُغِرْ حَتَّى يُصْبِحَ، فَإِنْ سَمِعَ أَذَانًا أَمْسَكَ، وَإِنْ لَمْ يَسْمَعْ أَذَانًا أَغَارَ بَعْدَ مَا يُصْبِحُ، فَنَزَلْنَا خَيْبَرَ لَيْلاً‏.‏

 

2943. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu prenio Muavija ibn Amr, ovome Ebu Ishak od Humejda, koji je izjavio: – Čuo sam Enesa, radijallahu ‘anhu, kako govori: „Kada bi Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zavojevao na koji narod ne bi napadao dok ne svane, pa ako bi kod njih čuo ezan, povukao bi se, a ako ne bi čuo, napao bi poslije svanuća. Tako smo se spustitili Hajberu noću.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا غَزَا بِنَا‏.‏

 

2944. PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu prenio Ismail ibn Džafer od Humejda, a on od Enesa: – Kada bi nas Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poveo u borbu…


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ إِلَى خَيْبَرَ فَجَاءَهَا لَيْلاً، وَكَانَ إِذَا جَاءَ قَوْمًا بِلَيْلٍ لاَ يُغِيرُ عَلَيْهِمْ حَتَّى يُصْبِحَ، فَلَمَّا أَصْبَحَ، خَرَجَتْ يَهُودُ بِمَسَاحِيهِمْ وَمَكَاتِلِهِمْ، فَلَمَّا رَأَوْهُ قَالُوا مُحَمَّدٌ وَاللَّهِ، مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ اللَّهُ أَكْبَرُ، خَرِبَتْ خَيْبَرُ، إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ‏”‏‏.‏

 

2945. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme prenoseći od Malika, (on) od Humejda, a (ovaj) od Enesa, radijallahu ‘anhu: – Vjerovjesnik je krenuo u Hajber i do njega došao noću, a kada bi stigao do kojeg plemena noću, ne bi na njih napadao dok se ne pojavi zora. Kad je svanulo i Jevreji bili izišli sa svojm lopatama i torbama i vidjeli ga, vikali su: „Muhammed! Boga mi, Muhammed i vojska!” Tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izgovorio: „Allah je najveći! Propao je Hajber! Zaista, kad smo se već spustili u predvorje naroda, zlo je jutro osvanulo onima koji su (uzaludno) opominjani.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أُمِرْتُ أَنْ أُقَاتِلَ النَّاسَ حَتَّى يَقُولُوا لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ فَمَنْ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، فَقَدْ عَصَمَ مِنِّي نَفْسَهُ وَمَالَهُ، إِلاَّ بِحَقِّهِ، وَحِسَابُهُ عَلَى اللَّهِ ‏”‏‏.‏ رَوَاهُ عُمَرُ وَابْنُ عُمَرَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2946. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu saopćio Šu‘ajb od Zuhrija, a (ovome) prenio Seid ibn Musejjeb, da je Ebu Hurejra, radijallahu ‘anhu, rekao: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio je: „Naređeno mi je da se borim protiv svijeta sve dok ne bude izgovarao: Nema Boga osim Allaha. Pa ko izgovori: Nema Boga osim Allaha, sačuvao je od mene sebe i svoj imetak, osim kada to islam zahtijeva, a njegov (konačni) obračun pripada Allahu.” Ovu izjavu prenose od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, još Omer i Ibn Omer.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ كَعْبٍ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ قَائِدَ كَعْبٍ مِنْ بَنِيهِ قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ حِينَ تَخَلَّفَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَلَمْ يَكُنْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُرِيدُ غَزْوَةً إِلاَّ وَرَّى بِغَيْرِهَا‏.‏

 

2947. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, njemu prenio Lejs od Ukajla, a (on) od Ibn Šihaba, koji je rekao: – Saopćio mi je Abdurrahman ibn Abdullah ibn Ka‘b ibn Malik, da je Abdullah ibn Ka‘b, koji je bio vodič (slijepom) Ka‘bu između ostalih njegovih sinova, rekao: – Čuo sam od Ka‘ba ibn Malika, kada je izostao (od vojne na Tebuk) iza Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem: „Allahov Poslanik nije htio spremati vojnu (javno) nego bi je ukrio nečim drugim.”


 

وَحَدَّثَنِي أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ سَمِعْتُ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَلَّمَا يُرِيدُ غَزْوَةً يَغْزُوهَا إِلاَّ وَرَّى بِغَيْرِهَا، حَتَّى كَانَتْ غَزْوَةُ تَبُوكَ، فَغَزَاهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي حَرٍّ شَدِيدٍ، وَاسْتَقْبَلَ سَفَرًا بَعِيدًا وَمَفَازًا، وَاسْتَقْبَلَ غَزْوَ عَدُوٍّ كَثِيرٍ، فَجَلَّى لِلْمُسْلِمِينَ أَمْرَهُمْ، لِيَتَأَهَّبُوا أُهْبَةَ عَدُوِّهِمْ، وَأَخْبَرَهُمْ بِوَجْهِهِ الَّذِي يُرِيدُ‏.‏

 

2948. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Muhammed da mu je saopćio Abdullah, njemu prenio Junus od Zuhrija, koji je rekao: – Saopćio mi je Abdurrahman ibn Abdullah ibn Ka‘b ibn Malik: „Čuo sam Ka‘ba ibn Malika radijallahu ‘anhu, kako kaže: ‘Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rijetko bi vojnu (javno) spremao, nego bi je ukrio nečim drugim. Tako nije bilo s vojnom na Tebuk. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, pošao je na tu vojnu po velikoj vrućini, krenuo na dalek i opasan put. Krenuo je u borbu protiv (brojno) većeg neprijatelja, pa je muslimanima otkrio njihovo stanje kako bi dobro spremili ratne potrepštine protiv svoga neprijatelja na način kako je to on htio.”


 

وَعَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ يَقُولُ لَقَلَّمَا كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْرُجُ إِذَا خَرَجَ فِي سَفَرٍ إِلاَّ يَوْمَ الْخَمِيسِ‏.‏

 

2949. Od Junusa je preneseno, (a on) od Zuhrije, koji je rekao: Saopćio mi je Abdurrahman ibn Ka‘b ibn Malik, radijallahu ‘anhu, da Ka‘b ibn Malik govoraše: „Kada bi Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izlazio na vojni pohod, malo bi kada izlazio (drugim danom) osim četvrtkom.”


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمَ الْخَمِيسِ فِي غَزْوَةِ تَبُوكَ، وَكَانَ يُحِبُّ أَنْ يَخْرُجَ يَوْمَ الْخَمِيسِ‏.‏

 

2950. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Hišam, (ovome) saopćio Ma’mer od Zuhrija, on od Abdurrahmana ibn Ka‘ba ibn Malika, a ovaj od svoga oca, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izišao u četvrtak na vojnu na Tebuk, a on je volio kretati četvrtkom.


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى بِالْمَدِينَةِ الظُّهْرَ أَرْبَعًا، وَالْعَصْرَ بِذِي الْحُلَيْفَةِ رَكْعَتَيْنِ، وَسَمِعْتُهُمْ يَصْرُخُونَ بِهِمَا جَمِيعًا‏.‏

 

2951. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu prenio Hammad od Ejjuba, (on) od Ebu Kilaba, a (ovaj) od Enesa, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je u Medini podne od četiri rekata, a ikindiju u Zul-Hulejfi od dva rekata, i čuo sam ih kako glasno izgovaraju telbiju skupno za oboje (hadždž i umru).


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهَا سَمِعَتْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِخَمْسِ لَيَالٍ بَقِينَ مِنْ ذِي الْقَعْدَةِ، وَلاَ نُرَى إِلاَّ الْحَجَّ، فَلَمَّا دَنَوْنَا مِنْ مَكَّةَ أَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَنْ لَمْ يَكُنْ مَعَهُ هَدْىٌ إِذَا طَافَ بِالْبَيْتِ وَسَعَى بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ أَنْ يَحِلَّ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ فَدُخِلَ عَلَيْنَا يَوْمَ النَّحْرِ بِلَحْمِ بَقَرٍ فَقُلْتُ مَا هَذَا فَقَالَ نَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَزْوَاجِهِ‏.‏ قَالَ يَحْيَى فَذَكَرْتُ هَذَا الْحَدِيثَ لِلْقَاسِمِ بْنِ مُحَمَّدٍ فَقَالَ أَتَتْكَ وَاللَّهِ بِالْحَدِيثِ عَلَى وَجْهِهِ‏.‏

 

2952. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme od Malika, (on) od Jahjaa ibn Seida, a (ovaj) od Amrete, kćerke Abdurrahmana, da je ona čula Aišu, radijallahu anha, kako kaže: – Izišli smo (iz Medine) s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, kada je ostalo pet noći zul-ka’dea, a namjeravali smo obaviti samo hadždž, pa kada smo se približili Mekki, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naredi: „Ko nema kod sebe (pribavljen) kurban, kada učini tavaf oko Ka‘be i obavi trčanje (sa‘j) između Safe i Merve, neka se oslobodi ihrama.” Aiša je još izjavila: – Potom nam je na dan klanja kurbana uneseno (u šator) meso govečeta. – Šta je ovo? – upitala sam. – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem – reče (donosilac) – zaklao je kurban i za svoje supruge. Jahja je kazao: – Spomenuo sam ovaj slučaj Kasimu ibn Muhammedu, a on reče: „Allaha mi, prenijela ti je taj događaj potpuno detaljno (i vjerno).”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي رَمَضَانَ، فَصَامَ حَتَّى بَلَغَ الْكَدِيدَ أَفْطَرَ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ‏.‏ وَسَاقَ الْحَدِيثَ‏.‏

 

2953. PRIČAO NAM JE Ali ibn Abdullah, a njemu Sufjan: – Prenio mi je Zuhri od Ubejdullaha, (on) od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, koji je rekao: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izišao je (iz Medine) uz ramazan i postio je, a kada smo stigli u Kedid, omrsio se.” Sufjan je rekao da je Zuhri izjavio: – Saopćio mi je ‘Ubejdullah od Ibn Abbasa i citirao gornji hadis.


 

وَقَالَ ابْنُ وَهْبٍ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْثٍ، وَقَالَ لَنَا ‏”‏ إِنْ لَقِيتُمْ فُلاَنًا وَفُلاَنًا ‏”‏‏.‏ ـ لِرَجُلَيْنِ مِنْ قُرَيْشٍ سَمَّاهُمَا ـ فَحَرِّقُوهُمَا بِالنَّارِ‏.‏ قَالَ ثُمَّ أَتَيْنَاهُ نُوَدِّعُهُ حِينَ أَرَدْنَا الْخُرُوجَ فَقَالَ ‏”‏ إِنِّي كُنْتُ أَمَرْتُكُمْ أَنْ تُحَرِّقُوا فُلاَنًا وَفُلاَنًا بِالنَّارِ، وَإِنَّ النَّارَ لاَ يُعَذِّبُ بِهَا إِلاَّ اللَّهُ، فَإِنْ أَخَذْتُمُوهُمَا فَاقْتُلُوهُمَا ‏”‏‏.‏

 

2954. Ibn Vehb je rekao: – Prenio mi je Amr od Bukejra, (on) od Sulejmana ibn Jesara, (ovaj) od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: „Poslao nas je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, na jedan vojni pohod i naredio nam: Kada susretnete dvojicu Kurejšija, toga i toga, koje imenova, spalite ih vatrom!” – Poslije, kada smo htjeli ići, došli smo – kaže Ebu Hurejra – da se s njim oprostimo, a on reče: „Bio sam vam naredio da spalite na vatri toga i toga, ali vatrom kažnjava samo Allah; nego, ako ih uhvatite, ubijte ih!”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ صَبَّاحٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ زَكَرِيَّاءَ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ السَّمْعُ وَالطَّاعَةُ حَقٌّ، مَا لَمْ يُؤْمَرْ بِالْمَعْصِيَةِ، فَإِذَا أُمِرَ بِمَعْصِيَةٍ فَلاَ سَمْعَ وَلاَ طَاعَةَ ‏”‏‏.‏

 

2955. PRIČAO NAM JE Musedded, a njemu prenio Jahja od ‘Ubejdullaha, koji je rekao: – Prenio mi je Nafi‘ od Ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, a prenio mi je i Muhammed ibn Sabbah prenoseći od Ismaila ibn Zekerijaa, (on) od Ubejdullaha, ovaj od Nafija, a on od Ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, (ovaj opet) da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Poslušnost i pokornost je dužnost sve dok se ne bude naređivalo griješenje, a kada se bude naredilo nešto grješno, tada nema više poslušnosti i pokornosti.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، أَنَّ الأَعْرَجَ، حَدَّثَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ نَحْنُ الآخِرُونَ السَّابِقُونَ ‏”‏‏.‏ وَبِهَذَا الإِسْنَادِ ‏”‏ مَنْ أَطَاعَنِي فَقَدْ أَطَاعَ اللَّهَ، وَمَنْ عَصَانِي فَقَدْ عَصَى اللَّهَ، وَمَنْ يُطِعِ الأَمِيرَ فَقَدْ أَطَاعَنِي، وَمَنْ يَعْصِ الأَمِيرَ فَقَدْ عَصَانِي، وَإِنَّمَا الإِمَامُ جُنَّةٌ يُقَاتَلُ مِنْ وَرَائِهِ وَيُتَّقَى بِهِ، فَإِنْ أَمَرَ بِتَقْوَى اللَّهِ وَعَدَلَ، فَإِنَّ لَهُ بِذَلِكَ أَجْرًا، وَإِنْ قَالَ بِغَيْرِهِ، فَإِنَّ عَلَيْهِ مِنْهُ ‏”‏‏.‏

 

2956. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, a njemu saopćio Šu‘ajb: – Prenio nam je Ebu Zinad da je A‘redž čuo Ebu Hurejru koji kaže da je čuo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: „Mi smo posljednji (došli na ovaj svijet), a prvi ćemo biti (u obračunu na drugom svijetu).” 2957. Po ovim nosiocima je i (nastavak hadisa): – Ko je pokoran meni, pokoran je i Allahu, a ko je neposlušan meni, neposlušan je i Allahu. Ko se pokorava svome zapovjedniku, on se pokorava meni, a ko se ne pokorava svome zapovjedniku, on se ne pokorava ni meni. Starješina je štit iza koga se treba boriti i štititi se njime, pa ako naređuje bogobojaznost i pravedno sudi, on će za to imati nagradu, a ako naređuje nešto drugo, zaista će za to biti odgovoran.


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ رَجَعْنَا مِنَ الْعَامِ الْمُقْبِلِ فَمَا اجْتَمَعَ مِنَّا اثْنَانِ عَلَى الشَّجَرَةِ الَّتِي بَايَعْنَا تَحْتَهَا، كَانَتْ رَحْمَةً مِنَ اللَّهِ‏.‏ فَسَأَلْتُ نَافِعًا عَلَى أَىِّ شَىْءٍ بَايَعَهُمْ عَلَى الْمَوْتِ قَالَ لاَ، بَايَعَهُمْ عَلَى الصَّبْرِ‏.‏

 

2958. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, a njemu prenio Džuvejri od Nafija, koji je rekao: – Ibn Omer, radijallahu ‘anhuma, izjavio je: „Sljedeće godine (po Hudejbijskom ugovoru) vratili smo se i nisu se sastala ni dvojica od nas pod drvetom pod kojim smo se zaklinjali, drvetom koje je bilo milost Allahova.” Pitao sam Nafija (kaže Džuvejri): „Na šta su se zaklinjali ashabi? Na smrt?” – Ne. – odgovorio je Nafi‘. – Njihova zakletva bila je na ime strpljivosti (ustrajnosti).


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ يَحْيَى، عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ زَيْدٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا كَانَ زَمَنَ الْحَرَّةِ أَتَاهُ آتٍ فَقَالَ لَهُ إِنَّ ابْنَ حَنْظَلَةَ يُبَايِعُ النَّاسَ عَلَى الْمَوْتِ‏.‏ فَقَالَ لاَ أُبَايِعُ عَلَى هَذَا أَحَدًا بَعْدَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

2959. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, njemu Vuhejb, ovome prenio Amr ibn Jahja od Abbada ibn Temima, a (on) od Abdullaha ibn Zejda, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Kada je bila nastupila žega, dođe mu glasnik i reče: „Ibn Hanzel se zaklinje ljudima na smrt!” „Ne.“, rekao je on. „Na to se ne zaklinjem nikom poslije Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.“


 

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَايَعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ عَدَلْتُ إِلَى ظِلِّ الشَّجَرَةِ، فَلَمَّا خَفَّ النَّاسُ قَالَ ‏”‏ يَا ابْنَ الأَكْوَعِ، أَلاَ تُبَايِعُ ‏”‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ قَدْ بَايَعْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ وَأَيْضًا ‏”‏‏.‏ فَبَايَعْتُهُ الثَّانِيَةَ،‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَبَا مُسْلِمٍ، عَلَى أَىِّ شَىْءٍ كُنْتُمْ تُبَايِعُونَ يَوْمَئِذٍ قَالَ عَلَى الْمَوْتِ‏.‏

 

2960. PRIČAO NAM JE El-Meki ibn Ibrahim, njemu prenio Jezid ibn Ebu Ubejd od Seleme, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Dao sam zakletvu vjernosti Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, potom krenuo pod hlad stabla, pa kada su ljudi otišli, Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, upita: – Ibn Ekve‘, jesi li položio zakletvu? – Rekao sam – kaže Ibn Ekve‘: “Zavjetovao sam se, Allahov Poslaniče, (zajedno s ljudima).” – I opet (učini)! – reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. – Tada sam mu se zakleo. – drugi put. – Potom sam ga upitao (kaže Jezid ibn Ebu Ubejd): “Ebu Muslime (nadimak Ibn Ekve), na ime čega ste se tada zaklinjali?” – Na smrt. – odgovori on.


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ كَانَتِ الأَنْصَارُ يَوْمَ الْخَنْدَقِ تَقُولُ نَحْنُ الَّذِينَ بَايَعُوا مُحَمَّدَا عَلَى الْجِهَادِ مَا حَيِينَا أَبَدَا فَأَجَابَهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ اللَّهُمَّ لاَ عَيْشَ إِلاَّ عَيْشُ الآخِرَهْ فَأَكْرِمِ الأَنْصَارَ وَالْمُهَاجِرَهْ

 

2961. PRIČAO NAM JE Hafs ibn Omer, njemu prenio Šu‘be od Humejda, rekavši: – Čuo sam Enesa, radijallahu ‘anhu, kako kaže: Ensarije su na dan (Bitke) na Hendeku izgovarali: „Mi smo se zavjetovali (obavezali) Muhammedu na borbu dok smo živi.” Tada im je on odgovorio riječima: „Allahu moj, nema pravog života osim ahiretskog života, pa počasti (njime) ensarije i muhadžire!”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، سَمِعَ مُحَمَّدَ بْنَ فُضَيْلٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ مُجَاشِعٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَا وَأَخِي فَقُلْتُ بَايِعْنَا عَلَى الْهِجْرَةِ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ مَضَتِ الْهِجْرَةُ لأَهْلِهَا ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ عَلاَمَ تُبَايِعُنَا قَالَ ‏”‏ عَلَى الإِسْلاَمِ وَالْجِهَادِ ‏”‏‏.‏

 

2962, 2963. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Ibrahim da je čuo Muhammeda ibn Fudajla da prenosi od Asima, (on) od Ebu Osmana, (ovaj) od Mudžašija, radijallahu ‘anhu, sljedeće: – Došli smo Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, ja i moj brat i rekli: “Zakuni nas na seljenje (iz Mekke)!” – Hidžra je prošla. – reče on. – Pa na što da se zakunem? – upitah. – Na islam i borbu (za islam). – odgovori on.


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، قَالَ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ لَقَدْ أَتَانِي الْيَوْمَ رَجُلٌ فَسَأَلَنِي عَنْ أَمْرٍ مَا دَرَيْتُ مَا أَرُدُّ عَلَيْهِ، فَقَالَ أَرَأَيْتَ رَجُلاً مُؤْدِيًا نَشِيطًا، يَخْرُجُ مَعَ أُمَرَائِنَا فِي الْمَغَازِي، فَيَعْزِمُ عَلَيْنَا فِي أَشْيَاءَ لاَ نُحْصِيهَا‏.‏ فَقُلْتُ لَهُ وَاللَّهِ مَا أَدْرِي مَا أَقُولُ لَكَ إِلاَّ أَنَّا كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَعَسَى أَنْ لاَ يَعْزِمَ عَلَيْنَا فِي أَمْرٍ إِلاَّ مَرَّةً حَتَّى نَفْعَلَهُ، وَإِنَّ أَحَدَكُمْ لَنْ يَزَالَ بِخَيْرٍ مَا اتَّقَى اللَّهَ، وَإِذَا شَكَّ فِي نَفْسِهِ شَىْءٌ سَأَلَ رَجُلاً فَشَفَاهُ مِنْهُ، وَأَوْشَكَ أَنْ لاَ تَجِدُوهُ، وَالَّذِي لاَ إِلَهَ إِلاَّ هُوَ مَا أَذْكُرُ مَا غَبَرَ مِنَ الدُّنْيَا إِلاَّ كَالثَّغْبِ شُرِبَ صَفْوُهُ وَبَقِيَ كَدَرُهُ‏.‏

 

2964. PRIČAO NAM JE Osman ibn Ebu Šejbe, njemu prenio Džerir od Mensura, a (ovaj) od Ebu Vaila, koji je kazao: – Abdullah, radijallahu ‘anhu, rekao je: „Danas mi dođe (jedan) čovjek i upita me nešto što mu nisam znao odgovoriti.” – Šta misliš (pitao me) o energičnom čovjeku s vojnom opremom koji iziđe s nekim od naših zapovjednika na vojnu, pa nam on naredi ono što nismo u mogućnosti učiniti? – Allaha mi, ne znam, odgovorio sam mu. Samo ću ti reći: Mi smo bili s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, i on nam nije naredio nijedan posao a da ga nismo mogli uraditi. Zaista, svaki od vas bit će na dobru sve dok se boji Allaha, a kada se u njemu pojavi nešto sumnjivo, on pita za to drugog čovjeka i on ga od toga izliječi, a može biti da i ne pronađu lijeka. – Tako mi Jednog i Jedinog Boga, poslije kojeg nema drugoga, napominjem da je ono što je ostalo od ovoga svijeta samo kao jezero čija je čista voda popijena, a ostatak sami mulj.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمٍ أَبِي النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ وَكَانَ كَاتِبًا لَهُ قَالَ كَتَبَ إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أَوْفَى ـ رضى الله عنهما ـ فَقَرَأْتُهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَيَّامِهِ الَّتِي لَقِيَ فِيهَا انْتَظَرَ حَتَّى مَالَتِ الشَّمْسُ‏.‏ ثُمَّ قَامَ فِي النَّاسِ قَالَ ‏ “‏ أَيُّهَا النَّاسُ، لاَ تَتَمَنَّوْا لِقَاءَ الْعَدُوِّ، وَسَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ، فَإِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاصْبِرُوا، وَاعْلَمُوا أَنَّ الْجَنَّةَ تَحْتَ ظِلاَلِ السُّيُوفِ، ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الْكِتَابِ وَمُجْرِيَ السَّحَابِ وَهَازِمَ الأَحْزَابِ، اهْزِمْهُمْ وَانْصُرْنَا عَلَيْهِمْ ‏”‏‏.‏

 

2965. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Muavija ibn Amr, (ovome) prenio Ebu Ishak, a to je bio El-Fezari, od Musaa ibn Ukbe, on od Salima Ebu Nadra, oslobođenog roba Omera ibn Ubejdullaha, a koji je bio njegov pisar, koji je rekao: – Omeru ibn Ubejdullahu pisao je Abdullah ibn Ebu Evfa, radijallahu ‘anhu, pismo i ja sam mu ga pročitao: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u nekim od svojih dana u kojima bi se susreo (s neprijateljem) sačekao bi dok Sunce ne bi krenulo sa zenita.” 2966. Potom bi ustao među ljudima i rekao: „O, ljudi, ne priželjkujte sukob s neprijateljem! Molite Allaha za zaštitu, a kada se s neprijateljem sukobite, budite strpljivi i znajte da je Džennet pod sjenama sabalja!” Potom je izgovarao: “Allahu moj, koji si spustio Knjigu (Kur’an), Pokretaču oblaka, Ti koji poražavaše skupine (saveznika idolopoklonika), porazi ih i pomozi nas protiv njih!”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ فَتَلاَحَقَ بِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا عَلَى نَاضِحٍ لَنَا قَدْ أَعْيَا فَلاَ يَكَادُ يَسِيرُ فَقَالَ لِي ‏”‏ مَا لِبَعِيرِكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ عَيِيَ‏.‏ قَالَ فَتَخَلَّفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَزَجَرَهُ وَدَعَا لَهُ، فَمَا زَالَ بَيْنَ يَدَىِ الإِبِلِ قُدَّامَهَا يَسِيرُ‏.‏ فَقَالَ لِي ‏”‏ كَيْفَ تَرَى بَعِيرَكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ قُلْتُ بِخَيْرٍ قَدْ أَصَابَتْهُ بَرَكَتُكَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَفَتَبِيعُنِيهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَاسْتَحْيَيْتُ، وَلَمْ يَكُنْ لَنَا نَاضِحٌ غَيْرَهُ، قَالَ فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَبِعْنِيهِ ‏”‏‏.‏ فَبِعْتُهُ إِيَّاهُ عَلَى أَنَّ لِي فَقَارَ ظَهْرِهِ حَتَّى أَبْلُغَ الْمَدِينَةَ‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي عَرُوسٌ، فَاسْتَأْذَنْتُهُ فَأَذِنَ لِي، فَتَقَدَّمْتُ النَّاسَ إِلَى الْمَدِينَةِ حَتَّى أَتَيْتُ الْمَدِينَةَ، فَلَقِيَنِي خَالِي فَسَأَلَنِي عَنِ الْبَعِيرِ، فَأَخْبَرْتُهُ بِمَا صَنَعْتُ فِيهِ فَلاَمَنِي، قَالَ وَقَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ لِي حِينَ اسْتَأْذَنْتُهُ ‏”‏ هَلْ تَزَوَّجْتَ بِكْرًا أَمْ ثَيِّبًا ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ تَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ هَلاَّ تَزَوَّجْتَ بِكْرًا تُلاَعِبُهَا وَتُلاَعِبُكَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ تُوُفِّيَ وَالِدِي ـ أَوِ اسْتُشْهِدَ ـ وَلِي أَخَوَاتٌ صِغَارٌ، فَكَرِهْتُ أَنْ أَتَزَوَّجَ مِثْلَهُنَّ، فَلاَ تُؤَدِّبُهُنَّ، وَلاَ تَقُومُ عَلَيْهِنَّ، فَتَزَوَّجْتُ ثَيِّبًا لِتَقُومَ عَلَيْهِنَّ وَتُؤَدِّبَهُنَّ‏.‏ قَالَ فَلَمَّا قَدِمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْمَدِينَةَ غَدَوْتُ عَلَيْهِ بِالْبَعِيرِ، فَأَعْطَانِي ثَمَنَهُ، وَرَدَّهُ عَلَىَّ‏.‏ قَالَ الْمُغِيرَةُ هَذَا فِي قَضَائِنَا حَسَنٌ لاَ نَرَى بِهِ بَأْسًا‏.‏

 

2967. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Ibrahim, njemu prenio Džerir od Mugire, (ovaj) od Ša’bija, a (on) od Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Vojevao sam s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, pa mi se priključi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dok sam jašio na našem devcu, koji je već bio klonuo da skoro nije mogao ići. „Šta ti je devcu?“ – upita me. „Umorio se.“, odgovorih. Tada Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, malo izosta – kaže Džabir – potjera ga i blagoslovi, pa je od tada stalno bio ispred deva, išao je ispred njih. – Šta misliš sada o svom devcu? – upita me Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, kasnije. – Dobro je, odgovorio sam, stigao ga tvoj blagoslov. – Hoćeš li ga prodati? – upita. – Zastidio sam se – kaže Džabir – a nismo imali druge deve (za natapanje). – Da, rekao sam – kaže Džabir. – Pa prodaj ga meni! – reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. Prodao sam mu ga s tim da imam pravo da ga jašem dok ne stignem u Medinu. – Tada sam – kaže Džabir – rekao: „Ja sam, Allahov Poslaniče, mladoženja.” Potom sam od njega tražio dozvolu i on mi je odobrio pa sam išao ispred ljudi do Medine i sve dok nisam došao u Medinu. Tada me je susreo moj daidža, pitao me za devca i ja sam mu saopćio šta sam s njim učinio, a on me ukori. – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kada sam od njega zatražio dozvolu – kaže Džabir – upita: „Jesi li vjenčao djevojku ili udovicu?” – Vjenčao sam udovicu. – odgovorih. – Da si vjenčao djevojku – reče on – pa da se s njom bolje zabavljaš i da se ona zabavlja s tobom! – Allahov Poslaniče, rekoh, umro mi je otac, odnosno, poginuo je kao šehid, a ja imam malih sestara i nisam želio vjenčati onu koja je slična njima pa da ih ne može odgajati i brinuti se za njih. Zato sam vjenčao udovicu da bi se o njima (više) starala i odgajala ih. – Kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, stigao u Medinu, poranio sam mu – kaže Džabir – s devcom, a on mi dade njegovu novčanu vrijednost i vrati mi ga. Mugere je izjavio: „Ovo (uvjetovanje u kupoprodaji) pri našem isplaćivanju duga je lijep postupak i u tome ne vidimo nikakvu štetu.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، حَدَّثَنِي قَتَادَةُ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ بِالْمَدِينَةِ فَزَعٌ، فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَسًا لأَبِي طَلْحَةَ، فَقَالَ ‏ “‏ مَا رَأَيْنَا مِنْ شَىْءٍ، وَإِنْ وَجَدْنَاهُ لَبَحْرًا ‏”‏‏.‏

 

2968. PRIČAO NAM JE Musedded, a njemu prenio Jahja od Šu‘be, koji je rekao: – Prenio mi je Katade da je Enes ibn Malik, radijallahu ‘anhu, kazao: „U Medini je zavladao strah (od neprijatelja) pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, uzjahao konja Ebu Talhina i poslije izjavio: ’Nismo nikoga vidjeli, a uvjerio sam se da je konj bio kao more.’”


 

حَدَّثَنَا الْفَضْلُ بْنُ سَهْلٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ فَزِعَ النَّاسُ فَرَكِبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرَسًا لأَبِي طَلْحَةَ بَطِيئًا، ثُمَّ خَرَجَ يَرْكُضُ وَحْدَهُ، فَرَكِبَ النَّاسُ يَرْكُضُونَ خَلْفَهُ، فَقَالَ ‏ “‏ لَمْ تُرَاعُوا، إِنَّهُ لَبَحْرٌ ‏”‏‏.‏ فَمَا سُبِقَ بَعْدَ ذَلِكَ الْيَوْمِ‏.‏

 

2969. PRIČAO NAM JE Fadl ibn Sehl, njemu Husein ibn Muhammed, (ovome) prenio Džerir ibn Hazim od Muhammeda, a (on) da je Enes ibn Malik, radijallahu ‘anhu, kazao: – Narod se bio uplašio (u Medini) i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, uzjahao tromog konja Ebu Talhina. Trkom je sam izišao (izvan grada) pa su i ljudi jašući trčali za njim. Poslije je kazao: „Ne plašite se! Konj je stvarno kao more (ugodan za jahanje).” I poslije tog dana nije ga mogao više niko preteći.


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ مَالِكَ بْنَ أَنَسٍ، سَأَلَ زَيْدَ بْنَ أَسْلَمَ، فَقَالَ زَيْدٌ سَمِعْتُ أَبِي يَقُولُ، قَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَرَأَيْتُهُ يُبَاعُ، فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم آشْتَرِيهِ فَقَالَ ‏ “‏ لاَ تَشْتَرِهِ، وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ ‏”‏‏.‏

 

2970. PRIČAO NAM JE el-Humejdi, a njemu Sufjan: – Čuo sam Malika ibn Enesa kada je pitao Zejda ibn Eslema, a on odgovorio: „Čuo sam svoga oca kako govori: Omer ibn Hattab, radijallahu ‘anhu, kazao je: Otpremio sam jednog borca na konju koga sam podario kao sadaku u ime Allaha i poslije ga vidio da se prodaje. Pitao sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: ‘Mogu li ga kupiti?’ ‘Ne kupuj ga’ – reče on – ‘i vraćaj se na svoju sadaku.’”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ، فَوَجَدَهُ يُبَاعُ، فَأَرَادَ أَنْ يَبْتَاعَهُ، فَسَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ لاَ تَبْتَعْهُ، وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ ‏”‏‏.‏

 

2971. PRIČAO NAM JE Ismail da mu je prenio Malik od Nafija, a on od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhu, da je Omer ibn El-Hattab spremio (nekog borca) na jednog konja koga je dao kao sadaku na Allahovom putu i kasnije ga našao gdje se prodaje i htio da ga kupi, pa je za to pitao Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i on je rekao: – Ne kupuj ga i ne vraćaj se na svoju sadaku!


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو صَالِحٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ عَلَى أُمَّتِي مَا تَخَلَّفْتُ عَنْ سَرِيَّةٍ، وَلَكِنْ لاَ أَجِدُ حَمُولَةً، وَلاَ أَجِدُ مَا أَحْمِلُهُمْ عَلَيْهِ، وَيَشُقُّ عَلَىَّ أَنْ يَتَخَلَّفُوا عَنِّي، وَلَوَدِدْتُ أَنِّي قَاتَلْتُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَقُتِلْتُ، ثُمَّ أُحْيِيتُ ثُمَّ قُتِلْتُ، ثُمَّ أُحْيِيتُ ‏”‏‏.‏

 

2972. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu prenio Jahja ibn Seid od Jahjaa ibn Seida Ensarija, koji je rekao: – Pričao mi je Ebu Salih da je čuo Ebu Hurejru, radijallahu ‘anhu, kako kaže: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Kada ne bi bilo teško mojim sljedbenicima (ostati iza mene), ne bih izostao ni od jedne vojne, ali nekada nemam jahalice, nekada nemam dovoljno jahalica na koje bih potovario svoje drugove, a teško mi je da oni izostanu iza mene. Ja, uistinu, želim da se borim na Allahovom putu i da budem ubijen, potom da se proživim i budem ponovo ubijen, a onda budem opet proživljen.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ يَعْلَى، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ غَزَوْتُ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ تَبُوكَ، فَحَمَلْتُ عَلَى بَكْرٍ، فَهْوَ أَوْثَقُ أَعْمَالِي فِي نَفْسِي، فَاسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا، فَقَاتَلَ رَجُلاً، فَعَضَّ أَحَدُهُمَا الآخَرَ فَانْتَزَعَ يَدَهُ مِنْ فِيهِ، وَنَزَعَ ثَنِيَّتَهُ، فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَهْدَرَهَا فَقَالَ ‏ “‏ أَيَدْفَعُ يَدَهُ إِلَيْكَ فَتَقْضَمُهَا كَمَا يَقْضَمُ الْفَحْلُ ‏”‏‏.‏

 

2973. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Sufjan, ovome prenio Ibn Džurejdž od Ata‘a, on od Safvana ibn Ja‘laa, a ovaj od svoga oca, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Ratovao sam zajedno s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, u borbi na Tebuku i jašio sam na mladoj devi. To mi je bio jedan od najtežih poslova pa sam uzeo najamnika i on se borio s jednim čovjekom. Jedan od njih dvojice ugrizao je drugoga. Ovaj je svoju ruku iščupao iz njegovih usta i izvalio mu sjekutiće. On je kasnije došao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i on je to ostavio nekažnjeno rekavši: „Zar da ti ustupi svoju ruku da je grizeš kao što ždrijebac grize (jasle)?”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي ثَعْلَبَةُ بْنُ أَبِي مَالِكٍ الْقُرَظِيُّ، أَنَّ قَيْسَ بْنَ سَعْدٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ صَاحِبَ لِوَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَرَادَ الْحَجَّ فَرَجَّلَ‏.‏

 

2974. PRIČAO NAM JE Seid ibn Ebu Merjem, da je Lejs rekao: – Prenio mi je ‘Ukajl od Ibn Šihaba ove riječi: „Saopćio mi je Sa‘leb ibn Ebu Malik el-Kurezi, da je Kajs ibn Sa‘d el-Ensari, radijallahu ‘anhu, koji je bio čuvar zastave Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, htio obaviti hadždž pa se (prije oblačenja ihrama) iščešljao.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ عَلِيٌّ ـ رضى الله عنه ـ تَخَلَّفَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي خَيْبَرَ، وَكَانَ بِهِ رَمَدٌ، فَقَالَ أَنَا أَتَخَلَّفُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ عَلِيٌّ فَلَحِقَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا كَانَ مَسَاءُ اللَّيْلَةِ الَّتِي فَتَحَهَا فِي صَبَاحِهَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ ـ أَوْ قَالَ لَيَأْخُذَنَّ ـ غَدًا رَجُلٌ يُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ـ أَوْ قَالَ يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ ـ يَفْتَحُ اللَّهُ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا نَحْنُ بِعَلِيٍّ، وَمَا نَرْجُوهُ، فَقَالُوا هَذَا عَلِيٌّ، فَأَعْطَاهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَفَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ‏.‏

 

2975. PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu prenio Hatim ibn Ismail od Jezida ibn Ebu Ubejda, a (on) da je Seleme ibn Ekve‘, radijallahu ‘anhu, kazao: – U (vojni) na Hajber Alija, radijallahu ‘anhu, izostao je iza Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, jer je imao upalu oka (i krmeljao), pa je i rekao: „Izostat ću iza Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.” Poslije je Alija izišao i priključio se Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem. Noću uoči oslobađanja Hajbera Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Dat će se zastava…”, ili je rekao: „Uzet će je čovjek koga vole Allah i Njegov Poslanik…”, ili je kazao: “… koji voli Allaha i Njegova Poslanika, i Allah će mu dati da ga oslobodi.” Kada mi (pogledasmo), a Alija tu. Mi mu se nismo nadali. Tada su ashabi govorili: „To je Alija.” Kasnije mu je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, predao zastavu i Allah mu je omogućio da oslobodi (Hajber).


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ نَافِعِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ سَمِعْتُ الْعَبَّاسَ، يَقُولُ لِلزُّبَيْرِ رضى الله عنهما هَا هُنَا أَمَرَكَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ تَرْكُزَ الرَّايَةَ‏.‏

 

2976. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Ata, njemu prenio Ebu Usame od Hišama ibn Urve, (ovaj) od svoga oca, a (on) od Nafija ibn Džubejra, koji je izjavio: – Čuo sam Abbasa kako kaže Zubejru, radijallahu ‘anhu: „Ovdje ti je naredio Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, da usadiš zastavu.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ بُعِثْتُ بِجَوَامِعِ الْكَلِمِ، وَنُصِرْتُ بِالرُّعْبِ، فَبَيْنَا أَنَا نَائِمٌ أُتِيتُ بِمَفَاتِيحِ خَزَائِنِ الأَرْضِ، فَوُضِعَتْ فِي يَدِي ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ وَقَدْ ذَهَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنْتُمْ تَنْتَثِلُونَهَا‏.‏

 

2977. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, njemu Lejs od ‘Ukajla (ovaj) od Ibn Šihaba, (on) od Seida ibn Musejjeba, a ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Poslan sam s jezgrovitim govorom (rječitost) i potpomognut da me se plaši (neprijatelj), i dok sam spavao, dodadoše mi se ključevi riznica zemlje i staviše se u moju ruku. Ebu Hurejra je rekao: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, već je otišao (na drugi svijet), a vi ćete ih isprazniti.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ أَخْبَرَهُ أَنَّ هِرَقْلَ أَرْسَلَ إِلَيْهِ وَهُمْ بِإِيلِيَاءَ، ثُمَّ دَعَا بِكِتَابِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا فَرَغَ مِنْ قِرَاءَةِ الْكِتَابِ كَثُرَ عِنْدَهُ الصَّخَبُ، فَارْتَفَعَتِ الأَصْوَاتُ، وَأُخْرِجْنَا، فَقُلْتُ لأَصْحَابِي حِينَ أُخْرِجْنَا لَقَدْ أَمِرَ أَمْرُ ابْنِ أَبِي كَبْشَةَ، إِنَّهُ يَخَافُهُ مَلِكُ بَنِي الأَصْفَرِ‏.‏

 

2978. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, a njemu saopćio Šu‘ajb od Zuhrija, koji je izjavio: – Saopćio mi je Ubejdullah ibn Abdullah da ga je Ibn Abbas obavijestio da mu je Ebu Sufjan rekao, da je Herakle poslao po njega dok je još bio u Jerusalemu i da je zatražio od njega pismo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem. Kad je završio s čitanjem pisma, nasta kod njega velika buka, glasovi se uzdigoše i nas izvedoše (napolje). Kad smo već bili odstranjeni, rekao sam svojim drugovima: „Zaista, ugled Ibn Ebu Kebše (Muhammeda) stvarno je veliki. Plaši ga se, eto, i vladar Bizantinaca!”


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي وَ، حَدَّثَتْنِي أَيْضًا، فَاطِمَةُ عَنْ أَسْمَاءَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ صَنَعْتُ سُفْرَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِ أَبِي بَكْرٍ حِينَ أَرَادَ أَنْ يُهَاجِرَ إِلَى الْمَدِينَةِ، قَالَتْ فَلَمْ نَجِدْ لِسُفْرَتِهِ وَلاَ لِسِقَائِهِ مَا نَرْبِطُهُمَا بِهِ، فَقُلْتُ لأَبِي بَكْرٍ وَاللَّهِ مَا أَجِدُ شَيْئًا أَرْبِطُ بِهِ إِلاَّ نِطَاقِي‏.‏ قَالَ فَشُقِّيهِ بِاثْنَيْنِ، فَارْبِطِيهِ بِوَاحِدٍ السِّقَاءَ وَبِالآخَرِ السُّفْرَةَ‏.‏ فَفَعَلْتُ، فَلِذَلِكَ سُمِّيَتْ ذَاتَ النِّطَاقَيْنِ‏.‏

 

2979. PRIČAO NAM JE Ubejd ibn Ismail da mu je prenio Ebu Usame od Hišama, koji je kazao: – Saopćio mi je moj otac, a također mi je prenijela Fatima od Esme, radijallahu anha, koja je rekla: „Napravila sam Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, putničku torbu u kući Ebu Bekra, kada je htio seliti u Medinu, pa nismo imali ništa čime bismo svezali njegovu torbu, a ni vodenu posudu (na konju).” Tada sam rekla Ebu Bekru: „Boga mi, nemamo ništa čime bi to svezali osim svoje pregače.” – Razderi je nadvoje – reče on – pa jednim (dijelom) sveži mu vodenu posudu (mješčić), a drugim putničku torbu! To sam i uradila i zbog toga sam nazvana „Žena s dva pojasa.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا نَتَزَوَّدُ لُحُومَ الأَضَاحِيِّ عَلَى عَهْدِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَى الْمَدِينَةِ‏.‏

 

2980. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah, a njemu saopćio Sufjan od Amra: – Rekao mi je Ata da je čuo Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, kada je izjavio: „Mi smo se za vrijeme Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, oprksrbljivali mesom (bajramskih) kurbana sve do Medine.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى، قَالَ أَخْبَرَنِي بُشَيْرُ بْنُ يَسَارٍ، أَنَّ سُوَيْدَ بْنَ النُّعْمَانِ ـ رضى الله عنه ـ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، خَرَجَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَامَ خَيْبَرَ، حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالصَّهْبَاءِ ـ وَهْىَ مِنْ خَيْبَرَ وَهْىَ أَدْنَى خَيْبَرَ ـ فَصَلَّوُا الْعَصْرَ، فَدَعَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالأَطْعِمَةِ، فَلَمْ يُؤْتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ بِسَوِيقٍ، فَلُكْنَا فَأَكَلْنَا وَشَرِبْنَا، ثُمَّ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَمَضْمَضَ وَمَضْمَضْنَا، وَصَلَّيْنَا‏.‏

 

2981. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn el-Musenna, a njemu Abdul-Vehhab: – Čuo sam Jahjaa kada je kazao: „Saopćio mi je Bušejr ibn Jesar da ga je obavijestio Suvejd ibn Nu‘man, radijallahu ‘anhu, da je on izišao s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, u godini (Bitke) na Hajberu, i kada su bili u Sahbu, dijelu Hajbera, zvanom Donji Hajber, klanjali su ikindiju. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zatražio je hranu i nije mu se dalo ništa osim prženog brašna. I mi smo ga žvakali, jeli i pili (vodu). Potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao i izaprao usta, pa smo i mi izaprali usta i klanjali.”


 

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مَرْحُومٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ ـ رضى الله عنه قَالَ خَفَّتْ أَزْوَادُ النَّاسِ وَأَمْلَقُوا، فَأَتَوُا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فِي نَحْرِ إِبِلِهِمْ، فَأَذِنَ لَهُمْ، فَلَقِيَهُمْ عُمَرُ فَأَخْبَرُوهُ فَقَالَ مَا بَقَاؤُكُمْ بَعْدَ إِبِلِكُمْ فَدَخَلَ عُمَرُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا بَقَاؤُهُمْ بَعْدَ إِبِلِهِمْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ نَادِ فِي النَّاسِ يَأْتُونَ بِفَضْلِ أَزْوَادِهِمْ ‏”‏‏.‏ فَدَعَا وَبَرَّكَ عَلَيْهِ، ثُمَّ دَعَاهُمْ بِأَوْعِيَتِهِمْ، فَاحْتَثَى النَّاسُ حَتَّى فَرَغُوا، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ‏”‏‏.‏

 

2982. PRIČAO NAM JE Bišr ibn Merhum, njemu Hatim ibn Ismail od Jezida ibn Ebu Ubejda, a on da je Seleme, radijallahu ‘anhu, rekao: – Smanjila se opskrba ljudi i nestalo im hrane pa su došli Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, radi klanja svojih deva i on im je to dozvolio. Potom ih je susreo Omer i oni su mu to saopćili, a on reče: – A kako ćete biti bez vaših deva? Zatim je Omer ušao kod Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: – Allahov Poslaniče, kako će oni ostati bez svojih deva? Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odgovorio: – Objavi ljudima da donesu višak svojih opskrba. Potom je on učinio Allahu dovu i blagoslovio tu opskrbu, pozvao ih je s njihovim posudama i narod je kupio sve dok je nije dokrajčio. Potom je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Svjedočim da nema Boga osim Allaha i da sam ja Allahov Poslanik.”


 

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ، أَخْبَرَنَا عَبْدَةُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ وَهْبِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَرَجْنَا وَنَحْنُ ثَلاَثُمِائَةٍ نَحْمِلُ زَادَنَا عَلَى رِقَابِنَا، فَفَنِيَ زَادُنَا، حَتَّى كَانَ الرَّجُلُ مِنَّا يَأْكُلُ فِي كُلِّ يَوْمٍ تَمْرَةً‏.‏ قَالَ رَجُلٌ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ، وَأَيْنَ كَانَتِ التَّمْرَةُ تَقَعُ مِنَ الرَّجُلِ قَالَ لَقَدْ وَجَدْنَا فَقْدَهَا حِينَ فَقَدْنَاهَا، حَتَّى أَتَيْنَا الْبَحْرَ فَإِذَا حُوتٌ قَدْ قَذَفَهُ الْبَحْرُ، فَأَكَلْنَا مِنْهَا ثَمَانِيَةَ عَشَرَ يَوْمًا مَا أَحْبَبْنَا‏.‏

 

2983. PRIČAO NAM JE Sadekat ibn Fadl, njemu saopćio Abdet od Hišama, (ovome) Vehb ibn Kejsan od Džabira, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Krenuli smo na put, a bilo nas je tri stotine. Nosili smo opksrbu na svojim vratovima. Kasnije nam je manjkalo hrane tako da je svaki čovjek od nas jeo (dnevno) po jednu hurmu. Potom je jedan čovjek upitao: – O, Ebu Abdullahu, a gdje je ona hurma što je ostala od onoga čovjeka? – Osjetili smo tugu zbog njihovog pomanjkanja kada nam ih je već bilo nestalo – rekao je Ebu Abdullah. – Tako smo došli do mora, kad tamo – jedna riba (kit) koju je more izbacilo (na obalu), pa smo je jeli osamnaest dana, koliko smo željeli.


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ الأَسْوَدِ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، يَرْجِعُ أَصْحَابُكَ بِأَجْرِ حَجٍّ وَعُمْرَةٍ، وَلَمْ أَزِدْ عَلَى الْحَجِّ‏.‏ فَقَالَ لَهَا ‏ “‏ اذْهَبِي وَلْيَرْدِفْكِ عَبْدُ الرَّحْمَنِ ‏”‏‏.‏ فَأَمَرَ عَبْدَ الرَّحْمَنِ أَنْ يُعْمِرَهَا مِنَ التَّنْعِيمِ، فَانْتَظَرَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِأَعْلَى مَكَّةَ حَتَّى جَاءَتْ‏.‏

 

2984. PRIČAO NAM JE Amr ibn Ali, njemu Ebu Asim, ovome Osman ibn Esved, a njemu prenio Ibn Ebu Mulejke od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: – Allahov Poslaniče, tvoji se drugovi vraćaju s nagradom hadždža i umre, a ja ne učinih ništa više od hadždža? – Idi – reče joj on – i neka te Abdurrahman stavi na devu iza sebe! Potom je naredio Abdurrahmanu da učini umru s njom od Ten’ima, a Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, čekaše je na vrhu Mekke sve dok se nije vratila.


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَوْسٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ الصِّدِّيقِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَمَرَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ أُرْدِفَ عَائِشَةَ وَأُعْمِرَهَا مِنَ التَّنْعِيمِ‏.‏

 

2985. PRIČAO NAM JE Abdullah, njemu Ibn Ujejne od Amra ibn Dinara, (ovaj) od Amra ibn Ebsa, a (on) od Abdurrahmana ibn Ebu Bekra es-Siddika, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Naredio mi je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, da stavim iza sebe na devu Aišu i da obavim s njom umru od Ten‘ima.


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنْتُ رَدِيفَ أَبِي طَلْحَةَ، وَإِنَّهُمْ لَيَصْرُخُونَ بِهِمَا جَمِيعًا الْحَجِّ وَالْعُمْرَةِ‏.‏

 

2986. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu Abdul-Vehhab, (ovome) prenio Ejub od Ebu Kilabe, a (on) od Enesa, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Bio sam na devi iza Ebu Talhe i oni su glasno izgovarali telbiju za oboje, za hadždž i za ‘umru.


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ، عَنْ يُونُسَ بْنِ يَزِيدَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ عَلَى حِمَارٍ، عَلَى إِكَافٍ عَلَيْهِ قَطِيفَةٌ، وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ وَرَاءَهُ‏.‏

 

2987. PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu prenio Ebu Safvan od Junusa ibn Zejda, (on) od Ibn Šihaba, (ovaj) od Urve, a (on) od Usame ibn Zejda, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, uzjahao na magarca, preko čijeg samara bijaše pokrivač od kadife, i iza sebe je posadio Usamu.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ يُونُسُ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْبَلَ يَوْمَ الْفَتْحِ مِنْ أَعْلَى مَكَّةَ عَلَى رَاحِلَتِهِ، مُرْدِفًا أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَمَعَهُ بِلاَلٌ وَمَعَهُ عُثْمَانُ بْنُ طَلْحَةَ مِنَ الْحَجَبَةِ، حَتَّى أَنَاخَ فِي الْمَسْجِدِ، فَأَمَرَهُ أَنْ يَأْتِيَ بِمِفْتَاحِ الْبَيْتِ، فَفَتَحَ وَدَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ أُسَامَةُ وَبِلاَلٌ وَعُثْمَانُ، فَمَكَثَ فِيهَا نَهَارًا طَوِيلاً ثُمَّ خَرَجَ، فَاسْتَبَقَ النَّاسُ، وَكَانَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ أَوَّلَ مَنْ دَخَلَ، فَوَجَدَ بِلاَلاً وَرَاءَ الْبَابِ قَائِمًا، فَسَأَلَهُ أَيْنَ صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَشَارَ لَهُ إِلَى الْمَكَانِ الَّذِي صَلَّى فِيهِ، قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَنَسِيتُ أَنْ أَسْأَلَهُ كَمْ صَلَّى مِنْ سَجْدَةٍ

 

2988. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, njemu Lejs rekavši da mu je prenio Junus, a ovome Nafi‘ od Abdullaha, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, na dan oslobođenja Mekke krenuo s gornje strane Mekke na svojoj devi posadivši iza sebe Usamu ibn Zejda, a s njim bijaše i Bilal. Uz njega je bio i Osman ibn Talha, jedan od čuvara Ka‘be, i kada je povalio devu pred Hramom, naredio je pa je donesen ključ Ka‘be. Potom je (čuvar) otvorio i Allahov Poslanik uđe, a s njim Usame, Bilal i Osman. On se u njoj dugo zadržao, a onda izišao. Ljudi se počeše utrkivati i Abdullah ibn Omer bijaše prvi koji uđe i nađe Bilala kako stoji iza vrata. Upita ga: – Gdje je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao? Tada je on pokazao na mjesto na kojem je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao. – Zaboravio sam – kaže Abdullah – da ga pitam koliko je rekata klanjao.


 

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ كُلُّ سُلاَمَى مِنَ النَّاسِ عَلَيْهِ صَدَقَةٌ كُلَّ يَوْمٍ تَطْلُعُ فِيهِ الشَّمْسُ، يَعْدِلُ بَيْنَ الاِثْنَيْنِ صَدَقَةٌ، وَيُعِينُ الرَّجُلَ عَلَى دَابَّتِهِ، فَيَحْمِلُ عَلَيْهَا، أَوْ يَرْفَعُ عَلَيْهَا مَتَاعَهُ صَدَقَةٌ، وَالْكَلِمَةُ الطَّيِّبَةُ صَدَقَةٌ، وَكُلُّ خَطْوَةٍ يَخْطُوهَا إِلَى الصَّلاَةِ صَدَقَةٌ، وَيُمِيطُ الأَذَى عَنِ الطَّرِيقِ صَدَقَةٌ ‏”‏‏.‏

 

2989. PRIČAO NAM JE Ishak, njemu saopćio Abdur-Rezzak, ovome prenio Ma’mer od Hemmama, a on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio je: „Na svaki zglavak ljudi treba sadaka, i to svakog dana u kome sunce izlazi; sadaka je da čovjek izmiri dvojicu (zavađenih); sadaka je da se pomogne čovjeku da natovari na svoju tovarnu životinju, odnosno, stavi na nju svoje stvari; sadaka je lijepa riječ (upućena drugome); sadaka je svaki korak koji čovjek učini do namaza; a sadaka je i skloniti s puta ono što (prolaznike) uznemirava.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يُسَافَرَ بِالْقُرْآنِ إِلَى أَرْضِ الْعَدُوِّ‏.‏

 

2990. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Mesleme prenoseći od Malika, (on) od Nafija, ovaj od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, kako je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio da se putuje s Kur’anom u neprijateljsku zemlju.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَبَّحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَيْبَرَ وَقَدْ خَرَجُوا بِالْمَسَاحِي عَلَى أَعْنَاقِهِمْ، فَلَمَّا رَأَوْهُ قَالُوا هَذَا مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ، مُحَمَّدٌ وَالْخَمِيسُ‏.‏ فَلَجَئُوا إِلَى الْحِصْنِ، فَرَفَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ وَقَالَ ‏ “‏ اللَّهُ أَكْبَرُ، خَرِبَتْ خَيْبَرُ، إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ‏”‏‏.‏ وَأَصَبْنَا حُمُرًا فَطَبَخْنَاهَا، فَنَادَى مُنَادِي النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يَنْهَيَانِكُمْ عَنْ لُحُومِ الْحُمُرِ، فَأُكْفِئَتِ الْقُدُورُ بِمَا فِيهَا‏.‏ تَابَعَهُ عَلِيٌّ عَنْ سُفْيَانَ رَفَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدَيْهِ‏.‏

 

2991. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu prenio Sufjan od Ejuba, (on) od Muhammeda, a (ovaj) od Enesa, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, osvanuo je pred Hajberom, a oni (mještani) bijahu izišli s lopatama na svojim ramenima, i kada su ga ugledali, rekli su: „Ovo je Muhammed i vojska! Muhammed i vojska!” i sklonili se u tvrđavu, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, diže svoje ruke i izgovori: „Allah je veliki! Uništen je Hajber!” Kada smo se već spustili u dvorište naroda, zlo je jutro osvanulo onima koji su (uzaludno) opominjani! Tada smo zaklali magarce i kuhali ih pa je glasnik Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, oglasio: „Allah i Njegov Poslanik zabranjuju vam (jesti) mesa (domaćih) magaraca.” Odmah su poizvrtani kotlovi s onim što je bilo u njima. Abdullaha ibn Muhammeda (u drugom nizu prenosilaca) slijedi Alija (prenoseći) od Sufjana: „… potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, podigao svoje ruke…”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، عَنْ أَبِي مُوسَى الأَشْعَرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَكُنَّا إِذَا أَشْرَفْنَا عَلَى وَادٍ هَلَّلْنَا وَكَبَّرْنَا ارْتَفَعَتْ أَصْوَاتُنَا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يَا أَيُّهَا النَّاسُ، ارْبَعُوا عَلَى أَنْفُسِكُمْ، فَإِنَّكُمْ لاَ تَدْعُونَ أَصَمَّ وَلاَ غَائِبًا، إِنَّهُ مَعَكُمْ، إِنَّهُ سَمِيعٌ قَرِيبٌ، تَبَارَكَ اسْمُهُ وَتَعَالَى جَدُّهُ ‏”‏‏.‏

 

2992. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Jusuf, njemu prenio Sufjan od Asima, (on) od Ebu Osmana, a ovaj od Ebu Musaa el-Eš‘arija, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Bili smo s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, i kad god smo se približili kojoj dolini, izgovarali smo telbiju i tekbir dižući naše glasove, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Lakše, ljudi! Vi ne molite gluhog, a ni odsutnog. On je uz vas. On dobro čuje i blizu je.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ حُصَيْنِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كُنَّا إِذَا صَعِدْنَا كَبَّرْنَا، وَإِذَا نَزَلْنَا سَبَّحْنَا‏.‏

 

2993. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Jusuf, njemu prenio Sufjan od Husajna ibn Abdurrahmana, a (ovaj) od Salima ibn Ebu Dža’da, a on od Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Kad god bismo se popeli na brežuljak, izgovarali smo tekbir, a kada bismo se spustili (u dolinu), izgovarali smo: „Subhanallah!”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا إِذَا صَعِدْنَا كَبَّرْنَا، وَإِذَا تَصَوَّبْنَا سَبَّحْنَا‏.‏

 

2994. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu prenio Ibn Ebu Adijj od Šu‘be, (ovaj) od Husajna, on od Salima, a (ovaj opet) od Džabira, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Kad god bismo se popeli na brijeg, izgovarali smo tekbir, a kad god bismo se spuštali, izgovarali smo „Subhanallah!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ صَالِحِ بْنِ كَيْسَانَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا قَفَلَ مِنَ الْحَجِّ أَوِ الْعُمْرَةِ ـ وَلاَ أَعْلَمُهُ إِلاَّ قَالَ الْغَزْوِ ـ يَقُولُ كُلَّمَا أَوْفَى عَلَى ثَنِيَّةٍ أَوْ فَدْفَدٍ كَبَّرَ ثَلاَثًا ثُمَّ قَالَ ‏ “‏ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَحْدَهُ لاَ شَرِيكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ، وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهْوَ عَلَى كُلِّ شَىْءٍ قَدِيرٌ، آيِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ سَاجِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ، صَدَقَ اللَّهُ وَعْدَهُ، وَنَصَرَ عَبْدَهُ، وَهَزَمَ الأَحْزَابَ وَحْدَهُ ‏”‏‏.‏ قَالَ صَالِحٌ فَقُلْتُ لَهُ أَلَمْ يَقُلْ عَبْدُ اللَّهِ إِنْ شَاءَ اللَّهُ قَالَ لاَ‏.‏

 

2995. PRIČAO NAM JE Abdullah i rekao: – Prenio mi je Abdul-Aziz ibn Ebu Seleme od Saliha ibn Kejsana, (on) od Salima ibn Abdullaha, (ovaj) od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, koji je rekao: „Kada se Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, vraćao s hadždža, odnosno umre, a ja znam da je rekao samo: ‘… iz borbe’, izgovaraše, kad god bi bio potpuno na brežuljku ili uzvišici, tekbir tri puta, a onda bi rekao: ’Nema Boga osim Jedinog Allaha. On nema ortaka. Njemu pripada sva vlast i hvala i On je svemoćan. Vraćamo se Allahu, tražimo oprosta od Njega i Njemu ibadet činimo! Padamo na sedždu našem Gospodaru i zahvaljujemo Mu. Allah je ispunio svoje obećanje, pomogao je svoga roba, a porazio saveznike (neprijatelje).’” – Upitao sam Salima ibn Abdullaha – kaže Salih: „Nije li Abdullah (ibn Omer) izjavio: ‘Ako Allah bude htio…?’” „Ne.” – odgovorio je on.


 

حَدَّثَنَا مَطَرُ بْنُ الْفَضْلِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا الْعَوَّامُ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ أَبُو إِسْمَاعِيلَ السَّكْسَكِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا بُرْدَةَ، وَاصْطَحَبَ، هُوَ وَيَزِيدُ بْنُ أَبِي كَبْشَةَ فِي سَفَرٍ، فَكَانَ يَزِيدُ يَصُومُ فِي السَّفَرِ فَقَالَ لَهُ أَبُو بُرْدَةَ سَمِعْتُ أَبَا مُوسَى مِرَارًا يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا مَرِضَ الْعَبْدُ أَوْ سَافَرَ، كُتِبَ لَهُ مِثْلُ مَا كَانَ يَعْمَلُ مُقِيمًا صَحِيحًا ‏”‏‏.‏

 

2996. PRIČAO NAM JE Metar ibn Fadl, njemu Jezid ibn Harun, (ovome) Avvam, a njemu Ibrahim Ebu Ismail es-Sekseki, koji je rekao: – Čuo sam Ebu Burda, koji je bio (jednom) saputnik Jezida ibn Ebu Kebše. Jezid je na putovanju postio, pa mu Ebu Burda reče: „Čuo sam Ebu Musaa nekoliko puta kako kaže: ’Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: Kada se čovjek razboli ili kada putuje, njemu se piše ono kao što je radio kada je boravio kod kuće i (li) kada je bio zdrav.’”


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ نَدَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم النَّاسَ يَوْمَ الْخَنْدَقِ، فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ، ثُمَّ نَدَبَهُمْ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ، ثُمَّ نَدَبَهُمْ فَانْتَدَبَ الزُّبَيْرُ، قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ لِكُلِّ نَبِيٍّ حَوَارِيًّا، وَحَوَارِيَّ الزُّبَيْرُ ‏”‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ الْحَوَارِيُّ النَّاصِرُ‏.‏

 

2997. PRIČAO NAM JE Humejdi, njemu Sufjan, a (ovome) Muhammed ibn Munkedir: – Čuo sam Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, kad kaže: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pozvao je ljude (tražeći dobrovoljca) na dan (Bitke) na Hendeku i odazvao se Zubejr. Potom ih opet pozva pa mu se opet odazva Zubejr. Zatm ih opet pozva i opet se odazva Zubejr, pa Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: ‘Svaki pejgamber imao je iskrenog pomagača, a moj pomagač je Zubejr.’” Sufjan je izjavio: El-havarijj znači pomagač.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ زَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لَوْ يَعْلَمُ النَّاسُ مَا فِي الْوَحْدَةِ مَا أَعْلَمُ مَا سَارَ رَاكِبٌ بِلَيْلٍ وَحْدَهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, a njemu A’sim ibn Muhammed: – Pričao mi je moj otac prenoseći od Ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, ili preko drugog niza prenosilaca. 2998. PRIČAO NAM JE Ebu Nuajm, ovome Asim ibn Muhammed ibn Zejd ibn Abdullah ibn Omer od svoga oca, on od Ibn Omera, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Kada bi ljudi znali šta ja znam šta je u samoći, ne bi niko noću sam putovao.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي قَالَ، سُئِلَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ يَحْيَى يَقُولُ وَأَنَا أَسْمَعُ فَسَقَطَ عَنِّي ـ عَنْ مَسِيرِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي حَجَّةِ الْوَدَاعِ، قَالَ فَكَانَ يَسِيرُ الْعَنَقَ، فَإِذَا وَجَدَ فَجْوَةً نَصَّ‏.‏ وَالنَّصُّ فَوْقَ الْعَنَقِ‏.‏

 

2999. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Musenna rekavši da mu je prenio Jahja od Hišama, koji je izjavio: – Saopćio mi je moj otac ove riječi: „Upitan je Usame ibn Zejd, a to i Jahja govoraše, što sam osobno čuo, a poslije mi pao s uma način putovanja Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, na Oprosni hadždž, i on je odgovorio: Putovaše polahko, a kada bi se oslobodio prostor pred njim žurio bi.” Riječ: en-nass znači: ići brže od običnog hoda.


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدٌ ـ هُوَ ابْنُ أَسْلَمَ ـ عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ بِطَرِيقِ مَكَّةَ، فَبَلَغَهُ عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ أَبِي عُبَيْدٍ شِدَّةُ وَجَعٍ، فَأَسْرَعَ السَّيْرَ حَتَّى إِذَا كَانَ بَعْدَ غُرُوبِ الشَّفَقِ، ثُمَّ نَزَلَ فَصَلَّى الْمَغْرِبَ وَالْعَتَمَةَ، يَجْمَعُ بَيْنَهُمَا، وَقَالَ إِنِّي رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِذَا جَدَّ بِهِ السَّيْرُ أَخَّرَ الْمَغْرِبَ وَجَمَعَ بَيْنَهُمَا‏.‏

 

3000. PRIČAO NAM JE Seid ibn Ebu Merjem, njemu saopćio Muhammed ibn Džafer, i rekao: – Saopćio mi je Zejd, a on je sin Esleme, od svoga oca, koji je rekao: „Bio sam s Abdullahom ibn Omerom, radijallahu ‘anhuma, na mekkanskom putu i bi mu saopćeno za tešku bolest Safije, kćerke Ebu Ubejda, pa je on žurio s putovanjem sve do zalaska sunčeve crveni (rumenila). Tada se zaustavio, klanjao akšam i jaciju sastavivši oba namaza, a zatim rekao: ’Zaista sam vidio Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kada bi žurio s putovanja, odgodio bi (klanjanje) akšama i sastavio bi ih (akšam i jaciju).’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ سُمَىٍّ، مَوْلَى أَبِي بَكْرٍ عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ السَّفَرُ قِطْعَةٌ مِنَ الْعَذَابِ، يَمْنَعُ أَحَدَكُمْ نَوْمَهُ وَطَعَامَهُ وَشَرَابَهُ، فَإِذَا قَضَى أَحَدُكُمْ نَهْمَتَهُ فَلْيُعَجِّلْ إِلَى أَهْلِهِ ‏”‏‏.‏

 

3001. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu prenio Malik od Sumejja, oslobođenog roba Ebu Bekra, on od Ebu Saliha, a ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Put je dio patnje (Džehennema). On vam ometa spavanje, hranjenje i pijenje, pa kada obavite svoju (poslovnu) potrebu, požurite svojoj porodici!


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، حَمَلَ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَوَجَدَهُ يُبَاعُ، فَأَرَادَ أَنْ يَبْتَاعَهُ، فَسَأَلَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ لاَ تَبْتَعْهُ، وَلاَ تَعُدْ فِي صَدَقَتِكَ ‏”‏‏.‏

 

3002. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu prenio Malik od Nafija, on od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, da je Omer ibn Hattab poklonio (nekom borcu) konja u ime Allaha i poslije ga našao da se prodaje, pa ga je htio kupiti i za to pitao Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, našto mu je on odgovorio: – Ne kupuj ga i ne vraćaj se na svoju sadaku!


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ حَمَلْتُ عَلَى فَرَسٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَابْتَاعَهُ ـ أَوْ فَأَضَاعَهُ ـ الَّذِي كَانَ عِنْدَهُ، فَأَرَدْتُ أَنْ أَشْتَرِيَهُ، وَظَنَنْتُ أَنَّهُ بَائِعُهُ بِرُخْصٍ، فَسَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ لاَ تَشْتَرِهِ وَإِنْ بِدِرْهَمٍ، فَإِنَّ الْعَائِدَ فِي هِبَتِهِ كَالْكَلْبِ يَعُودُ فِي قَيْئِهِ ‏”‏‏.‏

 

3003. PRIČAO NAM JE Ismail, njemu prenio Malik od Zejda ibn Eslema, (on) da je njegov utac rekao: – Čuo sam Omera ibn El-Hattaba, radijallahu ‘anhu, kako kaže: „Poklonio sam konja na ime Allahova puta pa ga je (daroprimalac) izveo da proda, i skoro ga je upropastio dok je bio kod njega. Htio sam ga kupiti, i mislio da je to njegovom prodavcu dozvoljeno. Potom sam pitao Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, a on reče: Ne kupuj ga pa makar bio jedan dirhem, jer ko se vrati na svoj poklon, sličan je psu koji se vrati na svoju bljuvotinu.”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا حَبِيبُ بْنُ أَبِي ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا الْعَبَّاسِ الشَّاعِرَ ـ وَكَانَ لاَ يُتَّهَمُ فِي حَدِيثِهِ ـ قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَمْرٍو ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاسْتَأْذَنَهُ فِي الْجِهَادِ فَقَالَ ‏”‏ أَحَىٌّ وَالِدَاكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَفِيهِمَا فَجَاهِدْ ‏”‏‏.‏

 

3004. PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu‘be, a (ovome) Habib ibn Ebu Sabit, koji je rekao: – Čuo sam Ebul-Abbasa eš-Šairija, a u njegovu se izjavu ne sumnjaše, kako je kazao: Čuo sam Abdullaha ibn Amra, radijallahu ‘anhu, kako govori: „Došao je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, jedan čovjek i tražio dozvolu za učestvovanje u borbi, pa on upita: ’Jesu li ti živi roditelji?’ ’Da’ – odgovori on. ’Pa kod njih ti je džihad (služeći ih)’ – reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem – ’i tu se bori!’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ عَبَّادِ بْنِ تَمِيمٍ، أَنَّ أَبَا بَشِيرٍ الأَنْصَارِيّ َ ـ رضى الله عنه ـ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، كَانَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ ـ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ ـ وَالنَّاسُ فِي مَبِيتِهِمْ، فَأَرْسَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَسُولاً أَنْ لاَ يَبْقَيَنَّ فِي رَقَبَةِ بَعِيرٍ قِلاَدَةٌ مِنْ وَتَرٍ أَوْ قِلاَدَةٌ إِلاَّ قُطِعَتْ‏.‏

 

3005. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Jusuf, njemu prenio Malik od Abdullaha ibn Ebu Bekra, a on od Abbada ibn Temima da ga je Ebu Bešir el-Ensari, radijallahu ‘anhu, obavijestio da je bio s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, na nekom od njegovih putovanja. – Mislim – rekao je Abdullah – da je Malik još kazao: “… a svijet je već bio u svojim konačištima.” Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao jednog izaslanika: Da se na vratu ni jedne deve ne ostavi ogrlica od strune, odnosno, bilo kakva ogrlica (sa hamajlijom ili zvonom, praporcima i sl.) a da ne bude prekinuta (da se ne bi udavile).


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ لاَ يَخْلُوَنَّ رَجُلٌ بِامْرَأَةٍ، وَلاَ تُسَافِرَنَّ امْرَأَةٌ إِلاَّ وَمَعَهَا مَحْرَمٌ ‏”‏‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، اكْتُتِبْتُ فِي غَزْوَةِ كَذَا وَكَذَا، وَخَرَجَتِ امْرَأَتِي حَاجَّةً‏.‏ قَالَ ‏”‏ اذْهَبْ فَحُجَّ مَعَ امْرَأَتِكَ ‏”‏‏.‏

 

3006. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu prenio Sufjan od Amra, on od Ebu Ma’beda, a (ovaj) od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhu, da je čuo Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako govori: – Neka se muškarac ne osamljuje sa ženom, a žena neka putuje samo s bliskim rođakom (s kojim ne može sklopiti brak)! Tada je ustao jedan čovjek i rekao: – Allahov Poslaniče, upisan sam u tu i tu vojnu, a supruga mi hoće da obavi hadždž? – Idi i obavi hodočašće sa svojom ženom! – rekao je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، سَمِعْتُهُ مِنْهُ، مَرَّتَيْنِ قَالَ أَخْبَرَنِي حَسَنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي رَافِعٍ، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَا وَالزُّبَيْرَ وَالْمِقْدَادَ بْنَ الأَسْوَدِ قَالَ ‏”‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا ظَعِينَةً وَمَعَهَا كِتَابٌ، فَخُذُوهُ مِنْهَا ‏”‏‏.‏ فَانْطَلَقْنَا تَعَادَى بِنَا خَيْلُنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى الرَّوْضَةِ، فَإِذَا نَحْنُ بِالظَّعِينَةِ فَقُلْنَا أَخْرِجِي الْكِتَابَ‏.‏ فَقَالَتْ مَا مَعِي مِنْ كِتَابٍ‏.‏ فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُلْقِيَنَّ الثِّيَابَ‏.‏ فَأَخْرَجَتْهُ مِنْ عِقَاصِهَا، فَأَتَيْنَا بِهِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَإِذَا فِيهِ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى أُنَاسٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ مِنْ أَهْلِ مَكَّةَ، يُخْبِرُهُمْ بِبَعْضِ أَمْرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ يَا حَاطِبُ، مَا هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، لاَ تَعْجَلْ عَلَىَّ، إِنِّي كُنْتُ امْرَأً مُلْصَقًا فِي قُرَيْشٍ، وَلَمْ أَكُنْ مِنْ أَنْفُسِهَا، وَكَانَ مَنْ مَعَكَ مِنَ الْمُهَاجِرِينَ لَهُمْ قَرَابَاتٌ بِمَكَّةَ، يَحْمُونَ بِهَا أَهْلِيهِمْ وَأَمْوَالَهُمْ، فَأَحْبَبْتُ إِذْ فَاتَنِي ذَلِكَ مِنَ النَّسَبِ فِيهِمْ أَنْ أَتَّخِذَ عِنْدَهُمْ يَدًا يَحْمُونَ بِهَا قَرَابَتِي، وَمَا فَعَلْتُ كُفْرًا وَلاَ ارْتِدَادًا وَلاَ رِضًا بِالْكُفْرِ بَعْدَ الإِسْلاَمِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لَقَدْ صَدَقَكُمْ ‏”‏‏.‏ قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَ هَذَا الْمُنَافِقِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ إِنَّهُ قَدْ شَهِدَ بَدْرًا، وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَكُونَ قَدِ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ، فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ‏”‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَأَىُّ إِسْنَادٍ هَذَا‏.‏

 

3007. PRIČAO NAM JE Ali ibn Abdullah, a njemu Sufjan: – Saopćio mi je Hasan ibn Muhammed a ovom Ubejdullah ibn Ebu Rafi‘ koji je rekao: Pričao nam je Amr ibn Dinar, koga sam čuo dva puta kako kaže: „Čuo sam Aliju, radijallahu ‘anhu, kako govori: Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je mene, Zubejra i Mikdada i kazao: ‘Idite dok ne dođete do Revdatu Haha. U njemu je žena u nosiljci i s njom pismo. Uzmite ga od nje!’” Tada smo krenuli na našim konjima dok nismo stigli do Revdata gdje je bila nosiljka žene. Mi smo rekli: “Vadi pismo!” „Nemam nikakva pisma” – odgovorila je. Zatim smo zaprijetili: “Ili ćeš izvaditi pismo ili ćemo ti skinuti odjeću?” Tada ga je ona izvadila iz svojih pletenica i mi smo to pismo odnijeli Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem. U pismu je Hatib ibn Ebu Belte javljao nekim ljudima od idolopoklonika, stanovnika Mekke, o nekim poslovima Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem. – Šta je ovo, Hatibe? – upitao je Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem. – Allahov Poslaniče – reče on – ne žuri protiv mene! Ja sam čovjek povezan s Kurejšijama, a(ali) nisam njihov. Od njih ima kod tebe muhadžira koji opet, imaju rodbinu u Mekki; oni štite njihove ukućane i njihove imetke. Želio sam kad mi je izmaklo to srodstvo s njima, da se njima ovim približim da štite moju rodbinu. Nisam učinio nevjerstvo, a ni napustio islam, a niti sam zadovoljan nevjerovanjem nakon (primanja) islama. Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Zaista vam je istinu rekao.” – Allahov Poslaniče, reče Omer, radijallahu ‘anhu – dopusti mi da udarim (sabljom) po vratu ovog licemjera! – On je prisustvovao (Bitki) na Bedru – reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. Ti ne znaš da je Allah sigurno poznavao učesnike Bedra pa je i rekao: „Radite šta hoćete, ja sam vam to (naprijed) oprostio.” Sufjan je izjavio: „A kako je siguran ovaj niz prenosilaca!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا كَانَ يَوْمَ بَدْرٍ أُتِيَ بِأُسَارَى، وَأُتِيَ بِالْعَبَّاسِ وَلَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ ثَوْبٌ، فَنَظَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لَهُ قَمِيصًا فَوَجَدُوا قَمِيصَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أُبَىٍّ يَقْدُرُ عَلَيْهِ، فَكَسَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِيَّاهُ، فَلِذَلِكَ نَزَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَمِيصَهُ الَّذِي أَلْبَسَهُ‏.‏ قَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ كَانَتْ لَهُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَدٌ فَأَحَبَّ أَنْ يُكَافِئَهُ‏.‏

 

3008. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, a njemu prenio Ibn Ujejne od Amra, koji je čuo Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, kako kaže: – Na Dan Bedra (tj. Bitke na Bedru) privedeni su zarobljenici. Doveden je i Abbas, na kome ne bijaše odjeće. Tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, gledao za njega kakvu košulju. Ashabi su našli košulju Abdullaha ibn Ubejja, koja je na njega mogla, pa mu ju je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obukao. Zbog toga je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kasnije skinuo košulju (sa sebe) i obukao je Abdullahu ibn Ubejju. Ibn Ujejne je izjavio: „Abdullah je kod Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, imao osobitu vrijednost, pa je on želio da ga time nagradi.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدٍ الْقَارِيُّ، عَنْ أَبِي حَازِمٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَهْلٌ ـ رضى الله عنه يَعْنِي ابْنَ سَعْدٍ ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ خَيْبَرَ ‏”‏ لأُعْطِيَنَّ الرَّايَةَ غَدًا رَجُلاً يُفْتَحُ عَلَى يَدَيْهِ، يُحِبُّ اللَّهَ وَرَسُولَهُ، وَيُحِبُّهُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ ‏”‏‏.‏ فَبَاتَ النَّاسُ لَيْلَتَهُمْ أَيُّهُمْ يُعْطَى فَغَدَوْا كُلُّهُمْ يَرْجُوهُ فَقَالَ ‏”‏ أَيْنَ عَلِيٌّ ‏”‏‏.‏ فَقِيلَ يَشْتَكِي عَيْنَيْهِ، فَبَصَقَ فِي عَيْنَيْهِ وَدَعَا لَهُ، فَبَرَأَ كَأَنْ لَمْ يَكُنْ بِهِ وَجَعٌ، فَأَعْطَاهُ فَقَالَ أُقَاتِلُهُمْ حَتَّى يَكُونُوا مِثْلَنَا‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ انْفُذْ عَلَى رِسْلِكَ حَتَّى تَنْزِلَ بِسَاحَتِهِمْ، ثُمَّ ادْعُهُمْ إِلَى الإِسْلاَمِ، وَأَخْبِرْهُمْ بِمَا يَجِبُ عَلَيْهِمْ، فَوَاللَّهِ لأَنْ يَهْدِيَ اللَّهُ بِكَ رَجُلاً خَيْرٌ لَكَ مِنْ أَنْ يَكُونَ لَكَ حُمْرُ النَّعَمِ ‏”‏‏.‏

 

3009. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, a njemu Jakub ibn Abdurrahman ibn Muhammed ibn Abdullah ibn Abd el-Kari od Ebu Hazima, koji je izjavio: – Saopćio mi je Sehl, radijallahu ‘anhu: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na dan (Bitke) za Hajber rekao je: ’Sutra ujutro predat će se zastava čovjeku preko čijih će ruku Allah omogućiti osvojenje. On voli Allaha i Njegova Poslanika, a Allah i Njegov Poslanik vole njega.’” Tako je svijet prospavao tu svoju noć (razmišljajući) kome će se od njih dati zastava. Sutradan su poranili i svaki od njih joj se nadaše. Tada je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, upitao: „Gdje je Alija?”   „Tužio se na svoje oči” – odgovorio je. Potom je on stavio svoje pljuvačke u njegove oči, blagoslovio ga i on je ozdravio, kao da nije ni imao bolest. Tada mu Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, dade zastavu, a on reče: „Borit ću se protiv njih dok ne budu što i mi.”  „Probijaj se polahko” – rekao je Resulullah – “dok se ne spustiš u njihova dvorišta. Tada ih pozovi u islam i saopći im šta su dužni činiti. Allaha mi, da Allah tvojim posredstvom uputi na Pravi put samo jednog čovjeka, bolje ti je nego da imaš krdo crvenih (plemenitih) deva (pa da ih podijeliš kao milostinju).”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ عَجِبَ اللَّهُ مِنْ قَوْمٍ يَدْخُلُونَ الْجَنَّةَ فِي السَّلاَسِلِ ‏”‏‏.‏

 

3010. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Gunder, (ovome) prenio Šu‘be od Muhammeda ibn Zijada, (on) od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, a ovaj da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Allah je zadovoljan ljudima koji ulaze u Džennet (koji su bili na ovom svijetu) u lancima.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، حَدَّثَنَا صَالِحُ بْنُ حَىٍّ أَبُو حَسَنٍ، قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، يَقُولُ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَاهُ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ ثَلاَثَةٌ يُؤْتَوْنَ أَجْرَهُمْ مَرَّتَيْنِ الرَّجُلُ تَكُونُ لَهُ الأَمَةُ فَيُعَلِّمُهَا فَيُحْسِنُ تَعْلِيمَهَا، وَيُؤَدِّبُهَا فَيُحْسِنُ أَدَبَهَا، ثُمَّ يُعْتِقُهَا فَيَتَزَوَّجُهَا، فَلَهُ أَجْرَانِ، وَمُؤْمِنُ أَهْلِ الْكِتَابِ الَّذِي كَانَ مُؤْمِنًا، ثُمَّ آمَنَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَهُ أَجْرَانِ، وَالْعَبْدُ الَّذِي يُؤَدِّي حَقَّ اللَّهِ وَيَنْصَحُ لِسَيِّدِهِ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ الشَّعْبِيُّ وَأَعْطَيْتُكَهَا بِغَيْرِ شَىْءٍ وَقَدْ كَانَ الرَّجُلُ يَرْحَلُ فِي أَهْوَنَ مِنْهَا إِلَى الْمَدِينَةِ‏.‏

 

3011. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah, njemu Sufjan ibn Ujejne, a ovome Salih ibn Hajj Ebu Hasan, koji je rekao: – Čuo sam Ša‘bija kako kaže: „Pričao mi je Ebu Burdet da je čuo svoga oca, a on Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: „Tri vrste ljudi dvostruko se nagrađuju: Čovjek koji ima robinju pa je podučava i lijepo je nauči, odgaja je i dobro je odgoji, potom je oslobodi i njom se vjenča, ima dvije nagrade. Zatim vjernik kao sljedbenik koje nebeske Knjige koji je u nju vjerovao i poslije vjerovao u vjerovjesnika (Muhammeda, sallallahu alejhi ve sellem), također ima dvije nagrade. Rob koji obavlja svoje dužnosti prema Allahu i iskreno dobro misli svome gospodaru – i on ima dvije nagrade.” Potom je Ša‘bi rekao Salihu: – Dao sam ti gornji hadis besplatno, a nekada je čovjek za pitanje manje vrijedno od gornjeg išao čak do Medine.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الصَّعْبِ بْنِ جَثَّامَةَ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ مَرَّ بِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالأَبْوَاءِ ـ أَوْ بِوَدَّانَ ـ وَسُئِلَ عَنْ أَهْلِ الدَّارِ يُبَيَّتُونَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، فَيُصَابُ مِنْ نِسَائِهِمْ وَذَرَارِيِّهِمْ قَالَ ‏”‏ هُمْ مِنْهُمْ ‏”‏‏.‏ وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏”‏ لاَ حِمَى إِلاَّ لِلَّهِ وَلِرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏‏.‏

 

3012. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah, njemu Sufjan, ovome prenio Zuhri od Ubejdullaha, on od Ibn Abbasa, ovaj od Sa‘ba ibn Džessama, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, prošao je pokraj Ebvaa, odnosno Veddana, i bio upitan za idolopoklonike, stanovnike neislamskog područja, koji se napadnu noću pa se pogodi koja od njihovih žena i neko od njihova potomstva. Odgovorio je: „Oni su od njih.” A čuo sam ga kako kaže: “Zaštita pripada samo Allahu i Njegovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem.”


 

وَعَنِ الزُّهْرِيِّ، أَنَّهُ سَمِعَ عُبَيْدَ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا الصَّعْبُ، فِي الذَّرَارِيِّ كَانَ عَمْرٌو يُحَدِّثُنَا عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَمِعْنَاهُ مِنَ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ الصَّعْبِ، قَالَ ‏”‏ هُمْ مِنْهُمْ ‏”‏ وَلَمْ يَقُلْ كَمَا قَالَ عَمْرٌو ‏”‏ هُمْ مِنْ آبَائِهِمْ ‏”‏‏.‏

 

3013. Od Zuhrija se prenosi da je on čuo od Ubjedullaha, a on od Ibn Abbasa: Pričao nam je Sa’b: “… (upitan je) za potomstvo…” Amr nam je pričao od Ibn Ši’aba, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, a čuli smo ga i od Zuhrija, koji je kazao: “Prenio mi je Ubjedullah od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, a on od Sa‘ba, da je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “… oni su od njih…”, a nije kazao kao što je rekao Amr: “… oni su od svojih očeva.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ امْرَأَةً وُجِدَتْ فِي بَعْضِ مَغَازِي النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَقْتُولَةً، فَأَنْكَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَتْلَ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ‏.‏

 

3014. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Junus, njemu prenio Lejs od Nafija da ga je Abdullah, radijallahu ‘anhu, obavijestio da je u nekoj vojni Vjerovjesnikovoj, sallallahu alejhi ve sellem, nađena ubijena neka žena pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, osudio ubijanje žena i djece.


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ قُلْتُ لأَبِي أُسَامَةَ حَدَّثَكُمْ عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ وُجِدَتِ امْرَأَةٌ مَقْتُولَةً فِي بَعْضِ مَغَازِي رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَنَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ قَتْلِ النِّسَاءِ وَالصِّبْيَانِ‏.‏

 

3015. PRIČAO NAM JE Ishak ibn Ibrahim: – Rekao sam Ebu Usami: „Pričao vam je Ubejdullah prenoseći od Nafija, a on od Ibn Omera, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: ‘U nekoj vojni Allahova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, nađena je ubijena jedna žena pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio ubijanje žena i djece.’”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ بُكَيْرٍ، عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْثٍ فَقَالَ ‏”‏ إِنْ وَجَدْتُمْ فُلاَنًا وَفُلاَنًا فَأَحْرِقُوهُمَا بِالنَّارِ ‏”‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ أَرَدْنَا الْخُرُوجَ ‏”‏ إِنِّي أَمَرْتُكُمْ أَنْ تُحْرِقُوا فُلاَنًا وَفُلاَنًا، وَإِنَّ النَّارَ لاَ يُعَذِّبُ بِهَا إِلاَّ اللَّهُ، فَإِنْ وَجَدْتُمُوهُمَا فَاقْتُلُوهُمَا ‏”‏‏.‏

 

3016. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu prenio Lejs od Bukejra, on od Sulejmana ibn Jesara, a ovaj od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu: – Poslao nas je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: „Ako nađete toga i toga, spalite ih obojicu vatrom!” Poslije, kada smo htjeli ići, Allahov Poslanik reče: „Bio sam vam naredio da spalite toga i toga, ali vatrom kažnjava samo Allah, pa ako ih nađete, ubijte ih obojicu!”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ عِكْرِمَةَ، أَنَّ عَلِيًّا ـ رضى الله عنه ـ حَرَّقَ قَوْمًا، فَبَلَغَ ابْنَ عَبَّاسٍ فَقَالَ لَوْ كُنْتُ أَنَا لَمْ أُحَرِّقْهُمْ، لأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ لاَ تُعَذِّبُوا بِعَذَابِ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ وَلَقَتَلْتُهُمْ كَمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَنْ بَدَّلَ دِينَهُ فَاقْتُلُوهُ ‏”‏‏.‏

 

3017. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah, njemu prenio Sufjan od Ejuba, a on od Ikrime, radijallahu ‘anhu, da je Alija spalio neke ljude (konvertite). Kada je to preneseno Ibn Abbasu, on je rekao: – Da sam tu bio ja, ne bih ih spalio, jer je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Ne kažnjavajte Allahovom kaznom.” – Ja bih ih pobio kao što je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao: „Ko promijeni svoju vjeru (islam), ubijte ga!”


 

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَهْطًا، مِنْ عُكْلٍ ثَمَانِيَةً قَدِمُوا عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَاجْتَوَوُا الْمَدِينَةَ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، ابْغِنَا رِسْلاً‏.‏ قَالَ ‏ “‏ مَا أَجِدُ لَكُمْ إِلاَّ أَنْ تَلْحَقُوا بِالذَّوْدِ ‏”‏‏.‏ فَانْطَلَقُوا فَشَرِبُوا مِنْ أَبْوَالِهَا وَأَلْبَانِهَا حَتَّى صَحُّوا وَسَمِنُوا، وَقَتَلُوا الرَّاعِيَ، وَاسْتَاقُوا الذَّوْدَ، وَكَفَرُوا بَعْدَ إِسْلاَمِهِمْ، فَأَتَى الصَّرِيخُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، فَبَعَثَ الطَّلَبَ، فَمَا تَرَجَّلَ النَّهَارُ حَتَّى أُتِيَ بِهِمْ، فَقَطَّعَ أَيْدِيَهُمْ وَأَرْجُلَهُمْ، ثُمَّ أَمَرَ بِمَسَامِيرَ فَأُحْمِيَتْ فَكَحَلَهُمْ بِهَا، وَطَرَحَهُمْ بِالْحَرَّةِ، يَسْتَسْقُونَ فَمَا يُسْقَوْنَ حَتَّى مَاتُوا‏.‏ قَالَ أَبُو قِلاَبَةَ قَتَلُوا وَسَرَقُوا وَحَارَبُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم وَسَعَوْا فِي الأَرْضِ فَسَادًا‏.‏

 

3018. PRIČAO NAM JE Mu‘alla, njemu prenio Vuhejb od Ejjuba, on od Ebu Kilaba, a (ovaj) od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, da je grupa od osam ljudi (plemena) Ukl došla Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, jer su teško podnosili boravak u Medini (bili su oboljeli) i rekli: – Allahov Poslaniče, potraži nam mlijeka! – Nemam vam ništa dati osim da se priključite krdu deva – rekao je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. – Tada su oni otišli, pili mokraću i mlijeko deva dok nisu ozdravili i udebljali se. Potom su pobili pastire, otjerali to krdo deva i vratili se u nevjerovanje nakon što su primili islam. Zatražena je pomoć od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, tako da je on poslao potjernicu i nije se ni razdanilo, a oni su dovedeni. Tada su im odsječene ruke i noge, zatim je naredio pa su ugrijani ekseri i njima im podvlačena surma. Poslije su bačeni na harret, molili vodu, ali nisu napajani i tako su umrli. Ebu Kilbe je izjavio: „Oni su pobili (pastire), ukrali (deve), borili se protiv Allaha i Njegova Poslanika i pravili nered na zemlji.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ قَرَصَتْ نَمْلَةٌ نَبِيًّا مِنَ الأَنْبِيَاءِ، فَأَمَرَ بِقَرْيَةِ النَّمْلِ فَأُحْرِقَتْ، فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَيْهِ أَنْ قَرَصَتْكَ نَمْلَةٌ أَحْرَقْتَ أُمَّةً مِنَ الأُمَمِ تُسَبِّحُ اللَّهِ.‏”‏‏‏

 

3019. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, njemu prenio Lejs od Junusa, (ovaj) od Ibn Šihaba, (a on) od Seida ibn Musejjeba i Ebu Selema, da je Ebu Hurejra, radijallahu ‘anhu, rekao: – Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: „Nekog od ranijih vjerovjesnika ujeo je mrav pa je on naredio i to mravlje naselje je bilo spaljeno. Potom mu je Allah objavio: ‘Zar što te je ugrizao jedan mrav, ti spali jednu od skupina koja veliča Allaha!?’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسُ بْنُ أَبِي حَازِمٍ، قَالَ قَالَ لِي جَرِيرٌ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَلاَ تُرِيحُنِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ ‏”‏‏.‏ وَكَانَ بَيْتًا فِي خَثْعَمَ يُسَمَّى كَعْبَةَ الْيَمَانِيَةَ قَالَ فَانْطَلَقْتُ فِي خَمْسِينَ وَمِائَةِ فَارِسٍ مِنْ أَحْمَسَ، وَكَانُوا أَصْحَابَ خَيْلٍ ـ قَالَ ـ وَكُنْتُ لاَ أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ، فَضَرَبَ فِي صَدْرِي حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ أَصَابِعِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا ‏”‏‏.‏ فَانْطَلَقَ إِلَيْهَا فَكَسَرَهَا وَحَرَّقَهَا، ثُمَّ بَعَثَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُخْبِرُهُ فَقَالَ رَسُولُ جَرِيرٍ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، مَا جِئْتُكَ حَتَّى تَرَكْتُهَا كَأَنَّهَا جَمَلٌ أَجْوَفُ أَوْ أَجْرَبُ‏.‏ قَالَ فَبَارَكَ فِي خَيْلِ أَحْمَسَ وَرِجَالِهَا خَمْسَ مَرَّاتٍ‏.‏

 

3020. PRIČAO NAM JE Musedded, a njemu prenio Jahja od Ismaila, koji je rekao: – Pričao mi je Kajs ibn Ebu Hazim i izjavio: Kazao mi je Džerir: Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao mi je: „Hoćeš li me riješiti Zul-Halese”, a to je kuća u Has‘amu, koja se zove Jemenska Ka‘ba. – Potom sam – kaže Džerir – krenuo sa stotinu pedeset konjanika (plemena) Ahmesa. Oni su bili dobri konjanici, a ja – kaže Džerir – nisam bio stalan na konjima. Tada me Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, udari po prsima tako da sam na svojim grudima vidio trag njegovih prsta i reče: – Allahu moj, učvrsti ga i učini predvodnikom, koji će upućivati na Pravi put! Potom je on krenuo do nje, srušio je i zapalio je, onda poslao (čovjeka) do Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da ga obavijesti, pa je izaslanik Džerira rekao: – Tako mi Onoga koji te je s Istinom poslao, nisam ti se vratio dok je nisam ostavio kao devca prazne utrobe, odnosno ošugana (tj. uništio je). Tada je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, pet puta blagoslovio konje Ahmesa i njihove ljude.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ حَرَّقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم نَخْلَ بَنِي النَّضِيرِ‏.‏

 

3021. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Kesir, njemu saopćio Sufjan od Musaa ibn Ukbe, (on) od Nafija (a ovaj) od Ibn Omera, koji je izjavio: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, spalio je palme Benu-Nadira.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّاءَ بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَهْطًا مِنَ الأَنْصَارِ إِلَى أَبِي رَافِعٍ لِيَقْتُلُوهُ، فَانْطَلَقَ رَجُلٌ مِنْهُمْ فَدَخَلَ حِصْنَهُمْ قَالَ فَدَخَلْتُ فِي مَرْبِطِ دَوَابَّ لَهُمْ، قَالَ وَأَغْلَقُوا باب الْحِصْنِ، ثُمَّ إِنَّهُمْ فَقَدُوا حِمَارًا لَهُمْ، فَخَرَجُوا يَطْلُبُونَهُ، فَخَرَجْتُ فِيمَنْ خَرَجَ أُرِيهِمْ أَنَّنِي أَطْلُبُهُ مَعَهُمْ، فَوَجَدُوا الْحِمَارَ، فَدَخَلُوا وَدَخَلْتُ، وَأَغْلَقُوا باب الْحِصْنِ لَيْلاً، فَوَضَعُوا الْمَفَاتِيحَ فِي كَوَّةٍ حَيْثُ أَرَاهَا، فَلَمَّا نَامُوا أَخَذْتُ الْمَفَاتِيحَ، فَفَتَحْتُ باب الْحِصْنِ ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَيْهِ فَقُلْتُ يَا أَبَا رَافِعٍ‏.‏ فَأَجَابَنِي، فَتَعَمَّدْتُ الصَّوْتَ، فَضَرَبْتُهُ فَصَاحَ، فَخَرَجْتُ ثُمَّ جِئْتُ، ثُمَّ رَجَعْتُ كَأَنِّي مُغِيثٌ فَقُلْتُ يَا أَبَا رَافِعٍ، وَغَيَّرْتُ صَوْتِي، فَقَالَ مَا لَكَ لأُمِّكَ الْوَيْلُ قُلْتُ مَا شَأْنُكَ قَالَ لاَ أَدْرِي مَنْ دَخَلَ عَلَىَّ فَضَرَبَنِي‏.‏ قَالَ فَوَضَعْتُ سَيْفِي فِي بَطْنِهِ، ثُمَّ تَحَامَلْتُ عَلَيْهِ حَتَّى قَرَعَ الْعَظْمَ، ثُمَّ خَرَجْتُ وَأَنَا دَهِشٌ، فَأَتَيْتُ سُلَّمًا لَهُمْ لأَنْزِلَ مِنْهُ فَوَقَعْتُ فَوُثِئَتْ رِجْلِي، فَخَرَجْتُ إِلَى أَصْحَابِي فَقُلْتُ مَا أَنَا بِبَارِحٍ حَتَّى أَسْمَعَ النَّاعِيَةَ، فَمَا بَرِحْتُ حَتَّى سَمِعْتُ نَعَايَا أَبِي رَافِعٍ تَاجِرِ أَهْلِ الْحِجَازِ‏.‏ قَالَ فَقُمْتُ وَمَا بِي قَلَبَةٌ حَتَّى أَتَيْنَا النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْنَاهُ‏.‏

 

3022. PRIČAO NAM JE Ali ibn Muslim, a njemu Jahja ibn Zekerijja ibn Ebu Zaide: – Pričao mi je moj otac od Ebu Ishaka, a (on) da je Bera ibn Azib, radijallahu ‘anhu, rekao: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je jednu grupu ensarija do Ebu Rafija da ga ubiju. Jedan njihov čovjek je ušao u tvrđavu. – Ušao sam – rekao je on – u staju njihovih konja i oni su – kaže on – zaključali vrata tvrđave. Pošto su izgubili jednog svoga magarca, izišli su da ga traže. Među onima što su izišli, izišao sam i ja, prikazujući se da ga tražim s njima. Konačno su našli magarca i ušli, a ušao sam i ja.” Vrata tvrđave noću su zaključavali i ključeve ostavljali u jedno udubljenje u zidu, koga je on vidio. – Pošto su oni zaspali, uzeo sam ključeve – kaže on – otvorio vrata tvrđave, ušao k njemu i zovnuo: „O, Ebu Rafi‘!” On mi se odazva. Ja sam krenuo prema tom glasu i udario ga, a on kriknu. Tada sam izišao, potom došao i vratio se, kao da mu pomognem, i zovnuo: “O, Ebu Rafi‘“, a izmijenio sam svoj glas. – Šta ti je, teško ti se majci! – reče on. – Šta hoćeš? – upitah. – Ne znam, neko mi je ušao i udario me. – Tada sam stavio – kaže Ensarija – svoju sablju na njegov stomak i navalio se na njega tako da sam tukao po svakoj kosti, onda izišao izbezumljen, došao na njihove ljestve da se spustim iz tvrđave. Tada sam pao i uganuo nogu. Potom sam izišao do svojih drugova i rekao: “Ja neću ići dok ne čujem naricanje.” – I nisam otišao dok nisam čuo kukanje za Ebu Rafijom, trgovcem stanovnika Hidžaza. Potom sam – kaže on – ustao i nisam imao nikakve slabosti. Tako smo došli Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i to mu saopćili.


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي زَائِدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَهْطًا مِنَ الأَنْصَارِ إِلَى أَبِي رَافِعٍ فَدَخَلَ عَلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَتِيكٍ بَيْتَهُ لَيْلاً، فَقَتَلَهُ وَهْوَ نَائِمٌ‏.‏

 

3023. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Jahja ibn Adem, ovome Jahja ibn Ebu Zaide od svoga oca, (a on) od Ebu Ishaka, (ovaj) od Beraa ibn Aziba, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je jednu grupu ensarija do Ebu Rafija, pa mu je Abdullah ibn Atik ušao u kuću noću i ubio ga dok je on spavao.


 

حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا عَاصِمُ بْنُ يُوسُفَ الْيَرْبُوعِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الْفَزَارِيُّ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي سَالِمٌ أَبُو النَّضْرِ، مَوْلَى عُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ كُنْتُ كَاتِبًا لَهُ قَالَ كَتَبَ إِلَيْهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أَوْفَى حِينَ خَرَجَ إِلَى الْحَرُورِيَّةِ فَقَرَأْتُهُ فَإِذَا فِيهِ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَيَّامِهِ الَّتِي لَقِيَ فِيهَا الْعَدُوَّ انْتَظَرَ حَتَّى مَالَتِ الشَّمْسُ‏.‏ ثُمَّ قَامَ فِي النَّاسِ فَقَالَ ‏”‏ أَيُّهَا النَّاسُ لاَ تَمَنَّوْا لِقَاءَ الْعَدُوِّ وَسَلُوا اللَّهَ الْعَافِيَةَ، فَإِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاصْبِرُوا وَاعْلَمُوا أَنَّ الْجَنَّةَ تَحْتَ ظِلاَلِ السُّيُوفِ ـ ثُمَّ قَالَ ـ اللَّهُمَّ مُنْزِلَ الْكِتَابِ وَمُجْرِيَ السَّحَابِ وَهَازِمَ الأَحْزَابِ اهْزِمْهُمْ وَانْصُرْنَا عَلَيْهِمْ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ حَدَّثَنِي سَالِم أَبُو النَّضْرِ كُنْتُ كَاتِبًا لِعُمَرَ بْنِ عُبَيْدِ اللَّهِ فَأَتَاهُ كِتَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي أَوْفَى ـ رضى الله عنهما أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ لاَ تَمَنَّوْا لِقَاءَ الْعَدُو ‏”‏‏.‏

 

3024. PRIČAO NAM JE Jusuf ibn Musa, njemu Asim ibn Jusuf el-Jerbu‘i, a (ovome) Ebu Ishak el-Fezari od Musaa ibn Ukbe, koji je rekao: – Pričao mi je Salim Ebu Nadr, oslobođeni rob Omera ibn Ubejdullaha: “Bio sam njegov pisar”, kaže on. Abdullah ibn Ebu Evfa mu je pisao, kada je otišao u Haruriju, te sam ja to pročitao, kad u njemu stoji da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, za vrijeme nekog od svojih sukoba s neprijateljem sačekao da se sunce nagne. 3025. Potom sam ustao među ljude i rekao: „Ljudi! Nemojte priželjkivati susret s neprijateljem i molite Allaha za oprost, a kada se s njim susretnete budite ustrajni i znajte da je Džennet pod sjenkama sablji, a potom je rekao: Allahu, koji si objavio Knjigu, koji tjeraš oblake i poražavaš skupove, porazi ih i pomozi nas protiv njih.” Musa ibn Ukbe kaže da mu je pričao Salim Ebu Nadr: „Bio sam pisar Omeru ibn ‘Ubejdullahu pa mu je – kaže Salim – došlo pismo od Abdullaha ibn Ebu Evfaa, radijallahu ‘anhu, u kojem je stajalo da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao: ‘Ne poželite sukob s neprijateljem!’”


 

وَقَالَ أَبُو عَامِرٍ حَدَّثَنَا مُغِيرَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لاَ تَمَنَّوْا لِقَاءَ الْعَدُوِّ، فَإِذَا لَقِيتُمُوهُمْ فَاصْبِرُوا ‏”‏‏.‏

 

3026. A Ebu Amir je rekao: – Pričao nam je Mugire ibn Abdurrahman od Ebu Zinada, (on) od A‘redža, (ovaj) od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, (a on) od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je izjavio: „Ne poželite sukob s neprijateljem, a kada se s njim sukobite, budite postojani!”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ هَلَكَ كِسْرَى ثُمَّ لاَ يَكُونُ كِسْرَى بَعْدَهُ، وَقَيْصَرٌ لَيَهْلِكَنَّ ثُمَّ لاَ يَكُونُ قَيْصَرٌ بَعْدَهُ، وَلَتُقْسَمَنَّ كُنُوزُهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ وَسَمَّى الْحَرْبَ خَدْعَةً

 

3027. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Abdur-Rezzak, (ovome) saopćio Ma‘mer od Hemmama, (ovaj) od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, (a on) od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Umrijet će perzijski car, a neće proći dugo poslije (smrti) perzijskog cara, a umrijet će i bizantijski car, a neće proći dugo poslije (smrti) bizantijskog cara, a njihove će riznice biti sigurno podijeljene na Allahovom putu”, 3028. i rat nazva varkom.


 

حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَصْرَمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الْحَرْبَ خُدْعَةً‏.‏

 

3029. PRIČAO NAM JE Ebu Bekr ibn Asrem, (njemu) saopćio Abdullah, ovome Ma‘mer od Hemmama ibn Munebbiha, a on od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Rat je varka.”


 

حَدَّثَنَا صَدَقَةُ بْنُ الْفَضْلِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الْحَرْبُ خُدْعَةٌ ‏”‏‏.‏

 

3030. PRIČAO NAM JE Sadeka ibn Fadl, a njemu prenio Ibn Ujejne od Amra, koji je čuo da je Džabir ibn Abdullah, radijallahu ‘anhuma, kazao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Rat je varka.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ مَنْ لِكَعْبِ بْنِ الأَشْرَفِ، فَإِنَّهُ قَدْ آذَى اللَّهَ وَرَسُولَهُ ‏”‏‏.‏ قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ أَتُحِبُّ أَنْ أَقْتُلَهُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ ‏”‏ نَعَمْ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّ هَذَا ـ يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم ـ قَدْ عَنَّانَا وَسَأَلَنَا الصَّدَقَةَ، قَالَ وَأَيْضًا وَاللَّهِ قَالَ فَإِنَّا قَدِ اتَّبَعْنَاهُ فَنَكْرَهُ أَنْ نَدَعَهُ حَتَّى نَنْظُرَ إِلَى مَا يَصِيرُ أَمْرُهُ قَالَ فَلَمْ يَزَلْ يُكَلِّمُهُ حَتَّى اسْتَمْكَنَ مِنْهُ فَقَتَلَهُ‏.‏

 

3031. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Se’id, njemu prenio Sufjan od Amra ibn Dinara, a (on) od Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Ko je za (ubistvo) Ka‘ba ibn Ešrefa, jer on vrijeđa Allaha i Njegovog Poslanika? – Hoćeš li, Allahov Poslaniče – rekao je Muhammed ibn Mesleme – da ga ja ubijem? – Da. – odgovorio je on. – Tada mu je on otišao i rekao: – Zaista nas je onaj – mislivši na Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem – opteretio (obavezama) i traži nam još i zekat, a Boga mi – rekao je – već nam je previše dosadio. Mi ga slijedimo i nećemo ga napustiti dok ne vidimo šta će biti s njim. I neprestano mu je govorio dok se nije uz njega smjestio i onda ga ubio.


 

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ جَابِرٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ مَنْ لِكَعْبِ بْنِ الأَشْرَفِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ مُحَمَّدُ بْنُ مَسْلَمَةَ أَتُحِبُّ أَنْ أَقْتُلَهُ قَالَ ‏”‏ نَعَمْ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَأْذَنْ لِي فَأَقُولَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ قَدْ فَعَلْتُ ‏”‏‏.‏

 

3032. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu prenio Sufjan od Amra, (on) od Džabira, (a ovaj) od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: – Ko je za (ubiti) Ka‘ba ibn Ešrefa? – Želiš li da ga ja ubijem? – Da. – odgovorio je on. – Pa dozvoli mi! – rekao je Muhammed ibn Mesleme. – Kažem – reče Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem – to sam ti već dozvolio.


 

قَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عُقَيْلٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ قَالَ انْطَلَقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ، فَحُدِّثَ بِهِ فِي نَخْلٍ، فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّخْلَ، طَفِقَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ، وَابْنُ صَيَّادٍ فِي قَطِيفَةٍ لَهُ فِيهَا رَمْرَمَةٌ، فَرَأَتْ أُمُّ ابْنِ صَيَّادٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا صَافِ، هَذَا مُحَمَّدٌ، فَوَثَبَ ابْنُ صَيَّادٍ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَوْ تَرَكَتْهُ بَيَّنَ ‏”‏‏.‏

 

3033. Lejs je rekao: – Prenio mi je ‘Ukajl od Ibn Šihaba, a (on) od Salima ibn Abdullaha, a on od Abdullaha ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, koji je kazao: „Otišao je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, i s njim Ubejd ibn Ka‘b do Ibn Sajjada, a pričalo se za njega da je u palmoviku. I kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ušao u palmovik, skrivao se za stabla palmi, a Ibn Sajjad sjeđaše na svojoj prostirci i mumljaše. Potom je majka Ibn Sajjada ugledala Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i viknula: ‘O, Sajjadu, to ti je Muhammed!’ Tada je Ibn Sajjad skočio i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: ‘Da ga je ostavila (na miru), objasnio bi sve.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْخَنْدَقِ وَهُوَ يَنْقُلُ التُّرَابَ حَتَّى وَارَى التُّرَابُ شَعَرَ صَدْرِهِ، وَكَانَ رَجُلاً كَثِيرَ الشَّعَرِ وَهْوَ يَرْتَجِزُ بِرَجَزِ عَبْدِ اللَّهِ اللَّهُمَّ لَوْلاَ أَنْتَ مَا اهْتَدَيْنَا وَلاَ تَصَدَّقْنَا وَلاَ صَلَّيْنَا فَأَنْزِلَنْ سَكِينَةً عَلَيْنَا وَثَبِّتِ الأَقْدَامَ إِنْ لاَقَيْنَا إِنَّ الأَعْدَاءَ قَدْ بَغَوْا عَلَيْنَا إِذَا أَرَادُوا فِتْنَةً أَبَيْنَا يَرْفَعُ بِهَا صَوْتَهُ‏.‏

 

3034. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Ebul-Ahves, a (ovome) prenio Ebu Ishak od Beraa, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Vidio sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, na dan (kopanja) hendeka (oko Medine) gdje prenosi zemlju, tako da mu je ona pokrila dlake na prsima. On je bio čovjek s dosta kose. Pjevao je pjesmu od šest stopa Abdullaha ibn Revahe: „Allahu moj, da nije Tebe, ne bismo bili na Pravom putu, ne bismo vjerovali niti bismo klanjali. Spusti nam smirenost i učvrsti nam noge kada se sukobimo. Zaista su nam neprijatelji učinili nasilje, i kada budu htjeli kakav nered, suprotstavit ćemo se ponosno.” Pjevao je ovu pjesmu povišenim glasom…


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ إِدْرِيسَ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ، عَنْ قَيْسٍ، عَنْ جَرِيرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَا حَجَبَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُنْذُ أَسْلَمْتُ، وَلاَ رَآنِي إِلاَّ تَبَسَّمَ فِي وَجْهِي‏.‏ وَلَقَدْ شَكَوْتُ إِلَيْهِ إِنِّي لاَ أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ‏.‏ فَضَرَبَ بِيَدِهِ فِي صَدْرِي وَقَالَ ‏ “‏ اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا ‏”‏‏.‏

 

3035. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Abdullah ibn Numejr, njemu prenio Ibn Idris od Ismaila, (ovaj) od Kajsa, (a on) od Džerira, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – Od kada sam primio islam, nije mi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ništa skrivao, a kada bi me god vidio, osmjehnuo bi se. 3036. Potužio sam mu se da nisam čvrst na konjima, a on me udari svojom rukom po grudima i reče: „Allahu moj, učvrsti ga i učini ga predvodnikom koji će upućivati na Pravi put!”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا أَبُو حَازِمٍ، قَالَ سَأَلُوا سَهْلَ بْنَ سَعْدٍ السَّاعِدِيَّ ـ رضى الله عنه ـ بِأَىِّ شَىْءٍ دُووِيَ جُرْحُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ مَا بَقِيَ مِنَ النَّاسِ أَحَدٌ أَعْلَمُ بِهِ مِنِّي، كَانَ عَلِيٌّ يَجِيءُ بِالْمَاءِ فِي تُرْسِهِ، وَكَانَتْ ـ يَعْنِي فَاطِمَةَ ـ تَغْسِلُ الدَّمَ عَنْ وَجْهِهِ، وَأُخِذَ حَصِيرٌ فَأُحْرِقَ، ثُمَّ حُشِيَ بِهِ جُرْحُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

3037. PRIČAO NAM JE Ali ibn Abdullah, njemu Sufjan, a (ovome) Ebu Hazim: – Pitali su Sehla ibn Sa‘da es-Sa‘idija, radijallahu ‘anhu: „Čime je liječena rana Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem?” – Nema niko da to bolje zna od mene. – odgovorio je Sehl. – Alija je donosio vodu u svom štitu, a ona – mislio je na Fatimu – sapiraše krv s njegovog lica. Tada je uzeta jedna rogozina (hasura), koja je spaljena, pa je njome zatrpana rana Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَ مُعَاذًا وَأَبَا مُوسَى إِلَى الْيَمَنِ قَالَ ‏ “‏ يَسِّرَا وَلاَ تُعَسِّرَا، وَبَشِّرَا وَلاَ تُنَفِّرَا، وَتَطَاوَعَا وَلاَ تَخْتَلِفَا ‏”‏‏.‏

 

3038. PRIČAO NAM JE Jahja, njemu prenio Veki‘ od Šu‘be, (ovaj) od Seida ibn Ebu Burde, (on) od svoga oca, (a ovaj) od svoga djeda, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao u Jemen Muaza i Ebu Musaa i rekao: – Olakšavajte a ne otežavajte, razveseljavajte a ne razbijajte, slažite se a ne podvajajte se!


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ يُحَدِّثُ قَالَ جَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الرَّجَّالَةِ يَوْمَ أُحُدٍ ـ وَكَانُوا خَمْسِينَ رَجُلاً ـ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جُبَيْرٍ فَقَالَ ‏”‏ إِنْ رَأَيْتُمُونَا تَخْطَفُنَا الطَّيْرُ، فَلاَ تَبْرَحُوا مَكَانَكُمْ هَذَا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ، وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا هَزَمْنَا الْقَوْمَ وَأَوْطَأْنَاهُمْ فَلاَ تَبْرَحُوا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ ‏”‏ فَهَزَمُوهُمْ‏.‏ قَالَ فَأَنَا وَاللَّهِ رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ قَدْ بَدَتْ خَلاَخِلُهُنَّ وَأَسْوُقُهُنَّ رَافِعَاتٍ ثِيَابَهُنَّ، فَقَالَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُبَيْرٍ الْغَنِيمَةَ ـ أَىْ قَوْمِ ـ الْغَنِيمَةَ، ظَهَرَ أَصْحَابُكُمْ فَمَا تَنْتَظِرُونَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَسِيتُمْ مَا قَالَ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالُوا وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّ النَّاسَ فَلَنُصِيبَنَّ مِنَ الْغَنِيمَةِ‏.‏ فَلَمَّا أَتَوْهُمْ صُرِفَتْ وُجُوهُهُمْ فَأَقْبَلُوا مُنْهَزِمِينَ، فَذَاكَ إِذْ يَدْعُوهُمُ الرَّسُولُ فِي أُخْرَاهُمْ، فَلَمْ يَبْقَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ اثْنَىْ عَشَرَ رَجُلاً، فَأَصَابُوا مِنَّا سَبْعِينَ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ أَصَابَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ بَدْرٍ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً سَبْعِينَ أَسِيرًا وَسَبْعِينَ قَتِيلاً، فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، فَنَهَاهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُجِيبُوهُ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَّا هَؤُلاَءِ فَقَدْ قُتِلُوا‏.‏ فَمَا مَلَكَ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ وَاللَّهِ يَا عَدُوَّ اللَّهِ، إِنَّ الَّذِينَ عَدَدْتَ لأَحْيَاءٌ كُلُّهُمْ، وَقَدْ بَقِيَ لَكَ مَا يَسُوؤُكَ‏.‏ قَالَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ، وَالْحَرْبُ سِجَالٌ، إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ فِي الْقَوْمِ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي، ثُمَّ أَخَذَ يَرْتَجِزُ أُعْلُ هُبَلْ، أُعْلُ هُبَلْ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَلاَ تُجِيبُوا لَهُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا نَقُولُ قَالَ ‏”‏ قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ ‏”‏‏.‏ قَالَ إِنَّ لَنَا الْعُزَّى وَلاَ عُزَّى لَكُمْ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَلاَ تُجِيبُوا لَهُ ‏”‏‏.‏ قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا نَقُولُ قَالَ ‏”‏ قُولُوا اللَّهُ مَوْلاَنَا وَلاَ مَوْلَى لَكُمْ ‏”‏‏.‏

 

3039. PRIČAO NAM JE Amr ibn Halid, njemu Zuhejr, a (ovome) Ebu Ishak, koji je rekao: – Čuo sam kako Bera ibn Azib, radijallahu ‘anhu, kaže: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, odredio je pješacima na dan (Bitke) na Uhudu – a bilo je pedeset ljudi – Abdullaha ibn Džubejra i rekao: ‘Ako vidite da nas grabe ptice, vi se ne mičite sa vašeg mjesta (u klancu) dok se po vas ne pošalje, a ako vidite da smo pobijedili neprijatelje i da ih već gazimo, ne krećite dok se po vas ne pošalje. Pa su ih muslimani potisli (pobijedili).’” – Allaha mi – rekao je Bera – ja sam vidio njihove žene kako bježe i narukvice im se vide, a njihove odjeće uzdignute iznad koljenica. Poslije su drugovi Abdullaha ibn Džubejra vikali: „Plijen!”, tj. “Plijen, narode! Pobijedili su naši drugovi, šta čekate!” Tada je Abdullah, ibn Džubejr kazao: – Zar ste zaboravili šta vam je rekao Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem? – Allaha mi – rekli su – ići ćemo onoj skupini da dobijemo dio plijena. – Pošto su im oni došli, okrenula su im se lica (na prvotne položaje) i bili su poraženi, a to je: “… dok vas je Poslanik zvao iza vas…” Tada je uz Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, ostalo samo 12 ljudi. Poginulo je naših sedamdeset. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i njegovi ljudi nadjačali su na Dan Bedra stotinu četrdeset idolopoklonika: zarobljenika sedamdeset, a poginulih sedamdeset. Tada je je Ebu Sufjan tri puta viknuo: „Je li u toj skupini Muhammed?” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zabranio je ashabima da mu odgovore. Potom je tri puta viknuo: „Je li u toj skupini Ibn Ebu Kuhafe?” (Ebu Bekr) Zatim je tri puta upitao: „Je li u toj skupini Ibnul-Hattab?” Poslije se vratio svojim drugovima i rekao: „Što se tiče ovih, oni su pobijeni.” Tada se Omer nije mogao savladati pa je uzviknuo: „Allaha mi, lažeš, Allahov neprijatelju! Oni koje si ti nabrojio uistinu su svi živi, a tebi ostaje zlo koje će te snaći.” – Ovo je dan (odmazde) za Dan Bedra – odgovorio je Sufjan – a rat je promjenljive sreće. Sigurno ćete naći u svom narodu unakaženih, što nisam naredio, a mene neće zadesiti zlo. Zatim je počeo skandirati: „Uzvišen budi, Hubelu! Uzvišen budi, Hubelu!” – Svakako – reče Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem – odgovorite mu! – Šta ćemo kazati, Allahov Poslaniče? – upitali su. – Recite – kazao je: „Allah je najveći i najuzvišeniji.” – Mi imamo – rekao je Sufjan-Uzzaa, a vi nemate Uzzaa. Potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao: – Zar mu nećete odgovoriti! – Šta ćemo mu odgovoriti, Allahov Poslaniče? – upitali su. – Odgovorite – rekao je on: „Allah je naš zaštitnik, a vi nemate zaštitnika.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحْسَنَ النَّاسِ، وَأَجْوَدَ النَّاسِ، وَأَشْجَعَ النَّاسِ، قَالَ وَقَدْ فَزِعَ أَهْلُ الْمَدِينَةِ لَيْلَةً سَمِعُوا صَوْتًا، قَالَ فَتَلَقَّاهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى فَرَسٍ لأَبِي طَلْحَةَ عُرْىٍ، وَهُوَ مُتَقَلِّدٌ سَيْفَهُ فَقَالَ ‏”‏ لَمْ تُرَاعُوا، لَمْ تُرَاعُوا ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ وَجَدْتُهُ بَحْرًا ‏”‏‏.‏ يَعْنِي الْفَرَسَ‏.‏

 

3040. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu prenio Hammad od Sabita, a (on) da je Enes, radijallahu ‘anhu, rekao: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio je najljepši, najdarežljiviji i najhrabriji. Jedne noći – kazao je Enes – uplašili su se stanovnici Medine, kada su čuli neki glas, pa je – kaže Enes – izišao pred njih Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na konju Ebu Talhe koji je bio bez sedla, opasan svojom sabljom, i rekao: „Ne plašite se! Ne plašite se!” Poslije je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio: “Uvjerio sam se da je kao more”, misleći na konja.


 

حَدَّثَنَا الْمَكِّيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ أَبِي عُبَيْدٍ، عَنْ سَلَمَةَ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ قَالَ خَرَجْتُ مِنَ الْمَدِينَةِ ذَاهِبًا نَحْوَ الْغَابَةِ، حَتَّى إِذَا كُنْتُ بِثَنِيَّةِ الْغَابَةِ لَقِيَنِي غُلاَمٌ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ قُلْتُ وَيْحَكَ، مَا بِكَ قَالَ أُخِذَتْ لِقَاحُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قُلْتُ مَنْ أَخَذَهَا قَالَ غَطَفَانُ وَفَزَارَةُ‏.‏ فَصَرَخْتُ ثَلاَثَ صَرَخَاتٍ أَسْمَعْتُ مَا بَيْنَ لاَبَتَيْهَا يَا صَبَاحَاهْ، يَا صَبَاحَاهْ‏.‏ ثُمَّ انْدَفَعْتُ حَتَّى أَلْقَاهُمْ وَقَدْ أَخَذُوهَا، فَجَعَلْتُ أَرْمِيهِمْ وَأَقُولُ أَنَا ابْنُ الأَكْوَعِ، وَالْيَوْمُ يَوْمُ الرُّضَّعِ، فَاسْتَنْقَذْتُهَا مِنْهُمْ قَبْلَ أَنْ يَشْرَبُوا، فَأَقْبَلْتُ بِهَا أَسُوقُهَا، فَلَقِيَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّ الْقَوْمَ عِطَاشٌ، وَإِنِّي أَعْجَلْتُهُمْ أَنْ يَشْرَبُوا سِقْيَهُمْ، فَابْعَثْ فِي إِثْرِهِمْ، فَقَالَ ‏ “‏ يَا ابْنَ الأَكْوَعِ، مَلَكْتَ فَأَسْجِحْ‏.‏ إِنَّ الْقَوْمَ يُقْرَوْنَ فِي قَوْمِهِمْ ‏”‏‏.‏

 

3041. PRIČAO NAM JE El-Meki ibn Ibrahim, njemu saopćio Jezid ibn Ebu Ubejd od Seleme, da je on obavijestio Jezida i rekao: – Izišao sam iz Medine idući prema Gabetu. Kada sam bio u klancu Gabeta, susreo me rob Abdurrahmana ibn Aufa. – Teško tebi! – rekoh. – Šta ti je? – Otete su Vjerovjesnikove, sallallahu alejhi ve sellem, deve muzare – reče. – Ko ih je ugrabio? – upitao sam. – Gatafan i Fezaret (plemena) – reče on. Tada sam jako viknuo tri puta: „Evo neprijateljskog napada!”, da čuju oni između dva krša Medine. Potom sam požurio i sustigao ih, a oni su ih već bili ugrabili. Tada sam ih počeo gađati strijelama i govorio: „Ja sam Ibn Ekva‘, a ovaj dan je dan vaše propasti”, i oslobodio sam deve od njih prije nego su se i napile (vode) i krenuo da ih gonim. Poslije me susrete Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i ja rekoh: – Ljudi su žedni i ja sam ih požurio da popiju svoj napitak (devijeg mlijeka). Šalji potjeru za njima! – Ibn Ekva‘, reče on, uspio si (vratiti deve) i budi milostiv! – Zaista će ljudi biti gostoljubivo primljeni u svom plemenu.


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، قَالَ سَأَلَ رَجُلٌ الْبَرَاءَ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ يَا أَبَا عُمَارَةَ، أَوَلَّيْتُمْ يَوْمَ حُنَيْنٍ قَالَ الْبَرَاءُ وَأَنَا أَسْمَعُ أَمَّا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمْ يُوَلِّ يَوْمَئِذٍ، كَانَ أَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ آخِذًا بِعِنَانِ بَغْلَتِهِ، فَلَمَّا غَشِيَهُ الْمُشْرِكُونَ نَزَلَ، فَجَعَلَ يَقُولُ أَنَا النَّبِيُّ لاَ كَذِبْ، أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ قَالَ فَمَا رُئِيَ مِنَ النَّاسِ يَوْمَئِذٍ أَشَدُّ مِنْهُ‏.‏

 

3042. PRIČAO NAM JE ‘Ubejdullah (prenoseći) od Israila, a (on) od Ebu Ishaka, koji je rekao: – Jedan čovjek pitaše Beraa, radijallahu ‘anhu: „O, Ebu Umare, jeste li krenuli u bijeg na dan (Bitke) na Hunejnu, (jer ja sam tako čuo)? – Što se tiče Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem – rekao je Bera – on nije krenuo da bježi. Ebu Sufjan ibn Haris držaše uzdu njegove mazge, pa kada su ga opkolili idolopoklonici, sišao je i počeo govoriti: „Ja sam vjerovjesnik i nema laži! Ja sam potomak Abdul-Muttaliba!” I nije među ljudima tada bio niko hrabriji od njega.


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ ـ هُوَ ابْنُ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ ـ عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ بَنُو قُرَيْظَةَ عَلَى حُكْمِ سَعْدٍ ـ هُوَ ابْنُ مُعَاذٍ ـ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَكَانَ قَرِيبًا مِنْهُ، فَجَاءَ عَلَى حِمَارٍ، فَلَمَّا دَنَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ قُومُوا إِلَى سَيِّدِكُمْ ‏”‏‏.‏ فَجَاءَ فَجَلَسَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهُ ‏”‏ إِنَّ هَؤُلاَءِ نَزَلُوا عَلَى حُكْمِكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَإِنِّي أَحْكُمُ أَنْ تُقْتَلَ الْمُقَاتِلَةُ، وَأَنْ تُسْبَى الذُّرِّيَّةُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لَقَدْ حَكَمْتَ فِيهِمْ بِحُكْمِ الْمَلِكِ ‏”‏‏.‏

 

3043. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, njemu prenio Šu‘be od Sa‘da ibn Ibrahima, (on) od Ebu Umame, a to je Ibn Sehl ibn Hunejf, a (ovaj) od Ebu Seida el-Hudrija, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Kada je (pleme) Benu-Kurejza pristalo da im sudi Sa‘d, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je po njega. Sa‘d je bio blizu njega. Došao je na magarcu i kada se približio, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: – Ustanite prema vašem prvaku! Tada on dođe i sjede do Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem. Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, reče mu: „Ovi su pristali da im ti sudiš.” – Ja presuđujem – reče on – da se ubije ko je učestvovao u borbi, a potomstvo da se zarobi. – Zaista si im presudio po Allahovoj presudi – reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَامَ الْفَتْحِ وَعَلَى رَأْسِهِ الْمِغْفَرُ، فَلَمَّا نَزَعَهُ جَاءَ رَجُلٌ فَقَالَ إِنَّ ابْنَ خَطَلٍ مُتَعَلِّقٌ بِأَسْتَارِ الْكَعْبَةِ، فَقَالَ ‏ “‏ اقْتُلُوهُ ‏”‏‏.‏

 

3044. PRIČAO NAM JE Ismail i rekao: – Pričao nam je Malik od Ibn Šihaba, (on) od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, unišao (u Mekku) u godini oslobođenja ove varoši. Na glavi mu je bila kaciga. Kada je skide, dođe mu jedan čovjek i reče: „Ibn Hatal (drži se) obješen za zastor Ka‘be?” – Ubijte ga. – reče on.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرُو بْنُ أَبِي سُفْيَانَ بْنِ أَسِيدِ بْنِ جَارِيَةَ الثَّقَفِيُّ ـ وَهْوَ حَلِيفٌ لِبَنِي زُهْرَةَ وَكَانَ مِنْ أَصْحَابِ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةَ رَهْطٍ سَرِيَّةً عَيْنًا، وَأَمَّرَ عَلَيْهِمْ عَاصِمَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ جَدَّ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ، فَانْطَلَقُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِالْهَدَأَةِ وَهْوَ بَيْنَ عُسْفَانَ وَمَكَّةَ ذُكِرُوا لِحَىٍّ مِنْ هُذَيْلٍ يُقَالُ لَهُمْ بَنُو لِحْيَانَ، فَنَفَرُوا لَهُمْ قَرِيبًا مِنْ مِائَتَىْ رَجُلٍ، كُلُّهُمْ رَامٍ، فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ حَتَّى وَجَدُوا مَأْكَلَهُمْ تَمْرًا تَزَوَّدُوهُ مِنَ الْمَدِينَةِ فَقَالُوا هَذَا تَمْرُ يَثْرِبَ‏.‏ فَاقْتَصُّوا آثَارَهُمْ، فَلَمَّا رَآهُمْ عَاصِمٌ وَأَصْحَابُهُ لَجَئُوا إِلَى فَدْفَدٍ، وَأَحَاطَ بِهِمُ الْقَوْمُ فَقَالُوا لَهُمُ انْزِلُوا وَأَعْطُونَا بِأَيْدِيكُمْ، وَلَكُمُ الْعَهْدُ وَالْمِيثَاقُ، وَلاَ نَقْتُلُ مِنْكُمْ أَحَدًا‏.‏ قَالَ عَاصِمُ بْنُ ثَابِتٍ أَمِيرُ السَّرِيَّةِ أَمَّا أَنَا فَوَاللَّهِ لاَ أَنْزِلُ الْيَوْمَ فِي ذِمَّةِ كَافِرٍ، اللَّهُمَّ أَخْبِرْ عَنَّا نَبِيَّكَ‏.‏ فَرَمَوْهُمْ بِالنَّبْلِ، فَقَتَلُوا عَاصِمًا فِي سَبْعَةٍ، فَنَزَلَ إِلَيْهِمْ ثَلاَثَةُ رَهْطٍ بِالْعَهْدِ وَالْمِيثَاقِ، مِنْهُمْ خُبَيْبٌ الأَنْصَارِيُّ وَابْنُ دَثِنَةَ وَرَجُلٌ آخَرُ، فَلَمَّا اسْتَمْكَنُوا مِنْهُمْ أَطْلَقُوا أَوْتَارَ قِسِيِّهِمْ فَأَوْثَقُوهُمْ فَقَالَ الرَّجُلُ الثَّالِثُ هَذَا أَوَّلُ الْغَدْرِ، وَاللَّهِ لاَ أَصْحَبُكُمْ، إِنَّ فِي هَؤُلاَءِ لأُسْوَةً‏.‏ يُرِيدُ الْقَتْلَى، فَجَرَّرُوهُ وَعَالَجُوهُ عَلَى أَنْ يَصْحَبَهُمْ فَأَبَى فَقَتَلُوهُ، فَانْطَلَقُوا بِخُبَيْبٍ وَابْنِ دَثِنَةَ حَتَّى بَاعُوهُمَا بِمَكَّةَ بَعْدَ وَقْعَةِ بَدْرٍ، فَابْتَاعَ خُبَيْبًا بَنُو الْحَارِثِ بْنِ عَامِرِ بْنِ نَوْفَلِ بْنِ عَبْدِ مَنَافٍ، وَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ قَتَلَ الْحَارِثَ بْنَ عَامِرٍ يَوْمَ بَدْرٍ، فَلَبِثَ خُبَيْبٌ عِنْدَهُمْ أَسِيرًا، فَأَخْبَرَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عِيَاضٍ أَنَّ بِنْتَ الْحَارِثِ أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُمْ حِينَ اجْتَمَعُوا اسْتَعَارَ مِنْهَا مُوسَى يَسْتَحِدُّ بِهَا فَأَعَارَتْهُ، فَأَخَذَ ابْنًا لِي وَأَنَا غَافِلَةٌ حِينَ أَتَاهُ قَالَتْ فَوَجَدْتُهُ مُجْلِسَهُ عَلَى فَخِذِهِ وَالْمُوسَى بِيَدِهِ، فَفَزِعْتُ فَزْعَةً عَرَفَهَا خُبَيْبٌ فِي وَجْهِي فَقَالَ تَخْشَيْنَ أَنْ أَقْتُلَهُ مَا كُنْتُ لأَفْعَلَ ذَلِكَ‏.‏ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُ أَسِيرًا قَطُّ خَيْرًا مِنْ خُبَيْبٍ، وَاللَّهِ لَقَدْ وَجَدْتُهُ يَوْمًا يَأْكُلُ مِنْ قِطْفِ عِنَبٍ فِي يَدِهِ، وَإِنَّهُ لَمُوثَقٌ فِي الْحَدِيدِ، وَمَا بِمَكَّةَ مِنْ ثَمَرٍ وَكَانَتْ تَقُولُ إِنَّهُ لَرِزْقٌ مِنَ اللَّهِ رَزَقَهُ خُبَيْبًا، فَلَمَّا خَرَجُوا مِنَ الْحَرَمِ لِيَقْتُلُوهُ فِي الْحِلِّ، قَالَ لَهُمْ خُبَيْبٌ ذَرُونِي أَرْكَعْ رَكْعَتَيْنِ‏.‏ فَتَرَكُوهُ، فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ لَوْلاَ أَنْ تَظُنُّوا أَنَّ مَا بِي جَزَعٌ لَطَوَّلْتُهَا اللَّهُمَّ أَحْصِهِمْ عَدَدًا‏.‏ وَلَسْتُ أُبَالِي حِينَ أُقْتَلُ مُسْلِمًا عَلَى أَىِّ شِقٍّ كَانَ لِلَّهِ مَصْرَعِي وَذَلِكَ فِي ذَاتِ الإِلَهِ وَإِنْ يَشَأْ يُبَارِكْ عَلَى أَوْصَالِ شِلْوٍ مُمَزَّعِ فَقَتَلَهُ ابْنُ الْحَارِثِ، فَكَانَ خُبَيْبٌ هُوَ سَنَّ الرَّكْعَتَيْنِ لِكُلِّ امْرِئٍ مُسْلِمٍ قُتِلَ صَبْرًا، فَاسْتَجَابَ اللَّهُ لِعَاصِمِ بْنِ ثَابِتٍ يَوْمَ أُصِيبَ، فَأَخْبَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَصْحَابَهُ خَبَرَهُمْ وَمَا أُصِيبُوا، وَبَعَثَ نَاسٌ مِنْ كُفَّارِ قُرَيْشٍ إِلَى عَاصِمٍ حِينَ حُدِّثُوا أَنَّهُ قُتِلَ لِيُؤْتَوْا بِشَىْءٍ مِنْهُ يُعْرَفُ، وَكَانَ قَدْ قَتَلَ رَجُلاً مِنْ عُظَمَائِهِمْ يَوْمَ بَدْرٍ، فَبُعِثَ عَلَى عَاصِمٍ مِثْلُ الظُّلَّةِ مِنَ الدَّبْرِ، فَحَمَتْهُ مِنْ رَسُولِهِمْ، فَلَمْ يَقْدِرُوا عَلَى أَنْ يَقْطَعَ مِنْ لَحْمِهِ شَيْئًا‏.‏

 

3045. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu prenio Šu‘ajb od Zuhrija, koji je rekao: – Saopćio mi je Amr ibn Ebu Sufjan ibn Esid ibn Džarije es-Sekafi, a on je štićenik (plamena) Benu-Zuhra i (jedan) od drugova Ebu Hurejre. Zaista je Ebu Hurejra, radijallahu ‘anhu, rekao: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je četu od deset ljudi u izviđanje, a za zapovjednika odredio im je Asima ibn Sabita Ensariju, djeda Asima ibn Omera ibn Hattaba. Oni su išli dok se nisu našli u Hed’etu, koji je između Usfana i Mekke. O njima je obaviješteno pleme od Huzejla, koji se zovu Benu-Lihjan. U borbu im je izišlo blizu dvije stotine ljudi. Svaki od njih bio je strijelac. Slijedili su ih po njihovim tragovima tako da su na jednom mjestu gdje su objedovali našli jednu vrstu datule kojom su se opksrbili u Medini i rekli: „Ovo je medinska datula”, pa su išli njihovim tragovima. Kada ih je vidio Asim i njegovi drugovi, utekli su do na jednu uzvisinu. Taj ih je narod opkolio i vikao: „Siđite i dajte nam vaše ruke, a vama je obećanje i ugovor (savezništva), i nećemo od vas nikoga ubiti!” Tada je Asim ibn Sabit, zapovjednik čete, kazao: „Što se tiče mene, Boga mi, danas se ne dajem u štićeništvo nevjernika. Allahu moj, obavijesti o nama Tvoga Vjerovjesnika!” Potom su oni odapeli strijele i ubili Asima sa još sedmericom, a tri čovjeka od njih predala su im se po datom obećanju i njihovom ugovoru. To su bili Hubejb el-Ensari, Ibn Desine i još drugi čovjek (Abdullah ibn Tarik). Kada su se kod njih smjestili, oni su pustili tetive svojih lukova i svezali ih. Tada je onaj treći čovjek rekao: „Ovo je prva izdaja! Allaha mi, ja vam neću biti drug! Zaista u onima ima jedna vrsta pouke!”, misleći na ubijene. Poslije su ga vukli i nagovarali da im bude sudrug, ali on nije htio. Ubili su ga i krenuli sa Hubejbom i Ibn Desineom i prodali ih u Mekki nakon događaja na Bedru. Hubejba su kupili sinovi Harisa ibn Amira ibn Nevfela ibn Abdi-Menafa. Hubejb je još na Dan Bedra ubio Harisa ibn Amira, pa je Hubejb ostao kod njih kao zarobljenik. Poslije mi je saopćio ‘Ubejdullah ibn I’jad da je Hubejb od kćerke Harisove, kada su se (jednom) sakupili, tražio da mu posudi britvu da se njome obrije, i ona mu je posudila. Poslije je uzeo moga sina, a ja – kazuje ona – nisam ni znala kada mu je prišao. Ugledah kako ga je Hubejb posadio na svoje stegno, a britva mu u ruci! Tada sam se jako zaprepastila, što je primijetio i Hubejb po izrazu moga lica, i upitao me: „Bojiš se da ću ga ubiti? Neću ja to uraditi!” „Allaha mi, nisam nikada vidjela zarobljenika boljeg od Hubejba. Allaha mi, našla sam ga jednog dana kako jede grožđe s jednog grozdića u njegovoj ruci, a on stegnut u okove. U Mekki tada ne bijaše nikakvog ploda (voća)”, i ona je kazala: „Ovo je zaista opksrba od Allaha koju je On Hubejbu podario!” Pošto su ga izveli iz Harema u Hill da ga ubiju, Hubejb im je rekao: „Ostavite me da klanjam dva rekata (nafile)!” Oni su ga pustili i on je klanjao dva rekata, a onda rekao: „Da ne biste pomislili da imam straha, ja bih ovaj namaz oduljio. Allahu moj, izbroj ih pojedinačno (tj. uništi ih)! Ne brinem se kada ću biti ubijen kao musliman! Na kojoj god strani bude mjesto moje pogibije radi Allaha na sastavljanju dijelova leša.” Tada ga je ubio Ibn Haris. Hubejb je prvi klanjao dva rekata kao uzor za svakog čovjeka muslimana koji biva ubijen kao zatočenik u okovima bez ishrane. Allah je udovoljo molbi Asima ibn Sabita na dan kada je pogođen, pa je Vjerovjesnik sallallahu alejhi ve sellem, svojim drugovima saopćio njihovu poruku i šta ih je zadesilo. Neki su ljudi od kurejšijskih nevjernika poslali po Asima kada se već pričalo da je on ubijen, da im se donese nešto od njega po čemu bi ga prepoznali, a on je već ubio jednog čovjeka od njihovih velikana na Dan Bedra. Uto je nad Asima poslan oblak skakavaca, koji su ga štitili od njihovih izaslanika (krvnika) i nisu mogli odsjeći ništa od njegovog mesa.


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ فُكُّوا الْعَانِيَ ـ يَعْنِي الأَسِيرَ ـ وَأَطْعِمُوا الْجَائِعَ وَعُودُوا الْمَرِيضَ ‏”‏‏.‏

 

3046. PRIČAO NAM JE Kutejbe ibn Seid, njemu prenio Džerir od Mensura, (on) od Ebu Vaila, a (ovaj) od Ebu Musaa, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Oslobađajte svakog ispod sile (misleći na zarobljenike), nahranite gladnoga i obilazite bolesnika!”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا مُطَرِّفٌ، أَنَّ عَامِرًا، حَدَّثَهُمْ عَنْ أَبِي جُحَيْفَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قُلْتُ لِعَلِيٍّ ـ رضى الله عنه هَلْ عِنْدَكُمْ شَىْءٌ مِنَ الْوَحْىِ إِلاَّ مَا فِي كِتَابِ اللَّهِ قَالَ وَالَّذِي فَلَقَ الْحَبَّةَ وَبَرَأَ النَّسَمَةَ مَا أَعْلَمُهُ إِلاَّ فَهْمًا يُعْطِيهِ اللَّهُ رَجُلاً فِي الْقُرْآنِ، وَمَا فِي هَذِهِ الصَّحِيفَةِ‏.‏ قُلْتُ وَمَا فِي الصَّحِيفَةِ قَالَ الْعَقْلُ وَفَكَاكُ الأَسِيرِ، وَأَنْ لاَ يُقْتَلَ مُسْلِمٌ بِكَافِرٍ‏.‏

 

3047. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Junus, njemu Zuhejr, (ovome) Mutarrif, da im je Amir prenio od Ebu Džuhajfa, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Pitao sam Aliju, radijallahu ‘anhu: „Ima li kod vas što od Objave osim onoga što je u Allahovoj knjizi?” „Ne”, odgovorio je on. „Tako mi Onoga koji daje da se zrno raspukne (u zemlji) i koji je stvorio svako živo biće, ja to ne znam, samo imam dobro shvaćanje Kur’ana, što ga Allah daje čovjeku i što je na ovoj stranici (lista).” „A šta je na toj stranici?”, upitao sam. „Otkupnina za ubistvo, oslobađanje zarobljenika i da se ne ubija musliman za nemuslimana.”, odgovori.


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبِي أُوَيْسٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رِجَالاً، مِنَ الأَنْصَارِ اسْتَأْذَنُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ ائْذَنْ فَلْنَتْرُكْ لاِبْنِ أُخْتِنَا عَبَّاسٍ فِدَاءَهُ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ لاَ تَدَعُونَ مِنْهَا دِرْهَمًا ‏”‏‏.‏

 

3048. PRIČAO NAM JE Ismail ibn Ebu Uvejs, njemu prenio Ismail ibn Ibrahim ibn Ukbe od Musaa ibn Ukbe,a (on) od Ibn Šihaba, koji je izjavio: – Pričao mi je Enes ibn Malik, radijallahu ‘anhu, da su neki ljudi od ensarija tražili dozvolu od Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, ovim riječima: „Allahov Poslaniče, dozvoli da ostavim Abbasu, našem sestriću, njegovu otkupninu?” „Ne ostavljajte od nje ni dirhema!”, odgovorio je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem.


 

وَقَالَ إِبْرَاهِيمُ عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ بْنِ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ أُتِيَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَالٍ مِنَ الْبَحْرَيْنِ، فَجَاءَهُ الْعَبَّاسُ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَعْطِنِي فَإِنِّي فَادَيْتُ نَفْسِي، وَفَادَيْتُ عَقِيلاً‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ خُذْ ‏”‏‏.‏ فَأَعْطَاهُ فِي ثَوْبِهِ‏.‏

 

3049. Ibrahim je prenio od Abdul-Aziza ibn Suhejla, a on od Enesa, koji je kazao: – Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, donesen je imetak iz Bahrejna, pa mu je došao Abbas i rekao: „Allahov Poslaniče, udijeli mi (štogod), jer sam ja otkupio sebe, a otkupio sam i Akila.” „Uzmi!”, rekao je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, i stavio ga u njegovu odjeću.


 

حَدَّثَنِي مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ وَكَانَ جَاءَ فِي أُسَارَى بَدْرٍ ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقْرَأُ فِي الْمَغْرِبِ بِالطُّورِ‏.‏

 

3050. PRIČAO NAM JE Mahmud, njemu Abdur-Rezzak, (ovome) prenio Ma‘mer od Zuhrija, (on) od Muhammeda ibn Džubejra, (a ovaj) od svoga oca, a on je bio među zarobljenicima Bedra, koji je kazao: – Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako na akšamu (namazu) uči poglavlje Et-Tur.


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْعُمَيْسِ، عَنْ إِيَاسِ بْنِ سَلَمَةَ بْنِ الأَكْوَعِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم عَيْنٌ مِنَ الْمُشْرِكِينَ وَهْوَ فِي سَفَرٍ، فَجَلَسَ عِنْدَ أَصْحَابِهِ يَتَحَدَّثُ ثُمَّ انْفَتَلَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ اطْلُبُوهُ وَاقْتُلُوهُ ‏”‏‏.‏ فَقَتَلَهُ فَنَفَّلَهُ سَلَبَهُ‏.‏

 

3051. PRIČAO NAM JE Ebu Nu‘ajm, njemu prenio Ebul-Umejs od ‘Ijasa ibn Seleme ibn Ekvaa, a on od svoga oca, koji je rekao: – Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, došao je jedan uhoda od idolopoklonika kada je on bio na jednom vojnom pohodu. Sjeo je kod njegovih drugova i pričao, a onda krenuo dalje. Kasnije je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao: „Tražite ga i ubijte ga!” Poslije ga je ubio Seleme i Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, dao mu je njegovu opremu kao ratni plijen.


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ، عَنْ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ، وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَلاَ يُكَلَّفُوا إِلاَّ طَاقَتَهُمْ‏.‏

 

3052. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, njemu prenio Ebu Avane od Husajna, on od Amra ibn Mejmuna, a (ovaj) od Omera, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – I Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, preporučio je za one koji su u zaštiti Allaha i štićeništva Njegovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da se prema njima ispunjava s njima skopljeni ugovor, da se za njihovu zaštitu treba boriti i ne opterećivati ih, osim koliko je u njihovoj mogućnosti.


 

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ سُلَيْمَانَ الأَحْوَلِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ قَالَ يَوْمُ الْخَمِيسِ، وَمَا يَوْمُ الْخَمِيسِ ثُمَّ بَكَى حَتَّى خَضَبَ دَمْعُهُ الْحَصْبَاءَ فَقَالَ اشْتَدَّ بِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَجَعُهُ يَوْمَ الْخَمِيسِ فَقَالَ ‏”‏ ائْتُونِي بِكِتَابٍ أَكْتُبْ لَكُمْ كِتَابًا لَنْ تَضِلُّوا بَعْدَهُ أَبَدًا ‏”‏‏.‏ فَتَنَازَعُوا وَلاَ يَنْبَغِي عِنْدَ نَبِيٍّ تَنَازُعٌ فَقَالُوا هَجَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ ‏”‏ دَعُونِي فَالَّذِي أَنَا فِيهِ خَيْرٌ مِمَّا تَدْعُونِي إِلَيْهِ ‏”‏‏.‏ وَأَوْصَى عِنْدَ مَوْتِهِ بِثَلاَثٍ ‏”‏ أَخْرِجُوا الْمُشْرِكِينَ مِنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ، وَأَجِيزُوا الْوَفْدَ بِنَحْوِ مَا كُنْتُ أُجِيزُهُمْ ‏”‏‏.‏ وَنَسِيتُ الثَّالِثَةَ‏.‏ وَقَالَ يَعْقُوبُ بْنُ مُحَمَّدٍ سَأَلْتُ الْمُغِيرَةَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ جَزِيرَةِ الْعَرَبِ‏.‏ فَقَالَ مَكَّةُ وَالْمَدِينَةُ وَالْيَمَامَةُ وَالْيَمَنُ‏.‏ وَقَالَ يَعْقُوبُ وَالْعَرْجُ أَوَّلُ تِهَامَةَ‏.‏

 

3053. PRIČAO NAM JE Kabise, njemu prenio Ibn Ujejne od Sulejmana el-Ahvela, (on) od Seida ibn Džubejra, a (ovaj) od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, koji je kazao: “… četvrtak, a kakav je to četvrtak!” Potom je zaplakao, suze mu pokvasiše pijesak i on reče: – U četvrtak je Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, stegla bolest, pa je rekao: „Donesite mi papir da vam napišem oporuku, poslije čega nećete nikada zalutati!” Tada su se ashabi međusobno prepirali, a prepiranje ne dolikuje Vjerovjesniku. Uto su ashabi upitali: „Govori li Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, u bunilu?” „Ostavite me”, reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. „Ono u čemu sam ja bolje je od onoga čemu me vi zovete”, i pred svoju smrt oporuči troje: „Protjerajte idolopoklonike s Arabijskog poluotoka, darujte svaku delegaciju kao što sam ih ja darivao”, a treće sam zaboravio (kaže prenosilac hadisa). Jakub ibn Muhammed je izjavio: – Pitao sam Mugiru ibn Abdurrahmana za Arabijski poluotok, pa on reče: „(To je) Mekka, Medina, Jemama i Jemen.” A Jakub je opet kazao: „Ardž je početak Tihame.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ وَجَدَ عُمَرُ حُلَّةَ إِسْتَبْرَقٍ تُبَاعُ فِي السُّوقِ فَأَتَى بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ابْتَعْ هَذِهِ الْحُلَّةَ فَتَجَمَّلْ بِهَا لِلْعِيدِ وَلِلْوُفُودِ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّمَا هَذِهِ لِبَاسُ مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ، أَوْ إِنَّمَا يَلْبَسُ هَذِهِ مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ ‏”‏‏.‏ فَلَبِثَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْهِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِجُبَّةِ دِيبَاجٍ، فَأَقْبَلَ بِهَا عُمَرُ حَتَّى أَتَى بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قُلْتَ ‏”‏ إِنَّمَا هَذِهِ لِبَاسُ مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ أَوْ إِنَّمَا يَلْبَسُ هَذِهِ مَنْ لا خَلاَقَ لَهُ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ أَرْسَلْتَ إِلَىَّ بِهَذِهِ فَقَالَ ‏”‏ تَبِيعُهَا، أَوْ تُصِيبُ بِهَا بَعْضَ حَاجَتِكَ ‏”‏‏.‏

 

3054. PRIČAO NAM JE Jahja ibn Bukejr, njemu prenio Lejs od Ukajla, (on) od Ibn Šihaba, a (ovaj) od Salima ibn Abdullaha, da je Ibn Omer, radijallahu ‘anhuma, kazao: – Omer je našao jedan svileni ogrtač koji se prodavao na pijaci. Omer ga je donio Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: – Allahov Poslaniče, kupi ovaj ogrtač i nagizdaj se na mubarek-dane i (prilikom primanja) delegacija! Potom je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odgovorio: „Ovo je odjeća samo za onoga koji nema udjela (na drugom svijetu)”, odnosno: „Nju oblači samo onaj ko nema udjela (na drugom svijetu).” Od tada je prošlo koliko je to Allah htio, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao Omeru zlatom vezen ogrtač. Tada je Omer krenuo s njim, donio ga Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: „Allahov Poslaniče, ti si kazao: ‘Ovo je odjeća samo za onoga ko nema udjela (na drugom svijetu).’”, odnosno – „Nju oblači samo onaj ko nema udjela na drugom svijetu, a sada si ovu poslao meni!” „Da je prodaš.”, odnosno – „Da podmiriš njom neku svoju potrebu”, odgovorio je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ انْطَلَقَ فِي رَهْطٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ حَتَّى وَجَدُوهُ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ عِنْدَ أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ، وَقَدْ قَارَبَ يَوْمَئِذٍ ابْنُ صَيَّادٍ يَحْتَلِمُ، فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ظَهْرَهُ بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏‏.‏ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ‏.‏ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ‏”‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَاذَا تَرَى ‏”‏‏.‏ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ خُلِطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ ‏”‏‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنِّي قَدْ خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا ‏”‏‏.‏ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ هُوَ الدُّخُّ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ اخْسَأْ فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ ‏”‏‏.‏ قَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ائْذَنْ لِي فِيهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنْ يَكُنْهُ فَلَنْ تُسَلَّطَ عَلَيْهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْهُ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ ‏”‏‏.‏

 

3055. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Muhammed, njemu Hišam, a (ovome) prenio Ma‘mer od Zuhrija: – Saopćio mi je Alim ibn Abdullah od Ibn Omera, radijallahu ‘anhu, da ga je Abdullah obavijestio kako je Omer otišao u jednoj grupi drugova Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, do Ibn Sajjada. Našli su kako se igra s djecom kod utvrde (plemena) Benu-Megale. Ibn Sajjad je već tada bio blizu punoljetnosti i nije primijetio nikoga dok ga Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije potapšao svojom rukom po leđima. Potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, upitao: „Svjedočiš li da sam ja Allahov Poslanik?” Ibn Sajjad ga je pogledao i rekao: „Svjedočim da si poslanik nepismenih (Arapa).” Potom je Ibn Sajjad rekao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: „Svjedočiš li da sam ja Allahov Poslanik?” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, odgovorio mu je: „Vjerujem u Allaha i Njegove poslanike.” „A šta ti misliš?” – upitao je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem. „Dođe mi ponekad da je neko istinit, a neko lažac”, kazao je Ibn Sajjad. „U tebe su se pobrkale stvari”, reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. Tada Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dodade: „Sakrio sam ti jednu tajnu.” „To je dim”, reče Ibn Sajjad. „Idi!”, rekao je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, “nećeš postići svoju vrijednost.” Tada je Omer rekao: „Allahov Poslaniče, dozvoli mi da ga udarim (sabljom) po vratu?” „Ako on bude on (Dedžal – zavodljivac), ti nećeš dočekati da nad njim zavladaš, a ako on nije taj, onda nemaš nikakve koristi što ćeš ga ubiti”, kazao je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem.


 

قَالَ ابْنُ عُمَرَ انْطَلَقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ يَأْتِيَانِ النَّخْلَ الَّذِي فِيهِ ابْنُ صَيَّادٍ، حَتَّى إِذَا دَخَلَ النَّخْلَ طَفِقَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ وَهْوَ يَخْتِلُ ابْنَ صَيَّادٍ أَنْ يَسْمَعَ مِنِ ابْنِ صَيَّادٍ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ، وَابْنُ صَيَّادٍ مُضْطَجِعٌ عَلَى فِرَاشِهِ فِي قَطِيفَةٍ لَهُ فِيهَا رَمْزَةٌ، فَرَأَتْ أُمُّ ابْنِ صَيَّادٍ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ، فَقَالَتْ لاِبْنِ صَيَّادٍ أَىْ صَافِ ـ وَهْوَ اسْمُهُ ـ فَثَارَ ابْنُ صَيَّادٍ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لَوْ تَرَكَتْهُ بَيَّنَ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ سَالِمٌ قَالَ ابْنُ عُمَرَ ثُمَّ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ فَأَثْنَى عَلَى اللَّهِ بِمَا هُوَ أَهْلُهُ، ثُمَّ ذَكَرَ الدَّجَّالَ فَقَالَ ‏”‏ إِنِّي أُنْذِرُكُمُوهُ، وَمَا مِنْ نَبِيٍّ إِلاَّ قَدْ أَنْذَرَهُ قَوْمَهُ، لَقَدْ أَنْذَرَهُ نُوحٌ قَوْمَهُ، وَلَكِنْ سَأَقُولُ لَكُمْ فِيهِ قَوْلاً لَمْ يَقُلْهُ نَبِيٌّ لِقَوْمِهِ، تَعْلَمُونَ أَنَّهُ أَعْوَرُ وَأَنَّ اللَّهَ لَيْسَ بِأَعْوَرَ ‏”‏‏.‏

 

3056. Ibn Omer je rekao: „Krenuli su Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i Ubejj ibn Ka‘b i došli su u palmovik u kome je bio Ibn Sajjad. Kada je Vjerovjesnik unišao u palmovik, počeo se skrivati iza stabala palmi i zavaravati da čuje što od Ibn Sajjada prije nego ga Ibn Sajjad vidi, a on bijaše naslonjen na svojoj postelji u ogrtaču i nešto gunđaše. I dok se Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, skrivao iza stabala, ugleda ga majka Ibn Sajjada i reče Ibn Sajjadu: „O, Safu!”, a to je njegovo ime, pa Ibn Sajjad skoči. Tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „Da ga je ostavila, objasnio bi (nam sve)!” 3057. Salim je još kazao: – Ibn Omer je rekao: „Kasnije je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao među ljudima i izrekao pohvalu Allahu onako kako dolikuje, a onda spomenuo Dedžala (zavodljivca) i rekao: ’Ja vas upozoravam na njega, a nije bio nijedan vjerovjesnik da nije na njega upozorio svoj narod. Na njega je upozorio i Nuh svoj narod, ali ja ću vam o njemu reći nešto što nije nijedan vjerovjesnik rekao svome narodu: Znajte, on je ćorav, a Allah nije ćorav!’”


 

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ حُسَيْنٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ بْنِ عَفَّانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَيْنَ تَنْزِلُ غَدًا فِي حَجَّتِهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ وَهَلْ تَرَكَ لَنَا عَقِيلٌ مَنْزِلاً ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏نَحْنُ نَازِلُونَ غَدًا بِخَيْفِ بَنِي كِنَانَةَ الْمُحَصَّبِ، حَيْثُ قَاسَمَتْ قُرَيْشٌ عَلَى الْكُفْرِ ‏”‏‏.‏ وَذَلِكَ أَنَّ بَنِي كِنَانَةَ حَالَفَتْ قُرَيْشًا عَلَى بَنِي هَاشِمٍ أَنْ لاَ يُبَايِعُوهُمْ وَلاَ يُئْوُوهُمْ‏.‏ قَالَ الزُّهْرِيُّ وَالْخَيْفُ الْوَادِي‏.‏

 

3058. PRIČAO NAM JE Mahmud, njemu saopćio Abdur-Rezzak, (ovome) prenio Ma‘mer od Zuhrija, (on) od Alije ibn Husejna (ovaj) od Amra ibn Osmana ibn Affana, (a on opet) od Usame ibn Zejda, koji je izjavio: – Upitao sam: Allahov Poslaniče, gdje ćeš odsjesti sutra na svom hodočašću? „A je li nam Akil ostavio stan?”, upitao je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. Potom je još rekao: “Mi ćemo sutra odsjesti u Muhassabu, dolini (plemena) Benu-Kinane, gdje su se Kurejšije zakleli na privrženost nevjerovanju, a to je kada se (pleme) Benu-Kinane zaklelo Kurejšijama protiv (plemena) Benu-Hašima, da neće s njima trgovati i da ih neće kod sebe primati.” Zuhri je rekao: El-halfu znači dolina.


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ اسْتَعْمَلَ مَوْلًى لَهُ يُدْعَى هُنَيًّا عَلَى الْحِمَى فَقَالَ يَا هُنَىُّ، اضْمُمْ جَنَاحَكَ عَنِ الْمُسْلِمِينَ، وَاتَّقِ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ، فَإِنَّ دَعْوَةَ الْمَظْلُومِ مُسْتَجَابَةٌ، وَأَدْخِلْ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ، وَإِيَّاىَ وَنَعَمَ ابْنِ عَوْفٍ، وَنَعَمَ ابْنِ عَفَّانَ، فَإِنَّهُمَا إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَرْجِعَا إِلَى نَخْلٍ وَزَرْعٍ، وَإِنَّ رَبَّ الصُّرَيْمَةِ وَرَبَّ الْغُنَيْمَةِ إِنْ تَهْلِكْ مَاشِيَتُهُمَا يَأْتِنِي بِبَنِيهِ فَيَقُولُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ أَفَتَارِكُهُمْ أَنَا لاَ أَبَا لَكَ فَالْمَاءُ وَالْكَلأُ أَيْسَرُ عَلَىَّ مِنَ الذَّهَبِ وَالْوَرِقِ، وَايْمُ اللَّهِ، إِنَّهُمْ لَيَرَوْنَ أَنِّي قَدْ ظَلَمْتُهُمْ، إِنَّهَا لَبِلاَدُهُمْ فَقَاتَلُوا عَلَيْهَا فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَأَسْلَمُوا عَلَيْهَا فِي الإِسْلاَمِ، وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَوْلاَ الْمَالُ الَّذِي أَحْمِلُ عَلَيْهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ مَا حَمَيْتُ عَلَيْهِمْ مِنْ بِلاَدِهِمْ شِبْرًا‏.‏

 

3059. PRIČAO NAM JE Ismail ovim riječima: – Prenio mi je Malik od Zejda ibn Esleme, a on od svoga oca, da je Omer ibn Hattab, radijallahu ‘anhu, postavio svoga oslobođenog roba, koji se zvaše Hunejj, za službenika nad državnim zemljištem (pašnjacima) i rekao: „O, Hunejju, spusti svoje krilo muslimanima (budi ponizan), boj se kletve obespraljenog, jer kletva obespravljenog prima se (kod Allaha), upusti vlasnika manjeg krda deva i vlasnika manjeg stada brava, a čuvaj (ispaše) od stoke Ibn Aufa i stoke Ibn Affana, jer njihova stoka, i ako propadne, oni će se vratiti (svojim) palmama i poljoprivredi, a vlasnici malog krda deva i vlasnici malog stada, ako im stoka propadne, dovest će mi svoje sinove (djecu) i reći: „O, vladaru pravovjernih! O, vladaru pravovjernih!” – Zar da ih ostavim (u bijedi), ne bilo ti oca! Lakši mi je (izdatak) voda i trava od zlata i srebra. Kunem se Allahom, oni će saznati ako im učinim nepravdu, a te zemlje stvarno pripadaju njihovim gradovima. Oni su se za njih borili još u predislamsko doba i u tome su prešli i u islam. Tako mi Onoga u Čijoj je ruci moj život, da nema potrebe za imetkom, (jahalica) na koju ću tovariti one na Allahovom putu (tj. borce), ne bih nikome iz njihovih naselja zabranio ni pedlja (ispaše).


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ حُذَيْفَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ اكْتُبُوا لِي مَنْ تَلَفَّظَ بِالإِسْلاَمِ مِنَ النَّاسِ ‏”‏‏.‏ فَكَتَبْنَا لَهُ أَلْفًا وَخَمْسَمِائَةِ رَجُلٍ، فَقُلْنَا نَخَافُ وَنَحْنُ أَلْفٌ وَخَمْسُمِائَةٍ فَلَقَدْ رَأَيْتُنَا ابْتُلِينَا حَتَّى إِنَّ الرَّجُلَ لَيُصَلِّي وَحْدَهُ وَهْوَ خَائِفٌ‏.‏

 

3060. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Jusuf, njemu prenio Sufjan od A‘meša, on od Ebu Vaila, a (ovaj) od Huzejfe, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „Popišite mi onoga koji se izjašnjava za islam.” Tako smo popisali hiljadu i pet stotina ljudi. Poslije smo govorili: Plašimo se sada, a nas je (bilo nekada) hiljadu i pet stotina. Smatram da smo sada u jednom iskušenju, jer čovjek klanja sam po sebi strahujući.


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، عَنْ أَبِي حَمْزَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، فَوَجَدْنَاهُمْ خَمْسَمِائَةٍ‏.‏ قَالَ أَبُو مُعَاوِيَةَ مَا بَيْنَ سِتِّمِائَةٍ إِلَى سَبْعِمِائَةٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan (koji prenosi) od Ebu Hamze, a on od A‘meša: “… i našli smo ih pet stotina”, a Ebu Muavija je kazao: “… od šest stotina do sedam stotina.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ أَبِي مَعْبَدٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي كُتِبْتُ فِي غَزْوَةِ كَذَا وَكَذَا، وَامْرَأَتِي حَاجَّةٌ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ ارْجِعْ فَحُجَّ مَعَ امْرَأَتِكَ ‏”‏‏.‏

 

3061. PRIČAO NAM JE Ebu Nu‘ajm, a njemu prenio Sufjan od Ibn Džurejdža, on od Amra ibn Dinara, ovaj od Ebu Ma‘beda, a on od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, koji je rekao: – Došao je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, jedan čovjek i kazao: „Allahov Poslaniče, ja sam upisan u taj i taj vojni pohod, a moja žena ide na hadždž?” „Vrati se i obavi hodočašće sa svojom ženom!”, reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، ح وَحَدَّثَنِي مَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنِ ابْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ شَهِدْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لِرَجُلٍ مِمَّنْ يَدَّعِي الإِسْلاَمَ ‏”‏ هَذَا مِنْ أَهْلِ النَّارِ ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا حَضَرَ الْقِتَالُ قَاتَلَ الرَّجُلُ قِتَالاً شَدِيدًا، فَأَصَابَتْهُ جِرَاحَةٌ فَقِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، الَّذِي قُلْتَ إِنَّهُ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَإِنَّهُ قَدْ قَاتَلَ الْيَوْمَ قِتَالاً شَدِيدًا وَقَدْ مَاتَ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِلَى النَّارِ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَكَادَ بَعْضُ النَّاسِ أَنْ يَرْتَابَ، فَبَيْنَمَا هُمْ عَلَى ذَلِكَ إِذْ قِيلَ إِنَّهُ لَمْ يَمُتْ، وَلَكِنَّ بِهِ جِرَاحًا شَدِيدًا‏.‏ فَلَمَّا كَانَ مِنَ اللَّيْلِ لَمْ يَصْبِرْ عَلَى الْجِرَاحِ، فَقَتَلَ نَفْسَهُ، فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِذَلِكَ فَقَالَ ‏”‏ اللَّهُ أَكْبَرُ، أَشْهَدُ أَنِّي عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ أَمَرَ بِلاَلاً فَنَادَى بِالنَّاسِ ‏”‏ إِنَّهُ لاَ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ إِلاَّ نَفْسٌ مُسْلِمَةٌ، وَإِنَّ اللَّهَ لَيُؤَيِّدُ هَذَا الدِّينَ بِالرَّجُلِ الْفَاجِرِ ‏”‏‏.‏

 

3062. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu prenio Šu‘ajb od Zuhrija, a preko drugog niza prenosilaca PRIČAO NAM JE Mahmud ibn Gajlan, njemu Abdur-Rezzak, (ovome) prenio Ma‘mer od Zuhrija, (on) od Ibn Musejjeba, (a ovaj) od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, koji je kazao: – Prisustvovali smo s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, na Uhudu i on reče za jednog čovjeka koji je zagovarao islam: „On je od drugova Džehennema.” I kada je otpočela borba, taj se čovjek borio s velikom žestinom i zadobio veliku ranu. „Allahov Poslaniče!”, rečeno je, “onaj za koga si kazao da je od drugova Džehennema, danas se borio veoma žestoko i već umro.” Potom je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: „U Džehennemu je.” Neki skoro da su u to posumnjali i dok su još bili u tome, javi se: „On nije umro, nego je dopao teških rana.” Kada je minuo dio noći, nije mogao trpjeti rana pa se ubio. To je saopćeno Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, a on reče: “Allah je velik! Svjedočim da sam Allahov rob i Njegov poslanik.” Zatim je naredio Bilalu pa je ljudima oglasio: „U Džennet će ući samo iskreni musliman, a Allah će uistinu ovu vjeru ojačati i s grješnim čovjekom.”


 

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ خَطَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ أَخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ عَنْ غَيْرِ إِمْرَةٍ فَفُتِحَ عَلَيْهِ، وَمَا يَسُرُّنِي ـ أَوْ قَالَ مَا يَسُرُّهُمْ ـ أَنَّهُمْ عِنْدَنَا ‏”‏‏.‏ وَقَالَ وَإِنَّ عَيْنَيْهِ لَتَذْرِفَانِ‏.‏

 

3063. PRIČAO NAM JE Ja‘kub ibn Ibrahim, njemu prenio Ibn Ulejje od Ejuba, (on) od Humejda ibn Hilala, a (ovaj) od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, koji je izjavio: – Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, držao je govor (hutbu) i rekao: „Zastavu je uzeo Zejd i poginuo, potom ju je uzeo Džafer, pa je poginuo. Zatim ju je uzeo Abdullah ibn Revaha i poginuo je, a onda je uzeo Halid ibn Veid bez naredbe (nadležnog) i izvojevao je pobjedu, a ono što me raduje” – ili je rekao: “… a ono što će ih obradovati – više je nego da su ostali kod nas”, a oči mu – kaže Enes – suziše.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، وَسَهْلُ بْنُ يُوسُفَ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَتَاهُ رِعْلٌ وَذَكْوَانُ وَعُصَيَّةُ وَبَنُو لِحْيَانَ، فَزَعَمُوا أَنَّهُمْ قَدْ أَسْلَمُوا، وَاسْتَمَدُّوهُ عَلَى قَوْمِهِمْ، فَأَمَدَّهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِسَبْعِينَ مِنَ الأَنْصَارِ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نُسَمِّيهِمُ الْقُرَّاءَ، يَحْطِبُونَ بِالنَّهَارِ وَيُصَلُّونَ بِاللَّيْلِ، فَانْطَلَقُوا بِهِمْ حَتَّى بَلَغُوا بِئْرَ مَعُونَةَ غَدَرُوا بِهِمْ وَقَتَلُوهُمْ، فَقَنَتَ شَهْرًا يَدْعُو عَلَى رِعْلٍ وَذَكْوَانَ وَبَنِي لِحْيَانَ‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ وَحَدَّثَنَا أَنَسٌ أَنَّهُمْ قَرَءُوا بِهِمْ قُرْآنًا أَلاَ بَلِّغُوا عَنَّا قَوْمَنَا بِأَنَّا قَدْ لَقِينَا رَبَّنَا فَرَضِيَ عَنَّا وَأَرْضَانَا‏.‏ ثُمَّ رُفِعَ ذَلِكَ بَعْدُ‏.‏

 

3064. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Ibn Ebu Adijj i Sehl ibn Jusuf od Katade, a (oni) od Enesa, radijallahu ‘anhu, da su Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, došli Ri‘l, Zekvan, Usajje i Benu-Lihjan tvrdeći da su primili islam i tražeći ispomoć u ljudstvu protiv svoga naroda. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pomogao ih je sa sedamdeset ensarija. – Mi smo ih zvali – kaže Enes – učačima Kur‘ana, danju su sjekli (i sakupljali) drva, a noću se molili Allahu. Potom su ih oni odveli, i kada su stigli do Bi‘ri Me‘uneta, iznevjerili su ih i poubijali, pa je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, učio Kunut jedan mjesec (na sabah-namazu) proklinjući Ri‘la, Zekvana i Benu-Lihjana. Katade je izjavio: – Pričao mi je Enes da su oni učili u vezi s njima Kur’an: „Znajte! Prenosite (i saopćite) našem narodu da smo se sastali s snašim Gospodarom. On je s nama zadovoljan, i mi smo zadovoljni s Njim”, a kasnije je to derogirano.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا رَوْحُ بْنُ عُبَادَةَ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ ذَكَرَ لَنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ كَانَ إِذَا ظَهَرَ عَلَى قَوْمٍ أَقَامَ بِالْعَرْصَةِ ثَلاَثَ لَيَالٍ‏.‏ تَابَعَهُ مُعَاذٌ وَعَبْدُ الأَعْلَى حَدَّثَنَا سَعِيدٌ عَنْ قَتَادَةَ عَنْ أَنَسٍ عَنْ أَبِي طَلْحَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

3065. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Abdur-Rahim, njemu Revh ibn Ubade, a (ovome) prenio Seid od Katade, koji je kazao: – Spomenuo nam je Enes ibn Malik (prenoseći) od Ebu Talhe, radijallahu ‘anhu, da bi Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, kada bi pobijedio jedan narod, ostao na njegovom otvorenom prostoru tri dana. (U drugom nizu prenosilaca) Revha slijedi Mu‘az i Abdul-A‘la, a njima je prenio Seid od Katade, (on) od Enesa, (ovaj) od Ebu Talhe, a (on opet) od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا هُدْبَةُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ قَتَادَةَ، أَنَّ أَنَسًا، أَخْبَرَهُ قَالَ اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْجِعْرَانَةِ، حَيْثُ قَسَمَ غَنَائِمَ حُنَيْنٍ‏.‏

 

3066. PRIČAO NAM JE Hudbe ibn Halid, njemu prenio Hemmam od Katade, kako mu je Enes saopćio: – Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obavio je umru iz Dži‘rane, pošto je podijelio ratne dobiti s Hunejna.


 

قَالَ ابْنُ نُمَيْرٍ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ ذَهَبَ فَرَسٌ لَهُ، فَأَخَذَهُ الْعَدُوُّ، فَظَهَرَ عَلَيْهِ الْمُسْلِمُونَ فَرُدَّ عَلَيْهِ فِي زَمَنِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَأَبَقَ عَبْدٌ لَهُ فَلَحِقَ بِالرُّومِ، فَظَهَرَ عَلَيْهِمُ الْمُسْلِمُونَ، فَرَدَّهُ عَلَيْهِ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ بَعْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

3067. Ibn Numejr je rekao: – Pričao nam je ‘Ubejdullah od Nafija, (on) od Ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, koji je izjavio da je odbjegao njegov konj i uhvatio ga neprijatelj. Kasnije su muslimani pobijedili i on je Ibn Omeru, radijallahu ‘anhuma, vraćen još u doba Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem. A onda opet, pobjegao mu je rob i priključio se Bizantincima. Poslije su ih muslimani pobijedili i Halid ibn Velid mu ga je vratio poslije (smrti) Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، أَنَّ عَبْدًا، لاِبْنِ عُمَرَ أَبَقَ فَلَحِقَ بِالرُّومِ، فَظَهَرَ عَلَيْهِ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ، فَرَدَّهُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ، وَأَنَّ فَرَسًا لاِبْنِ عُمَرَ عَارَ فَلَحِقَ بِالرُّومِ، فَظَهَرَ عَلَيْهِ فَرَدُّوهُ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ عَارَ مُشْتَقٌّ مِنْ الْعَيْرِ وَهُوَ حِمَارُ وَحْشٍ أَيْ هَرَبَ

 

3068. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, a njemu prenio Jahja od Ubejdullaha, koji je kazao: – Saopćio mi je Nafi‘ da je Ibn Omeru pobjegao rob i priključio se Bizantincima, pa kada ih je pobijedio Halid ibn Velid, vratio ga je Abdullahu, a da je jedan konj Ibn Omerov pobjegao i priključio se Bizantincima, i kada ih je on pobijedio, oni su ga vratili Abdullahu (ibn Omeru). Ebu Abdullah (Buhari) kaže: Are je glagol izveden od ajrun, a to je: divlji magarac, tj. pobjegao.


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما أَنَّهُ كَانَ عَلَى فَرَسٍ يَوْمَ لَقِيَ الْمُسْلِمُونَ، وَأَمِيرُ الْمُسْلِمِينَ يَوْمَئِذٍ خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ، بَعَثَهُ أَبُو بَكْرٍ، فَأَخَذَهُ الْعَدُوُّ، فَلَمَّا هُزِمَ الْعَدُوُّ رَدَّ خَالِدٌ فَرَسَهُ‏.‏

 

3069. PRIČAO NAM JE Ahmed ibn Junus, njemu prenio Zuhejr od Musaa ibn Ukbe, (on) od Nafija, (a ovaj) od Ibn Omera, radijallahu ‘anhuma, da je on bio na jednom konju na dan sukoba muslimana (s Bizantincima), a zapovjednik muslimana tada bijaše Halid ibn Velid, koga je poslao Ebu Bekr, i tada mu je neprijatelj oduzeo konja. Kasnije neprijatelj bi poražen i Halid mu je vratio njegovog konja.


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، أَخْبَرَنَا حَنْظَلَةُ بْنُ أَبِي سُفْيَانَ، أَخْبَرَنَا سَعِيدُ بْنُ مِينَاءَ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ذَبَحْنَا بُهَيْمَةً لَنَا، وَطَحَنْتُ صَاعًا مِنْ شَعِيرٍ، فَتَعَالَ أَنْتَ وَنَفَرٌ، فَصَاحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ يَا أَهْلَ الْخَنْدَقِ، إِنَّ جَابِرًا قَدْ صَنَعَ سُؤْرًا، فَحَىَّ هَلاً بِكُمْ ‏”‏‏.‏

 

3070. PRIČAO NAM JE Amr ibn Ali, njemu Ebu Asim, a (ovome) saopćio Hanzale ibn Ebu Sufjan: – Saopćio nam je Seid ibn Mina’ i rekao: „Čuo sam Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, kada je kazao: ‘Allahov Poslaniče’, rekao sam, ‘zaklao sam nam janješce i samlio sa’ ječma, pa dođi ti i nekoliko ljudi.’” Tada je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, viknuo i rekao: „O, kopači hendeka, Džabir je priredio objed! Hajdemo!”


 

حَدَّثَنَا حِبَّانُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ خَالِدِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أُمِّ خَالِدٍ بِنْتِ خَالِدِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَتْ أَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ أَبِي وَعَلَىَّ قَمِيصٌ أَصْفَرُ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ سَنَهْ سَنَهْ ‏”‏‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ وَهْىَ بِالْحَبَشِيَّةِ حَسَنَةٌ‏.‏ قَالَتْ فَذَهَبْتُ أَلْعَبُ بِخَاتَمِ النُّبُوَّةِ، فَزَبَرَنِي أَبِي قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ دَعْهَا ‏”‏‏.‏ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ‏”‏ أَبْلِي وَأَخْلِفِي، ثُمَّ أَبْلِي وَأَخْلِفِي، ثُمَّ أَبْلِي وَأَخْلِفِي ‏”‏‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ فَبَقِيَتْ حَتَّى ذَكَرَ‏.‏

 

3071. PRIČAO NAM JE Hibban ibn Musa, njemu prenio Abdullah od Halida ibn Seida, on od svoga oca, (a ovaj) od majke Halida, kćerke Halida ibn Seida, koja je izjavila: – Došla sam Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, sa svojim ocem, a na meni bijaše žuta košulja. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: „Seneh, seneh”. Abdullah je rekao: „To je na etiopijskom lijepa.” Potom sam se počela igrati biljegom s pečatom Vjerovjesnika. Moj me otac odbio, a Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, opet je rekao: „Pohabala je i dokrajčila je! Nanosala se je i pohabala je! Nanosala se je i pohabala je!” Abdullah (ibn Mubarek) je kasnije kazao: „I ta joj je odjeća trajala toliko da je već i pocrnjela od starosti.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ زِيَادٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه أَنَّ الْحَسَنَ بْنَ عَلِيٍّ، أَخَذَ تَمْرَةً مِنْ تَمْرِ الصَّدَقَةِ، فَجَعَلَهَا فِي فِيهِ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِالْفَارِسِيَّةِ ‏ “‏ كَخٍ كَخٍ، أَمَا تَعْرِفُ أَنَّا لاَ نَأْكُلُ الصَّدَقَةَ ‏”‏‏.‏

 

3072. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Beššar, njemu Gunder, ovome prenio Šu‘be od Muhammeda ibn Zijada, a (on) od Ebu Hurejre, radijallahu ‘anhu, da je Hasan, sin Alije, uzeo jednu datulu od zekata i stavio je u svoja usta. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče mu na perzijskom: „Keh, keh! (Ispljuj, ispljuj), zar ne znaš da mi ne jedemo sadaku (zekat)!”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ أَبِي حَيَّانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو زُرْعَةَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَامَ فِينَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ الْغُلُولَ فَعَظَّمَهُ وَعَظَّمَ أَمْرَهُ قَالَ ‏ “‏ لاَ أُلْفِيَنَّ أَحَدَكُمْ يَوْمَ الْقِيَامَةِ عَلَى رَقَبَتِهِ شَاةٌ لَهَا ثُغَاءٌ عَلَى رَقَبَتِهِ فَرَسٌ لَهُ حَمْحَمَةٌ يَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَغِثْنِي‏.‏ فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا، قَدْ أَبْلَغْتُكَ‏.‏ وَعَلَى رَقَبَتِهِ بَعِيرٌ لَهُ رُغَاءٌ، يَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغِثْنِي‏.‏ فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا، قَدْ أَبْلَغْتُكَ‏.‏ وَعَلَى رَقَبَتِهِ صَامِتٌ، فَيَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغِثْنِي‏.‏ فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا، قَدْ أَبْلَغْتُكَ‏.‏ أَوْ عَلَى رَقَبَتِهِ رِقَاعٌ تَخْفِقُ، فَيَقُولُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَغِثْنِي‏.‏ فَأَقُولُ لاَ أَمْلِكُ لَكَ شَيْئًا، قَدْ أَبْلَغْتُكَ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ أَيُّوبُ عَنْ أَبِي حَيَّانَ فَرَسٌ لَهُ حَمْحَمَةٌ‏.‏

 

3073. PRIČAO NAM JE Musedded, a njemu prenio Jahja od Ebu Hajjana, koji je rekao: – Pričao mi je Ebu Zur‘a i kazao: „Pričao mi je Ebu Hurejre i rekao: Ustao je na noge među nama Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, spomenuo prevaru, o njoj uveličano govorio i nazvao je velikim grijehom rekavši: ‘Neću se susresti na Sudnjem danu ni sa jednim od vas na čijem vratu bude (tuđa) ovca blejala, odnosno, konj mu hrzao, a on bude govorio: Allahov Poslaniče, pomozi mi!’” „Ne mogu ti ništa pomoći”, reći ću mu. Saopćio sam ti (posljedicu prevare). I(ili) na njegovom vratu bude deva rikala, a on govorio: „Allahov Poslaniče, pomozi mi!” „Ne mogu ti ništa pomoći”, reći ću, saopćio sam ti (to ranije). I(ili) na njegovom vratu bude zlato i srebro, a on govorio: „Allahov Poslaniče, pomozi mi!” „Ne mogu ti ništa pomoći”, kazat ću. Ja sam ti to već saopćio. I(ili) na njegovom vratu bude kakva krpa (odjeća) koja se (na njemu) trese i on kaže: „Allahov Poslaniče, pomozi mi!” Tada ću ja odgovoriti: „Ne mogu ti ništa pomoći, jer sam ti to već ranije saopćio.” Ejjub je prenio od Ebu Hajjana: “… a njegov konj hrže…”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرٍو، عَنْ سَالِمِ بْنِ أَبِي الْجَعْدِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، قَالَ كَانَ عَلَى ثَقَلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ كِرْكِرَةُ فَمَاتَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ هُوَ فِي النَّارِ ‏”‏‏.‏ فَذَهَبُوا يَنْظُرُونَ إِلَيْهِ فَوَجَدُوا عَبَاءَةً قَدْ غَلَّهَا‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ قَالَ ابْنُ سَلاَمٍ كَرْكَرَةُ، يَعْنِي بِفَتْحِ الْكَافِ، وَهْوَ مَضْبُوطٌ كَذَا‏.‏

 

3074. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah, njemu prenio Sufjan od Amra, (on) od Salima ibn Ebu Dža‘da, a (ovaj) od Abdullaha ibn Amra, koji je rekao: – Zadužen za prtljag Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, bio je jedan čovjek koji se zvaše Kirkire. Umro je i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: „On je u Džehennemu.” Potom su ashabi otišli da pogledaju (šta ima) kod njega i našli su prugasti vuneni ogrtač koga je prevarom dobio. Ebu Abdullah (Buhari) kaže: – Ibn Selam je rekao: „Kerkera tj. s fethom na slovu kaf, i to je tako pravilnije (čitati).”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبَايَةَ بْنِ رِفَاعَةَ، عَنْ جَدِّهِ، رَافِعٍ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذِي الْحُلَيْفَةِ، فَأَصَابَ النَّاسَ جُوعٌ وَأَصَبْنَا إِبِلاً وَغَنَمًا، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي أُخْرَيَاتِ النَّاسِ، فَعَجِلُوا فَنَصَبُوا الْقُدُورَ، فَأَمَرَ بِالْقُدُورِ فَأُكْفِئَتْ، ثُمَّ قَسَمَ فَعَدَلَ عَشَرَةً مِنَ الْغَنَمِ بِبَعِيرٍ، فَنَدَّ مِنْهَا بَعِيرٌ، وَفِي الْقَوْمِ خَيْلٌ يَسِيرٌ فَطَلَبُوهُ فَأَعْيَاهُمْ، فَأَهْوَى إِلَيْهِ رَجُلٌ بِسَهْمٍ، فَحَبَسَهُ اللَّهُ فَقَالَ ‏”‏ هَذِهِ الْبَهَائِمُ لَهَا أَوَابِدُ كَأَوَابِدِ الْوَحْشِ، فَمَا نَدَّ عَلَيْكُمْ فَاصْنَعُوا بِهِ هَكَذَا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ جَدِّي إِنَّا نَرْجُو ـ أَوْ نَخَافُ ـ أَنْ نَلْقَى الْعَدُوَّ غَدًا وَلَيْسَ مَعَنَا مُدًى، أَفَنَذْبَحُ بِالْقَصَبِ فَقَالَ ‏”‏ مَا أَنْهَرَ الدَّمَ وَذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ فَكُلْ، لَيْسَ السِّنَّ وَالظُّفُرَ، وَسَأُحَدِّثُكُمْ عَنْ ذَلِكَ، أَمَّا السِّنُّ فَعَظْمٌ، وَأَمَّا الظُّفُرُ فَمُدَى الْحَبَشَةِ ‏”‏‏.‏

 

3075. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, njemu prenio Ebu Avane od Seida ibn Mesruka, (on) od Abeja ibn Rifaa, a (ovaj) od svoga djeda Rafija, koji je izjavio: – Bili smo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, u Zul-Hulejfi. Narod je zadesila glad, a mi smo zadobili nešto deva i sitne stoke. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, tada je bio među drugim ljudima i ashabi su požurili i postavili kotlove. Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, naredio je pa su kotlovi poizvrtani, zatim je (plijen) podijelio i izjednačio deset brava s jednom devom. Tada je od tog plijena pobjegla jedna deva, a u tom narodu bijaše malo konjanika. Oni su je tražili i ona ih je zamorila. Potom je jedan čovjek odapeo na nju strijelu i Allah je devu zadržao. Čovjek reče: “Ovo su (čudne) životinje! Ona je od one divljači kao što su i ostale divlje životinje. Ona vam nije pobjegla i činite s njom, evo, ovako!” Potom je rekao moj djed (Rafi‘): – Mi smo se nadali, odnosno, bojali da se sutra ne sukobimo s neprijateljem, a da nemamo sa sobom (oštre) noževe, pa da je zakoljemo trstikom? Tada je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: – Što može proliti krv i kada je (pri klanju) spomenuto Allahovo ime, jedi, osim zuba i nokata. A o tome ću vam ispričati: što se tiče zuba, to je vrsta kosti, a što se tiče nokta, pa to su noževi Etiopljana.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي قَيْسٌ، قَالَ قَالَ لِي جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَلاَ تُرِيحُنِي مِنْ ذِي الْخَلَصَةِ ‏”‏‏.‏ وَكَانَ بَيْتًا فِيهِ خَثْعَمُ يُسَمَّى كَعْبَةَ الْيَمَانِيَةَ، فَانْطَلَقْتُ فِي خَمْسِينَ وَمِائَةٍ مِنْ أَحْمَسَ، وَكَانُوا أَصْحَابَ خَيْلٍ، فَأَخْبَرْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنِّي لاَ أَثْبُتُ عَلَى الْخَيْلِ، فَضَرَبَ فِي صَدْرِي حَتَّى رَأَيْتُ أَثَرَ أَصَابِعِهِ فِي صَدْرِي فَقَالَ ‏”‏ اللَّهُمَّ ثَبِّتْهُ وَاجْعَلْهُ هَادِيًا مَهْدِيًّا ‏”‏‏.‏ فَانْطَلَقَ إِلَيْهَا فَكَسَرَهَا وَحَرَّقَهَا، فَأَرْسَلَ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يُبَشِّرُهُ فَقَالَ رَسُولُ جَرِيرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ، مَا جِئْتُكَ حَتَّى تَرَكْتُهَا كَأَنَّهَا جَمَلٌ أَجْرَبُ، فَبَارَكَ عَلَى خَيْلِ أَحْمَسَ وَرِجَالِهَا خَمْسَ مَرَّاتٍ‏.‏ قَالَ مُسَدَّدٌ بَيْتٌ فِي خَثْعَمَ‏.‏

 

3076. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Musenna, njemu Jahja, a ovome Ismail, i izjavio: Prenosi nam Kajs da je rekao: – Kazao mi je Džerir ibn Abdullah, radijallahu ‘anhu: „Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao mi je: ‘Hoćeš li me odmoriti od Zul-Hulese?’ – a to je jedna kuća u Has‘amu koja se zove ‘Jemenska Ka‘ba’.” Potom sam krenuo sa stotinu pedeset (ljudi) iz (plemena) Ahmes, a imali su i konje. Tada sam kazao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, da ja nisam stabilan na konju. On udari po mojim grudima toliko da sam vidio trag njegovih prsta na njima i reče: – Allahu moj, učvrsti ga i učini predvodnikom koji će upućivati na Pravi put! Tada je on otišao do nje i zapalio je, a onda poslao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, izaslanika koji ga je (o tome) obradovao. Džerirov izaslanik je rekao: – Allahov Poslaniče, tako mi Onoga koji te je s Istinom poslao, nisam ti došao dok je nisam ostavio kao šugava devca (tj. dok je nisam uništio). Potom je Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, pet puta blagoslovio konje Ahmesa i njihove ljude. Musedded je rekao: “… dom u Has‘amu…”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ بْنُ أَبِي إِيَاسٍ، حَدَّثَنَا شَيْبَانُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فَتْحِ مَكَّةَ ‏ “‏ لاَ هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ، وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا ‏”‏‏.‏

 

3077. PRIČAO NAM JE Adem ibn Ebu Ijas, njemu Šejban od Mensura prenoseći od Mudžahida, on od Tavusa, a ovaj od Ibn Abbasa, radijallahu ‘anhuma, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na dan oslobođenja Mekke rekao: „Nema više (obavezne) seobe (u Medinu), ali ostaje borba i nijet (odluka) za nju, pa kada se pozovete u borbu, odazovite se!”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ مُجَاشِعِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ جَاءَ مُجَاشِعٌ بِأَخِيهِ مُجَالِدِ بْنِ مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ هَذَا مُجَالِدٌ يُبَايِعُكَ عَلَى الْهِجْرَةِ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ لاَ هِجْرَةَ بَعْدَ فَتْحِ مَكَّةَ، وَلَكِنْ أُبَايِعُهُ عَلَى الإِسْلاَمِ ‏”‏‏.‏

 

3078, 3079. PRIČAO NAM JE Ibrahim ibn Musa da mu je saopćio Jezid ibn Zurej‘ od Halida, on od Ebu Osmana en-Nehdija, a ovaj od Mudžaši‘a ibn Mes‘uda, koji je kazao: „Došao je Mudžaši‘ s bratom Mudžalidom ibn Mes‘udom Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: – Ovo je Mudžalid, i on ti daje prisegu (riječ) na seobu (iz Mekke u Medinu). – Nema seobe poslije oslobođenja Mekke – reče Poslanik – ali ću prihvatiti njegovu prisegu na islam.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو وَابْنُ جُرَيْجٍ سَمِعْتُ عَطَاءً، يَقُولُ ذَهَبْتُ مَعَ عُبَيْدِ بْنِ عُمَيْرٍ إِلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ وَهْىَ مُجَاوِرَةٌ بِثَبِيرٍ فَقَالَتْ لَنَا انْقَطَعَتِ الْهِجْرَةُ مُنْذُ فَتَحَ اللَّهُ عَلَى نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ‏.‏

 

3080. PRIČAO NAM JE Alija ibn Abdullah rekavši da mu je pričao Sufjan kako su Amr i Ibn Džurejdž rekli da su čuli Ataa, kako kaže: „Otišao sam s Ubejdom ibn Umejrom Aiši, radijallahu anha, dok je bila kod Sebira (velikog brda na Muzdelifi), te nam ona reče: „Prekinuta je seoba od vremena kad je Allah omogućio svom Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, da oslobodi Mekku.”


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ الطَّائِفِيُّ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، أَخْبَرَنَا حُصَيْنٌ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، وَكَانَ، عُثْمَانِيًّا فَقَالَ لاِبْنِ عَطِيَّةَ وَكَانَ عَلَوِيًّا إِنِّي لأَعْلَمُ مَا الَّذِي جَرَّأَ صَاحِبَكَ عَلَى الدِّمَاءِ سَمِعْتُهُ يَقُولُ بَعَثَنِي النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ، فَقَالَ ‏”‏ ائْتُوا رَوْضَةَ كَذَا، وَتَجِدُونَ بِهَا امْرَأَةً أَعْطَاهَا حَاطِبٌ كِتَابًا ‏”‏‏.‏ فَأَتَيْنَا الرَّوْضَةَ فَقُلْنَا الْكِتَابَ‏.‏ قَالَتْ لَمْ يُعْطِنِي‏.‏ فَقُلْنَا لَتُخْرِجِنَّ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ‏.‏ فَأَخْرَجَتْ مِنْ حُجْزَتِهَا، فَأَرْسَلَ إِلَى حَاطِبٍ فَقَالَ لاَ تَعْجَلْ، وَاللَّهِ مَا كَفَرْتُ وَلاَ ازْدَدْتُ لِلإِسْلاَمِ إِلاَّ حُبًّا، وَلَمْ يَكُنْ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِكَ إِلاَّ وَلَهُ بِمَكَّةَ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ، وَلَمْ يَكُنْ لِي أَحَدٌ، فَأَحْبَبْتُ أَنْ أَتَّخِذَ عِنْدَهُمْ يَدًا‏.‏ فَصَدَّقَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ قَالَ عُمَرُ دَعْنِي أَضْرِبْ عُنُقَهُ، فَإِنَّهُ قَدْ نَافَقَ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ مَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَى أَهْلِ بَدْرٍ، فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ ‏”‏‏.‏ فَهَذَا الَّذِي جَرَّأَهُ‏.‏

 

3081. PRIČAO NAM JE Muhammed ibn Abdullah ibn Havšeb et-Taifi rekavši da mu je pričao Hušejm, kojeg je obavijestio Husajn od Sa‘da ibn Ubejda, a ovaj prenio od Ebu Abdurrahmana, koji je davao prednost Osmanu nad Alijom, da je on Ibn Atijji, koji je davao prednost Aliji nad Osmanom, rekao: – Ja uistinu znam šta je odvažilo tvog sudruga (Aliju) na prolijevanje krvi. Čuo sam ga kako kaže: Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poslao je mene i Zubejra i rekao: – Idite u tu i tu Revdu, i u njoj ćete naći ženu kojoj je Hatib dao pismo. – Došli smo do te Revde i (našli smo tu ženu) i rekli: – Daj pismo! – Nije mi ništa dao – reče ona, pa mi uzviknusmo: – Ili češ ga izvaditi, ili ćemo te lišiti odjeće? Tada ga ona izvadi iz svog pasa. (Vratili smo se u Medinu te Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem, posla po Hatiba, (i kad ga upita za pismo), on reče: – Nemoj žuriti! Tako mi Allaha, nisam postao nevjernik. Naprotiv, moja ljubav prema islamu se povećala. Svaki od tvojih ashaba ima u Mekki nekoga pomoću koga Allah štiti njegove ukućane i njegov imetak, a ja nemam nikoga, pa sam htio da kod njih nađem zaštitu. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, prihvatio je to (tj. oprostio mu), ali Omer reče: – Pusti me da udarim (sabljom) po njegovom vratu, jer je on licemjer. – Ti ne znaš da je Allah poznavao učesnike Bedra i rekao: „Radite što hoćete.” Eto, to je ono što ga je odvažilo.


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي الأَسْوَدِ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، وَحُمَيْدُ بْنُ الأَسْوَدِ، عَنْ حَبِيبِ بْنِ الشَّهِيدِ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ ابْنُ الزُّبَيْرِ لاِبْنِ جَعْفَرٍ ـ رضى الله عنهم أَتَذْكُرُ إِذْ تَلَقَّيْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَا وَأَنْتَ وَابْنُ عَبَّاسٍ قَالَ نَعَمْ، فَحَمَلَنَا وَتَرَكَكَ‏.‏

 

3082. PRIČAO NAM JE Abdullah ibn Ebu Esved, a njemu Jezid ibn Zurej‘ i Humejd ibn Esved od Habiba ibn Šehida od Ibn Ebu Mulejke, da je Ibn Zubejr rekao Ibu-Džaferu, r.a.: – Sjećaš li se kada smo dočekali Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, ja, ti i Ibn Abbas. „Da” – odgovori on. On nas je tada ponio (na svojoj jahalici) a tebe ostavio.


 

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ قَالَ السَّائِبُ بْنُ يَزِيدَ ـ رضى الله عنه ذَهَبْنَا نَتَلَقَّى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَعَ الصِّبْيَانِ إِلَى ثَنِيَّةِ الْوَدَاعِ‏.‏

 

3083. PRIČAO NAM JE Malik ibn Ismail, njemu Ibn Ujejne od Zuhrija da je Saib ibn Jezid, r.a., rekao: Izašli smo s djecom da dočekamo Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kod Senijjetul-Veda‘a.


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا قَفَلَ كَبَّرَ ثَلاَثًا قَالَ ‏ “‏ آيِبُونَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ تَائِبُونَ عَابِدُونَ حَامِدُونَ لِرَبِّنَا سَاجِدُونَ، صَدَقَ اللَّهُ وَعْدَهُ، وَنَصَرَ عَبْدَهُ، وَهَزَمَ الأَحْزَابَ وَحْدَهُ ‏”‏‏.‏

 

3084. PRIČAO NAM JE Musa ibn Ismail, rekavši da mu je pričao Džuvejri od Nafija, a on od Abdullaha, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, imao običaj pri povratku (s hadždža ili iz borbe), tri puta izgovoriti tekbir i reći: „Ako Bog da, mi se vraćamo Allahu! Tražimo oprosta od Njega i Njemu ibadet činimo. Zahvaljujemo našem Gospodaru i padamo Mu na sedždu. Allah je ispunio svoje obećanje: pomogao je svoga roba, a porazio saveznike (tj., neprijatelja).”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَقْفَلَهُ مِنْ عُسْفَانَ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَاحِلَتِهِ، وَقَدْ أَرْدَفَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ، فَعَثَرَتْ نَاقَتُهُ فَصُرِعَا جَمِيعًا، فَاقْتَحَمَ أَبُو طَلْحَةَ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ عَلَيْكَ الْمَرْأَةَ ‏”‏‏.‏ فَقَلَبَ ثَوْبًا عَلَى وَجْهِهِ وَأَتَاهَا، فَأَلْقَاهَا عَلَيْهَا وَأَصْلَحَ لَهُمَا مَرْكَبَهُمَا فَرَكِبَا، وَاكْتَنَفْنَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا أَشْرَفْنَا عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ ‏”‏ آيِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ ‏”‏‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ يَقُولُ ذَلِكَ حَتَّى دَخَلَ الْمَدِينَةَ‏.‏

 

3085. PRIČAO NAM JE Ebu Ma‘mer da mu je prenio Abdul-Varis, a njemu Jahja ibn Ebu Ishak od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, koji je rekao: – Bili smo s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, prilikom njegovog povratka iz Usfana. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, jašio je, a i Safija ibn Hujejj (njegova žena) bila je s njim (na devi). Odjednom mu je deva posrnula i njih dvoje su pali na zemlju. Ebu Talha je pritrčao i rekao: „Allahov Poslaniče, neka me Allah učini tvojom otkupninom.” „Pomozi ženi!” – reče Resulullah, sallallahu alejhi ve sellem. On prevrnu ogrtač na lice, dođe do (Safije) i baci ga na nju, a onda popravi njihovu sjedjeljku, te oni uzjahaše. I mi smo, okruživši Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, (krenuli). Kada smo stigli blizu Medine, on poče izgovarati: „Vraćamo se Allahu, tražimo oprosta od Njega i ibadet Mu činimo! Našem Gospodaru zahvaljujemo!” I nije prestao to izgovarati sve dok nije ušao u Medinu.


 

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه أَنَّهُ أَقْبَلَ هُوَ وَأَبُو طَلْحَةَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَمَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم صَفِيَّةُ مُرْدِفَهَا عَلَى رَاحِلَتِهِ، فَلَمَّا كَانُوا بِبَعْضِ الطَّرِيقِ عَثَرَتِ النَّاقَةُ، فَصُرِعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَالْمَرْأَةُ، وَإِنَّ أَبَا طَلْحَةَ ـ قَالَ أَحْسِبُ قَالَ ـ اقْتَحَمَ عَنْ بَعِيرِهِ فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاءَكَ، هَلْ أَصَابَكَ مِنْ شَىْءٍ قَالَ ‏”‏ لاَ، وَلَكِنْ عَلَيْكَ بِالْمَرْأَةِ ‏”‏‏.‏ فَأَلْقَى أَبُو طَلْحَةَ ثَوْبَهُ عَلَى وَجْهِهِ، فَقَصَدَ قَصْدَهَا فَأَلْقَى ثَوْبَهُ عَلَيْهَا، فَقَامَتِ الْمَرْأَةُ، فَشَدَّ لَهُمَا عَلَى رَاحِلَتِهِمَا فَرَكِبَا، فَسَارُوا حَتَّى إِذَا كَانُوا بِظَهْرِ الْمَدِينَةِ ـ أَوْ قَالَ أَشْرَفُوا عَلَى الْمَدِينَةِ ـ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ آيِبُونَ تَائِبُونَ عَابِدُونَ لِرَبِّنَا حَامِدُونَ ‏”‏‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ يَقُولُهَا حَتَّى دَخَلَ الْمَدِينَةَ‏.‏

 

3086. PRIČAO NAM JE Alija rekavši da mu je prenio Bišr ibn El-Mufaddal, a njemu Jahja ibn Ebu Ishak od Enesa ibn Malika, radijallahu ‘anhu, da su oni i Ebu Talha išli naprijed s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, a s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, bila je Safija (njegova žena), koju je on posadio iza sebe na svoju devu. Putujući tako, deva odjednom posrnu, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i ona padoše. Ebu Talha, mislim da je rekao, jurnu sa svoje deve i dođe Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, rekavši: – Allahov Vjerovjesniče, neka me Allah učini tvojom otkupninom. Da li ti je šta bilo? – Nije – reče on – ali pomozi ženi! – Ebu Talha stavi svoj ogrtač na lice, uputi se prema njoj i baci svoj ogrtač na nju, te ona ustade. Potom im on pripremi devu i oni pravo uzjahaše. Krenuli su dalje, i kad su došli do periferije Medine – ili je rekao: blizu Medine – Vjeovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poče izgovarati: „Mi se vraćamo Allahu, tražimo oprost od Njega i Njemu ibadet činimo! Našem Gospodaru zahvaljujemo!” I nije prestao to izgovarati sve dok nije ušao u Medinu.


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، رضى الله عنهما قَالَ كُنْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي سَفَرٍ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِينَةَ قَالَ لِي ‏ “‏ ادْخُلِ الْمَسْجِدَ فَصَلِّ رَكْعَتَيْنِ ‏”‏‏.‏

 

3087. PRIČAO NAM JE Sulejman ibn Harb, a njemu Šu‘be od Muhariba ibn Disara, koji veli: – Čuo sam Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, kad je rekao: „Bio sam s Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, na putu, pa pošto smo stigli u Medinu, reče mi: ’Uđi u džamiju i klanjaj dva rekata.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، وَعَمِّهِ، عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ كَعْبٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا قَدِمَ مِنْ سَفَرٍ ضُحًى دَخَلَ الْمَسْجِدَ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ قَبْلَ أَنْ يَجْلِسَ‏.‏

 

3088. PRIČAO NAM JE Ebu Asim od Ibn Džurejdža, on od Ibn Šihaba, a ovaj od Abdurrahmana ibn Abdullaha ibn Ka‘ba, on od svoga oca i amidže Ubejdullaha ibn Ka‘ba, a njih dvojica od Ka‘ba, radijallahu ‘anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kad bi se vraćao s puta, ulazio u džamiju i klanjao dva rekata, prije nego što bi sjeo.


 

حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ نَحَرَ جَزُورًا أَوْ بَقَرَةً‏.‏ زَادَ مُعَاذ عَنْ شُعْبَةَ عَنْ مُحَارِبٍ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ اشْتَرَى مِنى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بَعِيرًا بِوَقِيَّتَيْنِ وَدِرْهَمٍ أَوْ دِرْهَمَيْنِ، فَلَمَّا قَدِمَ صِرَارًا أَمَرَ بِبَقَرَةٍ فَذُبِحَتْ فَأَكَلُوا مِنْهَا، فَلَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ أَمَرَنِي أَنْ آتِيَ الْمَسْجِدَ فَأُصَلىَ رَكْعَتَيْنِ، وَوَزَنَ لِي ثَمَنَ الْبَعِيرِ‏.‏

 

3089. PRIČAO NAM JE Muhammed da mu je saopćio Veki‘ od Šu‘be, on od Muhariba ibn Disara, a ovaj od Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kad je stigao u Medinu, zaklao devu ili kravu. Muaz je prenio opširnije od Šu‘be, a ovaj od Muhariba, koji je čuo Džabira ibn Abdullaha, radijallahu ‘anhu, kako kaže: „Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kupio je od mene devu za dvije oke i dirhem, ili dva dirhema, i pošto je stigao u Sirar, naredio je da se zakolje krava, te su nešto od nje pojeli. A kada je stigao u Medinu, naredio mi je da dođem u džamiju i klanjam dva rekata, i isplatio mi vrijednost deve.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُحَارِبِ بْنِ دِثَارٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَدِمْتُ مِنْ سَفَرٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ صَلِّ رَكْعَتَيْنِ ‏”‏‏.‏ صِرَارٌ مَوْضِعٌ نَاحِيَةً بِالْمَدِينَةِ‏.‏

 

3090. PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, a njemu Šu‘be od Muhariba ibn Disara, da je Džabir rekao: – Stigao sam s puta, i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: „Klanjaj dva rekata!” Sirar je mjesto u blizini Medine.