Bajrami

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، قَالَ أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ، قَالَ أَخَذَ عُمَرُ جُبَّةً مِنْ إِسْتَبْرَقٍ تُبَاعُ فِي السُّوقِ، فَأَخَذَهَا فَأَتَى رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ابْتَعْ هَذِهِ تَجَمَّلْ بِهَا لِلْعِيدِ وَالْوُفُودِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّمَا هَذِهِ لِبَاسُ مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ ‏”‏‏.‏ فَلَبِثَ عُمَرُ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَلْبَثَ، ثُمَّ أَرْسَلَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِجُبَّةِ دِيبَاجٍ، فَأَقْبَلَ بِهَا عُمَرُ، فَأَتَى بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّكَ قُلْتَ ‏”‏ إِنَّمَا هَذِهِ لِبَاسُ مَنْ لاَ خَلاَقَ لَهُ ‏”‏‏.‏ وَأَرْسَلْتَ إِلَىَّ بِهَذِهِ الْجُبَّةِ فَقَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ تَبِيعُهَا أَوْ تُصِيبُ بِهَا حَاجَتَكَ ‏”‏‏.‏

 

948. PRIČAO NAM JE Ebul-Jeman, njemu Šuajb, prenoseći od Zuhrije, njega je obavijestio Salim b. Abdullah, da je Abdullah b. Omer rekao: “Omer je kupio džube (ogrtač) od brokata, koje se prodavaše u čaršiji. Kada ga je uzeo, otišao je Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i rekao: ‘Allahov Poslaniče, kupi ovo džube, obuci ga za Bajram i prilikom boravka delegacija!’ Allahov Poslanik, s.a.v.s, odgovorio je: ‘To je odjeća samo za onoga koji ne želi udjela na ahiretu.’ Prošlo je neko vrijeme, koliko je to Allah htio da prođe. Nešto kasnije, Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, posla Omeru brokatno svileno džube. Omer ga primi, ponese sa sobom Allahovom Poslaniku, sallallahu alejhi ve sellem, i reče mu: ‘Ti si, Allahov Poslaniče, ranije rekao: Ovo je odjeća onoga koji ne želi udio na drugom svijetu, a meni si sada poslao ovo džube!’ Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, odgovorio je: ‘Prodaj ga ili iskoristi za neku (halal) potrebu!’”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا عَمْرٌو، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الأَسَدِيَّ، حَدَّثَهُ عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ دَخَلَ عَلَىَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ تُغَنِّيَانِ بِغِنَاءِ بُعَاثَ، فَاضْطَجَعَ عَلَى الْفِرَاشِ وَحَوَّلَ وَجْهَهُ، وَدَخَلَ أَبُو بَكْرٍ فَانْتَهَرَنِي وَقَالَ مِزْمَارَةُ الشَّيْطَانِ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَأَقْبَلَ عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ فَقَالَ ‏”‏ دَعْهُمَا ‏”‏ فَلَمَّا غَفَلَ غَمَزْتُهُمَا فَخَرَجَتَا‏.‏ وَكَانَ يَوْمَ عِيدٍ يَلْعَبُ السُّودَانُ بِالدَّرَقِ وَالْحِرَابِ، فَإِمَّا سَأَلْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَإِمَّا قَالَ ‏”‏ تَشْتَهِينَ تَنْظُرِينَ ‏”‏‏.‏ فَقُلْتُ نَعَمْ‏.‏ فَأَقَامَنِي وَرَاءَهُ خَدِّي عَلَى خَدِّهِ، وَهُوَ يَقُولُ ‏”‏ دُونَكُمْ يَا بَنِي أَرْفِدَةَ ‏”‏‏.‏ حَتَّى إِذَا مَلِلْتُ قَالَ ‏”‏ حَسْبُكِ ‏”‏‏.‏ قُلْتُ نَعَمْ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَاذْهَبِي ‏”‏‏.‏

 

949. PRIČAO NAM JE Ahmed (b. Isa), njemu Ibnu-Vehb, ovoga izvijestio Amr, da mu je Muhammed b. Abdurrahman Esedija pričao, prenoseći od Urve, on od Aiše, radijallahu anha, koja kaže: “Unišao mi je Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, a kod mene dvije djevojčice pjevahu pjesme o ratovima vođenim prije islama. Poslanik se ispružio na postelji i okrenuo lice (na stranu). Utom uđe Ebu-Bekr, prodrma me i reče: ‘Zar satanska frula kod Allahovog Poslanika?’ Tada se njemu okrenu Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, i reče: ‘Pusti (ih neka pjevaju).’ Kad Ebu-Bekr njih zanemari, ja im namignuh i one izađoše. Bio je to dan Bajrama u kome su Sudanci igrali sa štitovima i kopljima. Pitala sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, ili je on sam od sebe rekao: ‘Želiš li da ih gledaš?’ ‘Da’ – odgovorila sam mu. On me postavi iza sebe, tako da je moj obraz bio uz njegov i reče: ‘Nastavite igranje kopljima, Benu- -Erfide!’ Kada mi je dosadilo, on upita: ‘Je li ti dosta?’ ‘Da’ – odgovorila sam. ‘Pa, idi!’ – reče.”


 

حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ أَخْبَرَنِي زُبَيْدٌ، قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَخْطُبُ فَقَالَ ‏ “‏ إِنَّ أَوَّلَ مَا نَبْدَأُ مِنْ يَوْمِنَا هَذَا أَنْ نُصَلِّيَ، ثُمَّ نَرْجِعَ فَنَنْحَرَ، فَمَنْ فَعَلَ فَقَدْ أَصَابَ سُنَّتَنَا ‏”‏‏.‏

 

950. PRIČAO NAM JE Hadžadž (b. Munhala), njemu Šu’be, ovoga obavijestio Zubejd, on čuo Ša’biju gdje prenosi od Bera’a koji kaže: “Čuo sam Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, gdje drži predavanje i kaže: ‘Prvo čime otpočinjemo ovaj naš Kurban-bajram jeste da klanjamo bajram-namaz, a potom se vratimo (kući) i koljemo kurban. Ko ovako postupi, slijedi naš ustaljeni običaj.’”


 

حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ دَخَلَ أَبُو بَكْرٍ وَعِنْدِي جَارِيَتَانِ مِنْ جَوَارِي الأَنْصَارِ تُغَنِّيَانِ بِمَا تَقَاوَلَتِ الأَنْصَارُ يَوْمَ بُعَاثَ ـ قَالَتْ وَلَيْسَتَا بِمُغَنِّيَتَيْنِ ـ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَمَزَامِيرُ الشَّيْطَانِ فِي بَيْتِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَلِكَ فِي يَوْمِ عِيدٍ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ يَا أَبَا بَكْرٍ إِنَّ لِكُلِّ قَوْمٍ عِيدًا، وَهَذَا عِيدُنَا ‏”‏‏.‏

 

951. PRIČAO NAM JE Ubejd b. Ismail, njemu Ebu-Usame, prenoseći od Hišama, on od svoga oca, a ovaj od Aiše, radijallahu anha, koja kaže: “Unišao mi je Ebu-Bekr, a kod mene dvije ensarijske djevojke pjevaju pjesme koje su (ensarije – Medinelije) spjevali o danu Bu’asa. Nisu to bile profesionalne pjevačice” – ističe Aiša. “Ebu-Bekr je doviknuo: ‘Zar satanine frule u kući Allahovog Poslanika, sallallahu alejhi ve sellem?’ Bilo je to na dan Bajrama. Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: ‘Ebu-Bekre, svaki narod ima (svoj) praznik, a ovo je naš praznik.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ، حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ سُلَيْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يَغْدُو يَوْمَ الْفِطْرِ حَتَّى يَأْكُلَ تَمَرَاتٍ‏.‏ وَقَالَ مُرَجَّى بْنُ رَجَاءٍ حَدَّثَنِي عُبَيْدُ اللَّهِ قَالَ حَدَّثَنِي أَنَسٌ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَيَأْكُلُهُنَّ وِتْرًا‏.‏

 

952. PRIČAO NAM JE Muhammed b. Abdurrahim, njemu Seid b. Sulejman, ovome Hušejm, njega izvijestio Ubejdullah b. Ebu-Bekr b. Enes, prenoseći od Enesa koji kaže: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, ne bi izlazio jutrom na Ramazanski bajram, dok ne bi pojeo nekoliko datula.” Muredže’ b. Redža kaže: “Pričao mi je Ubejdullah, ovome Enes, prenoseći od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, da ih je jeo (datule) u neparnom broju.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ “‏ مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَلْيُعِدْ ‏”‏‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ هَذَا يَوْمٌ يُشْتَهَى فِيهِ اللَّحْمُ‏.‏ وَذَكَرَ مِنْ جِيرَانِهِ فَكَأَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَدَّقَهُ، قَالَ وَعِنْدِي جَذَعَةٌ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ، فَرَخَّصَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَلاَ أَدْرِي أَبَلَغَتِ الرُّخْصَةُ مَنْ سِوَاهُ أَمْ لاَ‏.‏

 

953. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Ismail, prenoseći od Ejuba, on od Muhammeda, ovaj od Enesa koji kaže da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Ko zakolje kurban prije klanjanja bajramskog namaza, neka obnovi klanje!” Tada ustade neko i reče: “Ovo je dan kada se meso želi.” Spomenuo je i potrebu svojih komšija, pa kao da mu je i Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, to opravdao. “Imam”, nastavi ovaj, “kozu u osmom mjesecu i draža mi je, nego meso dviju ovaca.” Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, to mu je i odobrio. “Ja ne znam”, reče Enes, “da li se ta povlastica odnosila i na druge ili samo na njega!”


 

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ، قَالَ حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ خَطَبَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الأَضْحَى بَعْدَ الصَّلاَةِ فَقَالَ ‏”‏ مَنْ صَلَّى صَلاَتَنَا وَنَسَكَ نُسُكَنَا فَقَدْ أَصَابَ النُّسُكَ، وَمَنْ نَسَكَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَإِنَّهُ قَبْلَ الصَّلاَةِ، وَلاَ نُسُكَ لَهُ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ خَالُ الْبَرَاءِ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَإِنِّي نَسَكْتُ شَاتِي قَبْلَ الصَّلاَةِ، وَعَرَفْتُ أَنَّ الْيَوْمَ يَوْمُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ، وَأَحْبَبْتُ أَنْ تَكُونَ شَاتِي أَوَّلَ مَا يُذْبَحُ فِي بَيْتِي، فَذَبَحْتُ شَاتِي وَتَغَدَّيْتُ قَبْلَ أَنْ آتِيَ الصَّلاَةَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ شَاتُكَ شَاةُ لَحْمٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَإِنَّ عِنْدَنَا عَنَاقًا لَنَا جَذَعَةً هِيَ أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ شَاتَيْنِ، أَفَتَجْزِي عَنِّي قَالَ ‏”‏ نَعَمْ، وَلَنْ تَجْزِيَ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ ‏”‏‏.‏

 

954. PRIČAO NAM JE Osman, njemu Džerir, prenoseći od Mensura, ovaj od Ša’bije, a on od Bera’a b. Aziba, koji kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, držeći hutbu na dan Kurban-bajrama, poslije obavljenog bajramskog namaza, rekao je: ‘Ko klanja ovaj naš namaz i iz pobožnosti zakolje kurban, on slijedi naš pravac – obred, a ko zakolje bajramsku žrtvu prije obavljenog bajramskog namaza, računat će mu se da ju je žrtvovao prije namaza, i prema tome, ne računa mu se kao kurban.’ Tada reče Ebu-Burde b. Nijar, daidža Beraov: ‘Allahov Poslaniče, zaklao sam ovcu prije bajram-namaza, a mislio sam da je ovaj dan, dan jedenja i pijenja, pa sam želio da ova ovca bude prva ovca koja će se zaklati u mojoj kući i tako sam je zaklao, i doručkovao prije nego sam došao na bajram-namaz.’ ‘Tvoja ovca je ovca zaklana samo radi mesa’ – odgovori Poslanik. ‘Allahov Poslaniče, mi imamo mladu, u osmom mjesecu, kozu koja mi je draža od dvije ovce, pa da li mi je ona dovoljna (na ime kurbana).’ ‘Da, ali poslije tebe neće biti više nikome dovoljna’ – odgovori Muhammed, a.s.”


 

حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي زَيْدٌ، عَنْ عِيَاضِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي سَرْحٍ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ الْخُدْرِيِّ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَخْرُجُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَالأَضْحَى إِلَى الْمُصَلَّى، فَأَوَّلُ شَىْءٍ يَبْدَأُ بِهِ الصَّلاَةُ ثُمَّ يَنْصَرِفُ، فَيَقُومُ مُقَابِلَ النَّاسِ، وَالنَّاسُ جُلُوسٌ عَلَى صُفُوفِهِمْ، فَيَعِظُهُمْ وَيُوصِيهِمْ وَيَأْمُرُهُمْ، فَإِنْ كَانَ يُرِيدُ أَنْ يَقْطَعَ بَعْثًا قَطَعَهُ، أَوْ يَأْمُرَ بِشَىْءٍ أَمَرَ بِهِ، ثُمَّ يَنْصَرِفُ‏.‏ قَالَ أَبُو سَعِيدٍ فَلَمْ يَزَلِ النَّاسُ عَلَى ذَلِكَ حَتَّى خَرَجْتُ مَعَ مَرْوَانَ وَهْوَ أَمِيرُ الْمَدِينَةِ فِي أَضْحًى أَوْ فِطْرٍ، فَلَمَّا أَتَيْنَا الْمُصَلَّى إِذَا مِنْبَرٌ بَنَاهُ كَثِيرُ بْنُ الصَّلْتِ، فَإِذَا مَرْوَانُ يُرِيدُ أَنْ يَرْتَقِيَهُ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ، فَجَبَذْتُ بِثَوْبِهِ فَجَبَذَنِي فَارْتَفَعَ، فَخَطَبَ قَبْلَ الصَّلاَةِ، فَقُلْتُ لَهُ غَيَّرْتُمْ وَاللَّهِ‏.‏ فَقَالَ أَبَا سَعِيدٍ، قَدْ ذَهَبَ مَا تَعْلَمُ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَعْلَمُ وَاللَّهِ خَيْرٌ مِمَّا لاَ أَعْلَمُ‏.‏ فَقَالَ إِنَّ النَّاسَ لَمْ يَكُونُوا يَجْلِسُونَ لَنَا بَعْدَ الصَّلاَةِ فَجَعَلْتُهَا قَبْلَ الصَّلاَةِ‏.‏

 

955. PRIČAO NAM JE Seid b. Ebu-Merjem, njemu Muhammed b. Džafer, ovoga obavijestio Zejd, prenoseći od Ijada b. Abdullah b. Ebu-Serha, on od Ebu-Seida Hudrije koji kaže: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, izlazio bi na prvi dan Ramazanskog i Kurban-bajrama na musalu. Ovdje bi otpočinjao klanjanje bajram-namaza. Potom bi se okrenuo i stao prema svijetu, a svijet bi još sjedio u svojim redovima, održao im predavanje, davao savjete i oporuke i zapovijedao im koristan rad. Ukoliko bi htio odvojiti kakvo izaslanstvo, odvojio bi ga; nešto narediti, naredio bi, a potom bi se vratio kući.” Ebu-Seid kaže: “Tako je svijet postupao sve dok jednog Kurban-bajrama ili Ramazanskog bajrama nisam izašao sa Mervanom, koji je tada bio namjesnik Medine. Kada smo došli na musalu, tu je već bio postavljen minber, koji je izgradio Kesir b. Salt. Kada je Mervan htio da se na njega popne, prije nego je klanjao namaz, ja ga povukoh za haljinu, a on mene, uziđe na minber i održa hutbu prije klanjanja namaza. Ja mu rekoh: ‘Tako mi Allaha, izmijenili ste redoslijed!’ ‘Ebu-Seide, odgovori on, ‘ono što ti znaš, prošlo je.’ ‘Tako mi Allaha’, dodadoh, ‘ono što znam, bolje je od onoga što ne znam.’ Muavija nastavi: ‘Svijet kod nas ne bi sjedio poslije obavljenog namaza, pa sam ja zato i održao predavanje prije namaza.’”


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَنَسٌ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ،‏.‏ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يُصَلِّي فِي الأَضْحَى وَالْفِطْرِ، ثُمَّ يَخْطُبُ بَعْدَ الصَّلاَةِ‏.‏

 

956. PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, njemu Enes, prenoseći od Ubejdullaha, ovaj od Nafija, on od Abdullaha b. Omera, da bi Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, prvo klanjao namaz na Kurban-bajram i Ramazanski bajram, a zatim bi proučio hutbu poslije namaza.


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، قَالَ أَخْبَرَنَا هِشَامٌ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمَ الْفِطْرِ، فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ‏.‏ قَالَ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، أَنَّ ابْنَ عَبَّاسٍ، أَرْسَلَ إِلَى ابْنِ الزُّبَيْرِ فِي أَوَّلِ مَا بُويِعَ لَهُ إِنَّهُ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ بِالصَّلاَةِ يَوْمَ الْفِطْرِ، إِنَّمَا الْخُطْبَةُ بَعْدَ الصَّلاَةِ‏.‏ وَأَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالاَ لَمْ يَكُنْ يُؤَذَّنُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَلاَ يَوْمَ الأَضْحَى‏.‏ وَعَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَامَ فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ خَطَبَ النَّاسَ بَعْدُ، فَلَّمَا فَرَغَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ، فَذَكَّرَهُنَّ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ، وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ، يُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ صَدَقَةً‏.‏ قُلْتُ لِعَطَاءٍ أَتَرَى حَقًّا عَلَى الإِمَامِ الآنَ أَنْ يَأْتِيَ النِّسَاءَ فَيُذَكِّرَهُنَّ حِينَ يَفْرُغُ قَالَ إِنَّ ذَلِكَ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ، وَمَا لَهُمْ أَنْ لاَ يَفْعَلُوا

 

957. PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Musa, njega obavijestio Hišam, ovoga Ibni-Džurejdž, njega Ata prenoseći od Džabira b. Abdullaha koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao je na dan Ramazanskog bajrama i počeo sa klanjanjem namaza prije učenja hutbe, a i Ata me je obavijestio, kaže Ibni-Džurejdž da je Ibni-Abbas poslao Ibni-Zubejru, odmah nakon izvršene zakletve na odanost, da se ezan za namaz, na dan Ramazanskog bajrama nije učio (u doba Muhammeda), a hutba da je bila iza bajram-namaza, a Ata me je obavijestio, prenoseći izjavu od Ibnu-Abbasa i Džabira b. Abdullaha, za ramazanski i kurbanski bajram-namaz, ezan se nije učio.” Od Džabira b. Abdullah preneseno je da je rekao: “Čuo sam Ibnu-Džurejdža kako govori: ‘Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, ustao je i počeo prvo sa klanjanjem (bajram) namaza, a potom proučio hutbu. Kad je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, završio hutbu, sišao je (sa minbera), otišao ženama i naslonivši se na Bilalovu ruku, održao im predavanje, a Bilal je prostro svoj ogrtač na koga su žene bacale milostinju.’” Rekao sam (kaže Ibnu-Džurejdž) Atau: “Smatraš li da je i sada dužnost imama da po završetku hutbe ide ženama i održava predavanje?” “To je, uistinu, i sada njihova dužnost”, odgovorio je Ata, “i na žalost im što to ne rade!”


 

حَدَّثَنَا أَبُو عَاصِمٍ، قَالَ أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ شَهِدْتُ الْعِيدَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ ـ رضى الله عنهم ـ فَكُلُّهُمْ كَانُوا يُصَلُّونَ قَبْلَ الْخُطْبَةِ‏.‏

 

958. PRIČAO NAM JE Ebu-Asim, njega obavijestio Ibni-Džurejdž, ovoga Hasan b. Muslim, prenoseći od Tavusa, a ovaj od Ibni-Abbasa, koji kaže: “Prisustvovao sam bajram-namazu sa Allahovim Poslanikom, sallallahu alejhi ve sellem, a i sa Ebu-Bekrom, Omerom i Osmanom, radijallahu anhu, i svi su oni klanjali bajram-namaz prije hutbe.”


 

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبُو بَكْرٍ وَعُمَرُ ـ رضى الله عنهما ـ يُصَلُّونَ الْعِيدَيْنِ قَبْلَ الْخُطْبَةِ‏.‏

 

959. PRIČAO NAM JE Jakub b. Ibrahim, njemu Ebu-Usame, ovome Ubejdullah, prenoseći od Nafija, a on od Ibni-Omera koji kaže: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, Ebu-Bekr i Omer, radijallahu anhuma, klanjali bi bajram-namaze prije hutbe.”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم صَلَّى يَوْمَ الْفِطْرِ رَكْعَتَيْنِ، لَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلاَ بَعْدَهَا، ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ وَمَعَهُ بِلاَلٌ، فَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ، فَجَعَلْنَ يُلْقِينَ، تُلْقِي الْمَرْأَةُ خُرْصَهَا وَسِخَابَهَا‏.‏

 

960. PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, njemu Šu’ba, prenoseći od Abijja b. Sabita, on od Seida b. Džubejra, a ovaj od Ibni-Abbasa, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao na dan Ramazanskog bajrama dva rekata, a prije i poslije njih nije klanjao ništa. Iza toga pričao je ženama, a sa njim i Bilal, i zapovijedao im dijeljenje milostinje. One su počele bacati (priloge), bacavši svoje naušnice i ogrlice.


 

حَدَّثَنَا آدَمُ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا زُبَيْدٌ، قَالَ سَمِعْتُ الشَّعْبِيَّ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ إِنَّ أَوَّلَ مَا نَبْدَأُ فِي يَوْمِنَا هَذَا أَنْ نُصَلِّيَ، ثُمَّ نَرْجِعَ فَنَنْحَرَ، فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ أَصَابَ سُنَّتَنَا، وَمَنْ نَحَرَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَإِنَّمَا هُوَ لَحْمٌ قَدَّمَهُ لأَهْلِهِ، لَيْسَ مِنَ النُّسْكِ فِي شَىْءٍ ‏”‏‏.‏ فَقَالَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ يُقَالُ لَهُ أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ، ذَبَحْتُ وَعِنْدِي جَذَعَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُسِنَّةٍ‏.‏ فَقَالَ ‏”‏ اجْعَلْهُ مَكَانَهُ، وَلَنْ تُوفِيَ أَوْ تَجْزِيَ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ ‏”‏‏.‏

 

961. PRIČAO NAM JE Adem, njemu Šu’be, ovome Zubejd koji je čuo Ša’biju gdje prenosi od Beraa b. Aziba, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, rekao: “Prvo što počinjemo u ovom našem (prazničnom) danu je da klanjamo, a potom da se vratimo (kući) i koljemo kurban. Ko ovo radi, on je krenuo našim pravcem, a ko bude kurban zaklao prije bajram-namaza, to je samo obično meso, koje je on pripremio svojim ukućanima, a nije nikakav bajramski kurban.” Tada jedan ensarija, koji se zvaše Ebu-Burde b. Nijar, reče: “Allahov Poslaniče, ja sam već zaklao (kurban), ali imam jednu mladu, u osmom mjesecu, kozu, koja je bolja od jednogodišnjeg bravčeta?” “Žrtvuj je mjesto jednogodišnjeg bravčeta, samo to neće biti dovoljno, odnosno, neće biti dozvoljeno nikome poslije tebe.”


 

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ يَحْيَى أَبُو السُّكَيْنِ، قَالَ حَدَّثَنَا الْمُحَارِبِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سُوقَةَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ كُنْتُ مَعَ ابْنِ عُمَرَ حِينَ أَصَابَهُ سِنَانُ الرُّمْحِ فِي أَخْمَصِ قَدَمِهِ، فَلَزِقَتْ قَدَمُهُ بِالرِّكَابِ، فَنَزَلْتُ فَنَزَعْتُهَا وَذَلِكَ بِمِنًى، فَبَلَغَ الْحَجَّاجَ فَجَعَلَ يَعُودُهُ فَقَالَ الْحَجَّاجُ لَوْ نَعْلَمُ مَنْ أَصَابَكَ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ أَنْتَ أَصَبْتَنِي‏.‏ قَالَ وَكَيْفَ قَالَ حَمَلْتَ السِّلاَحَ فِي يَوْمٍ لَمْ يَكُنْ يُحْمَلُ فِيهِ، وَأَدْخَلْتَ السِّلاَحَ الْحَرَمَ وَلَمْ يَكُنِ السِّلاَحُ يُدْخَلُ الْحَرَمَ‏.‏

 

962. PRIČAO NAM JE Zekerija b. Jahja Ebu-Sukejn, njemu Muharibija, ovome Muhammed b. Suka, prenoseći od Seida b. Džubejra koji kaže: “Bio sam uz Ibni-Omera kada ga je vrh koplja pogodio u sredinu stopala (taban) i stopalo mu prilijepilo uz jahaću životinju. Sjahao sam i iščupao to koplje. Bilo je to na Mini.” Ovaj slučaj je prenesen Hadžadžu (namjesniku Hidžaza) i on ga je posjetio i rekao: ‘Da nam je znati, ko te je pogodio?’ ‘Pogodio si me ti’ – odgovorio je Ibni-Omer. ‘Kako?’ – upita Hadžadž. ‘Nosio si oružje na dan u kome se oružje ne nosi i unio si oružje u Harem Ka’be, a oružje se nije unosilo u Harem’ – reče Ibni-Omer!”


 

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يَعْقُوبَ، قَالَ حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ سَعِيدِ بْنِ عَمْرِو بْنِ سَعِيدِ بْنِ الْعَاصِ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ دَخَلَ الْحَجَّاجُ عَلَى ابْنِ عُمَرَ وَأَنَا عِنْدَهُ، فَقَالَ كَيْفَ هُوَ فَقَالَ صَالِحٌ‏.‏ فَقَالَ مَنْ أَصَابَكَ قَالَ أَصَابَنِي مَنْ أَمَرَ بِحَمْلِ السِّلاَحِ فِي يَوْمٍ لاَ يَحِلُّ فِيهِ حَمْلُهُ، يَعْنِي الْحَجَّاجَ‏.‏

 

963. PRIČAO NAM JE Ahmed b. Jakub, njemu Ishak b. Seid b. Amr b. Seid b. Asa, prenoseći od svoga oca koji je rekao: “Hadžadž je unišao (u šator) Ibn-Omeru, kod koga sam bio i ja, i pitao ga: ‘Kako je?’ ‘Bolestan je’– odgovorio je. ‘Ko te pogodio?’ – upitao je Hadžadž. ‘Pogodio me onaj koji je naredio da se nosi oružje na dan u kome ga nije dozvoljeno nositi.’ ‘Mišljaše on time’, kaže pripovjedač, ‘na Hadžadža.’”


 

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ زُبَيْدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ خَطَبَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ قَالَ ‏”‏ إِنَّ أَوَّلَ مَا نَبْدَأُ بِهِ فِي يَوْمِنَا هَذَا أَنْ نُصَلِّيَ ثُمَّ نَرْجِعَ فَنَنْحَرَ، فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ أَصَابَ سُنَّتَنَا، وَمَنْ ذَبَحَ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ فَإِنَّمَا هُوَ لَحْمٌ عَجَّلَهُ لأَهْلِهِ، لَيْسَ مِنَ النُّسُكِ فِي شَىْءٍ ‏”‏‏.‏ فَقَامَ خَالِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَنَا ذَبَحْتُ قَبْلَ أَنْ أُصَلِّيَ وَعِنْدِي جَذَعَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُسِنَّةٍ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اجْعَلْهَا مَكَانَهَا ـ أَوْ قَالَ اذْبَحْهَا ـ وَلَنْ تَجْزِيَ جَذَعَةٌ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ ‏”‏‏.‏

 

964. PRIČAO NAM JE Sulejman b. Harb, njemu Šu’be, prenoseći od Zubejda, on od Ša’bije, a ovaj od Beraa koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, držeći hutbu na Kurban-bajram, rekao je: ‘Prvo čime počinjemo obred u ovom našem danu je da klanjamo, onda se vraćamo (kući) i koljemo kurbane, pa ko bude tako radio, pogodio je naš pravac, a ko je zaklao kurban, prije nego je klanjao bajram-namaz, to je samo obično meso koje je ranije pribavio svojim ukućanima i to nije nikakva bajramska žrtva.’ Tada ustade moj daidža Ebu-Burd b. Nijar i reče: ‘Allahov Poslaniče, zaklao sam je prije nego sam klanjao, ali imam mladu, od osam mjeseci, kozu, koja je bolja od jednogodišnjeg bravčeta?’ ‘Učini je (kurbanom) umjesto bravčeta’- rekao je Poslanik, a.s., ili je rekao: ‘Zakolji je, a tako mlado, u osmom mjesecu, kozle, neće biti poslije tebe više nikome dozvoljeno.’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَرْعَرَةَ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ مُسْلِمٍ الْبَطِينِ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏”‏ مَا الْعَمَلُ فِي أَيَّامِ الْعَشْرِ أَفْضَلَ مِنَ الْعَمَلِ فِي هَذِهِ ‏”‏‏.‏ قَالُوا وَلاَ الْجِهَادُ قَالَ ‏”‏ وَلاَ الْجِهَادُ، إِلاَّ رَجُلٌ خَرَجَ يُخَاطِرُ بِنَفْسِهِ وَمَالِهِ فَلَمْ يَرْجِعْ بِشَىْءٍ ‏”‏‏.‏

 

965. PRIČAO NAM JE Muhammed b. Ar’ara, njemu Šu’be, prenoseći od Sulejmana, on od Muslima el-Betina, ovaj od Seida b. Džubejra, on od Ibnu-Abbasa, a ovaj od Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem: “U danima Kurban-bajrama (tešrika) nema vrednijeg posla od uobičajenog učenja tekbira u ovih prvih deset dana (zul-hidžeta).” “Pa ni borba na Allahovom putu?” – upitali su ashabi. “Ni borba”, odgovorio je Muhammed, a.s., “izuzev borbe čovjeka koji je izašao da se bori protiv neprijatelja, i lično i svojim imetkom, pa sve izgubi.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، قَالَ حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ الثَّقَفِيُّ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا وَنَحْنُ غَادِيَانِ مِنْ مِنًى إِلَى عَرَفَاتٍ عَنِ التَّلْبِيَةِ كَيْفَ كُنْتُمْ تَصْنَعُونَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ كَانَ يُلَبِّي الْمُلَبِّي لاَ يُنْكَرُ عَلَيْهِ، وَيُكَبِّرُ الْمُكَبِّرُ فَلاَ يُنْكَرُ عَلَيْهِ‏.‏

 

966. PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Malik, b. Enes, ovome Muhammed b. Ebu-Bekr Sekafija, koji kaže: “Pitao sam Enesa, a mi smo obojica porano krenuli sa Mine na Arefat, za telbijju: ‘Kako ste je vi obavljali sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem?’ ‘Hodočasnik izgovaraše telbijju stalno, na što mu se nije stavljao prigovor, a izgovaraše (u međupredahu) i tekbir pa mu se ni za to nije prigovaralo’ – odgovorio je on.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا عُمَرُ بْنُ حَفْصٍ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ عَاصِمٍ، عَنْ حَفْصَةَ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ كُنَّا نُؤْمَرُ أَنْ نَخْرُجَ يَوْمَ الْعِيدِ، حَتَّى نُخْرِجَ الْبِكْرَ مِنْ خِدْرِهَا، حَتَّى نُخْرِجَ الْحُيَّضَ فَيَكُنَّ خَلْفَ النَّاسِ، فَيُكَبِّرْنَ بِتَكْبِيرِهِمْ، وَيَدْعُونَ بِدُعَائِهِمْ يَرْجُونَ بَرَكَةَ ذَلِكَ الْيَوْمِ وَطُهْرَتَهُ‏.‏

 

967. PRIČAO NAM JE Muhammed, njemu Omer b. Hafs, ovome njegov otac, prenoseći od Asima, on od Hafse, a ona od Ummi-Atijje koja je rekla: “Bilo nam je naređeno da na Bajram izađemo (na musalu), tako da smo izveli i djevojke iz njihovog zakutka, pa čak i žene sa menstruacijom. One su bile iza prisutnog svijeta, izgovarale tekbir zajedno sa tekbirom toga svijeta, učile dove zajedno sa njihovom dovom, nadajući se blagoslovu toga dana i njegovom čišćenju.”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، قَالَ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ تُرْكَزُ الْحَرْبَةُ قُدَّامَهُ يَوْمَ الْفِطْرِ وَالنَّحْرِ ثُمَّ يُصَلِّي‏.‏

 

968. PRIČAO NAM JE Muhammed b. Bešar, njemu Abdul-Vehhab, ovome Ubejdullah, prenoseći od Nafi’a, on od Ibni-Omera, da Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, davaše da se ispred njega na Ramazanski i Kurban-bajram usadi kratko koplje, a onda bi klanjao.


 

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ الْمُنْذِرِ، قَالَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو عَمْرٍو، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَغْدُو إِلَى الْمُصَلَّى، وَالْعَنَزَةُ بَيْنَ يَدَيْهِ، تُحْمَلُ وَتُنْصَبُ بِالْمُصَلَّى بَيْنَ يَدَيْهِ فَيُصَلِّي إِلَيْهَا‏.‏

 

969. PRIČAO NAM JE Ibrahim b. Munzir, njemu Velid, ovome Ebu-Amr, prenoseći od Ibni-Omera koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, poranio bi na musalu. Pred njim je nošen kopljasti štap i na musali usađivan ispred njega. On bi prema njemu klanjao.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الْوَهَّابِ، قَالَ حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أُمِّ عَطِيَّةَ، قَالَتْ أُمِرْنَا أَنْ نُخْرِجَ، الْعَوَاتِقَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ‏.‏ وَعَنْ أَيُّوبَ عَنْ حَفْصَةَ بِنَحْوِهِ‏.‏ وَزَادَ فِي حَدِيثِ حَفْصَةَ قَالَ أَوْ قَالَتِ الْعَوَاتِقَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ، وَيَعْتَزِلْنَ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى‏.‏

 

970. PRIČAO NAM JE Abdullah b. Abdul-Vehhab, njemu Hammad, prenoseći od Ejuba, on od Muhammeda (b. Sirina), a ovaj od Umm-Atijje koja je rekla: “Naređeno nam je da izvedemo punoljetne djevojke i one iz ženskih odaja.” Identično gornjem tekstu, preneseno je još od Ejuba, a on od Nafsa (b. Sirina), koji Hafsinoj izjavi dodaje: “…ili je Hafsa kazala: ‘Da izvedemo punoljetne djevojke i one iz ženskih odaja, a osobe sa menstruacijom da se udalje od musale.’”


 

حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ فِطْرٍ أَوْ أَضْحَى، فَصَلَّى ثُمَّ خَطَبَ، ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ فَوَعَظَهُنَّ وَذَكَّرَهُنَّ، وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ‏.‏

 

971. PRIČAO NAM JE Amr b. Abbas, njemu Abdurrahman (b. Mehdi), ovome Sufjan, prenoseći od Abdurrahmana, koji je čuo Ibni-Abbasa kada govori: “Izašao sam sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, jednog Ramazanskog ili Kurban-bajrama na musalu. On je klanjao bajram-namaz i potom održao hutbu, a zatim pričao ženama, upozorio ih na kaznu i podsjetio na nagradu i zapovjedio im da dijele milostinju.”


 

حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ طَلْحَةَ، عَنْ زُبَيْدٍ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ أَضْحًى إِلَى الْبَقِيعِ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ، ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَيْنَا بِوَجْهِهِ وَقَالَ ‏”‏ إِنَّ أَوَّلَ نُسُكِنَا فِي يَوْمِنَا هَذَا أَنْ نَبْدَأَ بِالصَّلاَةِ، ثُمَّ نَرْجِعَ فَنَنْحَرَ، فَمَنْ فَعَلَ ذَلِكَ فَقَدْ وَافَقَ سُنَّتَنَا، وَمَنْ ذَبَحَ قَبْلَ ذَلِكَ فَإِنَّمَا هُوَ شَىْءٌ عَجَّلَهُ لأَهْلِهِ، لَيْسَ مِنَ النُّسُكِ فِي شَىْءٍ ‏”‏‏.‏ فَقَامَ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنِّي ذَبَحْتُ وَعِنْدِي جَذَعَةٌ خَيْرٌ مِنْ مُسِنَّةٍ‏.‏ قَالَ ‏”‏ اذْبَحْهَا، وَلاَ تَفِي عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ ‏”‏‏.‏

 

972. PRIČAO NAM JE Ebu-Nuajm, njemu Muhammed b. Talha, prenoseći od Zubejda, on od Ša’bije, ovaj od Ber’aja, koji je rekao: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao je na Bekijju -musalu na dan Kurban-bajrama i klanjao dva rekata bajram-namaza, onda se okrenuo prema nama i kazao: ‘Prvi obred u ovom našem danu jeste da počnemo klanjanje bajram-namaza, zatim da se vratimo (kući) i zakoljemo kurbane, pa ko bude tako radio, on je pogodio naš pravac, a ko bude zaklao kurbane prije, pa to je nešto što je on požurio radi svojih ukućana. To nije nikakva kurbanska žrtva.’ Neko ustade i reče: ‘Allahov Poslaniče, ja sam već zaklao kurban, ali imam jednu mladu, u osmom mjesecu kozu, koja je bolja od jednogodišnjeg bravčeta?’ ‘Zakolji je, ali takvo klanje neće biti dozvoljeno nikome poslije tebe’ – odgovorio je Poslanik, a.s.”


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ سُفْيَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَابِسٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عَبَّاسٍ، قِيلَ لَهُ أَشَهِدْتَ الْعِيدَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ نَعَمْ، وَلَوْلاَ مَكَانِي مِنَ الصِّغَرِ مَا شَهِدْتُهُ، حَتَّى أَتَى الْعَلَمَ الَّذِي عِنْدَ دَارِ كَثِيرِ بْنِ الصَّلْتِ فَصَلَّى ثُمَّ خَطَبَ ثُمَّ أَتَى النِّسَاءَ، وَمَعَهُ بِلاَلٌ، فَوَعَظَهُنَّ وَذَكَّرَهُنَّ، وَأَمَرَهُنَّ بِالصَّدَقَةِ، فَرَأَيْتُهُنَّ يُهْوِينَ بِأَيْدِيهِنَّ يَقْذِفْنَهُ فِي ثَوْبِ بِلاَلٍ، ثُمَّ انْطَلَقَ هُوَ وَبِلاَلٌ إِلَى بَيْتِهِ‏.‏

 

973. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Jahja, prenoseći od Sufjana, ovome ispričao Abdurrahman b. Abis, on čuo da je neko pitao Ibni-Abbasa: “Jesi li ti sa Vjerovjesnikom, sallallahu alejhi ve sellem, prisustvovao obavljanju bajram-namaza?” “Da, jesam”, odgovorio je, “a da nisam bio mali, ne bih prisustovao.” “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, išao je dok nije došao do obilježja koje je bilo kod kuće Kesira b. Salt i tu klanjao, održao hutbu, a potom pristupio ženama, a sa njim i Bilal. On im je tu održao savjetodavno predavanje, upozorio na kaznu, podsjetio na nagradu i zapovjedio im da dijele milostinju. Vidio sam ih kako spuštaju svoje ruke i bacaju milostinju na Bilalov ogrtač, a potom su otišli, on i Bilal, u Poslanikovu kuću.”


 

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ نَصْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَطَاءٌ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ قَامَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ الْفِطْرِ، فَصَلَّى فَبَدَأَ بِالصَّلاَةِ ثُمَّ خَطَبَ، فَلَمَّا فَرَغَ نَزَلَ فَأَتَى النِّسَاءَ، فَذَكَّرَهُنَّ وَهْوَ يَتَوَكَّأُ عَلَى يَدِ بِلاَلٍ وَبِلاَلٌ بَاسِطٌ ثَوْبَهُ، يُلْقِي فِيهِ النِّسَاءُ الصَّدَقَةَ‏.‏ قُلْتُ لِعَطَاءٍ زَكَاةَ يَوْمِ الْفِطْرِ قَالَ لاَ وَلَكِنْ صَدَقَةً يَتَصَدَّقْنَ حِينَئِذٍ، تُلْقِي فَتَخَهَا وَيُلْقِينَ‏.‏ قُلْتُ أَتُرَى حَقًّا عَلَى الإِمَامِ ذَلِكَ وَيُذَكِّرُهُنَّ قَالَ إِنَّهُ لَحَقٌّ عَلَيْهِمْ، وَمَا لَهُمْ لاَ يَفْعَلُونَهُ

 

974. PRIČAO NAM JE Ishak b. Ibrahim, njemu Abdur-Rezak, ovome Ibnu-Džurejdž, njega obavijestio A’ta, prenoseći od Džabira b. Abdullaha da ga je čuo gdje kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na dan Ramazanskog bajrama ustao je i klanjao; počeo je klanjanjem namaza, a potom održao hutbu. Kad je završio hutbu, sišao je (sa minbera), otišao do žena i naslonivši se na Bilalovu ruku održao im predavanje. Bilal je potom prostro svoj ogrtač na koji su žene bacale milostinju. Pitao sam Ataa (kaže Ibni-Džurejdž): ‘Je li to bio sadakatul-fitr?’ ‘Ne’, odgovorio je, ‘nego je to milostinja koju one dijeljahu tada. Bacale su svoje burme, a bacale su i svoj drugi nakit.’ Upitao sam (kaže Ibni-Džurejdž) ponovo Ataa: ‘Da li je imamova dužnost, da i ženama drži predavanje?’ ‘To su oni zaista dužni’, (odgovori Ata), ‘a šta ih sprečava da to i sada rade!’”


 

قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ وَأَخْبَرَنِي الْحَسَنُ بْنُ مُسْلِمٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ شَهِدْتُ الْفِطْرَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ ـ رضى الله عنهم ـ يُصَلُّونَهَا قَبْلَ الْخُطْبَةِ، ثُمَّ يُخْطَبُ بَعْدُ، خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَيْهِ حِينَ يُجْلِسُ بِيَدِهِ، ثُمَّ أَقْبَلَ يَشُقُّهُمْ حَتَّى جَاءَ النِّسَاءَ مَعَهُ بِلاَلٌ فَقَالَ ‏{‏يَا أَيُّهَا النَّبِيُّ إِذَا جَاءَكَ الْمُؤْمِنَاتُ يُبَايِعْنَكَ‏}‏ الآيَةَ ثُمَّ قَالَ حِينَ فَرَغَ مِنْهَا ‏”‏ آنْتُنَّ عَلَى ذَلِكَ ‏”‏‏.‏ قَالَتِ امْرَأَةٌ وَاحِدَةٌ مِنْهُنَّ لَمْ يُجِبْهُ غَيْرُهَا نَعَمْ‏.‏ لاَ يَدْرِي حَسَنٌ مَنْ هِيَ‏.‏ قَالَ ‏”‏ فَتَصَدَّقْنَ ‏”‏ فَبَسَطَ بِلاَلٌ ثَوْبَهُ ثُمَّ قَالَ هَلُمَّ لَكُنَّ فِدَاءٌ أَبِي وَأُمِّي، فَيُلْقِينَ الْفَتَخَ وَالْخَوَاتِيمَ فِي ثَوْبِ بِلاَلٍ‏.‏ قَالَ عَبْدُ الرَّزَّاقِ الْفَتَخُ الْخَوَاتِيمُ الْعِظَامُ كَانَتْ فِي الْجَاهِلِيَّةِ‏.‏

 

975. Ibnu-Džurejdž kaže da ga je obavijestio Hasan b. Muslim, prenoseći od Tavusa, on od Ibni-Abbasa, radijallahu anhuma, da je rekao: “Prisustvovao sam Vjerovjesnikovom, sallallahu alejhi ve sellem, klanjanju ramazanskog bajram-namaza, zatim Ebu-Bekrovu, Omerovu i Osmanovu, radijallahu anhuma, i oni su svi klanjali namaz prije hutbe, a potom se učila hutba. Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao je, kao da ga sada gledam, kako ih posađuje (pokazujući) rukama, a onda ih rastavi, da bi došao do žena. Sa njim je bio i Bilal. Poslanik je proučio ajet: ‘Vjerovjesniče, kada ti dođu žene pravovjernice da ti se zakunu na vjernost (da neće Allahu pripisivati saučesnika, da neće krasti, da neće činiti blud, da neće ubijati svoju djecu, da neće činiti potvoru, kojom će potvarati ono što je između njihovih ruku i nogu i da ti neće pokazivati nepokornost u dobrom poslu), uzmi zakletvu njihove vjernosti i traži za njih oprost od Allaha. Allah je, uistinu, oprostiv i milostiv.’ Kada je citiranje ajeta završio, reče: ‘Vi ste na to sve ranije pristale?’ Jedna od žena to i riječima potvrdi: ‘Da, tako je’, a osim nje ne odgovori niko drugi. Hasan (b. Muslim) kaže da ne zna ko je ta žena. ‘Pa dajte sada milostinju!’ – reče Poslanik, a.s. Bilal je prostro svoj ogrtač i viknuo: ‘Ovamo, vi žene! Ja bih za njega žrtvovao i oca i majku!’ Žene tada bacahu vitice i ‘el-fetah’ prstenje na Bilalovu haljinu, a Abdur-Rezzak ističe: ‘El-fetah je veliko prstenje koje se nosilo u predislamsko doba.’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو مَعْمَرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، قَالَ حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ حَفْصَةَ بِنْتِ سِيرِينَ، قَالَتْ كُنَّا نَمْنَعُ جَوَارِيَنَا أَنْ يَخْرُجْنَ يَوْمَ الْعِيدِ، فَجَاءَتِ امْرَأَةٌ فَنَزَلَتْ قَصْرَ بَنِي خَلَفٍ فَأَتَيْتُهَا فَحَدَّثَتْ أَنَّ زَوْجَ أُخْتِهَا غَزَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثِنْتَىْ عَشْرَةَ غَزْوَةً فَكَانَتْ أُخْتُهَا مَعَهُ فِي سِتِّ غَزَوَاتٍ‏.‏ فَقَالَتْ فَكُنَّا نَقُومُ عَلَى الْمَرْضَى وَنُدَاوِي الْكَلْمَى، فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ، عَلَى إِحْدَانَا بَأْسٌ إِذَا لَمْ يَكُنْ لَهَا جِلْبَابٌ أَنْ لاَ تَخْرُجَ فَقَالَ ‏”‏ لِتُلْبِسْهَا صَاحِبَتُهَا مِنْ جِلْبَابِهَا فَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ حَفْصَةُ فَلَمَّا قَدِمَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ أَتَيْتُهَا، فَسَأَلْتُهَا أَسَمِعْتِ فِي كَذَا وَكَذَا قَالَتْ نَعَمْ، بِأَبِي ـ وَقَلَّمَا ذَكَرَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ قَالَتْ بِأَبِي ـ قَالَ ‏”‏ لِيَخْرُجِ الْعَوَاتِقُ ذَوَاتُ الْخُدُورِ ـ أَوْ قَالَ الْعَوَاتِقُ وَذَوَاتُ الْخُدُورِ شَكَّ أَيُّوبُ ـ وَالْحُيَّضُ، وَيَعْتَزِلُ الْحُيَّضُ الْمُصَلَّى، وَلْيَشْهَدْنَ الْخَيْرَ وَدَعْوَةَ الْمُؤْمِنِينَ ‏”‏‏.‏ قَالَتْ فَقُلْتُ لَهَا آلْحُيَّضُ قَالَتْ نَعَمْ، أَلَيْسَ الْحَائِضُ تَشْهَدُ عَرَفَاتٍ وَتَشْهَدُ كَذَا وَتَشْهَدُ كَذَا

 

976. PRIČAO NAM JE Ebu-Ma’mer, njemu Abdul-Varis, ovome Ejub, prenoseći od Hafse b. Sirin, koja je rekla: “Mi smo zabranjivale našim djevojkama da Bajramom izlaze (na musalu). Kasnije nam je došla jedna žena i odsjela u domu Benu-Halefa. Ja sam je posjetila i ona mi ispriča kako je muž njene sestre učestvovao zajedno sa Vjerovjesnikom, s.a.v.s, u dvanaest borbi, a da je s njim, u šest od tih borbi, bila i njena sestra i da je ona pričala: ‘Služile smo bolesnike i liječile ranjenike.’ Kasnije je ona rekla: ‘Allahov Poslaniče, smeta li da neka od nas, ako nema ogrtača, ne izađe na musalu?’ ‘Neka je zaogrne njena drugarica u svoj ogrtač, zajedno sa sobom, i neka tako prisustvuju dobrom poslu i dovi pravovjernika’ – odgovorio je Poslanik, a.s. Kada je došla i Umm-Atijja, priča Hafsa, otišla sam joj i pitala je: ‘Jesi li čula to i to?’ ‘Da, žrtvovala bih oca za njega’, a rijetko bi ona spomenula Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, a da ne kaže: ‘Žrtvovala bih oca za njega.’ On je rekao: ‘Neka izađu i punoljetne djevojke iz ženskih odaja’, ili je rekao: ‘…punoljetne djevojke, pa i one iz ženskih odaja’, ne zna tačno Ejub, kako je stvarno Poslanik rekao, ‘…pa i osobe sa menstruacijom, neka izađu. Žene sa menstruacijom povući će se sa musale (pri klanjanju), ali neka prisustvuju i one dobrom poslu i dovi pravovjernih!’ Potom sam upitala Atijju (kaže Hafsa): ‘Pa zar i osobe sa menstruacijom?’ ‘Da’, odgovorila je ona. ‘Zar žena sa menstruacijom ne prisustvuje na arefatu, prisustvuje tu i tu, pa i tu i tu? ’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنِ ابْنِ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ قَالَتْ أُمُّ عَطِيَّةَ أُمِرْنَا أَنْ نَخْرُجَ فَنُخْرِجَ الْحُيَّضَ وَالْعَوَاتِقَ وَذَوَاتِ الْخُدُورِ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَوْنٍ أَوِ الْعَوَاتِقَ ذَوَاتِ الْخُدُورِ، فَأَمَّا الْحُيَّضُ فَيَشْهَدْنَ جَمَاعَةَ الْمُسْلِمِينَ وَدَعْوَتَهُمْ، وَيَعْتَزِلْنَ مُصَلاَّهُمْ‏.‏

 

977. PRIČAO NAM JE Muhammed b. Musenna’a, njemu b. Ebu-Adija, prenoseći od Ibni-Avna, on od Muhammeda (Ibni-Sirina), da je Umm-Atijja rekla: “Naređeno nam je da Bajramom izađemo na musalu i da sa sobom izvedemo osobe sa menstruacijom, punoljetne djevojke i djevojke iz ženskih odaja.” Dok Ibni-Avn prenosi: “…punoljetne djevojke iz ženskih odaja, a što se tiče žena sa menstruacijom, one prisustvovahu skupu muslimana, njihovoj dovi, a sklanjahu se sa musale.”


 

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، قَالَ حَدَّثَنِي كَثِيرُ بْنُ فَرْقَدٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَنْحَرُ أَوْ يَذْبَحُ بِالْمُصَلَّى‏.‏

 

978. PRIČAO NAM JE Abdullah b. Jusuf, njemu Lejs, ovome Kesir b. Ferkad, prenoseći od Nafija, on od Ibni-Omera, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, klao devu ili kakvo drugo živinče na musali.


 

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو الأَحْوَصِ، قَالَ حَدَّثَنَا مَنْصُورُ بْنُ الْمُعْتَمِرِ، عَنِ الشَّعْبِيِّ، عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ، قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ بَعْدَ الصَّلاَةِ فَقَالَ ‏”‏ مَنْ صَلَّى صَلاَتَنَا وَنَسَكَ نُسْكَنَا فَقَدْ أَصَابَ النُّسُكَ، وَمَنْ نَسَكَ قَبْلَ الصَّلاَةِ فَتِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ ‏”‏‏.‏ فَقَامَ أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ وَاللَّهِ لَقَدْ نَسَكْتُ قَبْلَ أَنْ أَخْرُجَ إِلَى الصَّلاَةِ، وَعَرَفْتُ أَنَّ الْيَوْمَ يَوْمُ أَكْلٍ وَشُرْبٍ فَتَعَجَّلْتُ وَأَكَلْتُ وَأَطْعَمْتُ أَهْلِي وَجِيرَانِي‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ تِلْكَ شَاةُ لَحْمٍ ‏”‏‏.‏ قَالَ فَإِنَّ عِنْدِي عَنَاقَ جَذَعَةٍ، هِيَ خَيْرٌ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ، فَهَلْ تَجْزِي عَنِّي قَالَ ‏”‏ نَعَمْ، وَلَنْ تَجْزِيَ عَنْ أَحَدٍ بَعْدَكَ ‏”‏‏.‏

 

979. PRIČAO NAM JE Musedded, njemu Ebul-Ahves, ovome Mensur b. Mu’temir, prenoseći od Ša’bija, on od Bera’a b. Aziba, koji je rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, na dan Kurban-bajrama održao nam je hutbu poslije obavljenog bajram-namaza i rekao: ‘Ko god klanja ovaj naš namaz, i žrtvuje kao i mi bajramsku žrtvu, on je pogodio put žrtvovanja, a ko je zaklao kurban prije bajram-namaza, to je samo obično ovčije meso.’ Potom je ustao Ebu-Burde b. Nijar i rekao: ‘Allahov Poslaniče! Allaha mi, ja sam zaklao kurban prije nego sam izašao na bajram-namaz i mislio sam da je danas dan jela i pića, pa sam pohitao i jeo, nahranio svoje ukućane i komšije.’ Na to Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, reče: ‘To je meso obične ovce’, (a Ebu-Burde dodade): ‘Ja imam kozu u osmom mjesecu starosti i bolja je od mesa dviju ovaca, pa je li meni ona dovoljna?’ ‘Da’, odgovorio je Poslanik, a.s., ‘ali neće biti dozvoljeno poslije tebe nikome više.’”


 

حَدَّثَنَا حَامِدُ بْنُ عُمَرَ، عَنْ حَمَّادِ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، أَنَّ أَنَسَ بْنَ مَالِكٍ، قَالَ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلَّى يَوْمَ النَّحْرِ، ثُمَّ خَطَبَ فَأَمَرَ مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ الصَّلاَةِ أَنْ يُعِيدَ ذَبْحَهُ فَقَامَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، جِيرَانٌ لِي ـ إِمَّا قَالَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ، وَإِمَّا قَالَ بِهِمْ فَقْرٌ ـ وَإِنِّي ذَبَحْتُ قَبْلَ الصَّلاَةِ وَعِنْدِي عَنَاقٌ لِي أَحَبُّ إِلَىَّ مِنْ شَاتَىْ لَحْمٍ‏.‏ فَرَخَّصَ لَهُ فِيهَا‏.‏

 

980. PRIČAO NAM JE Hamid b. Umer, prenoseći od Hammada b. Zajda, on od Ejuba, ovaj od Muhammeda, da je Enes b. Malik rekao: “Allahov Poslanik, sallallahu alejhi ve sellem, klanjao je prvi dan Kurban-bajrama, održao hutbu i naredio da zakolje drugi kurban svaki onaj, ko je zaklao kurban prije klanjanja bajram-namaza. Potom je ustao jedan ensarija i rekao: ‘Allahov Poslaniče, ja imam komšije’, ili je, kaže Enes, rekao za njih, ‘…gladni su ili siromašni, i ja sam zbog njih izvršio klanje prije bajram-namaza. Ja imam kozu ispod jedne godine starosti i draža mi je od mesa dviju ovaca.’ I Poslanik mu je odobrio da je žrtvuje.”


 

حَدَّثَنَا مُسْلِمٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ جُنْدَبٍ، قَالَ صَلَّى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ النَّحْرِ ثُمَّ خَطَبَ، ثُمَّ ذَبَحَ فَقَالَ ‏ “‏ مَنْ ذَبَحَ قَبْلَ أَنْ يُصَلِّيَ فَلْيَذْبَحْ أُخْرَى مَكَانَهَا، وَمَنْ لَمْ يَذْبَحْ فَلْيَذْبَحْ بِاسْمِ اللَّهِ ‏”‏‏.‏

 

981. PRIČAO NAM JE Muslim, njemu Šu’be, prenoseći od Esveda, on od Džunbeda koji kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, na prvi dan Kurban-bajrama klanjao je, potom održao hutbu, a zatim zaklao kurban i rekao: ‘Ko je zaklao kurban prije nego je klanjao, neka umjesto njega zakolje drugi, a ko nije zaklao, neka ga sada, u ime Allaha, zakolje!’”


 

حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ أَخْبَرَنَا أَبُو تُمَيْلَةَ، يَحْيَى بْنُ وَاضِحٍ عَنْ فُلَيْحِ بْنِ سُلَيْمَانَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ جَابِرٍ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا كَانَ يَوْمُ عِيدٍ خَالَفَ الطَّرِيقَ‏.‏ تَابَعَهُ يُونُسُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ فُلَيْحٍ‏.‏ وَحَدِيثُ جَابِرٍ أَصَحُّ‏.‏

 

982. PRIČAO NAM JE Muhammed b. Selam, njega obavijestio Ebu-Tumejle Jahja b. Vadih, prenoseći od Fulejha b. Sulejmana, on od Seida b. Harisa, a ovaj od Džabira, koji kaže: “Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, vraćao bi se (sa musale) drugim putem na dan Bajrama.” U drugom senedu, Junus b. Muhammed prenosi (ovaj hadis) od Fulejha. Rekao je Muhammed b. es-Salt od Fulejha od Seida od Ebu-Hurejre: “Hadis Džabira (kaže Buharija) je vjerodostojniji.”


 

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ أَبَا بَكْرٍ ـ رضى الله عنه ـ دَخَلَ عَلَيْهَا وَعِنْدَهَا جَارِيَتَانِ فِي أَيَّامِ مِنًى تُدَفِّفَانِ وَتَضْرِبَانِ، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مُتَغَشٍّ بِثَوْبِهِ، فَانْتَهَرَهُمَا أَبُو بَكْرٍ فَكَشَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ وَجْهِهِ فَقَالَ ‏”‏ دَعْهُمَا يَا أَبَا بَكْرٍ فَإِنَّهَا أَيَّامُ عِيدٍ ‏”‏‏.‏ وَتِلْكَ الأَيَّامُ أَيَّامُ مِنًى‏.‏ وَقَالَتْ عَائِشَةُ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتُرُنِي، وَأَنَا أَنْظُرُ إِلَى الْحَبَشَةِ وَهُمْ يَلْعَبُونَ فِي الْمَسْجِدِ، فَزَجَرَهُمْ عُمَرُ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏”‏ دَعْهُمْ، أَمْنًا بَنِي أَرْفِدَةَ ‏”‏‏.‏ يَعْنِي مِنَ الأَمْنِ‏.‏

 

983. PRIČAO NAM JE Jahja b. Bukejr, njemu Lejs, prenoseći od Ukajla, on od Ibni-Šihaba, ovaj od Urva, a on od Aiše, da joj je Ebu-Bekr u danima Mine unišao, a kod nje bijahu dvije djevojčice koje su udarale u defove, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, pokriven svojom haljinom. Ebu-Bekr ih je obje htio otjerati, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, otkri svoje lice i reče: “Ebu-Bekre, pusti ih! Ovo su dani Bajrama, i to dani Mine.” “Vidjela sam”, priča Aiša, “Vjerovjesnika, sallallahu alejhi ve sellem, kako me zaklanjaše dok gledah Etiopljane, kako u džamiji igraju (sa oružjem) i Omer to zabrani, a Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, reče mu: ‘Ostavi ih! Ne bojte se Benu-Erfide!’”


 

حَدَّثَنَا أَبُو الْوَلِيدِ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنِي عَدِيُّ بْنُ ثَابِتٍ، قَالَ سَمِعْتُ سَعِيدَ بْنَ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم خَرَجَ يَوْمَ الْفِطْرِ، فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ لَمْ يُصَلِّ قَبْلَهَا وَلاَ بَعْدَهَا وَمَعَهُ بِلاَلٌ‏.‏

 

984. PRIČAO NAM JE Ebul-Velid, njemu Šu’be, ovome Adijj b. Sabit, govoreći: “Čuo sam Seida b. Džubejra gdje prenosi od Ibnu-Abbasa, da je Vjerovjesnik, sallallahu alejhi ve sellem, izašao prvog dana Ramazanskog bajrama i klanjao dva rekata bajram-namaza, a prije i poslije toga nije ništa klanjao. Sa njim je tada bio i Bilal.”