Dženaza namaz

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا مَهْدِيُّ بْنُ مَيْمُونٍ، حَدَّثَنَا وَاصِلٌ الأَحْدَبُ، عَنِ الْمَعْرُورِ بْنِ سُوَيْدٍ، عَنْ أَبِي ذَرٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَتَانِي آتٍ مِنْ رَبِّي فَأَخْبَرَنِي ـ أَوْ قَالَ بَشَّرَنِي ـ أَنَّهُ مَنْ مَاتَ مِنْ أُمَّتِي لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ قَالَ ‏”‏ وَإِنْ زَنَى وَإِنْ سَرَقَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Mehdija b. Mejmun, ovome Vasil el-Ahdeb, prenoseći od Ma’rura b. Suvejda, a on od Ebu-Zerra, radijallahu anhu, koji kaže: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Došao mi je izaslanik moga Gospodara i obavijestio me’, ili je rekao ‘i obradovao me, da će onaj od mojih sljedbenika koji umre, a ne bude Allahu činio širka, unići u Džennet.’” “I ako je činio blud i ako je krao?” – upitao sam. “Makar činio blud i krao” – odgovorio je on.


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنْ مَاتَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ النَّارَ ‏”‏‏.‏ وَقُلْتُ أَنَا مَنْ مَاتَ لاَ يُشْرِكُ بِاللَّهِ شَيْئًا دَخَلَ الْجَنَّةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, prenoseći od svoga oca, on od A’meša, A’meš je prenio od Abdullaha (b. Mes’uda), radijallahu anhu, slijedeće: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: ‘Ko umre, a bude pored Allaha obožavao još nekoga (nešto), unići će u Džehennem.’” “A ja rekoh: ‘Ko umre, a ne bude (ništa) i nikoga obožavao osim Allaha, uniće će u Džennet.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَشْعَثِ، قَالَ سَمِعْتُ مُعَاوِيَةَ بْنَ سُوَيْدِ بْنِ مُقَرِّنٍ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَمَرَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِسَبْعٍ، وَنَهَانَا عَنْ سَبْعٍ أَمَرَنَا بِاتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ، وَعِيَادَةِ الْمَرِيضِ، وَإِجَابَةِ الدَّاعِي، وَنَصْرِ الْمَظْلُومِ، وَإِبْرَارِ الْقَسَمِ، وَرَدِّ السَّلاَمِ، وَتَشْمِيتِ الْعَاطِسِ‏.‏ وَنَهَانَا عَنْ آنِيَةِ الْفِضَّةِ، وَخَاتَمِ الذَّهَبِ، وَالْحَرِيرِ، وَالدِّيبَاجِ، وَالْقَسِّيِّ، وَالإِسْتَبْرَقِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, njemu Šu’be od Eš’asa, koji je čuo Muaviju b. Suvejda b. Mukarrina kako prenosi od Beraa, radijallahu anhu, slijedeće: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio nam je sedmero, a zabranio sedmero. Naredio nam je: slijeđenje dženaza, obilaženje bolesnika, odazivanje pozivaocima (na veselje), pomoć onima kome je učinjena nepravda, održavanje date zakletve, otpozdravljanje i nazdravljanje onome ko kihne; a zabranio nam je: upotrebu srebrenih posuda, zlatnih prstenova, svile, svilenih brokata, laneno-svilenu odjeću i odjeću od brokata.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ أَبِي سَلَمَةَ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ حَقُّ الْمُسْلِمِ عَلَى الْمُسْلِمِ خَمْسٌ رَدُّ السَّلاَمِ، وَعِيَادَةُ الْمَرِيضِ، وَاتِّبَاعُ الْجَنَائِزِ، وَإِجَابَةُ الدَّعْوَةِ، وَتَشْمِيتُ الْعَاطِسِ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ عَبْدُ الرَّزَّاقِ قَالَ أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ‏.‏ وَرَوَاهُ سَلاَمَةُ عَنْ عُقَيْلٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed, njemu Amr b. Ebu-Seleme od Evzaije, on od Ibni-Šihaba, kome je prenio Seid b. Musejjeb, da je Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, rekao: “Čuo sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: ‘Musliman prema muslimanu ima pet dužnosti: otpozdravljanje, obilaženje bolesnika, slijeđenje dženaze, odazivati se pozivu na priređenom veselju, i nazdraviti onom ko je kihnuo.’” U drugom senedu, Amra b. Ebu-Selemu slijedi Abdurrezak, koga je obavijestio Ma’mer, a prenio ga je i Seleme od Ukajla.


 

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَعْمَرٌ، وَيُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ أَقْبَلَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ عَلَى فَرَسِهِ مِنْ مَسْكَنِهِ بِالسُّنْحِ حَتَّى نَزَلَ، فَدَخَلَ الْمَسْجِدَ، فَلَمْ يُكَلِّمِ النَّاسَ، حَتَّى نَزَلَ فَدَخَلَ عَلَى عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَتَيَمَّمَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُسَجًّى بِبُرْدِ حِبَرَةٍ، فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ، ثُمَّ أَكَبَّ عَلَيْهِ فَقَبَّلَهُ ثُمَّ بَكَى فَقَالَ بِأَبِي أَنْتَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، لاَ يَجْمَعُ اللَّهُ عَلَيْكَ مَوْتَتَيْنِ، أَمَّا الْمَوْتَةُ الَّتِي كُتِبَتْ عَلَيْكَ فَقَدْ مُتَّهَا‏.‏ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ فَأَخْبَرَنِي ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ خَرَجَ وَعُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يُكَلِّمُ النَّاسَ‏.‏ فَقَالَ اجْلِسْ‏.‏ فَأَبَى‏.‏ فَقَالَ اجْلِسْ‏.‏ فَأَبَى، فَتَشَهَّدَ أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَمَالَ إِلَيْهِ النَّاسُ، وَتَرَكُوا عُمَرَ فَقَالَ أَمَّا بَعْدُ، فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ يَعْبُدُ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم فَإِنَّ مُحَمَّدًا صلى الله عليه وسلم قَدْ مَاتَ، وَمَنْ كَانَ يَعْبُدُ اللَّهَ فَإِنَّ اللَّهَ حَىٌّ لاَ يَمُوتُ، قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏وَمَا مُحَمَّدٌ إِلاَّ رَسُولٌ‏}‏ إِلَى ‏{‏الشَّاكِرِينَ‏}‏ وَاللَّهِ لَكَأَنَّ النَّاسَ لَمْ يَكُونُوا يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ الآيَةَ حَتَّى تَلاَهَا أَبُو بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَتَلَقَّاهَا مِنْهُ النَّاسُ، فَمَا يُسْمَعُ بَشَرٌ إِلاَّ يَتْلُوهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Bišr b. Muhammed, prenoseći od Abdullaha, njega su obavijestili Ma’mer i Junus, prenoseći od Zuhrije, ovaj od Ebu-Seleme, da je Aiša, radijallahu anha, supruga Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, rekla: “Ebu-Bekr, radijallahu anhu, krenuo je na konju iz svoga stana u Sunhu. Kad je sjahao i unišao u džamiju, nije svijetu ništa rekao, nego je unišao Aiši, radijallahu anha, namjeravajući do Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je bio već pokriven prugastom odorom. Ebu-Bekr mu je otkrio lice, nageo se iznad njega, poljubio ga, zaplakao i potom rekao: ‘Allahov Poslaniče, oca i majku za tebe bih žrtvovao! Allah ti neće dati dvije smrti. Što se tiče smrti koja ti je propisana, ti si je već okusio (umro).’” Ebu-Seleme je rekao: “(Abdullah) b. Abbas, radijallahu anha, obavijestio me je, da je Ebu-Bekr, radijallahu anhu, izašao, a Omer, radijallahu anhu, razgovaraše sa svijetom i Ebu-Bekr (mu) reče: ‘Sjedi!’ Omer se sustegao i on mu opet reče: ‘Sjedi!’ Omer, radijallahu anhu, to ne učini, pa je Ebu-Bekr proučio šehadet i svijet se okrenu njemu, a ostavi Omera. On potom reče: ‘Ko je od vas obožavao Muhammeda, Muhammed, sallallahu alejhi ve sellem, umro je, a ko je obožavao Allaha, Allah je uistinu živ i on neće umrijeti. Uzvišeni Allah kaže: Muhammed je samo poslanik. Prije njega su bili i prošli mnogi poslanici. Zar biste se vi natrag vratili, ako bi on umro ili bio ubijen! Ko se vrati u idolopoklonstvo, on time neće Allahu ništa naštetiti. Allah će nagraditi zahvalne.’ Tako mi Allaha, kao da svijet nije znao da je Allah objavio ovaj ajet dok ga Ebu-Bekr, radijallahu anhu, nije citirao. Svijet ga je, zatim, od njega prihvatio i nije se mogao čuti više niko, a da ga ne citiraše.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي خَارِجَةُ بْنُ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّ أُمَّ الْعَلاَءِ ـ امْرَأَةً مِنَ الأَنْصَارِ ـ بَايَعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَخْبَرَتْهُ أَنَّهُ اقْتُسِمَ الْمُهَاجِرُونَ قُرْعَةً فَطَارَ لَنَا عُثْمَانُ بْنُ مَظْعُونٍ، فَأَنْزَلْنَاهُ فِي أَبْيَاتِنَا، فَوَجِعَ وَجَعَهُ الَّذِي تُوُفِّيَ فِيهِ، فَلَمَّا تُوُفِّيَ وَغُسِّلَ وَكُفِّنَ فِي أَثْوَابِهِ، دَخَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ رَحْمَةُ اللَّهِ عَلَيْكَ أَبَا السَّائِبِ، فَشَهَادَتِي عَلَيْكَ لَقَدْ أَكْرَمَكَ اللَّهُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ وَمَا يُدْرِيكِ أَنَّ اللَّهَ قَدْ أَكْرَمَهُ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ بِأَبِي أَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَمَنْ يُكْرِمُهُ اللَّهُ فَقَالَ ‏”‏ أَمَّا هُوَ فَقَدْ جَاءَهُ الْيَقِينُ، وَاللَّهِ إِنِّي لأَرْجُو لَهُ الْخَيْرَ، وَاللَّهِ مَا أَدْرِي ـ وَأَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ مَا يُفْعَلُ بِي ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَوَاللَّهِ لاَ أُزَكِّي أَحَدًا بَعْدَهُ أَبَدًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, prenoseći od Ukajla, on od Ibni-Šihaba koga je obavijestio Haridže b. Zejd b. Sabit da je Umm-A’la, žena jednog ensarije, koja je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, dala zakletvu vjernosti islamu, obavijestila ga kako su se muhadžiri dijelili ensarijama kockom i nama je dopao Osman b. Mazun. Smjestili smo ga u naše kuće i on se uskoro razbolio i preselio (umro). Kada je bio okupan i zamotan u svoje haljine, ušao je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a ja rekoh: “Neka je na tebe Allahova milost, Ebu-Saibe (nadimak Osmanov)! Ja svjedočim za tebe, da te Allah učini časnim.” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, potom je rekao: “Odakle ti znaš, da ga je Allah učinio časnim?” “Žrtvovala bih za tebe svoga oca, ko je taj, Allahov Poslaniče, koga Allah uvrštava u časne redove?” – upitala sam. Muhammed, a.s., rekao je: “Što se tiče njega, njemu je smrt već došla. Tako mi Allaha, i ja mu želim svako dobro! Tako mi Allaha, ja sam Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ali ne znam šta će se učiniti sa mnom.” “Tako mi Allaha”, rekla je Umm-A’la, “poslije toga nisam više ni za koga tvrdila moralno-vjersku čistoću.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُفَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، مِثْلَهُ‏.‏ وَقَالَ نَافِعُ بْنُ يَزِيدَ عَنْ عُقَيْلٍ، مَا يُفْعَلُ بِهِ وَتَابَعَهُ شُعَيْبٌ وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ وَمَعْمَرٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. U’fejr, a isto i Lejs. Nafi b. Jezid prenosi od Ukajla tekst: “Šta će se s njim učiniti!” U drugom senedu, Nafija slijedi Šuajb, (u trećem) Amr b. Dinar, (a u četvrtom) Ma’mer.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ سَمِعْتُ مُحَمَّدَ بْنَ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ لَمَّا قُتِلَ أَبِي جَعَلْتُ أَكْشِفُ الثَّوْبَ عَنْ وَجْهِهِ أَبْكِي، وَيَنْهَوْنِي عَنْهُ وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لاَ يَنْهَانِي، فَجَعَلَتْ عَمَّتِي فَاطِمَةُ تَبْكِي، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ تَبْكِينَ أَوْ لاَ تَبْكِينَ، مَا زَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى رَفَعْتُمُوهُ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ ابْنُ جُرَيْجٍ أَخْبَرَنِي ابْنُ الْمُنْكَدِرِ سَمِعَ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar, njemu Gunder od Šu’be koji je rekao: “Čuo sam Muhammeda b. Munkedira kako priča, da je čuo Džabira b. Abdullaha, da je rekao: ‘Kada mi je otac poginuo, otkrio sam haljinu sa njegova lica i počeo plakati. To su mi svi zabranjivali, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije mi zabranjivao. I moja tetka po ocu, Fatima, počela je plakati. Tad Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: Plakala ti ili ne plakala, meleki mu svojim krilima neprestano čine hlad sve dok ga ne podignete (na nosila).’” U drugom senedu Šu’ba slijedi Ibni-Džurejdž koji je rekao: “Ibnul-Munkedir me je obavijestio da je tako čuo i Džabira, radijallahu anhu.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَعَى النَّجَاشِيَّ فِي الْيَوْمِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ، خَرَجَ إِلَى الْمُصَلَّى، فَصَفَّ بِهِمْ وَكَبَّرَ أَرْبَعًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, njemu Malik prenoseći od Ibni-Šihaba, on od Seida b. Musejjeba, a ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, objavio svijetu smrt Negusa u danu u kome je i umro, izašao na musalu, stao u red sa ashabima i izgovorio četiri tekbira.


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ هِلاَلٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ أَخَذَ الرَّايَةَ زَيْدٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا جَعْفَرٌ فَأُصِيبَ، ثُمَّ أَخَذَهَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ فَأُصِيبَ ـ وَإِنَّ عَيْنَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَتَذْرِفَانِ ـ ثُمَّ أَخَذَهَا خَالِدُ بْنُ الْوَلِيدِ مِنْ غَيْرِ إِمْرَةٍ فَفُتِحَ لَهُ ‏”‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Ma’mer, njemu Abdul-Varis, ovome prenio Ejub od Humejda b. Hilala, on od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio je: ‘Zastavu (u bici na Muti) držao je Zejd (b. Haris) i on je poginuo, potom ju je preuzeo Džafer (b. Ebi-Talib), pa je poginuo, zatim ju je preuzeo Abdullah (b. Revaha), pa je i on poginuo.’ Oči Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, suzile su (plakao je). Tada je zastavu uzeo Halid b. Velid bez ičijeg ovlašćenja za komandovanje i izvojevao pobjedu.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، أَخْبَرَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ الشَّيْبَانِيِّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ مَاتَ إِنْسَانٌ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُهُ فَمَاتَ بِاللَّيْلِ فَدَفَنُوهُ لَيْلاً، فَلَمَّا أَصْبَحَ أَخْبَرُوهُ فَقَالَ ‏ “‏ مَا مَنَعَكُمْ أَنْ تُعْلِمُونِي ‏”‏‏.‏ قَالُوا كَانَ اللَّيْلُ فَكَرِهْنَا ـ وَكَانَتْ ظُلْمَةٌ ـ أَنْ نَشُقَّ عَلَيْكَ‏.‏ فَأَتَى قَبْرَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed, njemu prenio Ebu-Muavija od Ebi-Ishaka Šejbanije, on od Ša’bije, a ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji kaže: “Umro je neki čovjek koga je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, prethodno obilazio. Umro je noću, pa su ga i zakopali noću. I ujutro su obavijestili (Allahovog Poslanika) o tome, i on reče: ‘Šta vas je omelo, pa da mi niste odmah javili?’ ‘Bila je noć’, odgovoriše, ‘i tama, pa nismo željeli da ti pravimo poteškoću.’ On je, potom, otišao na mjesto gdje je grob i umrlom klanjao dženazu.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَا مِنَ النَّاسِ مِنْ مُسْلِمٍ يُتَوَفَّى لَهُ ثَلاَثٌ لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ، إِلاَّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَتِهِ إِيَّاهُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Ma’mer, njemu Abdul-Varis kome je prenio Abdul-Aziz od Enesa, radijallahu anhu, slijedeće: “Vjerovjesnik , sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Nema nijednog muslimana kome je umrlo troje maloljetne djece, a da ga Allah, iz Svoje milosti prema toj djeci, neće uvesti u Džennet.’”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ الأَصْبَهَانِيِّ، عَنْ ذَكْوَانَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، رضى الله عنه أَنَّ النِّسَاءَ، قُلْنَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم اجْعَلْ لَنَا يَوْمًا‏.‏ فَوَعَظَهُنَّ، وَقَالَ ‏”‏ أَيُّمَا امْرَأَةٍ مَاتَ لَهَا ثَلاَثَةٌ مِنَ الْوَلَدِ كَانُوا حِجَابًا مِنَ النَّارِ ‏”‏‏.‏ قَالَتِ امْرَأَةٌ وَاثْنَانِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ وَاثْنَانِ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ شَرِيكٌ عَنِ ابْنِ الأَصْبَهَانِيِّ، حَدَّثَنِي أَبُو صَالِحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، وَأَبِي، هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ‏”‏ لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muslim, njemu Šu’be od Abdurrahmana b. Asbehanije, ovaj od Zekvana, on od Ebu-Seida, radijallahu anhu, da su neke žene rekle Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem: “Odredi nam dan! (zasebno u kojem ćeš nam držati predavanje)”, pa im je on održavao predavanja. “Kojoj ženi”, rekao je Muhammed, a.s., “umre troje njene djece, ona će joj biti zaklon od džehennemske vatre.” “A dvoje?” – upitala je (Umm-Sulejm). “I dvoje” – odgovorio je Muhammed, a.s. Šerik ovo isto prenosi od (Abdurrahmana) b. Asbehania, ovaj od Ebu-Saliha, ovaj od Ebu-Seida i Ebu-Hurejre, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem. Ebu-Hurejre još dodaje: “…koja nisu dostigla punoljetnost.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ لاَ يَمُوتُ لِمُسْلِمٍ ثَلاَثَةٌ مِنَ الْوَلَدِ، فَيَلِجَ النَّارَ إِلاَّ تَحِلَّةَ الْقَسَمِ ‏”‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ‏{‏وَإِنْ مِنْكُمْ إِلاَّ وَارِدُهَا‏}‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija, njemu b. Sufjan koji je rekao: “Čuo sam Zuhriju kako prenosi od Seida b. Musejjeba, ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je kazao: ‘Kojem muslimanu umre troje djece, on neće ući u Džehennem, osim ispunjenja zakletve.’” Ebu-Abdullah je rekao: “Ispunjenje zakletve odnosi se na ajet: ‘Svi ćete u njega ući.’”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِامْرَأَةٍ عِنْدَ قَبْرٍ وَهِيَ تَبْكِي فَقَالَ ‏ “‏ اتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي ‏”‏‏.‏

 

1174. PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu’be, ovome Sabit, prenoseći od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, prošao je pored žene koja plakaše kod jednog groba i rekao joj: ‘Boj se Allaha i budi strpljiva!’”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ أَيُّوبَ السَّخْتِيَانِيِّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ الأَنْصَارِيَّةِ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ تُوُفِّيَتِ ابْنَتُهُ فَقَالَ ‏”‏ اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مَنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكَ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ، فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ فَأَعْطَانَا حِقْوَهُ فَقَالَ ‏”‏ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ ‏”‏‏.‏ تَعْنِي إِزَارَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail b. Abdullah, njemu prenio Malik od Ejuba Sahtijanije, on od Muhammeda b. Sirina, ovaj od Umm-Atijje, ensarijke, radijallahu anha: “Unišao nam je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kada mu je umrla kći (Zejneba) i rekao: ‘Okupajte je tri ili pet puta, ili ako vidite potrebu i više od toga, vodom i sidrom, a u posljednje stavite kamfor,’ ili je rekao, ‘nešto kamfora i kada završite, javite mi!’ Kada smo završili, javile smo mu, a on nam je dao svoj donji ogrtač i rekao: ‘Prvo joj ovo stavite na tijelo!’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ الثَّقَفِيُّ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ نَغْسِلُ ابْنَتَهُ فَقَالَ ‏”‏ اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا، فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ، فَأَلْقَى إِلَيْنَا حِقْوَهُ فَقَالَ ‏”‏ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَيُّوبُ وَحَدَّثَتْنِي حَفْصَةُ بِمِثْلِ حَدِيثِ مُحَمَّدٍ وَكَانَ فِي حَدِيثِ حَفْصَةَ ‏”‏ اغْسِلْنَهَا وِتْرًا ‏”‏‏.‏ وَكَانَ فِيهِ ‏:‏ ‏”‏ ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ سَبْعًا ‏”‏‏.‏ وَكَانَ فِيهِ أَنَّهُ قَالَ ‏”‏ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا ‏”‏‏.‏ وَكَانَ فِيهِ أَنَّ أُمَّ عَطِيَّةَ قَالَتْ وَمَشَطْنَاهَا ثَلاَثَةَ قُرُونٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed, njemu Abdul-Vehab Sekafija od Ejuba, on od Muhammeda, a ovaj od Umm-Atijje, radijallahu anha, da je rekla: “Unišao nam je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, dok smo kupale njegovu kćerku i reče nam: ‘Okupajte je vodom sa sidrom tri ili pet puta, ili više od toga, a u zadnje stavite kamfor i kada završite, obavijestite me!’ Pošto smo završile (kupanje), obavijestile smo ga i on nam baci svoj donji ogrtač i reče: ‘Prvo joj ovaj ogrtač stavite na tijelo!’” Ejub kaže: “Meni je ispričala Hafsa slično kao i Muhammed, samo što je u Hafsinoj izjavi bilo: ‘…okupajte je u neparnom broju kupanja!’ I bilo je: ‘…tri, ili pet ili sedam puta’, kao i to, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘…Počnite sa desne strane njena tijela i sa mjestima abdesta!’ U njenoj izjavi je bilo i da je Umm-Atijja rekla: ‘I začešljale smo je na tri pletenice.’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَسْلِ ابْنَتِهِ ‏ “‏ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ مِنْهَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Ismail b. Ibrahim, ovome Halid, prenoseći od Hafse b. Sirin, a ona od Umm-Atijje, radijallahu anha, slijedeće: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, prilikom kupanja njegove kćerke je rekao: ‘Počnite sa njene desne strane (tijela) i to od mjesta (organa) abdesta!’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ لَمَّا غَسَّلْنَا بِنْتَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ لَنَا وَنَحْنُ نَغْسِلُهَا ‏ “‏ ابْدَأْنَ بِمَيَامِنِهَا وَمَوَاضِعِ الْوُضُوءِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Musa, njemu prenio Veki’ od Sufjana, on od Halida Hazzai, ovaj od Hafse b. Sirin, a ona od Umm-Atijje, radijallahu anha, koja kaže: “Kada smo kupale kćerku Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, rekao nam je, dok smo je još kupale: ‘Počnite s njene desne strane tijela i to od organa koji se peru prilikom uzimanja abdesta!’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ حَمَّادٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ تُوُفِّيَتْ بِنْتُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَنَا ‏”‏ اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ، فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ فَنَزَعَ مِنْ حِقْوِهِ إِزَارَهُ وَقَالَ ‏”‏ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdurrahman b. Hammad, njemu (Abdullah) b. Avn od Muhammeda, a on od Umm-Atijje, koja je rekla: “Preselila je kći Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, pa nam je rekao: ‘Okupajte je tri ili pet puta ili, ako uvidite potrebu, i više od toga, a kada završite, javite mi!’ Kada smo završile, javile smo mu i on je skinuo svoju hikvu (donji ogrtač) i rekao: ‘Omotajte joj ga oko tijela!’”


 

حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ تُوُفِّيَتْ إِحْدَى بَنَاتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ، فَقَالَ ‏”‏ اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ، فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ، فَأَلْقَى إِلَيْنَا حِقْوَهُ فَقَالَ ‏”‏ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ ‏”‏‏.‏ وَعَنْ أَيُّوبَ، عَنْ حَفْصَةَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنهما ـ بِنَحْوِهِ وَقَالَتْ إِنَّهُ قَالَ ‏”‏ اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ سَبْعًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ حَفْصَةُ قَالَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ وَجَعَلْنَا رَأْسَهَا ثَلاَثَةَ قُرُونٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hamid b. Omer, njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Ejuba, on od Muhammeda, a ovaj od Umm-Atijje koja je rekla: “Umrla je jedna od kćerki Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, pa je on izašao i rekao: ‘Okupajte je tri ili pet puta ili, ako vidite da je potrebno, i više od toga, vodom sa sidrom, a na kraju stavite kamfor, ili (je rekao) nešto kamfora, i kada završite, javite mi!’ ‘Kada smo završile’, kaže Umm-Atijja, ‘obavijestile smo ga i on nam je bacio svoj donji ogrtač i rekao: Omotajte joj ga (oko cijelog tijela)!’” Ejub je ovako isto prenio od Hafse, ona od Umm-Atijje, radijallahu anha, koja je izjavila, da je Vjerovjesnik rekao: “Okupajte je tri ili pet ili sedam puta ili, ako vidite da je potrebno, i više od toga!” Hafsa dodaje: “Umm-Atijja je prenijela: ‘(Kosu) na njenoj glavi razdijelite samo na tri pletenice.’”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَيُّوبُ وَسَمِعْتُ حَفْصَةَ بِنْتَ سِيرِينَ، قَالَتْ حَدَّثَتْنَا أُمُّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهُنَّ جَعَلْنَ رَأْسَ بِنْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَةَ قُرُونٍ نَقَضْنَهُ ثُمَّ غَسَلْنَهُ ثُمَّ جَعَلْنَهُ ثَلاَثَةَ قُرُونٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed, njemu Abdullah b. Vehb, ovoga izvjestio Ibni-Džurejdž da je Ejub rekao: “A ja sam čuo Hafsu b. Sirin, koja kaže: ‘Umm-Atijja, radijallahu anha, pričala nam je da su one kosu kćerke Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, stavile u tri spletuljka (plesna), rasplele su pletenice, potom oprale i stavile u tri plesna.’”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ وَهْبٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، أَنَّ أَيُّوبَ، أَخْبَرَهُ قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ سِيرِينَ، يَقُولُ جَاءَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ امْرَأَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ مِنَ اللاَّتِي بَايَعْنَ، قَدِمَتِ الْبِصْرَةَ، تُبَادِرُ ابْنًا لَهَا فَلَمْ تُدْرِكْهُ ـ فَحَدَّثَتْنَا قَالَتْ دَخَلَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَنَحْنُ نَغْسِلُ ابْنَتَهُ فَقَالَ ‏”‏ اغْسِلْنَهَا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكَ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا، فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَلَمَّا فَرَغْنَا أَلْقَى إِلَيْنَا حَقْوَهُ فَقَالَ ‏”‏ أَشْعِرْنَهَا إِيَّاهُ ‏”‏‏.‏ وَلَمْ يَزِدْ عَلَى ذَلِكَ، وَلاَ أَدْرِي أَىُّ بَنَاتِهِ‏.‏ وَزَعَمَ أَنَّ الإِشْعَارَ الْفُفْنَهَا فِيهِ، وَكَذَلِكَ كَانَ ابْنُ سِيرِينَ يَأْمُرُ بِالْمَرْأَةِ أَنْ تُشْعَرَ وَلاَ تُؤْزَرَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed, njemu Abdullah od Ibni-Džurejdža, ovome Ejub, koji kaže: “Čuo sam Ibn-Sirina kako govori: ‘Došla je Umm-Atijja, radijallahu anha, jedna od ensarijki koje su dale prisegu vjernosti Muhammedu, a.s., i stigla u Basru, žureći se svome sinu koga nije tu zatekla. Potom nam je (rekao je Ibni-Sirin) Umm-Atijja ispričala: ‘Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, unišao nam je, a mi (Esma, kćerka Umejje, Safijja, kćerka Abdul-Mutaliba i Lejla, kćerka Kanifa i ja) kupasmo njegovu kćerku (Zejnebu). On nam reče: Okupajte je tri ili pet puta ili, ako bude potrebno, i više od toga, vodom i sidrom, a pri posljednjem pranju stavite kamfor, a kada završite, javite mi!’ Pošto smo završile, bacio nam je svoj donji ogrtač i rekao: ‘Omotajte joj ga oko cijelog tijela!’ I nije dodao više ništa. Ja ne znam koja je to bila od njegovih kćerki.’” Ejub smatra da izraz “iš’ar” znači “zamotajte je u ogrtač!”. “Tako isto”, kaže Ejub, “i Ibni-Sirin naređivaše da se žena u cijelosti zamotava, a ne da se oblači.”


 

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أُمِّ الْهُذَيْلِ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ ضَفَرْنَا شَعَرَ بِنْتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ تَعْنِي ثَلاَثَةَ قُرُونٍ‏.‏ وَقَالَ وَكِيعٌ قَالَ سُفْيَانُ نَاصِيَتَهَا وَقَرْنَيْهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kabisa, njemu prenio Sufjan od Hišama, on od Umm-Huzejle, a ova od Umm-Atijje, radijallahu anha, koja je rekla: “Splele smo kosu kćerke Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem”, podrazumijevajući pod tim Umm-Atijja tri plesna. Veki’ kaže da je Sufjan izjavio: “Kosa njenog tjemena je bila jedna pletenica, a sa njene dvije strane glave, druge dvije pletenice.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، قَالَ حَدَّثَتْنَا حَفْصَةُ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ تُوُفِّيَتْ إِحْدَى بَنَاتِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَتَانَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏ “‏ اغْسِلْنَهَا بِالسِّدْرِ وِتْرًا ثَلاَثًا أَوْ خَمْسًا أَوْ أَكْثَرَ مِنْ ذَلِكَ إِنْ رَأَيْتُنَّ ذَلِكَ، وَاجْعَلْنَ فِي الآخِرَةِ كَافُورًا أَوْ شَيْئًا مِنْ كَافُورٍ، فَإِذَا فَرَغْتُنَّ فَآذِنَّنِي ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا فَرَغْنَا آذَنَّاهُ، فَأَلْقَى إِلَيْنَا حِقْوَهُ، فَضَفَرْنَا شَعَرَهَا ثَلاَثَةَ قُرُونٍ وَأَلْقَيْنَاهَا خَلْفَهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, kome je prenio Jahja b. Seid od Hišama b. Hasana, njemu ispričala Hafsa, prenoseći od Umm-Atijje, radijallahu anha, koja je rekla: “Umrla je jedna od kćerki Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, pa nam je došao Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: ‘Okupajte je sidrom (lišćem lotosa) u neparnom broju: tri ili pet puta ili, ako uviđate potrebu, i više od toga, a na kraju stavite kamfor, ili (je rekao) nešto kamfora. I kada završite, javite mi!’ Pošto smo završile, javile smo mu, i on nam je dao svoj donji ogrtač. Potom smo joj splele kosu u tri pletenice, koje smo položile straga.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُفِّنَ فِي ثَلاَثَةِ أَثْوَابٍ يَمَانِيَةٍ بِيضٍ سَحُولِيَّةٍ مِنْ كُرْسُفٍ، لَيْسَ فِيهِنَّ قَمِيصٌ وَلاَ عِمَامَةٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Mukatil, njega obavijestio Abdullah, ovoga Hišam b. Urva, prenoseći od svoga oca, a on od Aiše, radijallahu anha, ovo: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zamotan je bio u tri bijele jemenske pamučne haljine iz (pokrajine) Sahulijje među kojima nije bilo košulje i turbana.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ وَاقِفٌ بِعَرَفَةَ إِذْ وَقَعَ عَنْ رَاحِلَتِهِ فَوَقَصَتْهُ ـ أَوْ قَالَ فَأَوْقَصَتْهُ ـ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْنِ، وَلاَ تُحَنِّطُوهُ وَلاَ تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ، فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebun-Numan, njemu Hammad, prenoseći od Seida b. Džubejra, on od (Abdullaha) b. Abbasa, radijallahu anhuma, slijedeće: “Dok je jedan čovjek stajao na Arefatu, pao je sa svoje jahaće životinje i slomio vrat (poginuo)”, ili je rekao, “i ona mu je slomila vrat, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Okupajte ga vodom sa sidrom i zamotajte ga u dvije haljine. Ne namirisavajte ga i ne pokrivajte mu glavu pobuljačom (šalom), jer će on na Sudnjem danu biti proživljen izgovarajući telbijju.’”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ بَيْنَمَا رَجُلٌ وَاقِفٌ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِعَرَفَةَ إِذْ وَقَعَ مِنْ رَاحِلَتِهِ فَأَقْصَعَتْهُ ـ أَوْ قَالَ فَأَقْعَصَتْهُ ـ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْنِ، وَلاَ تُحَنِّطُوهُ وَلاَ تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ، فَإِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّيًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu prenio Hammad od Ejuba, on od Seida b. Džubejra, a ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Dok je jedan čovjek stajao sa Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, na Arefatu, pao je sa jahaće životinje i ona ga je zgazila”, ili je Ibni-Abbas rekao, “i ona ga je usmrtila, pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Okupajte ga vodom sa sidrom i zamotajte ga u dvije haljinke, a nemojte ga namirisavati niti mu glavu pokrivati, jer će ga Allah na Sudnjem danu proživjeti da izgovara telbijju.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، أَخْبَرَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ أَنَّ رَجُلاً، وَقَصَهُ بَعِيرُهُ، وَنَحْنُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ مُحْرِمٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْنِ، وَلاَ تُمِسُّوهُ طِيبًا، وَلاَ تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ، فَإِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُلَبِّدًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebun-Nu’man, njemu Ebu-Avane od Ebu-Bišra, on od Seida b. Džubejra, a ovaj od Abdullaha b. Abbasa, radijallahu anhuma, da je jednog čovjeka koji je bio u ihramu oborila njegova deva i vrat mu zgnječila (usmrtila ga). Mi smo bili tu sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, koji nam je rekao: “Okupajte ga vodom sa sidrom i zamotajte ga u dvije haljinke, a nemojte ga namirisati i pokrivati mu glavu, jer će ga Allah na Sudnjem danu proživjeti a on će učiti telbijju.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ عَمْرٍو، وَأَيُّوبَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ كَانَ رَجُلٌ وَاقِفٌ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِعَرَفَةَ فَوَقَعَ عَنْ رَاحِلَتِهِ ـ قَالَ أَيُّوبُ فَوَقَصَتْهُ، وَقَالَ عَمْرٌو فَأَقْصَعَتْهُ ـ فَمَاتَ فَقَالَ ‏ “‏ اغْسِلُوهُ بِمَاءٍ وَسِدْرٍ، وَكَفِّنُوهُ فِي ثَوْبَيْنِ، وَلاَ تُحَنِّطُوهُ وَلاَ تُخَمِّرُوا رَأْسَهُ، فَإِنَّهُ يُبْعَثُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ـ قَالَ أَيُّوبُ يُلَبِّي، وَقَالَ عَمْرٌو ـ مُلَبِّيًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Hammad b. Zejd od Amra i Ejuba, a oni od Seida b. Džubejra, a ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma: “Jedan je čovjek stajao na Arefatu sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, pa je pao sa svoje jahaće životinje. Ejub je kazao: ‘…pa je slomio vrat…’, a Amr je rekao: ‘…pa mu je deva zdrobila vrat…’ On je potom umro i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Okupajte ga vodom sa sidrom, zamotajte ga u dvije haljinke, a ne namirisavajte ga, niti mu pokrivajte glavu, jer će on na Sudnjem danu biti tako proživljen’, i prenio je Ejub: ‘izgovarat će telbijju’, a Amr je prenio: ‘izgovarajući telbijju’.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، قَالَ حَدَّثَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ عَبْدَ، اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ لَمَّا تُوُفِّيَ جَاءَ ابْنُهُ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَعْطِنِي قَمِيصَكَ أُكَفِّنْهُ فِيهِ، وَصَلِّ عَلَيْهِ وَاسْتَغْفِرْ لَهُ، فَأَعْطَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَمِيصَهُ فَقَالَ ‏”‏ آذِنِّي أُصَلِّي عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏ فَآذَنَهُ، فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يُصَلِّيَ عَلَيْهِ جَذَبَهُ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ أَلَيْسَ اللَّهُ نَهَاكَ أَنْ تُصَلِّيَ عَلَى الْمُنَافِقِينَ فَقَالَ ‏”‏ أَنَا بَيْنَ خِيرَتَيْنِ قَالَ ‏{‏اسْتَغْفِرْ لَهُمْ أَوْ لاَ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ إِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِينَ مَرَّةً فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ‏}‏ ‏”‏‏.‏ فَصَلَّى عَلَيْهِ فَنَزَلَتْ ‏{‏وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا‏}‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja b. Seid prenoseći od Ubejdullaha, ovome Nafi, prenoseći od Ibni-Omera, radijallahu anhuma: “Kada je umro Abdullah b. Ubejj (b. Selula), došao je njegov sin (Abdullah) Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: ‘Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, daj mi tvoju košulju da u nju spremim oca! Klanjaj mu dženazu i moli za njega oprost!’ Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, dao mu je svoju košulju i rekao: ‘Javi mi (kada se spremi) i ja ću mu klanjati dženazu!’ On mu je javio i kada je Muhammed, a.s., htio da mu klanja dženazu, povukao ga je Omer, radijallahu anhu, i rekao: ‘Zar ti Allah nije zabranio da učiš dovu dvoličnjacima?’ ‘Ja imam’, rekao je Muhammed, ‘dva izbora. Uzvišeni Allah je rekao: Traži za njih oprost ili ne traži! Da tražiš za njih oprost sedamdeset puta, Allah im neće oprostiti.’ Muhammed, a.s., potom mu je klanjao dženazu, pa je objavljeno: ‘Ne klanjaj dženazu nikada nikome koji od njih umre!’”


 

حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرٍو، سَمِعَ جَابِرًا ـ رضى الله عنه ـ قَالَ أَتَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ بَعْدَ مَا دُفِنَ فَأَخْرَجَهُ، فَنَفَثَ فِيهِ مِنْ رِيقِهِ وَأَلْبَسَهُ قَمِيصَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Malik b. Ismail, njemu Ibni-Ujejne, prenoseći od Amra koji je čuo Džabira, radijallahu anhu, da je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, došao je Abdullahu b. Ubejju, pošto je on bio već ukopan, dao ga izvaditi, ubacio u njega svoje pljuvačke i obukao mu svoju košulju.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ كُفِّنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي ثَلاَثَةِ أَثْوَابِ سَحُولَ كُرْسُفٍ، لَيْسَ فِيهَا قَمِيصٌ وَلاَ عِمَامَةٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Sufjan od Hišama, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anha: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, zamotan je bio u tri (bijele) pamučne haljine iz Sehula bez košulje i turbana.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ هِشَامٍ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُفِّنَ فِي ثَلاَثَةِ أَثْوَابٍ، لَيْسَ فِيهَا قَمِيصٌ وَلاَ عِمَامَةٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu prenio Jahja od Hišama i rekao: “Pričao mi je otac, prenoseći od Aiše, radijallahu anha, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio zamotan u tri (bijele) haljine (čaršafa), bez košulje i bez turbana.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كُفِّنَ فِي ثَلاَثَةِ أَثْوَابٍ بِيضٍ سَحُولِيَّةٍ، لَيْسَ فِيهَا قَمِيصٌ وَلاَ عِمَامَةٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, njemu Malik od Hišama b. Urve, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zamotan u tri bijele haljine (platna) iz Sehula bez košulje i turbana.


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْمَكِّيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ سَعْدٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ أُتِيَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ ـ رضى الله عنه ـ يَوْمًا بِطَعَامِهِ فَقَالَ قُتِلَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ ـ وَكَانَ خَيْرًا مِنِّي ـ فَلَمْ يُوجَدْ لَهُ مَا يُكَفَّنُ فِيهِ إِلاَّ بُرْدَةٌ، وَقُتِلَ حَمْزَةُ أَوْ رَجُلٌ آخَرُ خَيْرٌ مِنِّي فَلَمْ يُوجَدْ لَهُ مَا يُكَفَّنُ فِيهِ إِلاَّ بُرْدَةٌ، لَقَدْ خَشِيتُ أَنْ يَكُونَ قَدْ عُجِّلَتْ لَنَا طَيِّبَاتُنَا فِي حَيَاتِنَا الدُّنْيَا، ثُمَّ جَعَلَ يَبْكِي‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Muhammed el-Mekki, njemu Ibrahim b. Sa’d, prenoseći od Sa’da (b. Ibrahima), a on od svoga oca: “Abdurrahmanu b. Avfu, radijallahu anhu, doneseno je jednog dana jelo, pa je on rekao: ‘Ubijen je Mus’ab b. Umejr, a on je bio bolji od mene, i nije se našlo ništa u što bi se zamotao osim jednog (njegovog) ogrtača i ubijen je Hamza’, ili je rekao, ‘ubijen je jedan drugi čovjek, bolji od mene i nije imao ništa u što bi se zamotao osim jednog (njegovog) ogrtača, pa sam se stvarno uplašio da nam naša dobra djela u ovozemnom životu nisu ubrzana, a zatim je počeo plakati.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ أَبِيهِ، إِبْرَاهِيمَ أَنَّ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ ـ رضى الله عنه ـ أُتِيَ بِطَعَامٍ وَكَانَ صَائِمًا فَقَالَ قُتِلَ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ وَهُوَ خَيْرٌ مِنِّي، كُفِّنَ فِي بُرْدَةٍ، إِنْ غُطِّيَ رَأْسُهُ بَدَتْ رِجْلاَهُ، وَإِنْ غُطِّيَ رِجْلاَهُ بَدَا رَأْسُهُ ـ وَأُرَاهُ قَالَ ـ وَقُتِلَ حَمْزَةُ وَهُوَ خَيْرٌ مِنِّي، ثُمَّ بُسِطَ لَنَا مِنَ الدُّنْيَا مَا بُسِطَ ـ أَوْ قَالَ أُعْطِينَا مِنَ الدُّنْيَا مَا أُعْطِينَا ـ وَقَدْ خَشِينَا أَنْ تَكُونَ حَسَنَاتُنَا عُجِّلَتْ لَنَا، ثُمَّ جَعَلَ يَبْكِي حَتَّى تَرَكَ الطَّعَامَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibni-Mukatil, njega obavijestio Abdullah, ovoga Šu’be, prenoseći od Sa’da b. Ibrahima, a on od svoga oca Ibrahima, da je Abdurrahmanu b. Avfu, radijallahu anhu, doneseno jelo, a on je postio, pa je rekao: “Poginuo je Mus’ab b. Umejr, a bio je bolji od mene, i zamotan je u samo jedan (svoj ogrtač: kada mu se pokrila glava, pojavile su mu se noge, a kada su mu se pokrile noge, ukazala mu se glava.” A mislim da je on još rekao: “Ubijen je i Hamza, a i on je bolji od mene. Od ovog svijeta pruženo nam je ono što je pruženo”, ili je rekao: “Od ovog svijeta dato nam je ono što je dato i već smo se uplašili da nam naša dobra djela ne budu ubrzana.” Potom je počeo plakati, pa je i jelo ostavio.


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصِ بْنِ غِيَاثٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنَا شَقِيقٌ، حَدَّثَنَا خَبَّابٌ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ هَاجَرْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَلْتَمِسُ وَجْهَ اللَّهِ، فَوَقَعَ أَجْرُنَا عَلَى اللَّهِ، فَمِنَّا مَنْ مَاتَ لَمْ يَأْكُلْ مِنْ أَجْرِهِ شَيْئًا مِنْهُمْ مُصْعَبُ بْنُ عُمَيْرٍ، وَمِنَّا مَنْ أَيْنَعَتْ لَهُ ثَمَرَتُهُ فَهُوَ يَهْدِبُهَا‏.‏ قُتِلَ يَوْمَ أُحُدٍ، فَلَمْ نَجِدْ مَا نُكَفِّنُهُ إِلاَّ بُرْدَةً إِذَا غَطَّيْنَا بِهَا رَأْسَهُ خَرَجَتْ رِجْلاَهُ، وَإِذَا غَطَّيْنَا رِجْلَيْهِ خَرَجَ رَأْسُهُ، فَأَمَرَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ نُغَطِّيَ رَأْسَهُ، وَأَنْ نَجْعَلَ عَلَى رِجْلَيْهِ مِنَ الإِذْخِرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, njemu njegov otac od A’meša, kome je prenio Šekik od Habbaba, radijallahu anhu: “Preselili smo se sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, (iz Mekke u Medinu), tražeći Allahovo lice. I Allah nam je dao nagradu za to. Neko od nas već je umro, a svoje nagrade nije ni načeo. Između tih je i Mus’ab b. Umejr. Nekom od nas je njegov plod već sazreo i on ga ubire. Mus’ab je bio ubijen na dan (bitke) na Uhudu i mi nismo našli ništa u šta bismo ga zamotali, nego samo jedan (njegov) ogrtač. Kada smo njime pokrili glavu, ostale su mu noge nepokrivene, a kada smo mu pokrili noge, ostala mu je glava otkrivena. Potom nam je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio da mu pokrijemo glavu, a na noge da mu stavimo izhir (rogozinu).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَهْلٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ امْرَأَةً، جَاءَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِبُرْدَةٍ مَنْسُوجَةٍ فِيهَا حَاشِيَتُهَا ـ أَتَدْرُونَ مَا الْبُرْدَةُ قَالُوا الشَّمْلَةُ‏.‏ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَتْ نَسَجْتُهَا بِيَدِي، فَجِئْتُ لأَكْسُوَكَهَا‏.‏ فَأَخَذَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُحْتَاجًا إِلَيْهَا، فَخَرَجَ إِلَيْنَا وَإِنَّهَا إِزَارُهُ، فَحَسَّنَهَا فُلاَنٌ فَقَالَ اكْسُنِيهَا، مَا أَحْسَنَهَا‏.‏ قَالَ الْقَوْمُ مَا أَحْسَنْتَ، لَبِسَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُحْتَاجًا إِلَيْهَا، ثُمَّ سَأَلْتَهُ وَعَلِمْتَ أَنَّهُ لاَ يَرُدُّ‏.‏ قَالَ إِنِّي وَاللَّهِ مَا سَأَلْتُهُ لأَلْبَسَهَا إِنَّمَا سَأَلْتُهُ لِتَكُونَ كَفَنِي‏.‏ قَالَ سَهْلٌ فَكَانَتْ كَفَنَهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Mesleme, njemu Ibn-Ebi-Hazim od svoga oca, a on od Sehla, radijallahu anhu, da je jedna žena donijela Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, istkan pamučni ogrtač. “Znate li” (upitao je Sehl), “šta je to burda (ogrtač)?” “To je plašt” – odgovorili su (prisutni). “Da” – rekao je on. “Istkala sam ga”, rekla je žena, “svojom rukom i došla da ti ga dam da ga obučeš.” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, budući da mu je bio potreban, uzeo ga je, izašao k nama, i obukao ga. Potom se on svidio jednome koji reče: “Daj mi ga! Divan li je!” Prisutni su rekli: “Nisi dobro učinio! Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, bio ga je uzeo sebi, jer mu je bio potreban. Ti si ga od njega zaiskao, a znao si da te on neće odbiti.” “Tako mi Allaha”, rekao je ovaj, “nisam ga zaiskao da ga oblačim. Zaiskao sam ga samo da mi bude kefin.” “I taj ogrtač mu je i bio kefin” – rekao je Sehl.


 

حَدَّثَنَا قَبِيصَةُ بْنُ عُقْبَةَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ أُمِّ الْهُذَيْلِ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ نُهِينَا عَنِ اتِّبَاعِ الْجَنَائِزِ، وَلَمْ يُعْزَمْ عَلَيْنَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kabisa b. Ukbe, njemu Sufjan prenoseći od Halida, on od Umm-Huzejle, a ova od Umm-Atijje, radijallahu anha, slijedeće: “Odvraćane smo od slijeđenja dženaza, samo nam to nije odlučno učinjeno.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا سَلَمَةُ بْنُ عَلْقَمَةَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، قَالَ تُوُفِّيَ ابْنٌ لأُمِّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ فَلَمَّا كَانَ الْيَوْمُ الثَّالِثُ دَعَتْ بِصُفْرَةٍ، فَتَمَسَّحَتْ بِهِ وَقَالَتْ نُهِينَا أَنْ نُحِدَّ أَكْثَرَ مِنْ ثَلاَثٍ إِلاَّ بِزَوْجٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Bišr b. Mufeddal, ovome je prenio Seleme b. Alkame od Muhammeda b. Sirina: “Umro je sin Umm-Atijje, radijallahu anha, i kada se navršio treći dan (po smrti), ona je zatražila miris, njim se namazala i rekla: “Zabranjeno nam je da više od tri dana žalimo ikoga osim muža.”


 

حَدَّثَنَا الْحُمَيْدِيُّ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنِي حُمَيْدُ بْنُ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ ابْنَةِ أَبِي سَلَمَةَ، قَالَتْ لَمَّا جَاءَ نَعْىُ أَبِي سُفْيَانَ مِنَ الشَّأْمِ دَعَتْ أُمُّ حَبِيبَةَ ـ رضى الله عنها ـ بِصُفْرَةٍ فِي الْيَوْمِ الثَّالِثِ، فَمَسَحَتْ عَارِضَيْهَا وَذِرَاعَيْهَا وَقَالَتْ إِنِّي كُنْتُ عَنْ هَذَا لَغَنِيَّةً، لَوْلاَ أَنِّي سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُحِدَّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ، إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ، فَإِنَّهَا تُحِدُّ عَلَيْهِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE El-Humejdi, njemu Sufjan od Ejuba b. Musaa, ovome prenio Humejd b. Nafi od Zejnebe b. Ebi-Seleme koja je rekla: “Kada je došla vijest iz Šama o smrti Ebu-Sufjana, Umm-Habiba (kći Ebi-Sufjana), radijallahu anha, zatražila je miris pri koncu trećeg dana; namaza svoje obraze i podlaktice i reče: ‘Ovo mi nije trebalo da nisam čula Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: Nijednoj ženi, koja vjeruje u Allaha i Sudnji dan, nije dozvoljeno da provodi žalost za umrlim više od tri dana, osim za mužem, koga će supruga žaliti četiri mjeseca i deset dana.’”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ نَافِعٍ، عَنْ زَيْنَبَ بِنْتِ أَبِي سَلَمَةَ، أَخْبَرَتْهُ قَالَتْ، دَخَلْتُ عَلَى أُمِّ حَبِيبَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ، إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏”‏‏.‏ ثُمَّ دَخَلْتُ عَلَى زَيْنَبَ بِنْتِ جَحْشٍ حِينَ تُوُفِّيَ أَخُوهَا، فَدَعَتْ بِطِيبٍ فَمَسَّتْ ثُمَّ قَالَتْ مَا لِي بِالطِّيبِ مِنْ حَاجَةٍ، غَيْرَ أَنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى الْمِنْبَرِ يَقُولُ ‏”‏ لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ تُحِدُّ عَلَى مَيِّتٍ فَوْقَ ثَلاَثٍ، إِلاَّ عَلَى زَوْجٍ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ وَعَشْرًا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, njemu Malik od Abdullaha b. Ebi-Bekra b. Muhammeda b. Amra b. Hazma, on od Humejda b. Nafija, ovaj od Zejnebe b. Ebi-Seleme koja kaže: “Unišla sam Umm-Habibi, supruzi Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i ona reče: ‘Čula sam Vjerovjesnika , sallallahu alejhi ve sellem, kako kaže: Nijednoj ženi, koja vjeruje u Allaha i u Sudnji dan, nije dozvoljeno da provodi žalost za umrlim više od tri dana, izuzev za mužem i to četiri mjeseca i deset dana.’ Zatim sam unišla Zejnebi b. Džahš kada joj je umro brat, pa je ona zatražila miris i namazala se, potom rekla: ‘Ja nemam potrebe za mirisom, nego sam čula Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, (gdje kaže) sa minbera: Nijednoj ženi, koja vjeruje u Allaha i u Sudnji dan, nije dozvoljeno da provodi žalost za umrlim više od tri dana, izuzev za mužem i to četiri mjeseca i deset dana.’”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِامْرَأَةٍ تَبْكِي عِنْدَ قَبْرٍ فَقَالَ ‏”‏ اتَّقِي اللَّهَ وَاصْبِرِي ‏”‏‏.‏ قَالَتْ إِلَيْكَ عَنِّي، فَإِنَّكَ لَمْ تُصَبْ بِمُصِيبَتِي، وَلَمْ تَعْرِفْهُ‏.‏ فَقِيلَ لَهَا إِنَّهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَتَتْ باب النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَلَمْ تَجِدْ عِنْدَهُ بَوَّابِينَ فَقَالَتْ لَمْ أَعْرِفْكَ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ إِنَّمَا الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الأُولَى ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu’be od Sabita, ovaj od Enesa b. Malika koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, prošao je pokraj jedne žene koja je plakala pored jednog groba, i rekao joj: ‘Boj se Allaha i budi strpljiva!’ ‘Dalje od mene! Tebe nije zadesila moja nesreća!’ Nije prepoznala onog ko joj je to rekao. Zatim joj je rečeno da je to (bio) Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem Ona je, potom, otišla kući Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, i na vratima nije našla vratara (kao kod vladara). ‘Nisam te poznala’ – rekla mu je. ‘Prava strpljivost je pri prvom udarcu’ – odgovorio je on.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، وَمُحَمَّدٌ، قَالاَ أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا عَاصِمُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَرْسَلَتِ ابْنَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِ إِنَّ ابْنًا لِي قُبِضَ فَائْتِنَا‏.‏ فَأَرْسَلَ يُقْرِئُ السَّلاَمَ وَيَقُولُ ‏”‏ إِنَّ لِلَّهِ مَا أَخَذَ وَلَهُ مَا أَعْطَى وَكُلٌّ عِنْدَهُ بِأَجَلٍ مُسَمًّى، فَلْتَصْبِرْ وَلْتَحْتَسِبْ ‏”‏‏.‏ فَأَرْسَلَتْ إِلَيْهِ تُقْسِمُ عَلَيْهِ لَيَأْتِيَنَّهَا، فَقَامَ وَمَعَهُ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ وَمُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ وَزَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَرِجَالٌ، فَرُفِعَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الصَّبِيُّ وَنَفْسُهُ تَتَقَعْقَعُ ـ قَالَ حَسِبْتُهُ أَنَّهُ قَالَ ـ كَأَنَّهَا شَنٌّ‏.‏ فَفَاضَتْ عَيْنَاهُ‏.‏ فَقَالَ سَعْدٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا هَذَا فَقَالَ ‏”‏ هَذِهِ رَحْمَةٌ جَعَلَهَا اللَّهُ فِي قُلُوبِ عِبَادِهِ، وَإِنَّمَا يَرْحَمُ اللَّهُ مِنْ عِبَادِهِ الرُّحَمَاءَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan i Muhammed prenoseći od Abdullaha, njemu Asim b. Sulejman, prenoseći od Ebi-Osmana, ovome Usame b. Zejd, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Kći Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, (Zejneba) poslala je po Muhammeda, a.s.: ‘Moj sin je na samrti i dođi nam!’ Potom je on poselamio i poručio, rekavši: ‘Allahu pripada ono šta je uzeo, a i ono što je kome dao. Kod Njega je svakome rok tačno određen, pa neka bude strpljiva i računa na nagradu!’ Ona je, potom, opet poslala po njega i zaklela ga da joj bezuvjetno dođe, pa je Muhammed, a.s., ustao i sa njim Sa’d b. Ubade, Muaz b. Džebel, Ubej b. Ka’b, Zejd b. Sabit i još neki. Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, po dolasku, dijete je podignuto, a duša mu već hroptaše. Mislim, rekao je Usame da je on još rekao: ‘Pa on je (suh) kao mješčić!’ Potom su mu oči zasuzile, pa je Sa’d rekao: ‘Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, šta je to?’ ‘Ovo je samilost koju je Allah stavio u srca svojih robova. Allah je milostiv samo svojim samilosnim robovima.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو عَامِرٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، عَنْ هِلاَلِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ شَهِدْنَا بِنْتًا لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ عَلَى الْقَبْرِ ـ قَالَ فَرَأَيْتُ عَيْنَيْهِ تَدْمَعَانِ قَالَ ـ فَقَالَ ‏”‏ هَلْ مِنْكُمْ رَجُلٌ لَمْ يُقَارِفِ اللَّيْلَةَ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَنَا‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَانْزِلْ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَنَزَلَ فِي قَبْرِهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, njemu Ebu-Amir, kome je prenio Fulejh b. Sulejman od Hilala b. Alije, on od Enesa b. Malika, radijallahu anhu: “Prisustvovali smo dženazi (Rukajje) kćerke Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, sjedio je”, rekao je Enes, “nad grobom i vidio sam”, dodao je Enes, “kako mu oči suze. Potom je on”, kaže Enes, “upitao: ‘Ima li među vama neko, ko nije sinoć spolno općio?’‘(Nisam) ja’ – rekao je Ebu-Talha. ‘Siđi (u grob)!’ – rekao je Muhammed, a.s. ‘Potom je on’, kaže Enes, ‘sišao u njen grob.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا ـ أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا‏.‏ ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ، فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَدْ كَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ، ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ، إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ، فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهُ، وَاصَاحِبَاهُ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ، وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ‏.‏ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏ وَقَالَتْ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ ‏{‏وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى‏}‏‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njemu Abdullah od Ibni-Džurejdža, ovome ispričao Abdullah b. Ubejdullah b. Ebi-Mulejke: “Umrla je u Mekki kćerka Osmanova, radijallahu anhu, i došli smo da joj prisustvujemo dženazi. Bili su prisutni još i Ibni-Omer i Ibni-Abbas, radijallahu anhuma. Ja sam sjedio između njih dvojice, ili je Abdullah rekao: “sjedio sam pokraj jednog od njih, a onda je došao drugi i sjeo pored mene. Tada je Abdullah b. Omer, radijallahu anhuma, rekao Amru b. Osmanu: ‘Zar nećeš zabraniti plač?’ Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Umrli se kažnjava zbog plakanja porodice za njim.’” (Abdullah) b. Abbas, radijallahu anhuma, rekao je: “Omer, radijallahu anhu, govorio je nešto od toga, a potom je Ibni-Abbas pričao dalje i rekao: ‘Vraćao sam se sa Omerom, radijallahu anhu, iz Mekke i kada smo bili u Bejdau, tu pod hladom jednog gloga, bijaše i jedna grupa konjanika. ‘Idi i vidi ko su oni konjanici’ – rekao je Omer. ‘Ja sam to izvidio’, kaže Ibni-Abbas, ‘kad to bijaše Suhejb. O tome sam obavijestio Omera, a on mi reče: ‘Zovni mi ga!’ Vratio sam se do Suhejba i rekao mu: ‘Idi i priključi se zapovjedniku pravovjernih (do u Medinu)! Kada je Omer bio ranjen (izboden), ušao mu je Suhejb plačući, i rekao: ‘O, moj brate! O, moj druže!’ Omer, radijallahu anhu, rekao mu je: ‘Suhejbe, zar me oplakuješ, a Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kaže: ‘Umrli se zaista kažnjava ponekim plačem (naricanjem) njegovih bližnjih za njim.’” Ibni-Abbas, radijallahu anhuma, još je rekao: “Pošto je Omer bio već umro, spomenuli smo to Aiši, radijallahu anha, a ona reče: ‘Allah se smilovao Omeru! Tako mi Allaha, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, nije rekao: ‘Allah zaista kažnjava pravovjernika zbog plača njegovih bližnjih za njim’, nego je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Allah nevjerniku uistinu povećava mučenje plačem njegovih bližnjih za njim.’ ‘Za ovo vam je dovoljan’, rekla je Aiša, ‘Kur’an: Niko ničiji teret neće nositi.’ Potom je Ibni-Abbas, radijallahu anhuma, rekao: ‘Allah čovjeka udobrovoljava (nasmijava) i rasplakuje.’ Ibni-Mulejke kaže: ‘Tako mi Allaha, Ibni-Omer, radijallahu anhuma, nije na (gornje) ništa rekao.’”\


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرَةَ بِنْتِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّهَا أَخْبَرَتْهُ أَنَّهَا، سَمِعَتْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ زَوْجَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ إِنَّمَا مَرَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى يَهُودِيَّةٍ يَبْكِي عَلَيْهَا أَهْلُهَا فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّهُمْ لَيَبْكُونَ عَلَيْهَا، وَإِنَّهَا لَتُعَذَّبُ فِي قَبْرِهَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Malik od Abdullaha b. Ebi-Bekra, on od svoga oca, ovaj od Amre, kćerke Abdurrahmanove, da ga je ona obavijestila kako je čula Aišu, radijallahu anha, suprugu Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako govori: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, prolazio je pokraj (groba) jedne Jevrejke, koju oplakivahu njeni bližnji, pa je rekao: ‘Oni je oplakuju, a ona se muči u svome grobu.’”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ خَلِيلٍ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ ـ وَهْوَ الشَّيْبَانِيُّ ـ عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ لَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ جَعَلَ صُهَيْبٌ يَقُولُ وَاأَخَاهُ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ أَمَا عَلِمْتَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَىِّ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Isamil b. Halil, njemu Alija b. Mushir, ovome Ebu-Ishak, Šejbanija, prenoseći od Ebu-Burde, a on od svoga oca da je kazao: “Kada je Omer, radijallahu anhu, izboden, Suhejb je počeo vikati: ‘O, brate!’, pa mu je Omer rekao: ‘Zar ne znaš da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: Plačem živog, mrtvi se samo kažnjava.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عُبَيْدٍ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنِ الْمُغِيرَةِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ إِنَّ كَذِبًا عَلَىَّ لَيْسَ كَكَذِبٍ عَلَى أَحَدٍ، مَنْ كَذَبَ عَلَىَّ مُتَعَمِّدًا فَلْيَتَبَوَّأْ مَقْعَدَهُ مِنَ النَّارِ ‏”‏‏.‏ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏”‏ مَنْ نِيحَ عَلَيْهِ يُعَذَّبُ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu prenio Seid b. Ubejd od Alije b. Rebija, on od Mugire, radijallahu anhu: “Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako govori: ‘Laganje na mene nije kao laganje na nekoga drugoga. Ko na mene namjerno laže, neka sebi (unaprijed) izabere mjesto u Vatri!’ Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako još kaže: ‘Onaj za kim se nariče, kažnjava se time što je rečeno u naricanju.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ فِي قَبْرِهِ بِمَا نِيحَ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏ تَابَعَهُ عَبْدُ الأَعْلَى حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ حَدَّثَنَا سَعِيدٌ حَدَّثَنَا قَتَادَةُ‏.‏ وَقَالَ آدَمُ عَنْ شُعْبَةَ ‏”‏ الْمَيِّتُ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ الْحَىِّ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njega obavijestio njegov otac, prenoseći od Šu’be, on od Katade, ovaj od Seida b. Musejjiba, on, opet od b. Omera, ovaj od svoga oca, radijallahu anhuma, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “Mrtvac se u svom grobu kažnjava (muči) onim što je rečeno u naricanju.” U drugom senedu, Abdana slijedi Abdul-A’la, koji kaže da mu je pričao Jezid b. Zurej’, da je njemu ispričao Seid, ovome Katade, a i Adem prenoseći od Šu’be: “Umrli se kažnjava (muči) zbog plača živog za njim.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُنْكَدِرِ، قَالَ سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ جِيءَ بِأَبِي يَوْمَ أُحُدٍ، قَدْ مُثِّلَ بِهِ حَتَّى وُضِعَ بَيْنَ يَدَىْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ سُجِّيَ ثَوْبًا فَذَهَبْتُ أُرِيدُ أَنْ أَكْشِفَ عَنْهُ فَنَهَانِي قَوْمِي، ثُمَّ ذَهَبْتُ أَكْشِفُ عَنْهُ فَنَهَانِي قَوْمِي، فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَرُفِعَ فَسَمِعَ صَوْتَ صَائِحَةٍ فَقَالَ ‏”‏ مَنْ هَذِهِ ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا ابْنَةُ عَمْرٍو أَوْ أُخْتُ عَمْرٍو‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَلِمَ تَبْكِي أَوْ لاَ تَبْكِي فَمَا زَالَتِ الْمَلاَئِكَةُ تُظِلُّهُ بِأَجْنِحَتِهَا حَتَّى رُفِعَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan koji kaže da mu je pričao b. Munkedir i rekao: “Čuo sam Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, koji kaže: ‘Na dan (borbe) na Uhudu donesen je (mrtav) moj otac, izmasakriran i postavljen pred Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, a bio je pokriven nekom haljinom. Ja sam htio da ga otkrijem, ali su me moji saplemenici spriječili. Kasnije sam opet otišao da ga otkrijem, ali su me moji saplemenici spriječili. Potom je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio, pa je on podignut. Utom je čuo ženski krik (jauk) i upitao: ‘Ko je ova (žena)?’‘Kćerka Amrova’ – odgovorili su ashabi. Ili su rekli: ‘Sestra Amrova (tetka ubijenog).’‘Pa zašto dreči?’ Ili (je rekao): ‘Neka ne dreči! Meleki svojim krilima činili su mu hlad sve dok ga nisu podigli.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا زُبَيْدٌ الْيَامِيُّ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَيْسَ مِنَّا مَنْ لَطَمَ الْخُدُودَ، وَشَقَّ الْجُيُوبَ، وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Sufjan kome je prenio Zubejd-Jamija od Ibrahima, on od Mesruka, a ovaj od Abdullaha, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio je: ‘Nije naš onaj koji se udara po obrazima, cijepa otvore (proreze) košulje i poziva u džahilijet.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَامِرِ بْنِ سَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ، عَنْ أَبِيهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُنِي عَامَ حَجَّةِ الْوَدَاعِ مِنْ وَجَعٍ اشْتَدَّ بِي فَقُلْتُ إِنِّي قَدْ بَلَغَ بِي مِنَ الْوَجَعِ وَأَنَا ذُو مَالٍ، وَلاَ يَرِثُنِي إِلاَّ ابْنَةٌ، أَفَأَتَصَدَّقُ بِثُلُثَىْ مَالِي قَالَ ‏”‏ لاَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ بِالشَّطْرِ فَقَالَ ‏”‏ لاَ ‏”‏ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ الثُّلُثُ وَالثُّلْثُ كَبِيرٌ ـ أَوْ كَثِيرٌ ـ إِنَّكَ أَنْ تَذَرَ وَرَثَتَكَ أَغْنِيَاءَ خَيْرٌ مِنْ أَنْ تَذَرَهُمْ عَالَةً يَتَكَفَّفُونَ النَّاسَ، وَإِنَّكَ لَنْ تُنْفِقَ نَفَقَةً تَبْتَغِي بِهَا وَجْهَ اللَّهِ إِلاَّ أُجِرْتَ بِهَا، حَتَّى مَا تَجْعَلُ فِي فِي امْرَأَتِكَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أُخَلَّفُ بَعْدَ أَصْحَابِي قَالَ ‏”‏ إِنَّكَ لَنْ تُخَلَّفَ فَتَعْمَلَ عَمَلاً صَالِحًا إِلاَّ ازْدَدْتَ بِهِ دَرَجَةً وَرِفْعَةً، ثُمَّ لَعَلَّكَ أَنْ تُخَلَّفَ حَتَّى يَنْتَفِعَ بِكَ أَقْوَامٌ وَيُضَرَّ بِكَ آخَرُونَ، اللَّهُمَّ أَمْضِ لأَصْحَابِي هِجْرَتَهُمْ، وَلاَ تَرُدَّهُمْ عَلَى أَعْقَابِهِمْ، لَكِنِ الْبَائِسُ سَعْدُ ابْنُ خَوْلَةَ، يَرْثِي لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ مَاتَ بِمَكَّةَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njega obavijestio Malik, prenoseći od Ibni-Šihaba, on od Amira b. Sa’da b. Ebi-Vekasa, a on od svoga oca (Sa’da), radijallahu anhu, koji je rekao: “Godine Oprosnog hadža posjetio me je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zbog jake bolesti koja me je zadesila, pa sam mu rekao: ‘Bolest mi je kulminirala. Ja sam bogat i neće me naslijediti niko osim jedna kćerka, pa mogu li podijeliti, kao milostinju, dvije trećine svoje imovine?’ ‘Ne’ – odgovorio je on. ‘A polovinu?’ – upitao sam. ‘Ne’ – odgovorio je on. Zatim sam upitao: ‘A trećinu?’ ‘Trećinu, a i trećina je velika’, ili je rekao: ‘Mnogo.Da ostaviš svoje nasljednike bogate, bolje je nego da ih ostaviš siromašne, pa da od ljudi mole milostinju. Ti nećeš udijeliti nikakvu milostinju, želeći Allahovo lice, a da za to nećeš biti i nagrađen, pa čak i za ono što staviš u usta svoje supruge.’ ‘Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem’, rekao sam, ‘zar ću izostati iza mojih drugova (u Mekki)?’ ‘Ti nećeš izostati iza njih’, rekao je on, ‘radeći dobra djela, a da ti se njima ne poveća stepen i položaj. Osim toga, možda ćeš živjeti, pa ćeš nekima koristiti, a nekima štetu nanositi.’ ‘Allahu moj, produži mojim drugovima njihovu seobu (u Medinu) i ne vraćaj ih natrag (u Mekku)! Žao mi je Sa‘ida b. Havle’ Allahov Poslanik ga je žalio zato što je umro u Mekki.”


 

وَقَالَ الْحَكَمُ بْنُ مُوسَى حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمْزَةَ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جَابِرٍ، أَنَّ الْقَاسِمَ بْنَ مُخَيْمِرَةَ، حَدَّثَهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ وَجِعَ أَبُو مُوسَى وَجَعًا فَغُشِيَ عَلَيْهِ، وَرَأْسُهُ فِي حَجْرِ امْرَأَةٍ مِنْ أَهْلِهِ، فَلَمْ يَسْتَطِعْ أَنْ يَرُدَّ عَلَيْهَا شَيْئًا، فَلَمَّا أَفَاقَ قَالَ أَنَا بَرِيءٌ مِمَّنْ بَرِئَ مِنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَرِئَ مِنَ الصَّالِقَةِ وَالْحَالِقَةِ وَالشَّاقَّةِ‏.‏

 

Hakem b. Musa je rekao da mu je prenio Jahja b. Hamz od Abdurrahmana b. Džabira da mu je Kasim b. Muhajmire pričao, a njemu Ebu-Burejde b. Ebi-Musa, radijallahu anhu: “Ebu-Musa se veoma razbolio i onesvijestio. Glava mu bijaše u krilu jedne žene od njegovih ukućana. Nije mogao ništa govoriti. Kada se osvijestio, rekao je: ‘Ja se odirčem onoga čega se odrekao Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odrekao se žene koja prilikom nesreće nariče, žene koja brije kosu i žene koja cijepa haljine na sebi.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ لَيْسَ مِنَّا مَنْ ضَرَبَ الْخُدُودَ، وَشَقَّ الْجُيُوبَ، وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar, njemu Abdurrahman kome je prenio Sufjan od A’meša, on od Abdullaha b. Murre, ovaj od Mesruka, on opet od Abdullaha, radijallahu anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “Nije naš onaj ko se po obrazima udara, ko cijepa otvore košulje i poziva u džahilijet.”


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُرَّةَ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَيْسَ مِنَّا مَنْ ضَرَبَ الْخُدُودَ، وَشَقَّ الْجُيُوبَ، وَدَعَا بِدَعْوَى الْجَاهِلِيَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, njemu njegov otac od A’meša, on od Abdullaha b. Murre, ovaj od Mesruka, a on od Abdullaha, radijallahu anhu: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Nije naš ko se udara po obrazima, cijepa otvore na košulji i poziva u džahilijet.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ سَمِعْتُ يَحْيَى، قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ لَمَّا جَاءَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَتْلُ ابْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرٍ وَابْنِ رَوَاحَةَ جَلَسَ يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ، وَأَنَا أَنْظُرُ مِنْ صَائِرِ الْبَابِ ـ شَقِّ الْبَابِ ـ فَأَتَاهُ رَجُلٌ، فَقَالَ إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ، وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ، فَأَمَرَهُ أَنْ يَنْهَاهُنَّ، فَذَهَبَ ثُمَّ أَتَاهُ الثَّانِيَةَ، لَمْ يُطِعْنَهُ فَقَالَ انْهَهُنَّ‏.‏ فَأَتَاهُ الثَّالِثَةَ قَالَ وَاللَّهِ غَلَبْنَنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَزَعَمَتْ أَنَّهُ قَالَ ‏ “‏ فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ التُّرَابَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَكَ، لَمْ تَفْعَلْ مَا أَمَرَكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ تَتْرُكْ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْعَنَاءِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna, njemu Abdul-Vehab od Jahjaa koga je obavijestila Amra, rekavši: “Čula sam Aišu, radijallahu anha, gdje je kazala: ‘Pošto je Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, došlo (obavještenje) o pogibiji Ibni-Harisa, Džafera i Ibni-Revahe, sjeo je, a na njemu se poznavaše žalost. Ja sam gledala kroz rupu vrata – pukotinu vrata – kada mu je došao jedan čovjek i rekao: ‘Džaferove žene (supruga i ostale rođakinje)…’ i spomenuo je njihovu dreku. Muhammed mu je naredio da im to zabrani. On je otišao, po drugi put, a potom došao Muhammedu, a.s., i rekao da ga nisu poslušale. ‘Ustani!’ – rekao je Muhammed (i idi opet). On mu je, zatim, došao i treći put i rekao: ‘Tako mi Allaha, one su nas, Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, nadjačale.’ Aiša smatraše da je on tada još dodao: ‘Natrpaj im u usta zemlje!’ ‘Allah te ponizio! Nisi u cijelosti uradio ono što ti je’, rekla je Aiša, ‘naredio Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, i nisi ga poštedio teškoće.’”


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، حَدَّثَنَا عَاصِمٌ الأَحْوَلُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَنَتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم شَهْرًا حِينَ قُتِلَ الْقُرَّاءُ، فَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَزِنَ حُزْنًا قَطُّ أَشَدَّ مِنْهُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Amr b. Alije, njemu Muhammed b. Fudajl, ovome prenio Asim-Ahvel od Enesa, radijallahu anhu: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, učio je Kunut dovu mjesec dana kada su (u Nedžranu) pobijeni hafizi Kur’ana i nisam vidio Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, nikada tužnijeg nego tada.”


 

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْحَكَمِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، أَخْبَرَنَا إِسْحَاقُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي طَلْحَةَ، أَنَّهُ سَمِعَ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ اشْتَكَى ابْنٌ لأَبِي طَلْحَةَ ـ قَالَ ـ فَمَاتَ وَأَبُو طَلْحَةَ خَارِجٌ، فَلَمَّا رَأَتِ امْرَأَتُهُ أَنَّهُ قَدْ مَاتَ هَيَّأَتْ شَيْئًا وَنَحَّتْهُ فِي جَانِبِ الْبَيْتِ، فَلَمَّا جَاءَ أَبُو طَلْحَةَ قَالَ كَيْفَ الْغُلاَمُ قَالَتْ قَدْ هَدَأَتْ نَفْسُهُ، وَأَرْجُو أَنْ يَكُونَ قَدِ اسْتَرَاحَ‏.‏ وَظَنَّ أَبُو طَلْحَةَ أَنَّهَا صَادِقَةٌ، قَالَ فَبَاتَ، فَلَمَّا أَصْبَحَ اغْتَسَلَ، فَلَمَّا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ، أَعْلَمَتْهُ أَنَّهُ قَدْ مَاتَ، فَصَلَّى مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ أَخْبَرَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بِمَا كَانَ مِنْهُمَا، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يُبَارِكَ لَكُمَا فِي لَيْلَتِكُمَا ‏”‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَرَأَيْتُ لَهُمَا تِسْعَةَ أَوْلاَدٍ كُلُّهُمْ قَدْ قَرَأَ الْقُرْآنَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Bišr b. Hakem, njemu Sufjan b. Ujejne, ovoga obavijestio Ishak b. Abdullah b. Ebi-Talha, koji je čuo Enesa b. Malika, radijallahu anhu, kako kaže: “Razbolio se sin Ebu-Talhe (Ebu-Umejr), i potom je”, kaže Enes, “umro. Ebu-Talha je bio odsutan. Kada je njegova žena vidjela da je umro, ona je pripremila nešto i sklonila ga u jednom dijelu kuće. Kada je Ebu-Talha došao, upitao je: ‘Kako je dječak?’ ‘Smirila mu se duša’, odgovorila je, ‘i nadam se da se odmorio.’ Pošto je osvanuo, okupao se i kada je htio da izađe, ona mu reče da je dječak umro. Potom je on sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao i obavijestio ga o onome što se zbilo između njih (kao supružnika), pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao: ‘Možda će vam Allah dati berićet u toj noći’ Sufjan je kasnije rekao: ‘Jedan ensarija (Ibaje b. Rifaje) izjavio je: Vidio sam kasnije, imali su devetero djece i sva su učila Kur’an.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسًا ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الصَّبْرُ عِنْدَ الصَّدْمَةِ الأُولَى ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar, njemu Gunder, ovome Šu’be, prenoseći od Sabita, koji je rekao: “Čuo sam Enesa, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: ‘Prava strpljivost je pri prvom udarcu.’”


 

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَبْدِ الْعَزِيزِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا قُرَيْشٌ ـ هُوَ ابْنُ حَيَّانَ ـ عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ دَخَلْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى أَبِي سَيْفٍ الْقَيْنِ ـ وَكَانَ ظِئْرًا لإِبْرَاهِيمَ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِبْرَاهِيمَ فَقَبَّلَهُ وَشَمَّهُ، ثُمَّ دَخَلْنَا عَلَيْهِ بَعْدَ ذَلِكَ، وَإِبْرَاهِيمُ يَجُودُ بِنَفْسِهِ، فَجَعَلَتْ عَيْنَا رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَذْرِفَانِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَوْفٍ ـ رضى الله عنه ـ وَأَنْتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ ‏”‏ يَا ابْنَ عَوْفٍ إِنَّهَا رَحْمَةٌ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ أَتْبَعَهَا بِأُخْرَى فَقَالَ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ الْعَيْنَ تَدْمَعُ، وَالْقَلْبَ يَحْزَنُ، وَلاَ نَقُولُ إِلاَّ مَا يَرْضَى رَبُّنَا، وَإِنَّا بِفِرَاقِكَ يَا إِبْرَاهِيمُ لَمَحْزُونُونَ ‏”‏‏.‏ رَوَاهُ مُوسَى عَنْ سُلَيْمَانَ بْنِ الْمُغِيرَةِ عَنْ ثَابِتٍ عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hasan b. Abdul-Aziz, njemu Jahja b. Hasan, njemu Kurejš b. Hajjan, prenoseći od Sabita, on od Enesa b. Malika, radijallahu anhu: “Unišao sam s Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, Ebu-Sejfu, kovaču, hraniocu (staratelju) Ibrahimovu, pa je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, uzeo Ibrahima (u naručje), poljubio ga i pomirisao. Poslije toga opet smo mu unišli… Ibrahim je izdisao, a oči Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, suzile su. Tada mu je Abdurrahman b. Avf rekao: ‘Ti, Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, (plačeš)!’ ‘Sine Avfov’, reče on, ‘to je samilost.’ Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Oko (mi samo) suzi, a srce tuguje. Mi govorimo samo ono čime je zadovoljan naš Gospodar. Ibrahime, mi smo tvojim rastankom, uistinu, ožalošćeni!’” Isti hadis prenio je Musa od Sulejmana b. Mugire, on od Sabita, ovaj od Enesa, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem.


 

حَدَّثَنَا أَصْبَغُ، عَنِ ابْنِ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَمْرٌو، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ الأَنْصَارِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ اشْتَكَى سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ شَكْوَى لَهُ فَأَتَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُهُ مَعَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنهم ـ فَلَمَّا دَخَلَ عَلَيْهِ فَوَجَدَهُ فِي غَاشِيَةِ أَهْلِهِ فَقَالَ ‏”‏ قَدْ قَضَى ‏”‏‏.‏ قَالُوا لاَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ فَبَكَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلَمَّا رَأَى الْقَوْمُ بُكَاءَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَكَوْا فَقَالَ ‏”‏ أَلاَ تَسْمَعُونَ إِنَّ اللَّهَ لاَ يُعَذِّبُ بِدَمْعِ الْعَيْنِ، وَلاَ بِحُزْنِ الْقَلْبِ، وَلَكِنْ يُعَذِّبُ بِهَذَا ـ وَأَشَارَ إِلَى لِسَانِهِ ـ أَوْ يَرْحَمُ وَإِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏ وَكَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَضْرِبُ فِيهِ بِالْعَصَا، وَيَرْمِي بِالْحِجَارَةِ وَيَحْثِي بِالتُّرَابِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Esbeg, prenoseći od Ibni-Vehba, kome je prenio Amr od Seida b. Harisa, ensarije, on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Sa’d b. Ubade bolovaše od svoje bolesti, pa mu je došao Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, da ga obiđe zajedno sa Abdurrahmanom b. Avfom, Sa’dom b. Ebi-Vekasom i Abdullahom b. Mes’udom, radijallahu anhu. Pošto mu je unišao i našao njegovu porodicu nadnesenu nad njim, rekao je: ‘Pa on je već umro?’ ‘Ne, Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem’ – odgovorili su. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, tada je zaplakao. Kada su oni vidjeli plakanje Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i oni su zaplakali. Tad je on rekao: ‘Slušajte! Allah ne kažnjava zbog suze, ni tuge srca, nego kažnjava zbog ovoga!’, i pokazao je na jezik, ‘ili se smiluje. Umrli se plačem svojih bližnjih za njim, uistinu, kažnjava.’” Omer, radijallahu anhu, zbog plača je udarao štapom, kamenjem i sipao im zemlju.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ لَمَّا جَاءَ قَتْلُ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ، جَلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ، وَأَنَا أَطَّلِعُ مِنْ شَقِّ الْبَابِ، فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ فَأَمَرَهُ بِأَنْ يَنْهَاهُنَّ، فَذَهَبَ الرَّجُلُ ثُمَّ أَتَى فَقَالَ قَدْ نَهَيْتُهُنَّ، وَذَكَرَ أَنَّهُنَّ لَمْ يُطِعْنَهُ، فَأَمَرَهُ الثَّانِيَةَ أَنْ يَنْهَاهُنَّ، فَذَهَبَ، ثُمَّ أَتَى، فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ غَلَبْنَنِي أَوْ غَلَبْنَنَا الشَّكُّ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَوْشَبٍ ـ فَزَعَمَتْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ التُّرَابَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَكَ، فَوَاللَّهِ مَا أَنْتَ بِفَاعِلٍ وَمَا تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْعَنَاءِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Abdullah b. Havšeb, njemu Abdul-Vehab, ovome Jahja b. Seid da ga je obavijestila Amra, rekavši: “Čula sam Aišu, radijallahu anha, kako kaže: ‘Kada je došla vijest o ubistvu Zejda b. Harisa, Džafera i Abdullaha b. Revahe, Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, sjeo je, a žalost se na njemu poznavaše. Ja sam kroz pukotinu vrata provirila, a u tom mu dođe jedan čovjek i reče: ‘Allahov Poslaniče, žene Džafera…’ i spomenuo je njihov plač. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, naredio je da im to zabrani. On je otišao, potom se vratio i rekao: ‘Naredio sam im’, i spomenuo da ga nisu poslušale pa mu je on naredio po drugi put da ide i da im zabrani. On je otišao, a onda se vratio i rekao: ‘Tako mi Allaha, one su me pobijedile’, ili je rekao: ‘Nadjačale su nas!’ Ovdje je sumnja (u gornjem izrazu) potekla od Muhammeda b. Havšeba. Aiša smatra da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Sipaj (bacaj) im u usta zemlju!’ ‘Allah te ponizio! Ti nisi uradio (što ti je naređeno) i nisi Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, ostavio (poštedio) od zamaranja.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ أَخَذَ عَلَيْنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ الْبَيْعَةِ أَنْ لاَ نَنُوحَ، فَمَا وَفَتْ مِنَّا امْرَأَةٌ غَيْرَ خَمْسِ نِسْوَةٍ أُمِّ سُلَيْمٍ وَأُمِّ الْعَلاَءِ وَابْنَةِ أَبِي سَبْرَةَ امْرَأَةِ مُعَاذٍ وَامْرَأَتَيْنِ أَوِ ابْنَةِ أَبِي سَبْرَةَ وَامْرَأَةِ مُعَاذٍ وَامْرَأَةٍ أُخْرَى‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Abdul-Vehhab, njemu Hammad b. Zejd, ovome prenio Ejub od Muhammeda, on od Umm-Atijje: “Dale smo Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, prilikom prisege vjernosti islamu i obavezu da nećemo naricati (za umrlim) i to nije od nas ispunila nijedna žena osim ovih pet: Umm-Sulejjm, Ummul-A’la kći Ebi-Sebra, supruga Muazova, i još dvije žene, ili je Umm-Atijja kazala, kći Ebu-Sebra, supruga Muazova i još jedna druga žena.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا الزُّهْرِيُّ، عَنْ سَالِمٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا حَتَّى تُخَلِّفَكُمْ ‏”‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ الزُّهْرِيُّ أَخْبَرَنِي سَالِمٌ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَخْبَرَنَا عَامِرُ بْنُ رَبِيعَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ زَادَ الْحُمَيْدِيُّ ‏”‏ حَتَّى تُخَلِّفَكُمْ أَوْ تُوضَعَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan, ovome prenio Zuhrija od Salima, a on od svoga oca, ovaj od Amira b. Rebija, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “Kada vidite dženazu, ustanite na noge i stojte dok ona ne prođe.” Sufjan kaže da je Zuhrija još rekao: “Obavijestio me je Salim, prenoseći od oca: ‘Izvijestio me je Amr b. Rebi, prenoseći od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako je to Humejdi dodao: …dok vas ona ne ostavi pozadi ili se ne spusti (na zemlju).’”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنْ عَامِرِ بْنِ رَبِيعَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِذَا رَأَى أَحَدُكُمْ جَنَازَةً فَإِنْ لَمْ يَكُنْ مَاشِيًا مَعَهَا فَلْيَقُمْ حَتَّى يُخَلِّفَهَا، أَوْ تُخَلِّفَهُ أَوْ تُوضَعَ مِنْ قَبْلِ أَنْ تُخَلِّفَهُ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe b. Seid, njemu Lejs od Nafija, on od Ibni-Omera, radijallahu anhuma, ovaj od Amra b. Rebija, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “Kada neko od vas vidi dženazu i ne namjerava za njom ići, neka ustane na noge i tako stoji dok ne dođe iza nje ili dok ga ona ne ostavi iza sebe, ili dok se ona ne spusti (na zemlju) prije nego ga ostavi iza sebe.”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ كُنَّا فِي جَنَازَةٍ فَأَخَذَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ بِيَدِ مَرْوَانَ فَجَلَسَا قَبْلَ أَنْ تُوضَعَ، فَجَاءَ أَبُو سَعِيدٍ ـ رضى الله عنه ـ فَأَخَذَ بِيَدِ مَرْوَانَ فَقَالَ قُمْ فَوَاللَّهِ لَقَدْ عَلِمَ هَذَا أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَانَا عَنْ ذَلِكَ‏.‏ فَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ صَدَقَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ahmed b. Junus, njemu Ibni-Ebi-Zi’b, prenoseći od Seida-Makburije, a on od svoga oca koji je rekao: “Bili smo na jednoj dženazi i Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, uzeo je za ruku Mervana i sjeli su prije nego je dženaza spuštena. Potom je došao Ebu-Seid, radijallahu anhu, uzeo Mervana za ruku i rekao: ‘Ustaj! Tako mi Allaha, to sigurno zna i Ebu-Hurejre da nam je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, to zabranio.’ Potom je Ebu-Hurejre kazao: ‘Istinu kaže (Ebu-Seid).’”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ ـ يَعْنِي ابْنَ إِبْرَاهِيمَ ـ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا، فَمَنْ تَبِعَهَا فَلاَ يَقْعُدْ حَتَّى تُوضَعَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muslim, misli Buharija na Ibni-Ibrahima, njemu Hišam od Jahjaa, on od Ebu-Seleme, a ovaj od Seida Hudrije, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: “Kada vidite dženazu, ustanite na noge, a onaj ko je prati, neka ne sjeda dok se ona ne spusti (na zemlju).”


 

حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ فَضَالَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ مِقْسَمٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ مَرَّ بِنَا جَنَازَةٌ فَقَامَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقُمْنَا بِهِ‏.‏ فَقُلْنَا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ‏.‏ قَالَ ‏ “‏ إِذَا رَأَيْتُمُ الْجَنَازَةَ فَقُومُوا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muaz b. Fedale, njemu Hišam od Jahjaa, on od Ubejdullaha b. Miksema, ovaj od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Naišla je pokraj nas jedna dženaza i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao je na noge, pa smo i mi ustali, a zatim rekli: ‘Allahov Poslaniče, sallallahu alejhi ve sellem, to je jevrejska dženaza!?’ ‘Kada vidite ma kakvu dženazu’, rekao je on, ‘ustanite na noge!’”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ عَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ أَبِي لَيْلَى، قَالَ كَانَ سَهْلُ بْنُ حُنَيْفٍ وَقَيْسُ بْنُ سَعْدٍ قَاعِدَيْنِ بِالْقَادِسِيَّةِ، فَمَرُّوا عَلَيْهِمَا بِجَنَازَةٍ فَقَامَا‏.‏ فَقِيلَ لَهُمَا إِنَّهَا مِنْ أَهْلِ الأَرْضِ، أَىْ مِنْ أَهْلِ الذِّمَّةِ فَقَالاَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مَرَّتْ بِهِ جَنَازَةٌ فَقَامَ فَقِيلَ لَهُ إِنَّهَا جَنَازَةُ يَهُودِيٍّ‏.‏ فَقَالَ ‏ “‏ أَلَيْسَتْ نَفْسًا ‏”‏‏.‏ وَقَالَ أَبُو حَمْزَةَ عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ عَمْرٍو، عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى، قَالَ كُنْتُ مَعَ قَيْسٍ وَسَهْلٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَقَالاَ كُنَّا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَقَالَ زَكَرِيَّاءُ عَنِ الشَّعْبِيِّ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى كَانَ أَبُو مَسْعُودٍ وَقَيْسٌ يَقُومَانِ لِلْجِنَازَةِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu’be kome je pričao Amr b. Murre, on čuo Abdurrahmana b. Ebi-Lejla: “Sehl b. Hunejfa i Kajs b. Sa’d sjedili su na Kadisiji, pa je pokraj njih naišla neka dženaza. Oni su obojica ustali na noge. Tada im je rečeno: ‘Ona je od ovih mještana, tj. nemuslimana.’ ‘Pokraj Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, naišla je’, odgovorili su oni, ‘jedna dženaza i on je ustao na noge. Tada mu je rečeno: Pa to je jevrejska dženaza!’ ’Nije li to bila osoba (pa umrla)’ – rekao je on.” Ebu-Hamza kaže, prenoseći od A’meša, ovaj od Amra, a on od Ibni-Ebi-Lejla: “Bio sam sa Kajsom i Sehlom, radijallahu anhuma, pa su rekli: ‘Bili smo sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, a Zekerijja je rekao, prenoseći od Ša’bije, a on od Ibni-Ebu-Lejla da su dženazi ustajali na noge Ebu-Mes’ud i Kajs.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِذَا وُضِعَتِ الْجِنَازَةُ وَاحْتَمَلَهَا الرِّجَالُ عَلَى أَعْنَاقِهِمْ، فَإِنْ كَانَتْ صَالِحَةً قَالَتْ قَدِّمُونِي‏.‏ وَإِنْ كَانَتْ غَيْرَ صَالِحَةٍ قَالَتْ يَا وَيْلَهَا أَيْنَ يَذْهَبُونَ بِهَا يَسْمَعُ صَوْتَهَا كُلُّ شَىْءٍ إِلاَّ الإِنْسَانَ، وَلَوْ سَمِعَهُ صَعِقَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdul-Aziz b. Abdullah, njemu Lejs od Seida Makburije, on od svoga oca, ovaj čuo od Ebu-Seida Hudrije, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Kada se umrli stavi (na nosila) i ljudi ga ponesu na svojim vratovima (ramenima), ako je to bila dobra osoba, njena duša ovima kaže: ‘Nosite me (spremajte me) brže!’, a ako nije bila dobra, ona uzvikuje: ‘Teško njoj, kuda je nosite!’ Njen glas čuje svako, osim čovjeka, a kada bi ga on čuo, onesvijestio bi se.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ حَفِظْنَاهُ مِنَ الزُّهْرِيِّ عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ أَسْرِعُوا بِالْجِنَازَةِ، فَإِنْ تَكُ صَالِحَةً فَخَيْرٌ تُقَدِّمُونَهَا ‏{‏إِلَيْهِ‏}‏، وَإِنْ يَكُ سِوَى ذَلِكَ فَشَرٌّ تَضَعُونَهُ عَنْ رِقَابِكُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan koji kaže: “Zapamtili smo slijedeći hadis od Zuhrije, koji je prenio od Seida b. Musejjeba, on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je rekao: ‘Požurite sa dženazom, jer ako je to bila dobra osoba, bit će joj dobro kuda je nosite, a ako nije bila takva, onda je zlo koje skidate sa svojih vratova (ramena).’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏ “‏ إِذَا وُضِعَتِ الْجِنَازَةُ فَاحْتَمَلَهَا الرِّجَالُ عَلَى أَعْنَاقِهِمْ، فَإِنْ كَانَتْ صَالِحَةً قَالَتْ قَدِّمُونِي‏.‏ وَإِنْ كَانَتْ غَيْرَ صَالِحَةٍ قَالَتْ لأَهْلِهَا يَا وَيْلَهَا أَيْنَ يَذْهَبُونَ بِهَا يَسْمَعُ صَوْتَهَا كُلُّ شَىْءٍ إِلاَّ الإِنْسَانَ، وَلَوْ سَمِعَ الإِنْسَانُ لَصَعِقَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Lejs kome je prenio Seid (Makburija) od oca (Kejsana) koji je čuo Ebu-Seida Hudriju, radijallahu anhu, da kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, govorio je: ‘Kada se mrtvac stavi (na nosila) i ljudi ga ponesu na svojim vratovima, on ako je to bila dobra osoba kaže: ‘Spremite me (požurite) brže!’, a ako nije bila dobra, ona svojim bližnjim dovikne: ‘Teško njoj, kuda je nose!’ Ovaj glas čuje svako osim čovjeka, a kada bi ga čuo čovjek, onesvijestio bi se.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، عَنْ أَبِي عَوَانَةَ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى عَلَى النَّجَاشِيِّ، فَكُنْتُ فِي الصَّفِّ الثَّانِي أَوِ الثَّالِثِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, prenoseći od Ebu-Avane, on od Katade, ovaj od Ataa, a on od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao Negusu dženazu, a ja sam bio u drugom ili trećem redu.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ نَعَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِلَى أَصْحَابِهِ النَّجَاشِيَّ، ثُمَّ تَقَدَّمَ فَصَفُّوا خَلْفَهُ فَكَبَّرَ أَرْبَعًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jezid b. Zurej, ovome Ma’mer, prenoseći od Zuhrije, on od Seida, ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, saopćio je svojim drugovima smrt Negusa, potom prošao naprijed, a ashabi se poredali za njim u redove i on je izgovorio četiri tekbira.”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ، شَهِدَ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ أَتَى عَلَى قَبْرٍ مَنْبُوذٍ فَصَفَّهُمْ وَكَبَّرَ أَرْبَعًا‏.‏ قُلْتُ مَنْ حَدَّثَكَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رضى الله عنهما‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muslim, njemu Šu’be od Šejbanije, a on od Ša’bije koji je rekao: “Saopćio mi je onaj koji je bio prisutan kod Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kada je prišao jednom osamljenom grobu, poredao ashabe i izgovorio četiri tekbira.” “Ebu-Amre, ko ti je to prenio?” – upitao sam. “Ibni-Abbas” – odgovorio je on.


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّهُ سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ قَدْ تُوُفِّيَ الْيَوْمَ رَجُلٌ صَالِحٌ مِنَ الْحَبَشِ فَهَلُمَّ فَصَلُّوا عَلَيْهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَصَفَفْنَا فَصَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِ وَنَحْنُ صُفُوفٌ‏.‏ قَالَ أَبُو الزُّبَيْرِ عَنْ جَابِرٍ كُنْتُ فِي الصَّفِّ الثَّانِي‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Musa, njemu saopćio Hišam b. Jusuf od Ibni-Džubejra, kome je prenio A’ta od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, koji kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: “Danas je umro jedan dobar čovjek iz Etiopije pa pristupite i klanjajte mu dženazu!” “Poredali smo se i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao mu je dženazu. Nas je bilo nekoliko redova” – kaže Džabir. Ebu-Zubejr prenosi od Džabira, da je rekao i ovo: “Bio sam u drugom redu.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ، حَدَّثَنَا الشَّيْبَانِيُّ، عَنْ عَامِرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ بِقَبْرٍ قَدْ دُفِنَ لَيْلاً فَقَالَ ‏”‏ مَتَى دُفِنَ هَذَا ‏”‏‏.‏ قَالُوا الْبَارِحَةَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَفَلاَ آذَنْتُمُونِي ‏”‏‏.‏ قَالُوا دَفَنَّاهُ فِي ظُلْمَةِ اللَّيْلِ فَكَرِهْنَا أَنْ نُوقِظَكَ‏.‏ فَقَامَ فَصَفَفْنَا خَلْفَهُ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ وَأَنَا فِيهِمْ فَصَلَّى عَلَيْهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Abdul-Vahid, ovome Šejbanija, prenoseći od Amira, a on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, prošao pokraj jednog groba u kojem je umrli pokopan noću i upitao: “Kada je ovaj zakopan?” “Jučer navečer” – odgovoriše oni. “Zašto mi niste to javili?” – upita (Allahov Poslanik). “Zakopali smo ga u mrklo doba noći, pa nam je bilo neprijatno da te budimo” – odgovoriše oni na to. Tada je ustao, a mi se poredali iza njega. Ibni-Abbas je još dodao: “…I ja sam bio među njima i klanjao mu (kao dijete) dženazu.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ، مَرَّ مَعَ نَبِيِّكُمْ صلى الله عليه وسلم عَلَى قَبْرٍ مَنْبُوذٍ فَأَمَّنَا فَصَفَفْنَا خَلْفَهُ‏.‏ فَقُلْنَا يَا أَبَا عَمْرٍو مَنْ حَدَّثَكَ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ رضى الله عنهما‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, njemu prenio Šu’be od Šejbanije, on od Ša’bije koji kaže: “Prenio mi je onaj koji je prošao sa vašim Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, pokraj jednog usamljenog groba i (Vjerovjesnik) nam je bio imam, a mi smo se iza njega svrstali u redove.” “Ebu-Amre (Šejbani), ko ti je to pričao?” – upitali smo. “Ibni-Abbas, radijallahu anhuma” – odgovorio je on.


 

حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، قَالَ سَمِعْتُ نَافِعًا، يَقُولُ حُدِّثَ ابْنُ عُمَرَ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنهم ـ يَقُولُ مَنْ تَبِعَ جَنَازَةً فَلَهُ قِيرَاطٌ‏.‏ فَقَالَ أَكْثَرَ أَبُو هُرَيْرَةَ عَلَيْنَا‏.‏ فَصَدَّقَتْ ـ يَعْنِي عَائِشَةَ ـ أَبَا هُرَيْرَةَ وَقَالَتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُهُ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لَقَدْ فَرَّطْنَا فِي قَرَارِيطَ كَثِيرَةٍ‏.‏ ‏{‏فَرَّطْتُ‏}‏ ضَيَّعْتُ مِنْ أَمْرِ اللَّهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebu-Nu’man da mu je Džerir b. Hazim rekao: “Čuo sam Nafija kako kaže: ‘Rečeno je Ibni-Omeru da je Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, rekao: Ko prati umrlog, ima nagradu kirat.’ ‘Mnogo nam je štošta kazao Ebu-Hurejre!’ – rekao je Ibni-Omer.” Aiša je potvrdila Ebu-Hurejrinu izjavu. Ona je rekla: ‘Čula sam Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako to tako govori.’ Zatim je (Abdullah) b. Omer, radijallahu anhu, rekao: ‘Mi smo onda propustili mnogo kirata!’” “Izraz ‘ferrattu’ znači”, kaže Buharija, “propustio sam mnogo šta od Allahove zapovijedi.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَأَلَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم‏.‏ حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ شَبِيبِ بْنِ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، حَدَّثَنَا يُونُسُ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ الأَعْرَجُ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَنْ شَهِدَ الْجَنَازَةَ حَتَّى يُصَلِّيَ عَلَيْهَا فَلَهُ قِيرَاطٌ، وَمَنْ شَهِدَ حَتَّى تُدْفَنَ كَانَ لَهُ قِيرَاطَانِ ‏”‏‏.‏ قِيلَ وَمَا الْقِيرَاطَانِ قَالَ ‏”‏ مِثْلُ الْجَبَلَيْنِ الْعَظِيمَيْنِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Mesleme: “Citirao sam Ibni-Ebi-Zi’ba, prenoseći od Seida b. Ebi-Seid-Makburije, a on od svoga oca kako je upitao Ebu-Hurejru, radijallahu anhu, pa je odgovorio: ‘Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem..’” Pričao nam je opet Ahmed b. Šebib b. Seid, koji kaže: “Meni je ispričao moj otac, da mu je kazao Junuz, da je Ibni-Šihab rekao: ‘…’, a pričao mi je i Abdurrahman- -A’redž da je Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, rekao: ‘Ko prisustvuje dženazi i klanja je, ima nagradu jedan kirat, a ko sačeka dok se ona zakopa, ima dva kirata.’ ‘Kolika su ta dva kirata?’ – upitao je neko. ‘Kao dva velika brda’ – odgovorio je on.”


 

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ الشَّيْبَانِيُّ، عَنْ عَامِرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَبْرًا، فَقَالُوا هَذَا دُفِنَ، أَوْ دُفِنَتِ الْبَارِحَةَ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ فَصَفَّنَا خَلْفَهُ ثُمَّ صَلَّى عَلَيْهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jakub b. Ibrahim, njemu Jahja b. Ebi-Bukejr, ovome Zaide, kome su prenijeli Ebu-Ishak i Šejbanija od Amra izjavu Ibni-Abbasa, radijallahu anha: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, prišao je jednom grobu i ashabi su mu rekli: ‘Ovaj je zakopan, ili zakopana, sinoć.’ Ibni-Abbas, radijallahu anhuma, kaže: ‘On nas je tada poredao iza sebe u redove, a zatim klanjao dženaza-namaz.’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، وَأَبِي، سَلَمَةَ أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ نَعَى لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم النَّجَاشِيَّ صَاحِبَ الْحَبَشَةِ، يَوْمَ الَّذِي مَاتَ فِيهِ فَقَالَ ‏ “‏ اسْتَغْفِرُوا لأَخِيكُمْ ‏”‏‏.‏ وَعَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَفَّ بِهِمْ بِالْمُصَلَّى فَكَبَّرَ عَلَيْهِ أَرْبَعًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu prenio Lejs od Ukajla, on od Ibni-Ishaka, ovaj od Seida b. Musejjeba i od Ebu-Seleme, a oni od Ebu- -Hurejre, radijallahu anhu, koji je rekao: “Saopćio nam je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, smrt Negusa, vladara Etiopije, na dan kad je i umro i rekao nam: ‘Molite oprost za vašeg brata!’” Od Šihaba je preneseno da mu je pričao Seid b. Musejjeb, da je Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, rekao da ih je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poredao na musali i (za Negusa) izgovorio četiri tekbira.


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، حَدَّثَنَا أَبُو ضَمْرَةَ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ عُقْبَةَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ الْيَهُودَ، جَاءُوا إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِرَجُلٍ مِنْهُمْ وَامْرَأَةٍ زَنَيَا، فَأَمَرَ بِهِمَا فَرُجِمَا قَرِيبًا مِنْ مَوْضِعِ الْجَنَائِزِ عِنْدَ الْمَسْجِدِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, kako mu je Ebu-Damre kazao, da mu je Musa b. Ukbe prenio od Nafija, on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da su Jevreji doveli Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem, jednog svoga čovjeka i ženu koji su počinili blud, pa je naredio i oni su kamenovani blizu mjesta gdje su se klanjale dženaze kod džamije.


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ شَيْبَانَ، عَنْ هِلاَلٍ ـ هُوَ الْوَزَّانُ ـ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ فِي مَرَضِهِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ ‏ “‏ لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسْجِدًا ‏”‏‏.‏ قَالَتْ وَلَوْلاَ ذَلِكَ لأَبْرَزُوا قَبْرَهُ غَيْرَ أَنِّي أَخْشَى أَنْ يُتَّخَذَ مَسْجِدًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Musa, prenoseći od Šejbana, on od Hilala el-Vezana, ovaj od Urva, a on direktno od Aiše, radijallahu anha, koja kaže da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao u svojoj bolesti, u kojoj je i umro: “Allah je prokleo Jevreje i kršćane što su grobove svojih vjerovjesnika uzeli kao bogomolju.” “Da nije toga”, kaže Aiša, “ashabi bi potpuno pokazali njegov grob (porušili zidove sobe), samo se ja ipak bojim, da se on ne uzme kao mjesto za klanjanje i činjenje sedžde.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ بُرَيْدَةَ، عَنْ سَمُرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّيْتُ وَرَاءَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى امْرَأَةٍ مَاتَتْ فِي نِفَاسِهَا، فَقَامَ عَلَيْهَا وَسَطَهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Zejd b. Zurej’ kome je prenio Abdullah b. Burejd od Semure, radijallahu anhu: “Klanjao sam za Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, dženazu jednoj ženi koja je umrla u svom poslijeporođajnom čišćenju i on je stao prema njoj (po sredini).”


 

حَدَّثَنَا عِمْرَانُ بْنُ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، حَدَّثَنَا سَمُرَةُ بْنُ جُنْدُبٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ صَلَّيْتُ وَرَاءَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى امْرَأَةٍ مَاتَتْ فِي نِفَاسِهَا فَقَامَ عَلَيْهَا وَسَطَهَا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Imran b. Mejsere, njemu Abdul-Varis, kome je prenio Husein od Ibni-Burejda, ovome rekao Semure b. Džundeb, radijallahu anhu: “Klanjao sam sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, dženazu jednoj ženi koja je umrla u svom poslijeporođajnom čišćenju i on je stao prema toj ženi po sredini (umrle).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَعَى النَّجَاشِيَّ فِي الْيَوْمِ الَّذِي مَاتَ فِيهِ، وَخَرَجَ بِهِمْ إِلَى الْمُصَلَّى فَصَفَّ بِهِمْ، وَكَبَّرَ عَلَيْهِ أَرْبَعَ تَكْبِيرَاتٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Malik, prenoseći od Ibni-Šihaba, on od Seida b. Musejjeba, a ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, saopćio smrt Negusa na dan kada je i umro, izašao sa ashabima na musalu, poredao ih iza njega i izgovorio četiri tekbira.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا سَلِيمُ بْنُ حَيَّانَ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ مِينَاءَ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى عَلَى أَصْحَمَةَ النَّجَاشِيِّ فَكَبَّرَ أَرْبَعًا‏.‏ وَقَالَ يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ وَعَبْدُ الصَّمَدِ عَنْ سَلِيمٍ أَصْحَمَةَ‏.‏ وَتَابَعَهُ عَبْدُ الصَّمَدِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Sinan, njemu ispričao Selim b. Hajjan, ovome prenio Seid b. Mina od Džabira, radijallahu anhu, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao dženazu Ashami Negusu, izgovarajući četiri tekbira. Jezid b. Harun i Abdussamed, prenoseći gornji hadis od Selima, kažu: “…Ashami.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَعْدٍ، عَنْ طَلْحَةَ، قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنْ سَعْدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ طَلْحَةَ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَوْفٍ، قَالَ صَلَّيْتُ خَلْفَ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَلَى جَنَازَةٍ فَقَرَأَ بِفَاتِحَةِ الْكِتَابِ قَالَ لِيَعْلَمُوا أَنَّهَا سُنَّةٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Bešir, ovome ispričao Gunder, kome je prenio Šu’be od Sa’da, on od Talhe koji kaže: “Klanjao sam za (Abdullahom) b. Abbasom, radijallahu anhuma” Pričao mi je Muhammed b. Kesir, njemu saopćio Sufjan, prenoseći od Sa’da b. Ibrahima, on od Talhe b. Abdullaha b. Avfa riječi: “Klanjao sam dženazu za Ibni-Abbasom, pa je proučio ‘Fatihu’ i rekao: ‘Kako bi znali (prisutni) da je ona sunnet!’”


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ الشَّيْبَانِيُّ، قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، قَالَ أَخْبَرَنِي مَنْ، مَرَّ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم عَلَى قَبْرٍ مَنْبُوذٍ فَأَمَّهُمْ وَصَلَّوْا خَلْفَهُ‏.‏ قُلْتُ مَنْ حَدَّثَكَ هَذَا يَا أَبَا عَمْرٍو قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hadždžadž b. Minhal, njemu prenio Šu’be od Sulejmana Šejbanije koji kaže: “Slušao sam Šabiju kada je rekao: ‘Saopćio mi je onaj koji je sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, naišao pored jednog zabačenog groba, pa im (Muhammed, a.s.) imamio (kada su klanjali).’ ‘Ebu-Amre, ko ti je to prenio?’ – upitao sam. ‘(Abdullah) b. Abbas, radijallahu anhuma’ – odgovori on.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْفَضْلِ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ أَسْوَدَ ـ رَجُلاً أَوِ امْرَأَةً ـ كَانَ يَقُمُّ الْمَسْجِدَ فَمَاتَ، وَلَمْ يَعْلَمِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِمَوْتِهِ فَذَكَرَهُ ذَاتَ يَوْمٍ فَقَالَ ‏”‏ مَا فَعَلَ ذَلِكَ الإِنْسَانُ ‏”‏‏.‏ قَالُوا مَاتَ يَا رَسُولَ اللَّهِ‏.‏ قَالَ ‏”‏ أَفَلاَ آذَنْتُمُونِي ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا إِنَّهُ كَانَ كَذَا وَكَذَا قِصَّتَهُ‏.‏ قَالَ فَحَقَرُوا شَأْنَهُ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَدُلُّونِي عَلَى قَبْرِهِ ‏”‏‏.‏ فَأَتَى قَبْرَهُ فَصَلَّى عَلَيْهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Fadl da mu je prenio Hammad b. Zejd od Sabita, on od Ebu-Rafija, a ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je crni čovjek (ili žena) meo džamiju (Muhammedovu) i umro, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije znao za njegovu smrt. Jednog dana ga je neko spomenuo, pa je (Muhammed, a.s.) upitao: “Šta je to bilo sa tim čovjekom?” “Umro je, Allahov Poslaniče” – odgovorili su ashabi. “Pa što me niste obavijestili?” – upitao je Muhammed, a.s. “Njegov slučaj je bio takav i takav” – odgovorili su. “Oni su njegov položaj omalovažavali” – kaže Ebu-Hurejre. “Pokažite mi njegov grob!” – rekao je Muhammed, a.s. Potom je otišao na grob i klanjao mu dženazu.


 

حَدَّثَنَا عَيَّاشٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، قَالَ وَقَالَ لِي خَلِيفَةُ حَدَّثَنَا ابْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ الْعَبْدُ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ، وَتُوُلِّيَ وَذَهَبَ أَصْحَابُهُ حَتَّى إِنَّهُ لَيَسْمَعُ قَرْعَ نِعَالِهِمْ، أَتَاهُ مَلَكَانِ فَأَقْعَدَاهُ فَيَقُولاَنِ لَهُ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي هَذَا الرَّجُلِ مُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم فَيَقُولُ أَشْهَدُ أَنَّهُ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ‏.‏ فَيُقَالُ انْظُرْ إِلَى مَقْعَدِكَ مِنَ النَّارِ، أَبْدَلَكَ اللَّهُ بِهِ مَقْعَدًا مِنَ الْجَنَّةِ ـ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَيَرَاهُمَا جَمِيعًا ـ وَأَمَّا الْكَافِرُ ـ أَوِ الْمُنَافِقُ ـ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، كُنْتُ أَقُولُ مَا يَقُولُ النَّاسُ‏.‏ فَيُقَالُ لاَ دَرَيْتَ وَلاَ تَلَيْتَ‏.‏ ثُمَّ يُضْرَبُ بِمِطْرَقَةٍ مِنْ حَدِيدٍ ضَرْبَةً بَيْنَ أُذُنَيْهِ، فَيَصِيحُ صَيْحَةً يَسْمَعُهَا مَنْ يَلِيهِ إِلاَّ الثَّقَلَيْنِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ajjaš, njemu Abdul-Ala, kome je saopćio Seid, a rekao mi je i Halife da mu je pričao Ibni-Zurej’ od Seida, on od Katade, a ovaj od Enesa, radijallahu anhu, a Enes od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “Kada se čovjek položi u grob i njegovi drugovi odu toliko, da on još čuje klepet njihove obuće, dođu mu dva meleka (Munkir i Nekir), posade ga i kažu mu: ‘Šta si ti govorio o ovom čovjeku?’ ‘Vjerujem da je on Allahov rob i Njegov Poslanik’ – odgovorit će on. ‘Pogledaj‘, reći će mu se, ‘svoje mjesto u Džehennemu koje ti je Allah zamijenio mjestom u Džennetu.’ ‘On će ih’, kaže Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ‘vidjeti istovremeno oba.’ Što se tiče nevjernika ili licemjera, oni će odgovoriti: ‘Ne znam. Ja sam govorio ono što je govorio svijet: Ne znao i ne učio nikad (Kur’ana)!’ Zatim će biti jako udaran željeznim čekićem, između ušiju i kriknut će toliko da će to čuti svi blizu njega, izuzev ljudi i džina.”


 

حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ ابْنِ طَاوُسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ ‏”‏ أُرْسِلَ مَلَكُ الْمَوْتِ إِلَى مُوسَى ـ عَلَيْهِمَا السَّلاَمُ ـ فَلَمَّا جَاءَهُ صَكَّهُ فَرَجَعَ إِلَى رَبِّهِ فَقَالَ أَرْسَلْتَنِي إِلَى عَبْدٍ لاَ يُرِيدُ الْمَوْتَ‏.‏ فَرَدَّ اللَّهُ عَلَيْهِ عَيْنَهُ وَقَالَ ارْجِعْ فَقُلْ لَهُ يَضَعُ يَدَهُ عَلَى مَتْنِ ثَوْرٍ، فَلَهُ بِكُلِّ مَا غَطَّتْ بِهِ يَدُهُ بِكُلِّ شَعْرَةٍ سَنَةٌ‏.‏ قَالَ أَىْ رَبِّ، ثُمَّ مَاذَا قَالَ ثُمَّ الْمَوْتُ‏.‏ قَالَ فَالآنَ‏.‏ فَسَأَلَ اللَّهَ أَنْ يُدْنِيَهُ مِنَ الأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ رَمْيَةً بِحَجَرٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ فَلَوْ كُنْتُ ثَمَّ لأَرَيْتُكُمْ قَبْرَهُ إِلَى جَانِبِ الطَّرِيقِ عِنْدَ الْكَثِيبِ الأَحْمَرِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mahmud, njemu Abdurrezak kome je prenio Ma’mer od Ibni-Tavusa, on od svoga oca, a ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu: “Musau, a.s., poslan je melek smrti. Kada mu je došao, Musa mu je (jednim udarcem) izbio oko. Melek se povratio svom Gospodaru i rekao: ‘Poslao si me čovjeku koji neće smrt!’ Uzvišeni Allah mu je vratio oko i rekao: ‘Vrati se natrag i reci mu, da stavi svoju ruku volu na leđa, i on će za svaku dlaku koju svojom rukom pokrije, imati po jednu godinu života.’ ‘O, Allahu moj!’, uzviknu Musa, ‘a šta poslije?’ ‘Poslije smrt’ – odgovori Allah. ‘Pa, onda, može i sada’ – reče Musa i zamoli Allaha da ga približi Svetoj zemlji (Bejtul-makdisu) na jedan dobačaj kamenom (pa da tamo umre).” “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, zatim je”, kaže Ebu- -Hurejre, “kazao: ‘Da sam ja tamo, pokazao bih vam njegov grob pokraj puta (pokraj Tura) kod jednog crvenog pješčanog humka.’”


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الشَّيْبَانِيِّ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَجُلٍ بَعْدَ مَا دُفِنَ بِلَيْلَةٍ قَامَ هُوَ وَأَصْحَابُهُ، وَكَانَ سَأَلَ عَنْهُ فَقَالَ ‏ “‏ مَنْ هَذَا ‏”‏‏.‏ فَقَالُوا فُلاَنٌ، دُفِنَ الْبَارِحَةَ‏.‏ فَصَلَّوْا عَلَيْهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Osman b. Ebi-Šejbe, njemu Džerir, prenoseći od Šejbanije, ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je dženazu jednom čovjeku nakon što je bio pokopan noću. On je stao, a i njegovi drugovi, a prije toga upitao je: ‘Ko je taj?’ ‘Taj i taj’, odgovorili su oni, ‘koji je pokopan jučer navečer.’ I on su mu, potom klanjali dženazu.”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ لَمَّا اشْتَكَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ذَكَرَتْ بَعْضُ نِسَائِهِ كَنِيسَةً رَأَيْنَهَا بِأَرْضِ الْحَبَشَةِ، يُقَالُ لَهَا مَارِيَةُ، وَكَانَتْ أُمُّ سَلَمَةَ وَأُمُّ حَبِيبَةَ ـ رضى الله عنهما ـ أَتَتَا أَرْضَ الْحَبَشَةِ، فَذَكَرَتَا مِنْ حُسْنِهَا وَتَصَاوِيرَ فِيهَا، فَرَفَعَ رَأْسَهُ فَقَالَ ‏ “‏ أُولَئِكَ إِذَا مَاتَ مِنْهُمُ الرَّجُلُ الصَّالِحُ بَنَوْا عَلَى قَبْرِهِ مَسْجِدًا، ثُمَّ صَوَّرُوا فِيهِ تِلْكَ الصُّورَةَ، أُولَئِكَ شِرَارُ الْخَلْقِ عِنْدَ اللَّهِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, njemu Malik od Hišama, ovaj od svoga oca, on od Aiše, radijallahu anha: “Kada se Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, razbolio, neke njegove žene spomenule su mu crkvu koju su vidjele u Etiopiji, a koja se zvala ‘Marija’. To su bile Umm-Selema i Umm-Habiba, radijallahu anhuma, koje su išle u Etiopiju (kao izbjeglice). One su pričale o njenoj ljepoti i raznim slikama u njoj. Poslanik je tada podigao glavu i rekao: ‘To su oni, koji, kada im umre dobar čovjek, sagrade mu na grobu bogomolju i potom u njoj naslikaju te slike. Oni su kod Allaha najgora stvorenja.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سِنَانٍ، حَدَّثَنَا فُلَيْحُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا هِلاَلُ بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ شَهِدْنَا بِنْتَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ عَلَى الْقَبْرِ، فَرَأَيْتُ عَيْنَيْهِ تَدْمَعَانِ فَقَالَ ‏”‏ هَلْ فِيكُمْ مِنْ أَحَدٍ لَمْ يُقَارِفِ اللَّيْلَةَ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو طَلْحَةَ أَنَا‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَانْزِلْ فِي قَبْرِهَا ‏”‏‏.‏ فَنَزَلَ فِي قَبْرِهَا فَقَبَرَهَا‏.‏ قَالَ ابْنُ الْمُبَارَكِ قَالَ فُلَيْحٌ أُرَاهُ يَعْنِي الذَّنْبَ‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ ‏{‏لِيَقْتَرِفُوا‏}‏ أَىْ لِيَكْتَسِبُوا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Sinan, njemu Fulejh b. Sulejman, kome je prenio Halil b. Ali od Enesa, radijallahu anhu: “Prisustvovali smo (dženazi Rukajje), kćerke Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je sjeo pokraj groba, a ja vidio kako mu oči suze. Zatim je upitao: ‘Ima li od vas neko ko nije sinoć doticao svoju ženu (općio)?’ ‘Ja’ – rekao je Ebu-Talha. ‘Siđi u njen grob!’ – rekao je Poslanik, a.s. ‘On je’, kaže Enes, ‘sišao u njen grob i zakopao je.’” Ibni-Mubarek kaže: “Fulejh je rekao: ‘Mislim da on pod tim izrazom mišljaše grijeh.’” Ebu-Abdullah je rekao: “‘Li jakterifu’ znači ‘Li jaktesibu’ , tj. ‘Neka sebi stječu grijeh!’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَجْمَعُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ ثُمَّ يَقُولُ ‏”‏ أَيُّهُمْ أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى أَحَدِهِمَا قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ وَقَالَ ‏”‏ أَنَا شَهِيدٌ عَلَى هَؤُلاَءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏”‏‏.‏ وَأَمَرَ بِدَفْنِهِمْ فِي دِمَائِهِمْ، وَلَمْ يُغَسَّلُوا وَلَمْ يُصَلَّ عَلَيْهِمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Lejs od Ebi-Šihaba, a on od Abdurrahmana Ka’bova b. Malika, ovaj od Džabira b. Abdullaha: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, stavljao je u jednu haljinu (kefine) po dva čovjeka od poginulih na Uhudu i pitao: ‘Koji je od njih više učio Kur’an?’ Kada bi mu se pokazalo na jednog od njih, on bi ga dao staviti naprijed u usjek groba (prema strani kible) i rekao: ‘Ja sam im svjedok na Sudnjem danu’, a potom naredio njihovo zakopavanje, zajedno sa njihovom krvlju. Oni nisu kupani, niti im je klanjana dženaza.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ أَبِي الْخَيْرِ، عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمًا فَصَلَّى عَلَى أَهْلِ أُحُدٍ صَلاَتَهُ عَلَى الْمَيِّتِ، ثُمَّ انْصَرَفَ إِلَى الْمِنْبَرِ فَقَالَ ‏ “‏ إِنِّي فَرَطٌ لَكُمْ، وَأَنَا شَهِيدٌ عَلَيْكُمْ، وَإِنِّي وَاللَّهِ لأَنْظُرُ إِلَى حَوْضِي الآنَ، وَإِنِّي أُعْطِيتُ مَفَاتِيحَ خَزَائِنِ الأَرْضِ ـ أَوْ مَفَاتِيحَ الأَرْضِ ـ وَإِنِّي وَاللَّهِ مَا أَخَافُ عَلَيْكُمْ أَنْ تُشْرِكُوا بَعْدِي، وَلَكِنْ أَخَافُ عَلَيْكُمْ أَنْ تَنَافَسُوا فِيهَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Lejs kome je prenio Jezid b. Ebi-Habib od Ebul-Hajra, on od Ukbe b. Amra da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao jednog dana i klanjao poginulim borcima Uhuda svoj namaz za umrlog, a zatim se popeo na minber i rekao: “Ja sam vam predvodnik i svjedok! Tako mi Allaha, evo gledam moj izvor (zdenac). Meni su već dati ključevi riznica zemlje”, ili je rekao, “ključevi zemlje. Ja se, tako mi Allaha, ne plašim za vas da ćete se iza mene povratiti u idolopoklonstvo, nego se bojim da se međusobno (u stjecanju imetka) nadmećete.


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبٍ، أَنَّ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَجْمَعُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Sulejman, njemu Lejs, kome je prenio Šihab od Abdurrahmana b. Ka’ba, da mu je Džabir b. Abdullah, radijallahu anhuma, saopćio da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, stavljao po dva čovjeka od poginulih na Uhudu.


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبٍ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ ادْفِنُوهُمْ فِي دِمَائِهِمْ ‏”‏‏.‏ ـ يَعْنِي يَوْمَ أُحُدٍ ـ وَلَمْ يُغَسِّلْهُمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, njemu Lejs od Ibni-Šihaba, on od Abdurrahmana b. Ka’ba, ovaj od Džabira: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: ‘Zakopajte ih sa njihovom krvlju!’ Mišljaše on na uhudski dan (bitku). I nije ih kupao.”


 

حَدَّثَنَا ابْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا لَيْثُ بْنُ سَعْدٍ، حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَجْمَعُ بَيْنَ الرَّجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ فِي ثَوْبٍ وَاحِدٍ ثُمَّ يَقُولُ ‏”‏ أَيُّهُمْ أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى أَحَدِهِمَا قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ وَقَالَ ‏”‏ أَنَا شَهِيدٌ عَلَى هَؤُلاَءِ ‏”‏‏.‏ وَأَمَرَ بِدَفْنِهِمْ بِدِمَائِهِمْ، وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِمْ وَلَمْ يُغَسِّلْهُمْ‏.‏ وَأَخْبَرَنَا الأَوْزَاعِيُّ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ لِقَتْلَى أُحُدٍ ‏”‏ أَىُّ هَؤُلاَءِ أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى رَجُلٍ قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ قَبْلَ صَاحِبِهِ‏.‏ وَقَالَ جَابِرٌ فَكُفِّنَ أَبِي وَعَمِّي فِي نَمِرَةٍ وَاحِدَةٍ‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ، حَدَّثَنَا مَنْ، سَمِعَ جَابِرًا ـ رضى الله عنه‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ibni-Mukatil, njemu saopćio Abdullah od Lejsa b. Sa’da, kome je prenio Ibni-Šihab od Abdurrahmana b. Ka’ba b. Malika, on od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, sastavljao po dva poginula borca na Uhudu u jednu haljinu (kefine), a potom pitao: “Koji od njih više učaše Kur’an?” Kada bi mu se pokazalo na jednog od njih, on bi ga u usjek (stranu) groba stavio prije i rekao: “Ja sam vam svjedok”, a potom bi naredio njihovo zakopavanje zajedno sa njihovom krvlju. Dženazu im nije klanjao (tada), a nije ih ni kupao. Ibni-Mubarek je rekao, a Evzaija nam je saopćio, prenoseći od Zuhrije, on od Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, za izginule uhudske borce je pitao: ‘Koji od njih je više učio Kur’an?’ Kada bi mu taj bio pokazan, on bi ga stavio u grob uvijek prije njegova druga.” Džabir kaže: “Moj otac i stric su zamotani u jedan prugasti ogrtač.” Sulejman b. Kesir je rekao da mu je prenio Zuhrija, da mu je to pričao onaj koji je čuo neposredno od Džabira, radijallahu anhu.


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ حَرَّمَ اللَّهُ مَكَّةَ، فَلَمْ تَحِلَّ لأَحَدٍ قَبْلِي وَلاَ لأَحَدٍ بَعْدِي، أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، لاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا، وَلاَ يُعْضَدُ شَجَرُهَا، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا، وَلاَ تُلْتَقَطُ لُقَطَتُهَا إِلاَّ لِمُعَرِّفٍ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ الْعَبَّاسُ ـ رضى الله عنه ـ إِلاَّ الإِذْخِرَ لِصَاغَتِنَا وَقُبُورِنَا‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ إِلاَّ الإِذْخِرَ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لِقُبُورِنَا وَبُيُوتِنَا ‏”‏‏.‏ وَقَالَ أَبَانُ بْنُ صَالِحٍ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ صَفِيَّةَ بِنْتِ شَيْبَةَ، سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ‏.‏ وَقَالَ مُجَاهِدٌ عَنْ طَاوُسٍ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ لِقَيْنِهِمْ وَبُيُوتِهِمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Abdullah b. Havšeb, njemu Abdul-Vehhab kome je prenio Halid od Ikrime, on od (Abdullaha) b. Abbasa, radijallahu anhuma, a on od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “Svevišnji Allah učinio je Mekku svetom i nije nikome prije mene, a niti će ikome poslije mene, biti dozvoljeno (prolijevanje krvi u njoj). Meni je to bilo dozvoljeno samo jedan časak dana. Zabranjeno je sjeći njena zelenila (trave), podrezivati (sjeći) njeno drveće, razgoniti njenu lovinu (divljač) i uzimati u njoj, na putu nađenu stvar, osim onom koji će je zauvijek javno obznanjivati.” “Osim izhira za potrebe naših kujundžija i naših grobova”– rekao je Ibni-Abbas. “Osim izhira” – odgovorio je Muhammed, a.s. Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, kaže: “…potrebnog za naše grobove i naše kuće.” Eban b. Salih, prenoseći od Hasana b. Muslima, on od Safijje, kćerke Šejbove koja kaže: “Čula sam od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, isto to.” Mudžahid prenosi od Tavusa, on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma: “…za njihovog kovača i njihove kuće”.


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ عَمْرٌو سَمِعْتُ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ بَعْدَ مَا أُدْخِلَ حُفْرَتَهُ فَأَمَرَ بِهِ فَأُخْرِجَ، فَوَضَعَهُ عَلَى رُكْبَتَيْهِ، وَنَفَثَ عَلَيْهِ مِنْ رِيقِهِ، وَأَلْبَسَهُ قَمِيصَهُ، فَاللَّهُ أَعْلَمُ، وَكَانَ كَسَا عَبَّاسًا قَمِيصًا‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ وَقَالَ أَبُو هَارُونَ وَكَانَ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَمِيصَانِ، فَقَالَ لَهُ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَلْبِسْ أَبِي قَمِيصَكَ الَّذِي يَلِي جِلْدَكَ‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ فَيُرَوْنَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم أَلْبَسَ عَبْدَ اللَّهِ قَمِيصَهُ مُكَافَأَةً لِمَا صَنَعَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, kome je prenio Sufjan od Amra koji je rekao: “Čuo sam Džabira b. Abdullaha, radijallahu anhuma, kada je kazao: ‘Allahov Poslanik , sallallahu alejhi ve sellem, došao je pošto je Abdullah b. Ubejj bio već postavljen u grob i naredio da se izvadi. Potom ga je stavio na svoja koljena i spustio na njega malo svoje pljuvačke i obukao mu svoju košulju, a Allah to najbolje zna. Abdullah bijaše ranije obukao Abbasu (svoju) košulju.’” Sufjan kaže: “Ebu-Hurejre je rekao: ‘Na Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, bile su dvije košulje i Ibni-Abdullah mu je rekao: Allahov Poslaniče , sallallahu alejhi ve sellem, obuci mom ocu svoju košulju, onu koja ti je do tijela!’” “Preneseno je”, kaže Sufjan, “da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, obukao Abdullahu svoju košulju kao naknadu za onu koju je on dao (obukao njegovom stricu Abbasu).”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، أَخْبَرَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، حَدَّثَنَا حُسَيْنٌ الْمُعَلِّمُ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا حَضَرَ أُحُدٌ دَعَانِي أَبِي مِنَ اللَّيْلِ فَقَالَ مَا أُرَانِي إِلاَّ مَقْتُولاً فِي أَوَّلِ مَنْ يُقْتَلُ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، وَإِنِّي لاَ أَتْرُكُ بَعْدِي أَعَزَّ عَلَىَّ مِنْكَ، غَيْرَ نَفْسِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَإِنَّ عَلَىَّ دَيْنًا فَاقْضِ، وَاسْتَوْصِ بِأَخَوَاتِكَ خَيْرًا‏.‏ فَأَصْبَحْنَا فَكَانَ أَوَّلَ قَتِيلٍ، وَدُفِنَ مَعَهُ آخَرُ فِي قَبْرٍ، ثُمَّ لَمْ تَطِبْ نَفْسِي أَنْ أَتْرُكَهُ مَعَ الآخَرِ فَاسْتَخْرَجْتُهُ بَعْدَ سِتَّةِ أَشْهُرٍ، فَإِذَا هُوَ كَيَوْمِ وَضَعْتُهُ هُنَيَّةً غَيْرَ أُذُنِهِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Bišr b. Mufeddal kome je prenio Husein, Muallim od A’taa, od Džabira, radijallahu anhu, koji je kazao: “Kada je bila bitka na Uhudu pozvao me u neko doba noći otac i rekao: ‘Ja sam uvjeren da ću poginuti među prvim ashabima Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem Ja iza sebe ne ostavljam ništa dragocjenije od tebe, izuzev Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem Dužan sam, pa isplati dug, a svojim sestrama (bilo ih je devet) stalno preporučuj dobro!’ Potom smo osvanuli i on je zaista bio među prvim poginulim i sa njim je u grob zakopan još jedan. Meni se, međutim, nije sviđalo da ga ostavim tako, pa sam ga poslije šest mjeseci izvadio, kadli on skoro isti kao i onog dana kada sam ga stavio, izuzev jednog uha.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنِ ابْنِ أَبِي نَجِيحٍ، عَنْ عَطَاءٍ، عَنْ جَابِرٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ دُفِنَ مَعَ أَبِي رَجُلٌ فَلَمْ تَطِبْ نَفْسِي حَتَّى أَخْرَجْتُهُ فَجَعَلْتُهُ فِي قَبْرٍ عَلَى حِدَةٍ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, kome je prenio Seid b. Amr od Šu’be, on od Ibni-Ebi-Nedžiha, ovaj od Ataa, a on opet od Džabira, radijallahu anhu, koji je rekao: “Sa mojim ocem bio je zakopan još jedan čovjek (stric) i meni to nije bilo drago, pa sam ga izvadio i stavio u drugi grob posebno.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَجْمَعُ بَيْنَ رَجُلَيْنِ مِنْ قَتْلَى أُحُدٍ ثُمَّ يَقُولُ ‏”‏ أَيُّهُمْ أَكْثَرُ أَخْذًا لِلْقُرْآنِ ‏”‏‏.‏ فَإِذَا أُشِيرَ لَهُ إِلَى أَحَدِهِمَا قَدَّمَهُ فِي اللَّحْدِ فَقَالَ ‏”‏ أَنَا شَهِيدٌ عَلَى هَؤُلاَءِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏”‏‏.‏ فَأَمَرَ بِدَفْنِهِمْ بِدِمَائِهِمْ وَلَمْ يُغَسِّلْهُمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njemu Abdullah kome je saopćio Lejs b. Sa’d, ovome prenio Ibni-Šihab od Abdurrahmana b. Ka’ba b. Malika, on od Džabira b. Abdurrahmana, radijallahu anhu, koji kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, sastavljao je po dvojicu poginulih boraca Uhuda i pitao: ‘Koji je od njih više uzimao Kur’an?’, pa kada bi mu se pokazalo na jednog od njih dvojice, on bi ga stavio prije u usjek groba i rekao: ‘Ja sam im svjedok na Sudnjem danu’, i naredio bi da se zakopaju sa svojom krvlju, a nije ih kupao.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ انْطَلَقَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي رَهْطٍ قِبَلَ ابْنِ صَيَّادٍ، حَتَّى وَجَدُوهُ يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ عِنْدَ أُطُمِ بَنِي مَغَالَةَ، وَقَدْ قَارَبَ ابْنُ صَيَّادٍ الْحُلُمَ فَلَمْ يَشْعُرْ حَتَّى ضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم بِيَدِهِ ثُمَّ قَالَ لاِبْنِ صَيَّادٍ ‏”‏ تَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ فَنَظَرَ إِلَيْهِ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ أَشْهَدُ أَنَّكَ رَسُولُ الأُمِّيِّينَ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَتَشْهَدُ أَنِّي رَسُولُ اللَّهِ فَرَفَضَهُ وَقَالَ آمَنْتُ بِاللَّهِ وَبِرُسُلِهِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ ‏”‏ مَاذَا تَرَى ‏”‏‏.‏ قَالَ ابْنُ صَيَّادٍ يَأْتِينِي صَادِقٌ وَكَاذِبٌ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ خُلِّطَ عَلَيْكَ الأَمْرُ ‏”‏ ثُمَّ قَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنِّي قَدْ خَبَأْتُ لَكَ خَبِيئًا ‏”‏‏.‏ فَقَالَ ابْنُ صَيَّادٍ هُوَ الدُّخُّ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ اخْسَأْ، فَلَنْ تَعْدُوَ قَدْرَكَ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ دَعْنِي يَا رَسُولَ اللَّهِ أَضْرِبْ عُنُقَهُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنْ يَكُنْهُ فَلَنْ تُسَلَّطَ عَلَيْهِ، وَإِنْ لَمْ يَكُنْهُ فَلاَ خَيْرَ لَكَ فِي قَتْلِهِ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ سَالِمٌ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ انْطَلَقَ بَعْدَ ذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ إِلَى النَّخْلِ الَّتِي فِيهَا ابْنُ صَيَّادٍ وَهُوَ يَخْتِلُ أَنْ يَسْمَعَ مِنِ ابْنِ صَيَّادٍ شَيْئًا قَبْلَ أَنْ يَرَاهُ ابْنُ صَيَّادٍ فَرَآهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ مُضْطَجِعٌ، يَعْنِي فِي قَطِيفَةٍ لَهُ فِيهَا رَمْزَةٌ أَوْ زَمْرَةٌ، فَرَأَتْ أُمُّ ابْنِ صَيَّادٍ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَتَّقِي بِجُذُوعِ النَّخْلِ فَقَالَتْ لاِبْنِ صَيَّادٍ يَا صَافِ ـ وَهْوَ اسْمُ ابْنِ صَيَّادٍ ـ هَذَا مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَثَارَ ابْنُ صَيَّادٍ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ لَوْ تَرَكَتْهُ بَيَّنَ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ شُعَيْبٌ فِي حَدِيثِهِ فَرَفَصَهُ رَمْرَمَةٌ، أَوْ زَمْزَمَةٌ‏.‏ وَقَالَ إِسْحَاقُ الْكَلْبِيُّ وَعُقَيْلٌ رَمْرَمَةٌ‏.‏ وَقَالَ مَعْمَرٌ رَمْزَةٌ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, rekavši da mu je saopćio Abdullah, prenoseći od Junusa, on od Zuhrije, kome je prenio Salim b. Abdullah, da ga je Abdullah b. Omer, radijallahu anhuma, obavijestio da je Omer otišao sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, jednoj grupi ljudi kod Ibni-Sajjada i našli ga kako se igra sa djecom kod tvrđave plemena Benu-Negale. Ibni-Sajjad je tada bio blizu punoljetnosti i nije osjetio ništa dok ga Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nije udario po ruci i rekao mu: “Očituješ li da sam ja Allahov Poslanik?” Ibni-Sajjad ga pogleda i reče: “Svjedočim i vjerujem da si ti Poslanik nepismenih!” Zatim je Ibni-Sajjad upitao Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “A vjeruješ li ti (očituješ li) da sam ja Allahov Poslanik?” Muhammed ga je otklonio na stranu i rekao: “Vjerujem u Allaha i Njegove poslanike.” “Šta vidiš?” – upitao ga je Muhammed. “Dolazi mi s istinom i laži.” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: “Kod tebe su se stvari pomiješale!” Zatim mu je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ostavio sam za tebe jednu tajnu.” “To je duh (početak riječi duhan)” – odgovori Ibni-Sajjad. “Ne govori ništa!” – reče mu Muhammed. “Ne možeš prijeći svoje mogućnosti.” Tada je Omer, radijallahu anhu, rekao: “Allahov Poslaniče, pusti me da ga ubijem!” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, odgovori: “Ako je on Dedžal, tebi nije data vlast nad njim, a ako nije, onda nemaš nikakve koristi što ćeš ga ubiti.” Salim je rekao: “Čuo sam Ibni-Omera, radijallahu anhuma, kako kaže: ‘Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, i Ubejj b. Ka’b su zatim otišli do palmovika, gdje je bio Ibni-Sajjad, prikradajući se da nešto čuju od Ibni-Sajjada, prije nego ih on primijeti. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ugledao ga je gdje leži na postelji od kadife, čuo je neko gunđanje, odnosno mrmljanje. Utom je majka Ibni-Sajjada ugledala Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, kako se krije iza stabala palmovika, i rekla Ibni-Sajjadu: Safu, (Saf je ime Ibni-Sajjadovo) eno Muhammeda. Ibni-Sajjad je skočio na noge. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, kaže: Da ga je ostavila, razotkrio bi se.’” Šuajb u svojoj verziji kaže: “…i on je ostavio svoje gunđanje i šaputanje…” Ukajl je prenio izraz “remremetun”, tj. “mrmljanje”, a Ma’mer kaže: “‘Remzetun’, tj. ‘gunđanje kroz nos’.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ ـ وَهْوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ غُلاَمٌ يَهُودِيٌّ يَخْدُمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَمَرِضَ، فَأَتَاهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَعُودُهُ، فَقَعَدَ عِنْدَ رَأْسِهِ فَقَالَ لَهُ ‏”‏ أَسْلِمْ ‏”‏‏.‏ فَنَظَرَ إِلَى أَبِيهِ وَهْوَ عِنْدَهُ فَقَالَ لَهُ أَطِعْ أَبَا الْقَاسِمِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَسْلَمَ، فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَهْوَ يَقُولُ ‏”‏ الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي أَنْقَذَهُ مِنَ النَّارِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, njemu Hammad b. Zejd, prenoseći od Sabita, a ovaj od Enesa, radijallahu anhu, da je rekao: “Jedan jevrejski dječak posluživao je Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, i razbolio se. Potom je došao Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, da ga obiđe, sjeo mu pored glave i rekao: ‘Primi islam!’ Dječak je pogledao svoga oca, koji tu bijaše i on mu je rekao: ‘Pokori se Ebul-Kasimu!’ Dječak primi islam i Vjerovjesnik je izašao govoreći: ‘Hvala Allahu koji ga je spasio džehennemske vatre!’”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ يَقُولُ كُنْتُ أَنَا وَأُمِّي، مِنَ الْمُسْتَضْعَفِينَ أَنَا مِنَ الْوِلْدَانِ، وَأُمِّي، مِنَ النِّسَاءِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Sufjan, da je Ubejdullah rekao: “Čuo sam Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, gdje kaže: ‘Moja majka i ja spadali smo među slabašnije (zatočenike u Mekki), ja od djece, a moja majka od žena.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، قَالَ ابْنُ شِهَابٍ يُصَلَّى عَلَى كُلِّ مَوْلُودٍ مُتَوَفًّى وَإِنْ كَانَ لِغَيَّةٍ، مِنْ أَجْلِ أَنَّهُ وُلِدَ عَلَى فِطْرَةِ الإِسْلاَمِ، يَدَّعِي أَبَوَاهُ الإِسْلاَمَ أَوْ أَبُوهُ خَاصَّةً، وَإِنْ كَانَتْ أُمُّهُ عَلَى غَيْرِ الإِسْلاَمِ، إِذَا اسْتَهَلَّ صَارِخًا صُلِّيَ عَلَيْهِ، وَلاَ يُصَلَّى عَلَى مَنْ لاَ يَسْتَهِلُّ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُ سِقْطٌ، فَإِنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ كَانَ يُحَدِّثُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلاَّ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ، كَمَا تُنْتَجُ الْبَهِيمَةُ بَهِيمَةً جَمْعَاءَ هَلْ تُحِسُّونَ فِيهَا مِنْ جَدْعَاءَ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه – ‏{‏فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا‏}‏ الآيَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu saopćio Šuajb da je Ibni-Šihab rekao: “Svakom umrlom novorođenčetu klanja se dženaza, pa makar ono bilo od nevjernika ili vanbračno, jer je ono rođeno u prirodnom učenju islama, ako njegova oba roditelja ispovijedaju islam ili samo njegov otac, pa makar mu majka i ne bila muslimanka, kada se ono pri rađanju javi krikom (drekne). Takvom se djetetu klanja dženaza, dok se neće klanjati onome koje po rođenju ne drekne. To je zbog toga što se to smatra pobačaj.” Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Svako novorođenče se rodi u prirodi islama, pa ga poslije njegovi roditelji požidove ili pokrste ili uvedu u vatropoklonstvo. Ono je kao mladunče domaćih životinja. Da li osjećate (primjećujete) na njemu nedostatke (ušiju, nosa i slično)?’” Zatim je Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, još dodao: “Allahova vjera je ona u kojoj je stvorio ljude (i u Allahovom stvaranju nema izmjene).”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا يُونُسُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ مَا مِنْ مَوْلُودٍ إِلاَّ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ، كَمَا تُنْتَجُ الْبَهِيمَةُ بَهِيمَةً جَمْعَاءَ، هَلْ تُحِسُّونَ فِيهَا مِنْ جَدْعَاءَ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ يَقُولُ أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ‏{‏فِطْرَةَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَا لاَ تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذَلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ‏}‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, da ga je obavijestio Abdullah, prenoseći od Junusa, on od Zuhrije, kome je prenio Ebu-Seleme b. Abdurrahman da je Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izjavio je: ‘Svako novorođenče se rodi u prirodnoj vjeri islama, pa ga njegovi roditelji kasnije požidove, pokrste ili privedu vatropoklonstvu. Novorođenče je kao normalno i zdravo mladunče domaće životinje. Da li vi zapažate na njemu nedostatke (nosa, ušiju i slično)?’” Zatim Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, objasni: “Allahova vjera je ona, u kojoj je On stvorio svijet i u Allahovom stvaranju nema izmjene. To je prava vjera.”


 

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، لَمَّا حَضَرَتْ أَبَا طَالِبٍ الْوَفَاةُ جَاءَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدَ عِنْدَهُ أَبَا جَهْلِ بْنَ هِشَامٍ، وَعَبْدَ اللَّهِ بْنَ أَبِي أُمَيَّةَ بْنِ الْمُغِيرَةِ، قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لأَبِي طَالِبٍ ‏”‏ يَا عَمِّ، قُلْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، كَلِمَةً أَشْهَدُ لَكَ بِهَا عِنْدَ اللَّهِ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو جَهْلٍ وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي أُمَيَّةَ يَا أَبَا طَالِبٍ، أَتَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ فَلَمْ يَزَلْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعْرِضُهَا عَلَيْهِ، وَيَعُودَانِ بِتِلْكَ الْمَقَالَةِ، حَتَّى قَالَ أَبُو طَالِبٍ آخِرَ مَا كَلَّمَهُمْ هُوَ عَلَى مِلَّةِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ، وَأَبَى أَنْ يَقُولَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَمَا وَاللَّهِ لأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ، مَا لَمْ أُنْهَ عَنْكَ ‏”‏‏.‏ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِيهِ ‏{‏مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ‏}‏ الآيَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ishak, njemu saopćio Jakub b. Ibrahim, kome je prenio njegov otac od Sa’da, on od Ibni-Šihaba, ovome saopćio Seid b. Musejjeb, prenoseći od svoga oca: “Kada su Ebu-Talibu nastupili znakovi smrti, došao mu je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, i kod njega našao Ebu-Džehela b. Hišama i Abdullaha b. Ebi-Umejje b. Mugiru. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je Ebu-Talibu: ‘Striče, reci: ‘La ilahe illellah’, i ja ću ti to kod Allaha svjedočiti.’ Ebu-Džehel i Abdullah b. Ebi-Umejje su rekli: ‘Ebu-Talibe, zar ćeš napustiti vjeru Abdul-Muttaliba?’ Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, neprestano je tražio od njega da izgovori kelimei-šehadet, a oni mu opet ponavljali svoj govor, sve dok Ebu-Talib nije na kraju rekao da je on u vjeri Abdul-Muttalibovoj, odbijajući tako da kaže: ‘La ilahe illellah!’ Tada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Tako mi Allaha, ja ću sigurno tražiti za tebe oprost, sve dok mi se to ne zabrani.’ U vezi s ovim (slučajem), Uzvišeni Allah je objavio ajet: ‘Vjerovjesnik i oni koji vjeruju, neka ne traže oprost za idolopoklonike!’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ مَرَّ بِقَبْرَيْنِ يُعَذَّبَانِ فَقَالَ ‏”‏ إِنَّهُمَا لَيُعَذَّبَانِ وَمَا يُعَذَّبَانِ فِي كَبِيرٍ أَمَّا أَحَدُهُمَا فَكَانَ لاَ يَسْتَتِرُ مِنَ الْبَوْلِ، وَأَمَّا الآخَرُ فَكَانَ يَمْشِي بِالنَّمِيمَةِ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ أَخَذَ جَرِيدَةً رَطْبَةً فَشَقَّهَا بِنِصْفَيْنِ، ثُمَّ غَرَزَ فِي كُلِّ قَبْرٍ وَاحِدَةً‏.‏ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، لِمَ صَنَعْتَ هَذَا فَقَالَ ‏”‏ لَعَلَّهُ أَنْ يُخَفَّفَ عَنْهُمَا مَا لَمْ يَيْبَسَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja, njemu Ebu-Muavija od A’meša, on od Mudžahida, ovaj od Tavusa, a on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da je prošao pokraj dva groba u kojima su zakopani mučeni, pa je rekao: “Ova se dvojica muče. Međutim, oni se ne muče zbog nečega teškog za ostavljanje. Što se tiče prvoga, on se nije čuvao od mokraće, a drugi je prenosio riječi (nemimet).” Zatim je uzeo jednu sirovu granu, prepolovio je i po jednu polovicu usadio u svaki grob. Ashabi su upitali: “Allahov Poslaniče, zašto si to učinio?” “Možda im unekoliko olakšava mučenje sve dok se ne osuše” – odgovorio je Muhammed, a.s.


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ، قَالَ حَدَّثَنِي جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كُنَّا فِي جَنَازَةٍ فِي بَقِيعِ الْغَرْقَدِ، فَأَتَانَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَعَدَ وَقَعَدْنَا حَوْلَهُ، وَمَعَهُ مِخْصَرَةٌ فَنَكَّسَ، فَجَعَلَ يَنْكُتُ بِمِخْصَرَتِهِ ثُمَّ قَالَ ‏”‏ مَا مِنْكُمْ مِنْ أَحَدٍ، مَا مِنْ نَفْسٍ مَنْفُوسَةٍ إِلاَّ كُتِبَ مَكَانُهَا مِنَ الْجَنَّةِ وَالنَّارِ، وَإِلاَّ قَدْ كُتِبَ شَقِيَّةً أَوْ سَعِيدَةً ‏”‏‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَفَلاَ نَتَّكِلُ عَلَى كِتَابِنَا وَنَدَعُ الْعَمَلَ، فَمَنْ كَانَ مِنَّا مِنْ أَهْلِ السَّعَادَةِ فَسَيَصِيرُ إِلَى عَمَلِ أَهْلِ السَّعَادَةِ، وَأَمَّا مَنْ كَانَ مِنَّا مِنْ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ فَسَيَصِيرُ إِلَى عَمَلِ أَهْلِ الشَّقَاوَةِ قَالَ ‏”‏ أَمَّا أَهْلُ السَّعَادَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ السَّعَادَةِ، وَأَمَّا أَهْلُ الشَّقَاوَةِ فَيُيَسَّرُونَ لِعَمَلِ الشَّقَاوَةِ ‏”‏، ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏فَأَمَّا مَنْ أَعْطَى وَاتَّقَى‏}‏ الآيَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Osman, njemu Džerir, prenoseći od Mensura, on od Sa’da b. Ubejde, ovaj od Ebu-Abdur-Rahmana, a on od Alije, radijallahu anhu, koji je rekao: “Bili smo na jednoj dženazi na (groblju) Beki’ul-Garkadu pa nam je došao Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i sjeo, a oko njega smo posjedali i mi. Kod sebe je imao jednu stvar. Oborio je glavu prema zemlji i svojim štapom počeo kopkati zemlju, a zatim je rekao: ‘Svakom od nas i svakoj stvorenoj osobi je njeno mjesto određeno u Džennetu ili u Džehennemu i određeno joj je da li je nesretna ili sretna.’ Tada jedan čovjek reče: ‘Allahov Poslaniče, pa da se oslonimo samo na ono što nam je propisano i ostavimo rad, jer onaj od nas kome je određeno da bude od sretnika, dospjet će do posla sretnika, a onaj kome je propisano da bude od nesretnika, mora doći do posla nesretnika?’ ‘Što se tiče sretnika’, reče Muhammed, a.s., ‘njima se samo olakša put ka sreći, a nesretnicima opet ka nesreći.’ Potom je citirao ajet: ‘Onaj ko dijeli (svoju imovinu u dobrotvorne svrhe), čuva se grijeha i Allaha se boji (i koji priznaje najljepšu riječ (Kur’an), Mi ćemo mu olakšati put ka sreći. Onaj ko škrtari i smatra se neovisnim, koji poriče najljepšu riječ, Mi ćemo mu olakšati put ka nesreći.’” PRIČAO NAM JE Osman, njemu Džerir, prenoseći od Mensura, on od Sa’da b. Ubejde, ovaj od Ebu-Abdur-Rahmana, a on od Alije, radijallahu anhu, koji je rekao: “Bili smo na jednoj dženazi na (groblju) Beki’ul-Garkadu pa nam je došao Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, i sjeo, a oko njega smo posjedali i mi. Kod sebe je imao jednu stvar. Oborio je glavu prema zemlji i svojim štapom počeo kopkati zemlju, a zatim je rekao: ‘Svakom od nas i svakoj stvorenoj osobi je njeno mjesto određeno u Džennetu ili u Džehennemu i određeno joj je da li je nesretna ili sretna.’ Tada jedan čovjek reče: ‘Allahov Poslaniče, pa da se oslonimo samo na ono što nam je propisano i ostavimo rad, jer onaj od nas kome je određeno da bude od sretnika, dospjet će do posla sretnika, a onaj kome je propisano da bude od nesretnika, mora doći do posla nesretnika?’ ‘Što se tiče sretnika’, reče Muhammed, a.s., ‘njima se samo olakša put ka sreći, a nesretnicima opet ka nesreći.’ Potom je citirao ajet: ‘Onaj ko dijeli (svoju imovinu u dobrotvorne svrhe), čuva se grijeha i Allaha se boji (i koji priznaje najljepšu riječ (Kur’an), Mi ćemo mu olakšati put ka sreći. Onaj ko škrtari i smatra se neovisnim, koji poriče najljepšu riječ, Mi ćemo mu olakšati put ka nesreći.’”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا خَالِدٌ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ ثَابِتِ بْنِ الضَّحَّاكِ ـ رضى الله عنه ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ مَنْ حَلَفَ بِمِلَّةٍ غَيْرِ الإِسْلاَمِ كَاذِبًا مُتَعَمِّدًا فَهُوَ كَمَا قَالَ، وَمَنْ قَتَلَ نَفْسَهُ بِحَدِيدَةٍ عُذِّبَ بِهِ فِي نَارِ جَهَنَّمَ ‏”‏‏.‏ وَقَالَ حَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، عَنِ الْحَسَنِ، حَدَّثَنَا جُنْدَبٌ ـ رضى الله عنه ـ فِي هَذَا الْمَسْجِدِ فَمَا نَسِينَا، وَمَا نَخَافُ أَنْ يَكْذِبَ جُنْدَبٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ كَانَ بِرَجُلٍ جِرَاحٌ فَقَتَلَ نَفْسَهُ فَقَالَ اللَّهُ بَدَرَنِي عَبْدِي بِنَفْسِهِ حَرَّمْتُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jezid b. Zubejr, kome je prenio Halid od Ebu-Kilabe, on od Sabita b. Dahhaka, radijallahu anhu, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: “Ko se zakune nekom vjerom osim islama, lažući namjerno, isti je takav. Ko izvrši samoubistvo, bilo kakvim komadom željeza, bit će njime mučen u džehennemskoj vatri!” Hadždžadž b. Minhal je rekao: “Pričao nam je Džerir b. Hazim, prenoseći od Hasana, on od Džundeba, radijallahu anhu, da nam je ispričao u ovoj džamiji (u Basri) i mi nismo zaboravili, niti smo se bojali da Džundeb laže, prenoseći od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, koji je rekao: ‘Jedan čovjek je imao rane (po tijelu) i ubio se, pa je Uzvišeni Allah rekao: Pretekao Me je Moj rob lično, zabranio sam mu Džennet.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، حَدَّثَنَا أَبُو الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ الَّذِي يَخْنُقُ نَفْسَهُ يَخْنُقُهَا فِي النَّارِ، وَالَّذِي يَطْعُنُهَا يَطْعُنُهَا فِي النَّارِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman rekavši da je njemu saopćio Šuajb, kome je Ebu-Zinad prenio od A’redža, on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Onaj ko se objesi (udavi), bit će vješan i u Džehennemu, a onaj ko sam sebe zbode, bit će boden i u Džehennemu.’”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنهم ـ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا مَاتَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ دُعِيَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ، فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَبْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَتُصَلِّي عَلَى ابْنِ أُبَىٍّ وَقَدْ قَالَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا ـ أُعَدِّدُ عَلَيْهِ قَوْلَهُ ـ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ‏”‏ أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ ‏”‏‏.‏ فَلَمَّا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ ‏”‏ إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ، لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ فَغُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ عَلَيْهَا ‏”‏‏.‏ قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ انْصَرَفَ، فَلَمْ يَمْكُثْ إِلاَّ يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتِ الآيَتَانِ مِنْ ‏{‏بَرَاءَةٌ‏}‏ ‏{‏وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا‏}‏ إِلَى ‏{‏وَهُمْ فَاسِقُونَ‏}‏ قَالَ فَعَجِبْتُ بَعْدُ مِنْ جُرْأَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ، وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, prenoseći od Ukajla, on od Ibni-Šihaba, ovaj od Ubejdullaha b. Abdullaha, a on od Ibni-Abbasa, ovaj od Omera b. Hattaba, radijallahu anhu, koji je rekao: “Kada je umro Abdullah b. Ubejj b. Selul, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, pozvan je da mu klanja dženazu. Kada je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, stao (pred džema’at), ja sam mu priskočio i rekao: ‘Allahov Poslaniče, zar ćeš klanjati dženazu Ibni-Ubejju, koji je govorio toga dana to i to, a toga opet to i to (bio dvoličnjak).’ Ja sam mu nabrojio njegove izjave i Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, osmjehnu se i reče: ‘Ostani sa mnom, Omere!’ Pošto sam bio uporan, on reče: ‘Meni je dato pravo izbora i ja sam odabrao ovo. Kada bih znao da bi mu, kada bih preko sedamdest puta molio, bilo oprošteno, ja bih učinio i više od toga.’ ‘Zatim mu je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem’, reče Omer, ‘klanjao dženazu, a potom je otišao i ubrzo iza toga su objavljena dva ajeta sure ‘Beraet’: ‘Nijednom od njih, kada umre, ne klanjaj nikada dženazu (i ne stoj pokraj njihova groba, jer oni ne vjeruju u Allaha i Njegova Poslanika). Oni su umrli kao prijestupnici – dvoličnjaci.’ ‘Poslije sam se čudio’, izjavio je Omer, ‘svojoj tada smionosti prema Allahovom Poslaniku , sallallahu alejhi ve sellem, a to svakako najbolje znaju Allah i Njegov Poslanik.’”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، قَالَ سَمِعْتُ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ مَرُّوا بِجَنَازَةٍ فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا خَيْرًا، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ وَجَبَتْ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ مَرُّوا بِأُخْرَى فَأَثْنَوْا عَلَيْهَا شَرًّا فَقَالَ ‏”‏ وَجَبَتْ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ مَا وَجَبَتْ قَالَ ‏”‏ هَذَا أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ خَيْرًا فَوَجَبَتْ لَهُ الْجَنَّةُ، وَهَذَا أَثْنَيْتُمْ عَلَيْهِ شَرًّا فَوَجَبَتْ لَهُ النَّارُ، أَنْتُمْ شُهَدَاءُ اللَّهِ فِي الأَرْضِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, rekavši da mu je prenio Šu’be od Abdul-Aziza b. Šuhejba, koji je rekao: “Čuo sam Enesa b. Malika, radijallahu anhu, kako kaže: ‘Prošli su ashabi pokraj jedne dženaze i hvalili je kao dobru osobu, pa je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: ‘Obavezan je!’ Potom su prošli pokraj druge i osuđivali je, pa je on opet rekao: ‘Obavezan je!’ ‘Šta je obavezno?’ – upitao je Omer b. Hattab, radijallahu anhu. ‘Toga što ste hvalili dobrim’ – rekao je Muhammed, a.s., ‘njemu obavezno pripada Džennet, a taj što ste ga ružili, njemu neophodno pripada Džehennem. Vi ste Allahovi svjedoci na zemlji.’”


 

حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ أَبِي الْفُرَاتِ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ، قَالَ قَدِمْتُ الْمَدِينَةَ وَقَدْ وَقَعَ بِهَا مَرَضٌ، فَجَلَسْتُ إِلَى عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ فَمَرَّتْ بِهِمْ جَنَازَةٌ فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرًا فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ وَجَبَتْ‏.‏ ثُمَّ مُرَّ بِأُخْرَى فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا خَيْرًا، فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ وَجَبَتْ‏.‏ ثُمَّ مُرَّ بِالثَّالِثَةِ، فَأُثْنِيَ عَلَى صَاحِبِهَا شَرًّا فَقَالَ وَجَبَتْ‏.‏ فَقَالَ أَبُو الأَسْوَدِ فَقُلْتُ وَمَا وَجَبَتْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ قُلْتُ كَمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ أَيُّمَا مُسْلِمٍ شَهِدَ لَهُ أَرْبَعَةٌ بِخَيْرٍ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْنَا وَثَلاَثَةٌ قَالَ ‏”‏ وَثَلاَثَةٌ ‏”‏‏.‏ فَقُلْنَا وَاثْنَانِ قَالَ ‏”‏ وَاثْنَانِ ‏”‏‏.‏ ثُمَّ لَمْ نَسْأَلْهُ عَنِ الْوَاحِدِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Affan b. Muslim, njemu prenio Davud b. Ebi-Furat od Abdullaha b. Burejda, on od Ebu-Esveda koji je kazao: “Došao sam u Medinu u kojoj je već vladala bolest i sjeo sam do Omera b. Hattaba, radijallahu anhu. Utom je pronesena jedna dženaza koja je bila hvaljena. ‘Obavezan je!’ – rekao je Omer, radijallahu anhu. Zatim je prošla druga dženaza koja je, također, hvaljena. ‘Obavezan je!’ – rekao je ponovo Omer, radijallahu anhu. Na kraju je pronesena treća dženaza koja je osuđivana. ‘Neophodan je!’ – rekao je Omer po treći put. ‘Tada sam ja’, kaže Ebul-Esved, rekao: Vladaru pravovjernih! Šta je to obavezno?’ ‘Odgovorio sam’, kaže Omer, ‘riječima Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: Kome god muslimanu posvjedoče četverica da je dobar, Allah će ga uvesti u Džennet.’ ‘A trojica?’ – upitali smo. ‘I trojica’ – odgovorio je on. ‘I dvojica?’ – rekli smo. ‘I dvojica’ – odgovorio je Omer. A potom ga nismo pitali za jednog.”


 

حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَلْقَمَةَ بْنِ مَرْثَدٍ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ إِذَا أُقْعِدَ الْمُؤْمِنُ فِي قَبْرِهِ أُتِيَ، ثُمَّ شَهِدَ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ، وَأَنَّ مُحَمَّدًا رَسُولُ اللَّهِ، فَذَلِكَ قَوْلُهُ ‏{‏يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ‏}‏ ‏”‏‏.‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ بِهَذَا وَزَادَ ‏{‏يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا‏}‏ نَزَلَتْ فِي عَذَابِ الْقَبْرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hafs b. Omer, rekavši da mu je prenio Šu’be od Alkame b. Mersada, on od Sa’da b. Ubejde, ovaj od Bera’a b. Aziba, radijallahu anhu, a on od Vjerovjesnika , sallallahu alejhi ve sellem, koji je kazao: “Kada se pravovjernik posadi u svom grobu, dođu mu (meleki) i on posvjedoči da nema Boga osim Jednog, Jedinog Allaha i da je Muhammed Allahov poslanik. To je (smisao) Allahovih riječi: ‘Allah ustaljuje one koji vjeruju čvrstim govorom.’” PRIČAO NAM JE Muhammed b. Beššar, njemu Gunder, kome je prenio Šu’be i dodao da je ajet: “Allah ustaljuje one koji vjeruju čvrstim govorom, objavljen u vezi s kaburskom kaznom.”


 

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، حَدَّثَنِي نَافِعٌ، أَنَّ ابْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ قَالَ اطَّلَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى أَهْلِ الْقَلِيبِ فَقَالَ ‏”‏ وَجَدْتُمْ مَا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ‏”‏‏.‏ فَقِيلَ لَهُ تَدْعُو أَمْوَاتًا فَقَالَ ‏”‏ مَا أَنْتُمْ بِأَسْمَعَ مِنْهُمْ وَلَكِنْ لاَ يُجِيبُونَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Alija b. Abdullah, njemu Ja’kub b. Ibrahim, njemu njegov otac, prenoseći od Saliha kome je ispričao Nafi, da mu je Ibn-Omer, radijallahu anhuma, saopćio i rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, nadnio se nad leševe u jami (bunaru idolopoklonika na Bedru) i rekao: ‘Našli ste istinom ono što vam je vaš Stvoritelj obećao!’ Tada je upitan: ‘Zar se obraćaš umrlim?’ ‘Vi ne čujete ništa bolje od njih, samo oni ne odgovaraju’– odgovorio je Muhammed, a.s.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ إِنَّمَا قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّهُمْ لَيَعْلَمُونَ الآنَ أَنَّ مَا كُنْتُ أَقُولُ حَقٌّ وَقَدْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّكَ لاَ تُسْمِعُ الْمَوْتَى‏}‏‏”‏

 

PRIČAO NAM JE Abdullah b. Muhammed, rekavši da mu je prenio Sufjan od Hišama b. Urve, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je rekla: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, samo je rekao: ‘Oni, stvarno, tek sada znaju da je ono što sam ja govorio bila istina’; ‘a i Uzvišeni Allah’, rekla je Aiša, ‘kazao je: Ti zaista ne možeš dozvati mrtve.’”


 

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ شُعْبَةَ، سَمِعْتُ الأَشْعَثَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ يَهُودِيَّةً، دَخَلَتْ عَلَيْهَا، فَذَكَرَتْ عَذَابَ الْقَبْرِ، فَقَالَتْ لَهَا أَعَاذَكِ اللَّهُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ‏.‏ فَسَأَلَتْ عَائِشَةُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ عَذَابِ الْقَبْرِ فَقَالَ ‏”‏ نَعَمْ عَذَابُ الْقَبْرِ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ فَمَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعْدُ صَلَّى صَلاَةً إِلاَّ تَعَوَّذَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ‏.‏ زَادَ غُنْدَرٌ ‏”‏ عَذَابُ الْقَبْرِ حَقٌّ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Abdan, njemu saopćio njegov otac, prenoseći od Šu’be, koji je rekao: “Čuo sam Eš’asa kako prenosi od svoga oca, on od Mesruka, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, kako joj je unišla jedna Jevrejka i spomenula kabursku kaznu, rekavši joj: ‘Allah te sačuvao kaburske kazne!’ Kasnije je Aiša pitala Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, za patnju u grobu i on joj je rekao: ‘Da, kazna u grobu ima.’ Aiša, radijallahu anha, još je rekla: ‘I nisam poslije toga vidjela Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, da je klanjao ma koji namaz, a da (u njemu) nije molio Allaha za spasenje od kaburske patnje.’” Gunder je još dodao: “Kaburska patnja je istina.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سُلَيْمَانَ، حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَسْمَاءَ بِنْتَ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ تَقُولُ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم خَطِيبًا فَذَكَرَ فِتْنَةَ الْقَبْرِ الَّتِي يَفْتَتِنُ فِيهَا الْمَرْءُ، فَلَمَّا ذَكَرَ ذَلِكَ ضَجَّ الْمُسْلِمُونَ ضَجَّةً‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jahja b. Sulejman i rekao da je njemu ispričao Ibni-Vehb, kome je saopćio Junus, prenoseći od Ibni-Šihaba, njemu saopćio Urve b. Zubejr da je čuo Esmu b. Ebi-Bekr, radijallahu anha, kako kaže: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, držeći jednom hutbu, spomenuo je i kabursko iskušenje kojim će čovjek biti iskušavan. Kada je to spomenuo, muslimani su na sav glas zakukali.”


 

حَدَّثَنَا عَيَّاشُ بْنُ الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّهُ حَدَّثَهُمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏”‏ إِنَّ الْعَبْدَ إِذَا وُضِعَ فِي قَبْرِهِ، وَتَوَلَّى عَنْهُ أَصْحَابُهُ، وَإِنَّهُ لَيَسْمَعُ قَرْعَ نِعَالِهِمْ، أَتَاهُ مَلَكَانِ فَيُقْعِدَانِهِ فَيَقُولاَنِ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي الرَّجُلِ لِمُحَمَّدٍ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَأَمَّا الْمُؤْمِنُ فَيَقُولُ أَشْهَدُ أَنَّهُ عَبْدُ اللَّهِ وَرَسُولُهُ‏.‏ فَيُقَالُ لَهُ انْظُرْ إِلَى مَقْعَدِكَ مِنَ النَّارِ، قَدْ أَبْدَلَكَ اللَّهُ بِهِ مَقْعَدًا مِنَ الْجَنَّةِ، فَيَرَاهُمَا جَمِيعًا ‏”‏‏.‏ قَالَ قَتَادَةُ وَذُكِرَ لَنَا أَنَّهُ يُفْسَحُ فِي قَبْرِهِ‏.‏ ثُمَّ رَجَعَ إِلَى حَدِيثِ أَنَسٍ قَالَ ‏”‏ وَأَمَّا الْمُنَافِقُ وَالْكَافِرُ فَيُقَالُ لَهُ مَا كُنْتَ تَقُولُ فِي هَذَا الرَّجُلِ فَيَقُولُ لاَ أَدْرِي، كُنْتُ أَقُولُ مَا يَقُولُ النَّاسُ‏.‏ فَيُقَالُ لاَ دَرَيْتَ وَلاَ تَلَيْتَ‏.‏ وَيُضْرَبُ بِمَطَارِقَ مِنْ حَدِيدٍ ضَرْبَةً، فَيَصِيحُ صَيْحَةً يَسْمَعُهَا مَنْ يَلِيهِ، غَيْرَ الثَّقَلَيْنِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ajjaš b. Velid, njemu Abdul-A’la, njemu prenio Seid od Katade, on od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, da je pričao ashabima da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Kada se čovjek položi u grob, od njega pođu njegovi drugovi, on čuje klepet njihove obuće. Tada mu dođu dva meleka, posade ga i kažu: ‘Šta ti misliš o ovom čovjeku, Muhammedu, sallallahu alejhi ve sellem?’ Što se tiče pravovjernika, on će odgovoriti: ‘Vjerujem da je on Allahov rob i Njegov Poslanik.’ ‘Pogledaj’, reći će mu se, ‘na svoje mjesto u džehennemskoj vatri! Allah ti ga je zamijenio za mjesto u Džennetu.’ Tako će ih oba vidjeti zajedno.” Katade kaže: “Nama je rečeno da mu se tada proširi njegov grob.” Kasnije se Katade vratio na izjavu Enesovu: “A što se tiče dvoličnjaka i nevjernika njima će se reći: ‘Šta si mislio o ovom čovjeku?’ ‘Ne znam’, odgovarat će on , ‘ja sam govorio ono što je govorio ostali svijet.’ ‘Ne znao i ne shvaćao (nikad ništa)!’ Utom će biti udaren željeznim čekićem, pa će tako jako kriknuti, da će to čuti svi oko njega osim ljudi i džina.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا يَحْيَى، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَوْنُ بْنُ أَبِي جُحَيْفَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَدْ وَجَبَتِ الشَّمْسُ، فَسَمِعَ صَوْتًا فَقَالَ ‏ “‏ يَهُودُ تُعَذَّبُ فِي قُبُورِهَا ‏”‏‏.‏ وَقَالَ النَّضْرُ أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، حَدَّثَنَا عَوْنٌ، سَمِعْتُ أَبِي، سَمِعْتُ الْبَرَاءَ، عَنْ أَبِي أَيُّوبَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musena, rekavši da mu je ispričao Šu’be, njemu prenio Avn b. Ebi-Džuhajfe od svoga oca, on od Beraja b. Aziba, oni od Ebu-Ejuba, radijallahu anhu, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao je (izvan Medine), a sunce je već bilo zašlo, pa je čuo nekakav glas i rekao: ‘Jevreji se muče u svojim grobovima.’” Nadr je rekao: “Nama je saopćio Šu’be da je njemu ispričao Avn: ‘Čuo sam svoga oca kako je rekao: Čuo sam Beraja gdje prenosi (gornji hadis) od Ebu-Ejuba, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem’”


 

حَدَّثَنَا مُعَلًّى، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، قَالَ حَدَّثَتْنِي ابْنَةُ خَالِدِ بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ، أَنَّهَا سَمِعَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ يَتَعَوَّذُ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mualla, njemu prenio Vuhejb od Musaa Ukbe, koji je rekao: “Pričala mi je kćerka Halida b. Seida b. Asa, da je čula Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, gdje traži Allahovu zaštitu od patnje u grobu.”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَدْعُو ‏ “‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ مِنْ عَذَابِ الْقَبْرِ، وَمِنْ عَذَابِ النَّارِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَحْيَا وَالْمَمَاتِ، وَمِنْ فِتْنَةِ الْمَسِيحِ الدَّجَّالِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muslim b. Ibrahim, rekavši da mu je ispričao Hišam kome je prenio Jahja od Ebu-Seleme, on od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, da je rekao: “Allahov Poslanik , sallallahu alejhi ve sellem, učio je ovu dovu: ‘Allahu moj, tražim Tvoju zaštitu od kazne u grobu, od džehennemske vatre, od iskušenja života i smrti i iskušenja Dedžalova!’”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ مَرَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى قَبْرَيْنِ فَقَالَ ‏”‏ إِنَّهُمَا لَيُعَذَّبَانِ، وَمَا يُعَذَّبَانِ مِنْ كَبِيرٍ ـ ثُمَّ قَالَ ـ بَلَى أَمَّا أَحَدُهُمَا فَكَانَ يَسْعَى بِالنَّمِيمَةِ، وَأَمَّا أَحَدُهُمَا فَكَانَ لاَ يَسْتَتِرُ مِنْ بَوْلِهِ ‏”‏‏.‏ قَالَ ثُمَّ أَخَذَ عُودًا رَطْبًا فَكَسَرَهُ بِاثْنَتَيْنِ ثُمَّ غَرَزَ كُلَّ وَاحِدٍ مِنْهُمَا عَلَى قَبْرٍ، ثُمَّ قَالَ ‏”‏ لَعَلَّهُ يُخَفَّفُ عَنْهُمَا مَا لَمْ يَيْبَسَا ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu Džerir, koji prenosi od A’meša, on od Mudžahida, a ovaj od Tavusa koji je kazao da je Ibni-Abbas, radijallahu anhuma, rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, prošao je pokraj dva groba i rekao: ‘Ova dvojica se muče, ali ne zbog nečeg teškog za ostaviti. Da’, rekao je potom, ‘što se tiče jednog od njih, on je bio uporan na prenošenju klevete, a drugi se nije čuvao (zastirao) od svoje mokraće.’ Potom je”, kaže Ibni-Abbas, “uzeo sirovo drvo (granu), slomio ga na dva komada i usadio pojedinačno u svaki grob, rekavši: ‘Olakšavat će im mučenje sve dok se ne osuše.’”


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، قَالَ حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ “‏ إِنَّ أَحَدَكُمْ إِذَا مَاتَ عُرِضَ عَلَيْهِ مَقْعَدُهُ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ، إِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَمِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ، وَإِنْ كَانَ مِنْ أَهْلِ النَّارِ فَمِنْ أَهْلِ النَّارِ، فَيُقَالُ هَذَا مَقْعَدُكَ حَتَّى يَبْعَثَكَ اللَّهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, njemu Malik od Nafija, on od Abdullaha b. Omera, radijallahu anhuma, da je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Svakom od vas, kada umre, njegovo mjesto mu se izlaže jutrom i večerom, pa ako je džennetlija, tada mu se predočava njegovo mjesto među džennetlijama, a ako je džehennemlija, predočava mu se mjesto među stanovnicima Džehennema i kaže: ‘To je tvoje mjesto kada te Allah na Sudnjem danu proživi!’”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا سَعِيدٍ الْخُدْرِيَّ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِذَا وُضِعَتِ الْجَنَازَةُ فَاحْتَمَلَهَا الرِّجَالُ عَلَى أَعْنَاقِهِمْ، فَإِنْ كَانَتْ صَالِحَةً قَالَتْ قَدِّمُونِي قَدِّمُونِي‏.‏ وَإِنْ كَانَتْ غَيْرَ صَالِحَةٍ قَالَتْ يَا وَيْلَهَا أَيْنَ يَذْهَبُونَ بِهَا‏.‏ يَسْمَعُ صَوْتَهَا كُلُّ شَىْءٍ إِلاَّ الإِنْسَانَ، وَلَوْ سَمِعَهَا الإِنْسَانُ لَصَعِقَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu Lejs od Seida b. Ebi-Seida, a on od svoga oca, da je čuo Ebu-Seida Hudriju, radijallahu anhu, kako kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Kad se umrli postavi na nosila i ljudi ga ponesu, ako je bio dobra osoba, govori: ‘Požurite, požurite!’, a ako nije bio dobra, govori: ‘Teško ovoj, (tj. meni), kuda je nose?’ Njen glas čuje svako osim čovjeka, a kada bi ga čovjek čuo, onesvijestio bi se (od straha).’”


 

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَا مِنَ النَّاسِ مُسْلِمٌ يَمُوتُ لَهُ ثَلاَثَةٌ مِنَ الْوَلَدِ لَمْ يَبْلُغُوا الْحِنْثَ إِلاَّ أَدْخَلَهُ اللَّهُ الْجَنَّةَ بِفَضْلِ رَحْمَتِهِ إِيَّاهُمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Jakub b. Ibrahim, rekavši da mu je prenio Ibni-Ulejje, ovome Abdul-Aziz b. Šuhejb od Enesa b. Malika, radijallahu anhu, da je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: ‘Nema nijednog muslimana kome umre troje djece, koja nisu dostigla granice odgovornosti za griješenje, a da ga Allah neće uvesti u Džennet iz svoje milosti prema njima.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، أَنَّهُ سَمِعَ الْبَرَاءَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا تُوُفِّيَ إِبْرَاهِيمُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ إِنَّ لَهُ مُرْضِعًا فِي الْجَنَّةِ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, njemu prenio Šu’be od Adijja b. Sabita da je čuo Beraja, radijallahu anhu, kada je kazao: “Kada je umro Ibrahim (b. Muhammed), Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘On će zaista imati dojilju u Džennetu.’”


 

حَدَّثَنَا حِبَّانُ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ قَالَ سُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ أَوْلاَدِ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ ‏ “‏ اللَّهُ إِذْ خَلَقَهُمْ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Hibban, kome je saopćio Abdullah, ovome prenio Šu’be od Ebu-Bišra, on od Seida b. Džubejra, a ovaj od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, upitan je za djecu idolopoklonika, pa je on rekao: ‘Kada ih je Allah stvorio, On je najbolje znao šta će ona raditi.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءُ بْنُ يَزِيدَ اللَّيْثِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ سُئِلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَرَارِيِّ الْمُشْرِكِينَ فَقَالَ ‏ “‏ اللَّهُ أَعْلَمُ بِمَا كَانُوا عَامِلِينَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu saopćio Šu’ajb, prenoseći od Zuhrije koji je rekao: “Rekao mi je Ata b. Jezid-Lejsi, da je čuo Ebu-Hurejru, radijallahu anhu, kako kaže: ‘Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, upitan za potomstvo idolopoklonika, rekao je: Allah najbolje zna šta će ono raditi.’”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي ذِئْبٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ كُلُّ مَوْلُودٍ يُولَدُ عَلَى الْفِطْرَةِ، فَأَبَوَاهُ يُهَوِّدَانِهِ أَوْ يُنَصِّرَانِهِ أَوْ يُمَجِّسَانِهِ، كَمَثَلِ الْبَهِيمَةِ تُنْتَجُ الْبَهِيمَةَ، هَلْ تَرَى فِيهَا جَدْعَاءَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, rekavši da je njemu ispričao Ibni-Ebi-Zi’b, prenoseći od Zuhrije, on od Ebu-Seleme b. Abdurrahmana, ovaj od Ebu-Hurejre, radijallahu anhu, koji je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, kazao je: ‘Svako se dijete rađa u prirodnoj vjeri, pa ga njegovi roditelji kasnije pojevreje, ili pokrste, ili od njega učine poklonika vatri, baš slično kao što domaća životinja rodi mladunče. Da li na njemu zapažaš ma kakve nedostatke (manjak nekog organa)?’”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ حَازِمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو رَجَاءٍ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدَبٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا صَلَّى صَلاَةً أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ فَقَالَ ‏”‏ مَنْ رَأَى مِنْكُمُ اللَّيْلَةَ رُؤْيَا ‏”‏‏.‏ قَالَ فَإِنْ رَأَى أَحَدٌ قَصَّهَا، فَيَقُولُ مَا شَاءَ اللَّهُ، فَسَأَلَنَا يَوْمًا، فَقَالَ ‏”‏ هَلْ رَأَى أَحَدٌ مِنْكُمْ رُؤْيَا ‏”‏‏.‏ قُلْنَا لاَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ لَكِنِّي رَأَيْتُ اللَّيْلَةَ رَجُلَيْنِ أَتَيَانِي فَأَخَذَا بِيَدِي، فَأَخْرَجَانِي إِلَى الأَرْضِ الْمُقَدَّسَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ جَالِسٌ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ بِيَدِهِ كَلُّوبٌ مِنْ حَدِيدٍ ـ قَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا عَنْ مُوسَى إِنَّهُ ـ يُدْخِلُ ذَلِكَ الْكَلُّوبَ فِي شِدْقِهِ، حَتَّى يَبْلُغَ قَفَاهُ، ثُمَّ يَفْعَلُ بِشِدْقِهِ الآخَرِ مِثْلَ ذَلِكَ، وَيَلْتَئِمُ شِدْقُهُ هَذَا، فَيَعُودُ فَيَصْنَعُ مِثْلَهُ‏.‏ قُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى رَجُلٍ مُضْطَجِعٍ عَلَى قَفَاهُ، وَرَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى رَأْسِهِ بِفِهْرٍ أَوْ صَخْرَةٍ، فَيَشْدَخُ بِهِ رَأْسَهُ، فَإِذَا ضَرَبَهُ تَدَهْدَهَ الْحَجَرُ، فَانْطَلَقَ إِلَيْهِ لِيَأْخُذَهُ، فَلاَ يَرْجِعُ إِلَى هَذَا حَتَّى يَلْتَئِمَ رَأْسُهُ، وَعَادَ رَأْسُهُ كَمَا هُوَ، فَعَادَ إِلَيْهِ فَضَرَبَهُ، قُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا إِلَى ثَقْبٍ مِثْلِ التَّنُّورِ، أَعْلاَهُ ضَيِّقٌ وَأَسْفَلُهُ وَاسِعٌ، يَتَوَقَّدُ تَحْتَهُ نَارًا، فَإِذَا اقْتَرَبَ ارْتَفَعُوا حَتَّى كَادَ أَنْ يَخْرُجُوا، فَإِذَا خَمَدَتْ رَجَعُوا فِيهَا، وَفِيهَا رِجَالٌ وَنِسَاءٌ عُرَاةٌ‏.‏ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى أَتَيْنَا عَلَى نَهَرٍ مِنْ دَمٍ، فِيهِ رَجُلٌ قَائِمٌ عَلَى وَسَطِ النَّهَرِ رَجُلٌ بَيْنَ يَدَيْهِ حِجَارَةٌ، فَأَقْبَلَ الرَّجُلُ الَّذِي فِي النَّهَرِ، فَإِذَا أَرَادَ أَنْ يَخْرُجَ رَمَى الرَّجُلُ بِحَجَرٍ فِي فِيهِ، فَرَدَّهُ حَيْثُ كَانَ، فَجَعَلَ كُلَّمَا جَاءَ لِيَخْرُجَ رَمَى فِي فِيهِ بِحَجَرٍ، فَيَرْجِعُ كَمَا كَانَ‏.‏ فَقُلْتُ مَا هَذَا قَالاَ انْطَلِقْ‏.‏ فَانْطَلَقْنَا حَتَّى انْتَهَيْنَا إِلَى رَوْضَةٍ خَضْرَاءَ، فِيهَا شَجَرَةٌ عَظِيمَةٌ، وَفِي أَصْلِهَا شَيْخٌ وَصِبْيَانٌ، وَإِذَا رَجُلٌ قَرِيبٌ مِنَ الشَّجَرَةِ بَيْنَ يَدَيْهِ نَارٌ يُوقِدُهَا، فَصَعِدَا بِي فِي الشَّجَرَةِ، وَأَدْخَلاَنِي دَارًا لَمْ أَرَ قَطُّ أَحْسَنَ مِنْهَا، فِيهَا رِجَالٌ شُيُوخٌ وَشَبَابٌ، وَنِسَاءٌ وَصِبْيَانٌ، ثُمَّ أَخْرَجَانِي مِنْهَا فَصَعِدَا بِي الشَّجَرَةَ فَأَدْخَلاَنِي دَارًا هِيَ أَحْسَنُ وَأَفْضَلُ، فِيهَا شُيُوخٌ وَشَبَابٌ‏.‏ قُلْتُ طَوَّفْتُمَانِي اللَّيْلَةَ، فَأَخْبِرَانِي عَمَّا رَأَيْتُ‏.‏ قَالاَ نَعَمْ، أَمَّا الَّذِي رَأَيْتَهُ يُشَقُّ شِدْقُهُ فَكَذَّابٌ يُحَدِّثُ بِالْكَذْبَةِ، فَتُحْمَلُ عَنْهُ حَتَّى تَبْلُغَ الآفَاقَ، فَيُصْنَعُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ يُشْدَخُ رَأْسُهُ فَرَجُلٌ عَلَّمَهُ اللَّهُ الْقُرْآنَ، فَنَامَ عَنْهُ بِاللَّيْلِ، وَلَمْ يَعْمَلْ فِيهِ بِالنَّهَارِ، يُفْعَلُ بِهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي الثَّقْبِ فَهُمُ الزُّنَاةُ‏.‏ وَالَّذِي رَأَيْتَهُ فِي النَّهَرِ آكِلُو الرِّبَا‏.‏ وَالشَّيْخُ فِي أَصْلِ الشَّجَرَةِ إِبْرَاهِيمُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَالصِّبْيَانُ حَوْلَهُ فَأَوْلاَدُ النَّاسِ، وَالَّذِي يُوقِدُ النَّارَ مَالِكٌ خَازِنُ النَّارِ‏.‏ وَالدَّارُ الأُولَى الَّتِي دَخَلْتَ دَارُ عَامَّةِ الْمُؤْمِنِينَ، وَأَمَّا هَذِهِ الدَّارُ فَدَارُ الشُّهَدَاءِ، وَأَنَا جِبْرِيلُ، وَهَذَا مِيكَائِيلُ، فَارْفَعْ رَأْسَكَ، فَرَفَعْتُ رَأْسِي فَإِذَا فَوْقِي مِثْلُ السَّحَابِ‏.‏ قَالاَ ذَاكَ مَنْزِلُكَ‏.‏ قُلْتُ دَعَانِي أَدْخُلْ مَنْزِلِي‏.‏ قَالاَ إِنَّهُ بَقِيَ لَكَ عُمْرٌ لَمْ تَسْتَكْمِلْهُ، فَلَوِ اسْتَكْمَلْتَ أَتَيْتَ مَنْزِلَكَ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Džerir b. Hazim, ovome saopćio Ebu-Redža’, prenoseći od Semure b. Džundeba, radijallahu anhu, koji je rekao: “Kada bi Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao namaz, okrenuo bi nam se svojim licem i rekao: ‘Ko je od vas sinoć sanjao kakav san?’ ‘Ko je šta sanjao, on bi to’, rekao je Džundeb’, ‘i ispričao, a Vjerovjesnik bi rekao: ‘Bit će ono što Allah bude htio!’ Jednog dana nas je opet pitao: ‘Je li neko od vas sanjao kakav san?’ ‘Nije’ – rekli smo. ‘Ali sam ja’, kaže on, ‘sanjao sinoć kako su došla dva čovjeka (meleka), uzela me za ruku i odveli me do u Svetu zemlju. Kad tamo sjedi jedan čovjek, a drugi do njega stoji i u ruci mu’, rekao je neko od naših drugova prenoseći od Musaa, ‘željezne kuke (čengele), koje mu on gura u ugao njegovih usta, dok mu one ne dođu do na zatiok. Potom to isto čini kroz drugi ugao njegovih usta. Kada mu to u kutu njegovih usta zaraste, on mu se povrati i čini mu kao i ranije.’ ‘Ko je to?’ – upitao sam. ‘Idi dalje!’ – rekli su mi oni. Potom smo išli i došli do jednog čovjeka naslonjenog na svoj zatiljak, a jedan čovjek mu stoji više glave i kamenom odnosno stijenom mu razbija glavu. Kada ga god udari, kamen se odvaja, a on ode da ga uzme, ali se ne vraća dok mu glava ne zaraste i ne povrati kao što je bila prije. ‘Ko je to?’ – upitao sam. ‘Idi dalje!’ – rekla su obojica. Potom smo došli do jedne uvale poput peći (ognjišta), gornji joj je dio tijesan, a donji širok. Ispod nje se loži vatra i kada se ona (plamenom) približi, svijet koji je u njoj, podigne se kao da će skoro izaći, a kada se malo ugasi (splahne), oni se opet u nju povrate (naniže). U njoj su i ljudi i žene goli. ‘Ko su ovi?’ – upitao sam. ‘Idi dalje!’ – rekli su. Tako smo išli dok nismo došli do na jednu rijeku od same krvi. Jedan čovjek je stajao na sredini te rijeke, a drugi čovjek’, kako su rekli Jezid i Vehb b. Džerir, prenoseći od Džerira b. Hazima, ‘na obali, i pred njim jedan kamen. Utom se ovaj čovjek u rijeci okrenuo i kada je htio izaći, onaj drugi mu se bacio kamenom u usta i vratio ga onamo, gdje je ranije bio. ‘Šta je ovo?’ – upitao sam. ‘Idi dalje!’ – rekli su. Tako smo išli dok nismo došli do jedne zelene bašče u kojoj bijaše jedno veliko drvo i u njegovoj blizini bijaše jedan starac s djecom, a blizu toga stabla jedan čovjek ispred koga bijaše vatra koju on stalno ložaše. Oni me, potom, popeše na to stablo i uvedoše u dvor od kojeg nikada nisam ljepšeg vidio. U njemu je bilo ljudi, staraca, mladića, žena i djece. Zatim su me iz njega izveli, popeli više na stablo i uveli u dvor, koji bijaše još ljepši i vredniji i u njemu opet starci i mladići. Tada sam rekao: ‘Sa mnom ste, eto, obilazili cijelu noć, pa obavijestite me sada o onom što sam vidio!’ ‘Dobro’ – rekoše obojica. ‘Što se tiče onoga, što si ga vidio da mu razguljuju i cijepaju vilice, on je bio veliki lažac, pričaše lažući i ta laž bijaše od njega prenošena na sve strane, i ono što si vidio, činit će se s njim sve do Sudnjeg dana. Onaj što mu se razbija glava, to je čovjek kome je Allah dao, pa je naučio Kur’an, i on ga noću prespava, a danju ne radi po njemu. S njim će se onako postupati do Sudnjeg dana. One koje si vidio u onoj uvali su bludnici. Onaj u onoj rijeci je čovjek koji je jeo kamate, onaj starac u blizini onog drveta je Ibrahim, a.s., a ona dječica oko njega su djeca svijeta, onaj pak što ložaše vatru je ravnatelj i čuvar u Džehennemu. Prvi dvorac u koji si unišao je opći dvor pravovjernika, a što se tiče ovoga dvora, to je dvor šehida. Ja sam Džibril, a ovo je Mikail. Sada podigni svoju glavu!’ Ja sam potom podigao glavu, kadli iznad mene kao neki oblak! ‘To je’, rekla su obojica, ‘tvoj stan.’ ‘Pa, pustite me!’, rekao sam, ‘da uniđem u svoj stan.’ ‘Tebi je’, odgovorili su, ‘ostalo još života koji nisi dovršio, a da si ga dovršio, ti bi došao u svoj stan.’”


 

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ دَخَلْتُ عَلَى أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ فَقَالَ فِي كَمْ كَفَّنْتُمُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ فِي ثَلاَثَةِ أَثْوَابٍ بِيضٍ سَحُولِيَّةٍ، لَيْسَ فِيهَا قَمِيصٌ وَلاَ عِمَامَةٌ‏.‏ وَقَالَ لَهَا فِي أَىِّ يَوْمٍ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَتْ يَوْمَ الاِثْنَيْنِ‏.‏ قَالَ فَأَىُّ يَوْمٍ هَذَا قَالَتْ يَوْمُ الاِثْنَيْنِ‏.‏ قَالَ أَرْجُو فِيمَا بَيْنِي وَبَيْنَ اللَّيْلِ‏.‏ فَنَظَرَ إِلَى ثَوْبٍ عَلَيْهِ كَانَ يُمَرَّضُ فِيهِ، بِهِ رَدْعٌ مِنْ زَعْفَرَانٍ فَقَالَ اغْسِلُوا ثَوْبِي هَذَا، وَزِيدُوا عَلَيْهِ ثَوْبَيْنِ فَكَفِّنُونِي فِيهَا‏.‏ قُلْتُ إِنَّ هَذَا خَلَقٌ‏.‏ قَالَ إِنَّ الْحَىَّ أَحَقُّ بِالْجَدِيدِ مِنَ الْمَيِّتِ، إِنَّمَا هُوَ لِلْمُهْلَةِ‏.‏ فَلَمْ يُتَوَفَّ حَتَّى أَمْسَى مِنْ لَيْلَةِ الثُّلاَثَاءِ وَدُفِنَ قَبْلَ أَنْ يُصْبِحَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Mualla b. Esed, kome je prenio Vuhejb od Hišama, on od svoga oca, ovaj od Aiše, radijallahu anha, da je izjavila: “Unišla sam Ebu-Bekru, radijallahu anhu, a on reče: ‘U koliko ste haljina zamotali Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem?’ ‘U tri bijele sehulijske haljine bez košulje i saruka’ – odgovorila je Aiša. ‘U koji je dan preselio (na ahiret) Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem?’ – upitao je Ebu-Bekr. ‘U ponedjeljak’ – odgovorila je ona. ‘A koji je dan ovo?’ – upitao je on. ‘Ponedjeljak’ – odgovorila je. ‘Nadam se (i molim Allaha)’, rekao je on, ‘smrti u vremenu koje je između mene i iduće noći.’ Potom je pogledao na haljinu u kojoj je bolovao sa tragom od šafrana (zamazanom) i rekao: ‘Operite ovu moju haljinu, dodajte joj još dvije i u njih me zakopajte!’ ‘Ovo je stara haljina’ – rekla sam. ‘Nova je preča živim negoli mrtvima. Ova je samo za gnoj’ – odgovorio je on. On, međutim, nije umro sve do navečer u utorak i zakopan je prije nego je svanulo.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ‏.‏ أَنَّ رَجُلاً، قَالَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِنَّ أُمِّي افْتُلِتَتْ نَفْسُهَا، وَأَظُنُّهَا لَوْ تَكَلَّمَتْ تَصَدَّقَتْ، فَهَلْ لَهَا أَجْرٌ إِنْ تَصَدَّقْتُ عَنْهَا قَالَ ‏ “‏ نَعَمْ ‏”‏‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Seid b. Ebi-Merjem kome je ispričao Muhammed b. Džafer, njemu saopćio Hišam, prenoseći od svoga oca, on od Aiše, radijallahu anha, da je Vjerovjesniku jedan čovjek rekao: “Moja je majka iznenadno umrla i mislim, da je mogla govoriti, podijelila bi milostinju, pa da li će imati nagradu, ako ja za nju podijelim milostinju?” “Da” – odgovorio je Muhammed, a.s.


 

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، حَدَّثَنِي سُلَيْمَانُ، عَنْ هِشَامٍ، وَحَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا أَبُو مَرْوَانَ، يَحْيَى بْنُ أَبِي زَكَرِيَّاءَ عَنْ هِشَامٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَيَتَعَذَّرُ فِي مَرَضِهِ ‏ “‏ أَيْنَ أَنَا الْيَوْمَ أَيْنَ أَنَا غَدًا ‏”‏ اسْتِبْطَاءً لِيَوْمِ عَائِشَةَ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمِي قَبَضَهُ اللَّهُ بَيْنَ سَحْرِي وَنَحْرِي، وَدُفِنَ فِي بَيْتِي‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ismail, rekavši da mu je prenio Sulejman od Hišama, (u drugom senedu) pričao mi je Muhammed b. Harb, kome je prenio Ebu-Mervan Jahja b. Ebi-Zekerijja od Hišama, on od Urve, a ovaj od Aiše koja je rekla: “Allahov Poslanik je tražio ispriku u svojoj bolesti (za prijelaz Aiši): ‘Gdje sam danas, a gdje ću biti sutra?’, smatrajući sporim vrijeme do Aišinog dana. Kada je bio (po redu) moj dan, Allah ga je k sebi uzeo, dok je on bio pored mojih pluća i mojih grudi (prigrljen) te je i zakopan u mojoj sobi.”


 

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ هِلاَلٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي مَرَضِهِ الَّذِي لَمْ يَقُمْ مِنْهُ ‏ “‏ لَعَنَ اللَّهُ الْيَهُودَ وَالنَّصَارَى، اتَّخَذُوا قُبُورَ أَنْبِيَائِهِمْ مَسَاجِدَ ‏”‏‏.‏ لَوْلاَ ذَلِكَ أُبْرِزَ قَبْرُهُ، غَيْرَ أَنَّهُ خَشِيَ أَوْ خُشِيَ أَنَّ يُتَّخَذَ مَسْجِدًا‏.‏ وَعَنْ هِلاَلٍ قَالَ كَنَّانِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ وَلَمْ يُولَدْ لِي‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Musa b. Ismail, njemu Ebu-Avane od Hilala, on od Urve, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, koja je rekla: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je u svojoj bolesti od koje nije više ni ustao: ‘Allah je prokleo (one) Jevreje i kršćane što su grobove svojih vjerovjesnika uzeli za bogomolje.’” “Da nije toga, njegov bi grob”, rekla je Aiša, “bio potpuno otvoreno pokazan. Samo se on bojao, odnosno bojalo se, da se on ne uzme kao bogomolja.” Od Hilala je preneseno, rekao je Buharija, da je rekao: “Urve b. Zubejr dao mi je nadimak (Ebu-Amr), a nije mi se bilo dijete ni rodilo.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُقَاتِلٍ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ عَيَّاشٍ، عَنْ سُفْيَانَ التَّمَّارِ، أَنَّهُ حَدَّثَهُ أَنَّهُ، رَأَى قَبْرَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مُسَنَّمًا‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Muhammed b. Mukatil kome je saopćio Abdullah, njemu prenio Ebu-Bekr b. Ajjaš od Sufjana et-Temmara, koji mu je ispričao da je vidio grob Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, izgrbljen (šatorast).


 

حَدَّثَنَا فَرْوَةُ، حَدَّثَنَا عَلِيٌّ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، لَمَّا سَقَطَ عَلَيْهِمُ الْحَائِطُ فِي زَمَانِ الْوَلِيدِ بْنِ عَبْدِ الْمَلِكِ أَخَذُوا فِي بِنَائِهِ، فَبَدَتْ لَهُمْ قَدَمٌ فَفَزِعُوا، وَظَنُّوا أَنَّهَا قَدَمُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَمَا وَجَدُوا أَحَدًا يَعْلَمُ ذَلِكَ حَتَّى قَالَ لَهُمْ عُرْوَةُ لاَ وَاللَّهِ مَا هِيَ قَدَمُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَا هِيَ إِلاَّ قَدَمُ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Ferve, njemu prenio Alija od Hišama b. Urve, a on od svoga oca, da su se oni, kada je na njih, u doba Velida b. Abdil-Melika, pao zid (Muhammedove sobe) i oni ga počeli graditi, pa im se ukazalo stopalo, uplašili i mislili da je to stopalo Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem Nisu našli nikoga ko o tome nešto zna, dok im Urve nije rekao: “Ne! Allaha mi, to nije stopalo Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, nego stopalo Omerovo, radijallahu anhu.”


 

وَعَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا أَوْصَتْ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ الزُّبَيْرِ ـ رضى الله عنهما ـ لاَ تَدْفِنِّي مَعَهُمْ وَادْفِنِّي مَعَ صَوَاحِبِي بِالْبَقِيعِ، لاَ أُزَكَّى بِهِ أَبَدًا‏.‏

 

Od Hišama je preneseno, da je prenio od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anhu, da je oporučila Abdullaha b. Zubejru: “Nemoj me zakopati kod njih, nego me zakopaj kod mojih drugarica na Beki’i. Ne želim time da me hvale.”


 

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا جَرِيرُ بْنُ عَبْدِ الْحَمِيدِ، حَدَّثَنَا حُصَيْنُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ الأَوْدِيِّ، قَالَ رَأَيْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، اذْهَبْ إِلَى أُمِّ الْمُؤْمِنِينَ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقُلْ يَقْرَأُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ عَلَيْكِ السَّلاَمَ، ثُمَّ سَلْهَا أَنْ أُدْفَنَ مَعَ صَاحِبَىَّ‏.‏ قَالَتْ كُنْتُ أُرِيدُهُ لِنَفْسِي، فَلأُوثِرَنَّهُ الْيَوْمَ عَلَى نَفْسِي‏.‏ فَلَمَّا أَقْبَلَ قَالَ لَهُ مَا لَدَيْكَ قَالَ أَذِنَتْ لَكَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ قَالَ مَا كَانَ شَىْءٌ أَهَمَّ إِلَىَّ مِنْ ذَلِكَ الْمَضْجَعِ، فَإِذَا قُبِضْتُ فَاحْمِلُونِي ثُمَّ سَلِّمُوا ثُمَّ قُلْ يَسْتَأْذِنُ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ‏.‏ فَإِنْ أَذِنَتْ لِي فَادْفِنُونِي، وَإِلاَّ فَرُدُّونِي إِلَى مَقَابِرِ الْمُسْلِمِينَ، إِنِّي لاَ أَعْلَمُ أَحَدًا أَحَقَّ بِهَذَا الأَمْرِ مِنْ هَؤُلاَءِ النَّفَرِ الَّذِينَ تُوُفِّيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهُوَ عَنْهُمْ رَاضٍ، فَمَنِ اسْتَخْلَفُوا بَعْدِي فَهُوَ الْخَلِيفَةُ، فَاسْمَعُوا لَهُ وَأَطِيعُوا‏.‏ فَسَمَّى عُثْمَانَ وَعَلِيًّا وَطَلْحَةَ وَالزُّبَيْرَ وَعَبْدَ الرَّحْمَنِ بْنَ عَوْفٍ وَسَعْدَ بْنَ أَبِي وَقَّاصٍ، وَوَلَجَ عَلَيْهِ شَابٌّ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ أَبْشِرْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ بِبُشْرَى اللَّهِ، كَانَ لَكَ مِنَ الْقَدَمِ فِي الإِسْلاَمِ مَا قَدْ عَلِمْتَ، ثُمَّ اسْتُخْلِفْتَ فَعَدَلْتَ، ثُمَّ الشَّهَادَةُ بَعْدَ هَذَا كُلِّهِ‏.‏ فَقَالَ لَيْتَنِي يَا ابْنَ أَخِي وَذَلِكَ كَفَافًا لاَ عَلَىَّ وَلاَ لِي أُوصِي الْخَلِيفَةَ مِنْ بَعْدِي بِالْمُهَاجِرِينَ الأَوَّلِينَ خَيْرًا، أَنْ يَعْرِفَ لَهُمْ حَقَّهُمْ، وَأَنْ يَحْفَظَ لَهُمْ حُرْمَتَهُمْ، وَأُوصِيهِ بِالأَنْصَارِ خَيْرًا الَّذِينَ تَبَوَّءُوا الدَّارَ وَالإِيمَانَ أَنْ يُقْبَلَ مِنْ مُحْسِنِهِمْ، وَيُعْفَى عَنْ مُسِيئِهِمْ، وَأُوصِيهِ بِذِمَّةِ اللَّهِ وَذِمَّةِ رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُوفَى لَهُمْ بِعَهْدِهِمْ، وَأَنْ يُقَاتَلَ مِنْ وَرَائِهِمْ، وَأَنْ لاَ يُكَلَّفُوا فَوْقَ طَاقَتِهِمْ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Kutejbe, njemu ispričao Džerir b. Abdil-Hamid, kome je prenio Husajn b. Abdurrahman od Amra b. Mejmuna el-Evdije koji je izjavio: “Vidio sam Omera b. Hattaba, radijallahu anhu, kada je rekao: ‘Abdullahu b. Omere, idi majci pravovjernih, Aiši, radijallahu anha, i reci: ‘Pozdravlja te Omer b. Hattab’, a potom je upitaj da se ja pokopam pokraj moja dva druga.’ ‘To sam sebi zaista namjeravala’ – rekla je Aiša. ‘Danas mu dajem prioritet nad sobom.’ Kada se vratio, Omer ga je upitao: ‘Šta ima?’ ‘Vladaru pravovjernih, dozvolila ti je’ – odgovorio je on. ‘Nisam imao ni za čim veće brige nego za tim ležajem’ – odgovorio je Omer. ‘Kada umrem, nosite me tamo, nazovite selam, a ti reci: ‘Omer b. Hattab traži dozvolu (za kopanje)’, pa ako se dozvoli, zakopajte me, u protivnom, vratite me na groblje muslimana! Ne znam da ima iko za ovu stvar (hilafet) dostojniji od onih sa kojim je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, bio zadovoljan, kada je htio umrijeti. Onaj koga oni izaberu poslije mene za halifu, on je stvarno halifa, pa slušajte ga i pokoravajte mu se!’ Potom je poimenice spomenuo Osmana, Aliju, Talhu, Zubejra, Abdurrahmana b. Avfa i Sa’da b. Ebi-Vekasa. Utom je unišao jedan mladić od ensarija i rekao: ‘Vladaru pravovjernih! Budi zadovoljan onim čime te je Allah obradovao, bio si preteča u islamu, kako to već i sam znaš, zatim si izabran za halifu i bio pravedan i poslije svega toga ćeš pasti kao šehid.’ ‘Bratiću, rekao je Omer’, ‘hilafet je velika obaveza. Kamo sreća da ne budem imao kazne, a ni nagrade! Preporučujem halifi iza mene da čini dobro prvim muhadžirima, da zna za njihovo pravo i da im čuva njihovu čast! Preporučujem mu da čini dobro ensarijama koji su sebi izabrali ovaj kraj (Medinu) za svoju naseobinu, a potom primili islam (prije Hidžre), da njihovo učinjeno dobro priznaje (uvažava), a preko njihovog ružnog djela da prelazi (prašta), preporučujem mu svakog muslimana što je u zaštiti Allahovoj i u zaštiti Njegova Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem, ispunjava svoju dužnu obavezu prema njima da se za njih bori i da ih ne opterećuje (dužnostima i obavezama) iznad njihovih mogućnosti i snage!’”


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ لاَ تَسُبُّوا الأَمْوَاتَ فَإِنَّهُمْ قَدْ أَفْضَوْا إِلَى مَا قَدَّمُوا ‏”‏‏.‏ وَرَوَاهُ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْقُدُّوسِ عَنِ الأَعْمَشِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ أَنَسٍ عَنِ الأَعْمَشِ‏.‏ تَابَعَهُ عَلِيُّ بْنُ الْجَعْدِ وَابْنُ عَرْعَرَةَ وَابْنُ أَبِي عَدِيٍّ عَنْ شُعْبَةَ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Adem, rekavši da mu je prenio Šu’be od A’meša, on od Mudžahida, a ovaj od Aiše, radijallahu anhu, da je rekla: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao je: ‘Ne grdite (ne psujte) mrtve muslimane, jer su oni našli ono što su sebi pripremili.’” Gornju izjavu prenijeli su još Abdullah b. Abdil-Kuddus od A’meša i Muhammed b. Enes, također, od A’meša. U drugom senedu, Adema slijedi Alija b. Dža’d, u trećem Ibn-Ar’are, a u četvrtom Ibni-Ebi-Adijj, prenoseći od A’meša.


 

حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ مُرَّةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ أَبُو لَهَبٍ ـ عَلَيْهِ لَعْنَةُ اللَّهِ ـ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تَبًّا لَكَ سَائِرَ الْيَوْمِ‏.‏ فَنَزَلَتْ ‏{‏تَبَّتْ يَدَا أَبِي لَهَبٍ وَتَبَّ‏}‏ ‏.‏

 

PRIČAO NAM JE Omer b. Hafs, njemu njegov otac, kome je pričao A’meš, ovome prenio Amr b. Murre, od Seida b. Džubejra, on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, koji je rekao: “Ebu-Leheb je, da je na njega Allahovo prokletstvo, rekao Vjerovjesniku, sallallahu alejhi ve sellem: ‘Propao ti ostatak dana.’ Potom je objavljena (sura) Leheb: ‘Proklete ruke Ebu-Leheba, a on je (proklet) propao…’”